II SA/Go 726/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-12-17
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Ireneusz Fornalik, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta miała kompetencje do wprowadzenia w uchwale zapisów dotyczących podwyższania wynagrodzenia nauczycielom za pracę w zastępstwie podczas strajku oraz wypłacania wynagrodzenia mimo nieświadczenia pracy w czasie strajku, na podstawie przepisów Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Rada Miasta przekroczyła zakres upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, wprowadzając w uchwale zapisy dotyczące podwyższania wynagrodzenia nauczycielom za pracę w zastępstwie podczas strajku oraz wypłacania wynagrodzenia mimo nieświadczenia pracy w czasie strajku. Przepis ten nie przyznawał kompetencji do tworzenia nowych składników wynagrodzenia ani do subdelegowania uprawnień na dyrektorów szkół w zakresie ustalania tych świadczeń. W związku z tym uchwała została uznana za nieważną.Stan faktyczny
Rada Miasta podjęła uchwałę zmieniającą regulamin wynagradzania nauczycieli, wprowadzając zapisy umożliwiające podwyższenie wynagrodzenia za pracę w zastępstwie podczas strajku oraz wypłatę wynagrodzenia mimo nieświadczenia pracy w tym okresie. Wojewoda Lubuski zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie kompetencji ustawowych. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że ma prawo do kształtowania polityki płacowej w ramach własnych środków.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Miasta Zielona Góra z dnia 30 czerwca 2008 r. nr XXVII/378/08 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli w 2008 roku I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Rada Miasta w dniu [...] czerwca 2008r. podjęła uchwałę Nr XXVII/378/08, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) i art. 30 ust. 1 pkt 4, ust. 6 pkt 3, ust. 6a i ust. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006r. Nr 97, poz. 674 z późn. zm.), zmieniającą uchwałę w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli w 2008r.
Treścią uchwały było dodanie w uchwale Nr XXI/309/08 Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2008r. po § 14 zapisu § 14a w brzmieniu: "14a Dyrektor w ramach posiadanych środków finansowych może podwyższyć wynagrodzenie za dodatkową pracę nauczyciela podczas legalnego strajku – wykonywaną w zastępstwie nauczycieli powstrzymujących się od wykonywania pracy oraz wypłacić wynagrodzenie mimo nieświadczenia pracy w czasie legalnego strajku.".
W uzasadnieniu do projektu ww. uchwały podano, że celem wprowadzenia zmian do regulaminu było stworzenie możliwości wypłaty wynagrodzenia nauczycielom nieświadczącym pracę podczas legalnego strajku, podwyższenie wynagrodzenia pracownikom świadczącym pracę w czasie legalnego strajku w celu zapobieżenia nierównemu traktowaniu pracowników.
W § 3 uchwały określono, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa, z mocą od 1 stycznia 2008r. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 21 lipca 2008r. (Nr 76, poz. 1236).
Na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewoda zaskarżył ww. uchwałę zarzucając istotne naruszenie prawa, tj. art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela i wniósł
o stwierdzenie jej nieważności w całości.
W uzasadnieniu skargi organ podniósł, że żaden z przepisów wskazanych
w podstawie prawnej kwestionowanej uchwały nie przyznaje Radzie kompetencji do wprowadzania zawartych w niej regulacji.
W pierwszej kolejności przywołał art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, zgodnie
z którym organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego określa dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego w drodze regulaminu:
1) wysokość stawek dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków
z zastrzeżeniem art. 33 i 34;
2) szczegółowy sposób obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i za godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3;
3) wysokość i warunki wypłacania nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach.
W ocenie organu przepis ten wskazuje nie tylko zagadnienia powierzone organom prowadzącym do uregulowania w formie uchwały, ale określa jednocześnie granice kompetencji prawotwórczej przyznanej w tym zakresie organowi prowadzącemu.
Skarżący podał, że wykonując wskazaną delegację ustawową Rada Miasta w dniu [...] kwietnia 2008r. podjęła uchwałę nr XXI/309/08 w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli w 2008r. Uchwała ta w rozdziale 7 zatytułowanym "Godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw" reguluje warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. I tak np. w § 13 tego regulaminu postanowiono, że wynagrodzenie za 1 godzinę zastępstwa wynosi 100% stawki wynikającej z 1 godziny ponadwymiarowej nauczyciela.
Następnie organ przywołał art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela, który przyznaje Radzie kompetencję wyłącznie w przedmiocie uregulowania szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Zdaniem skarżącego przepis ten nie przewiduje natomiast możliwości wprowadzenia przez organ stanowiący gminy dodatkowego składnika wynagrodzenia, czyli jak w kwestionowanej uchwale tzw. "podwyższonego wynagrodzenie za dodatkową pracę nauczyciela podczas legalnego strajku – wykonywaną w zastępstwie nauczycieli powstrzymujących się od wykonywania pracy oraz wypłacić wynagrodzenie mimo nieświadczenia pracy
w czasie legalnego strajku.".
W ocenie organu również przywołany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 30 ust. 6 pkt 3 Karty Nauczyciela nie mógł stanowić podstawy prawnej do przyjęcia przez Radę ww. zapisów. Przepis ten zobowiązuje organ stanowiący gminy do określenia wysokości i warunków wypłacania składników wynagrodzenia,
o których mowa w ust. 1 pkt 4, tj. nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54 Karty Nauczyciela. Zdaniem skarżącego, omawiany przepis odwołuje się uregulowań już określonych w ustawie lub odrębnych przepisach dotyczących stosunku pracy, a nie sam w sobie przyznaje organowi stanowiącemu gminy kompetencję do wykreowania nowego typu świadczenia. Tym samym przepis art. 30 ust. 6 pkt 3 Karty Nauczyciela przyznaje organowi stanowiącemu kompetencję nie do stworzenia nowego składnika wynagrodzenia, ale do uszczegółowienia elementów wynagrodzenia już przewidzianych przez ustawodawcę, co do których jednak nie określono wysokości
i warunków ich wypłacania.
Według skarżącego, podstawy prawnej do wprowadzenia przez Radę postanowień określonych w uchwale XXVII/378/08 nie może także stanowić przywołany art. 30 ust. 10 Kraty Nauczyciela stanowiący, iż organy prowadzące szkoły będące jednostkami samorządu terytorialnego mogą zwiększać środki na wynagrodzenia nauczycieli, w tym podwyższać minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego, o których mowa w ust. 5. Z przepisu tego nie wynika bowiem uprawnienie organów prowadzących do zwiększenia globalnych nakładów na oświatę, w tym do podwyższenia minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego.
Ponadto organ wyraził również stanowisko, że Rada mocą kwestionowanej uchwały przyznała nauczycielom wynagrodzenie pomimo nieświadczenia przez nich pracy podczas legalnego strajku. Natomiast inne regulacje w tym zakresie przewiduje art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. Nr 55, poz. 236 ze zm.), który stanowi, ze w okresie strajku zorganizowanego zgodnie z przepisami ustawy pracownik zachowuje prawo do świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy,
z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.
W podsumowaniu uzasadnienia skarżący stwierdził, że biorąc pod uwagę przywołane przepisy, należy uznać, że przyjęte przez Radę zapisy uchwały Nr XXVII/378/08 wykraczają poza delegację ustawową, co tym samym powinno skutkować stwierdzeniem nieważności tego aktu, a zatem skarga jest zasadna
i zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2008r. strona przeciwna – Rada Miasta wniosła o jej oddalenie. Zdanie strony przeciwnej zaskarżoną uchwałę podjęto w warunkach i okolicznościach podanych przez skarżącego, czego strona przeciwna nie kwestionuje, natomiast spornym między stronami jest uzasadnienie żądania stwierdzenia nieważności uchwały w całości.
W ocenie strony przeciwnej, nie można zgodzić się z takim stanowiskiem organu, który uniemożliwia gminie wydatkowanie własnych środków finansowych na prawidłowe wykonywanie zadań z zakresu oświaty. W czasie strajku organ prowadzący nie ma innych możliwości (poza zachętami płacowymi) do prawidłowego wykonywania swoich zadań w zakresie oświaty.
Strona przeciwna podniosła ponadto okoliczność, że nauczyciele strajkujący w ograniczonym zakresie również strajkują. Nikt nie wyprasza dzieci ze szkół w czasie strajku, mają tam całkowitą opiekę i nie zapewnia im tej opieki sam dyrektor czy kliku nauczycieli, którzy nie zadeklarowali przystąpienia do strajku.
W dalszej części odpowiedzi na skargę, wyrażono również stanowisko, że skoro zdania oświatowe są zadaniami własnym jednostek samorządu terytorialnego, to jednostki te mają możliwość przeznaczania na te zadania także inne dochody poza dotacjami budżetowymi, a w ramach konstytucyjnej zasady samodzielności samorządu terytorialnego organ prowadzący szkołę posiada uprawnienia samodzielnej polityki płacowej i korzystania z takich elementów tej polityki, które umożliwiają osiągnięcie celów w zakresu edukacji także w czasie strajku nauczycieli. Dlatego też nie można odmawiać organowi w świetle art. 30 ust. 10 Karty Nauczyciela, określenia wysokości i warunków wypłacania innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Tych innych świadczeń ustawodawca nie zdefiniował, co zdaniem strony przeciwnej, oznacza, iż w tym zakresie, wbrew stanowisku skarżącego, pozostawił organowi prowadzącemu swobodę, a podjęta uchwała nie ustanawia nowego składnika wynagrodzenia, jak to zarzuca skarżący.
Nadto strona przeciwna wywiodła, że nie ma przeszkód natury prawnej do określenia w ramach udzielonego upoważnienia innego rodzaju świadczeń wynikających ze stosunku pracy, a przyznane nauczycielom w ramach wynagrodzenia. W jej ocenie, nie stoi temu na przeszkodzie przywołany w treści skargi art. 23 ust. 2 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, bowiem przepis ten niewątpliwie ma na względzie osoby, które w czasie strajku w ogóle nie świadczą pracy. Natomiast powstałe ewentualne zaległości w pracy nauczyciele i tak nadrabiają kosztem swojego wolnego czasu, wypełniając w ten sposób w całości nałożone na nich obowiązki określone przepisami Karty Nauczyciela i ustawy
o systemie oświaty. Dlatego też trudno zarzucić strajkującym nauczycielom, funkcjonariuszom publicznym odpowiedzialnym za bezpieczeństwo powierzonych im dzieci, aby w ogóle nie świadczyli pracy w czasie strajku na rzecz dzieci i szkoły,
a tym samym byli pozbawieni wynagrodzenia za ten czas. W przedstawionym
w odpowiedzi na skargę stanie prawnym i faktycznym strona przeciwna wniosła
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchwała rady gminy jest prawidłowa, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa, które zawierają upoważnienie do wydania takiego aktu oraz określają tryb postępowania prawodawczego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne zostały powołane do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny może zatem zakwestionować zaskarżony akt prawa miejscowego tylko wtedy, gdy akt ten w sposób istotny narusza prawo.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Przesłanki zgodności z prawem uchwały Rady gminy są określone w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Według tego przepisu uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Podstawą stwierdzenia nieważności takiego aktu jest zatem uznanie, że doszło do istotnego naruszenia prawa.
Samorząd terytorialny jest elementem władzy wykonawczej państwa. Wykonuje on część zadań należących do tej władzy (art. 163 Konstytucji RP). Konstytucja przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego samodzielność
w zakresie ich uprawnień, podlegającą ochronie sądowej (art. 165 Konstytucji RP). Działalność ta podlega jednak nadzorowi wskazanych tam organów z punktu widzenia legalności (art. 171 Konstytucji RP w związku z art. 85 i 86 ustawy o samorządzie gminnym). Działalność prowadzona przez organy samorządu terytorialnego opiera się zatem na ustawach i musi się mieścić w granicach ustanowionych przez ustawy. Zgodność działania organów samorządu terytorialnego z prawem podlega nadzorowi organów administracji rządowej. Władcze wkroczenie organu nadzoru w działalność organu samorządu terytorialnego naruszającą ustawy nie jest zatem ograniczeniem konstytucyjnie oraz ustawowo zagwarantowanej samodzielności samorządu terytorialnego.
Według powołanego art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia organowi nadzoru uchwały lub zarządzenia". Przepis ten określa sposób wykonywania nadzoru oraz skutki prawne stwierdzenia nieważności uchwały. Organ nadzoru ma zatem obowiązek stwierdzenia nieważności uchwały, która w sposób istotny narusza prawo. Wynika z tego, że każda uchwała rady gminy dotknięta istotnymi wadami prawnymi jest nieważna od dnia jej podjęcia.
W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru przekroczył 30-dniowy termin do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, określony w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z czym zgodnie z art. 93 ust. 1 tej ustawy, zaskarżył uchwałę do sądu administracyjnego.
Niesporne jest, że zaskarżona uchwała ma charakter normatywny. Nie dotyczy bowiem nauczycieli zatrudnionych w indywidualnie oznaczonej gminnej jednostce organizacyjnej, ale wszystkich nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez Miasto. Jako akt prawa miejscowego, uchwała powinna spełniać wymogi prawne ustanowione dla tej kategorii aktów źródeł prawa. Punktem wyjścia tych wymogów jest regulacja art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według którego źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Artykuł 94 Konstytucji stanowi, że organy jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie ustaw i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Konstytucja zatem po części reguluje bezpośrednio tryb prawodawczy, po części zaś odsyła do ustawy zwykłej, którą jest ustawa o samorządzie gminnym. W rozdziale 4 "Akty prawa miejscowego stanowione przez gminę", dokonano podziału na dwie kategorie, a mianowicie na akty wykonawcze (do ustawy o samorządzie gminnym i do innych ustaw) oraz na akty porządkowe. Zaskarżona uchwała jest wykonawczym aktem prawa miejscowego. Została bowiem wydana z powołaniem się i w wykonaniu upoważnień ustawowych, zawartych w art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela.
Dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotna jest wykładnia powołanych ustawowych przepisów o kompetencjach prawodawczych rady gminy, a także przepisów ustawowych regulujących materię normowaną zaskarżoną uchwałą, stanowiących upoważnienie do wydania zaskarżonej uchwały.
Za trafne uznać należy zarzuty skargi dotyczące przekroczenia przez Radę Miasta zakresu upoważnienia ustawowego przez wskazany w skardze przepis uchwały. W doktrynie i w orzecznictwie panuje bowiem zgodność co do nakazu ścisłej wykładni prawodawczych norm kompetencyjnych, zakazu stosowania wykładni rozszerzającej oraz zakazu stosowania analogii. Organ administracji wykonujący kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Nie jest upoważniony ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego.
W ocenie Sądu, podejmując akt prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady z reguły stanowi istotne naruszenie prawa.
Według art. 30 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela "Wynagrodzenie nauczycieli, z zastrzeżeniem art. 32 składa się z:
1) wynagrodzenia zasadniczego;
2) dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy;
3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw;
4) nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, w wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54".
Natomiast, w stanowiącym podstawę wprowadzenia zaskarżonej regulacji przepisie art. 30 ust. 6 pkt 3 stwierdzono, iż organ prowadzący szkołę określa w drodze regulaminu wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, (nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych) o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach. Dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy istotna jest zatem wykładnia tego przepisu Karty Nauczyciela regulującego materię normowaną uchwałą Rady Miasta objętą skargą, a zarazem stanowiącego upoważnienie do wydania tej uchwały.
W art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawodawca upoważnił Radę gminy do uregulowania wysokości i warunków wypłacania wynagrodzenia i to tyko w takimi zakresie w jakim nie zostały one określone w przepisach Karty Nauczyciela lub innych odrębnych przepisach.
Należy zatem podkreślić, że przepis ten dodatkowo zobowiązujący do określenia wysokości i warunków wypłacania składników wynagrodzenia, o ile nie zostały one określone bezpośrednio w ustawie lub odrębnych przepisach, jest rozstrzygnięciem otwierającym jedynie możliwość regulowania tą uchwałą innych elementów wynagrodzenia, do których samorząd ma upoważnienie na mocy Karty Nauczyciela lub innych ustaw.
Trafnie uznał skarżący, że we wskazanej normie kompetencyjnej nie mieści się upoważnienie do decydowania, w jakich przypadkach nauczyciel zyskuje prawo do podwyższonego wynagrodzenie za dodatkową pracę podczas legalnego strajku – wykonywaną w zastępstwie nauczycieli powstrzymujących się od wykonywania pracy oraz wypłaty wynagrodzenie mimo nieświadczenia pracy w czasie legalnego strajku. Rada nie określa bowiem przypadków nabycia prawa do wynagrodzenia, ale jedynie realizację tego prawa – wysokość i warunki wypłacania wynagrodzenia. Podkreślić należy dodatkowo, że ustawodawca w art. 30 ust. 6 posługuje się wyraźnie dwoma sformułowaniami "warunki przyznawania oraz warunki obliczania i wypłacania". Racjonalność działania ustawodawcy nie pozwala zatem utożsamiać warunków przyznawania z warunkami wypłacania.
W ocenie Sądu ponad wszelką wątpliwość należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie uchwały, wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę przeciwną, wprowadza swoisty nowy składnik wynagrodzenia nie przewidziany w Karcie Nauczyciela. Określa on bowiem przypadki – w sytuacji legalnego strajku - w jakich nauczycielowi może zostać podwyższone wynagrodzenie za dodatkową pracę wykonywaną w zastępstwie nauczycieli powstrzymujących się od wykonywania pracy oraz wypłacić wynagrodzenie mimo nieświadczenia pracy.
Zdaniem Sądu czy w ww. sytuacji nauczycielom należy się wynagrodzenie i w jakiej wysokości należy ustalać w oparciu o normy ustawy Karta Nauczyciela i Kodeksu pracy (k.p.), do którego odsyła art. 91c ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. W szczególności należy podkreślić, że ustawa Karta Nauczyciela nie narusza zasady wyrażonej w art. 80 k.p. stanowiącej, iż wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, zaś za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia wtedy, gdy przepisy prawa tak stanowią. Skoro zatem prawo do wynagrodzenia nauczycieli, w sytuacji opisanej w § 14a regulaminu, tj. podczas legalnego strajku, zostało określone ww. przepisami prawa to niedopuszczalne jest, w świetle treści art. 30 ust. 6 pkt 3 Karty Nauczyciela, wprowadzenie przez Radę Miasta w drodze skarżonej uchwały odmiennych zapisów w tym zakresie.
Sąd podziela również stanowisko skarżącego, że podstawy prawnej do wprowadzenia przez Radę postanowień określonych w zaskarżonej uchwale nie może stanowić także przywołany w podstawie prawnej tej uchwały art. 30 ust. 10 Karty Nauczyciela. Z przepisu tego wynika ponad wszelką wątpliwość, że uprawnienie organu prowadzącego (gminy) dotyczy jedynie zwiększania środków na wynagrodzenia nauczycieli, w tym podwyższania minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, o których mowa w ust. 5 tego artykułu. Natomiast przepis ten w żaden sposób nie stanowi podstawy upoważniającej organ stanowiący do ustalania dodatkowych (nieprzewidzianych w Karcie Nauczyciela lub w odrębnych przepisach) składników wynagrodzenia.
Zdaniem Sądu niedopuszczalne było również, określenie w postanowieniu § 14a regulaminu, że to dyrektor szkoły w ramach posiadanych środków finansowych może podwyższyć wynagrodzenie za dodatkową pracę nauczyciela podczas legalnego strajku – wykonywaną w zastępstwie nauczycieli powstrzymujących się od wykonywania pracy oraz wypłacić wynagrodzenie mimo nieświadczenia pracy w czasie legalnego strajku. W skutek powyższej regulacji doszło zatem do swoistej subdelegacji kompetencji rady gminy na dyrektorów szkół. Taki zapis spowodował bowiem, że to dyrektor szkoły decyduje – biorąc pod uwagę jedynie będące w jego dyspozycji środki finansowe – o wypłacie i wysokości wynagrodzenia (dodatkowego wynagrodzenia) w sytuacji unormowanej tym postanowieniem.
W ocenie Sądu kompetencja do określenia w drodze regulaminu m.in. wysokości i warunków wypłacania składników wynagrodzenia dla nauczycieli zostały przyznane wyłącznie organowi prowadzącemu szkołę. Nie jest zatem dopuszczalne przekazanie tych kompetencji przez ten organ innym podmiotom. Do takiego przekazania kompetencji na rzecz dyrektorów szkół doszło zatem bez podstawy prawnej. Normy zawarte w wydanym na podstawie art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela regulaminie, jako normy prawa miejscowego, powinny być ponadto na tyle szczegółowe, aby stanowiły wystarczającą podstawę do ustalenia przez dyrektora szkoły wynagrodzenia dla konkretnego nauczyciela, a jednocześnie tak sformułowane, by znajdowały zastosowanie we wszystkich szkołach na tych samych zasadach. Niedopuszczalne jest bowiem różnicowanie sytuacji prawnej poszczególnych nauczycieli pozostających w tym samym stanie faktycznym (podczas legalnego strajku), w zależności od swobodnej decyzji dyrektora szkoły warunkowanej wyłącznie stanem posiadanych środków finansowych. Zdaniem Sądu w świetle treści skarżonej uchwały, powyższe wymogi nie zostały dopełnione.
Powyższe rozważania prowadzą zatem do jednoznacznej akceptacji stanowiska i argumentacji Wojewody o sprzeczności z prawem kwestionowanych w skardze zapisów omawianej uchwały Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2008r. XXVII/378/08 zmieniającą uchwałę w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli w 2008r. Należy bowiem uznać, iż uregulowania uchwały nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach wobec braku delegacji ustawowej do wprowadzenia w drodze regulaminu powyższych zapisów uchwały. Natomiast samodzielność organów samorządu terytorialnego nie może być dowolnością i musi być umiejscowiona w przepisach prawa.
Skargę zatem należało uwzględnić na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło