II OSK 676/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-04-16

Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, sędzia NSA Joanna Banasiewicz, sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy, które było podstawą do uchylenia pozwolenia na budowę w trybie wznowienia postępowania, może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję uchylającą pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego zawieszenia postępowania przez sąd?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do państwa i sprawiedliwego procesu, poprzez zmianę stanowiska w sprawie po wcześniejszym zawieszeniu postępowania. Skoro sąd zawiesił postępowanie, uznając, że wynik sprawy zależy od innego postępowania sądowego, skarżąca spółka miała podstawy przypuszczać, że jej skarga zostanie uwzględniona w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia w sprawie warunków zabudowy. Oddalenie skargi po wcześniejszym zawieszeniu, bez wyjaśnienia zmiany poglądu, pozbawiło stronę możliwości ochrony prawnej.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. uzyskała pozwolenie na budowę, które następnie zostało uchylone w trybie wznowienia postępowania z powodu stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. WSA w Lublinie oddalił skargę spółki na decyzję uchylającą pozwolenie na budowę. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów PPSA i k.p.a. oraz naruszenie zasad Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 683/08 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt: II SA/Lu 683/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zw. dalej WSA, w Lublinie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w K., na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W motywach wyroku Sąd powołał się następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], Wojewoda Świętokrzyski działając na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...], wydaną w trybie wznowieniowym, którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] maja 2006 r., w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] Sp. z o. o. w K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, z wewnętrznymi instalacjami i zjazdem, na działce Nr [...] i na części pasa drogowego ul. Langiewicza w Kielcach oraz orzeczono o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Inicjatorem postępowania wznowieniowego był Z. Ś.. Jako strona postępowania złożył pismo z dnia 6 listopada 2006 r., w którym wystąpił do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ww. pozwolenia na budowę, wskazując na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , zw. dalej SKO, w Kielcach, z dnia [...] października 2006 r., stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Kielce o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak: [...], dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy uznał, iż przyczyna wznowienia podana przez wnioskodawcę mieści się w dyspozycji art. 145 § 1 k.p.a., w związku z czym Prezydent Miasta Kielce prawidłowo wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r., którym wznowił postępowanie w omawianej sprawie. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] sierpnia 2005 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie wywołuje skutku automatycznie, a daje jedynie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie pozwolenia na budowę tej inwestycji, w trybie wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W ocenie organu, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] sierpnia 2005 r., ustalającej warunki zabudowy, doprowadziło do powstania stanu faktycznego i prawnego, w którym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji nie jest możliwe z uwagi na obowiązujące, zarówno w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, z dnia [...] maja 2006 r., jak również aktualnie. W jego ocenie zatem, organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o uchyleniu swojej dotychczasowej decyzji z dnia [...] maja 2006 r. i odmówił zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę do WSA w Lublinie na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2007 r. złożyła [...] Sp. z o.o. w K., zw. dalej Spółką, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] lutego 2007 r. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8, art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) poprzez przyjęcie, że została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] sierpnia 2006 r. ustalająca warunki zabudowy dla ww. omawianej inwestycji, w oparciu o którą zostało wydane pozwolenie na budowę. Zdaniem strony skarżącej decyzja ustalająca warunki zabudowy jest ważna i podlega wykonaniu, ponieważ WSA w Rzeszowie postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 496/07, wstrzymał wykonanie ostatecznej decyzji SKO w Kielcach z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...], którą Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy swej decyzji z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] sierpnia 2005 r., ustalającej warunki zabudowy. Wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Kielcach oznacza bowiem, że nie wywołuje ona skutków prawnych wynikających z zawartego w niej rozstrzygnięcia, tzn. decyzja ta nie pozbawia decyzji o warunkach zabudowy waloru ważności. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA w Lublinie, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd Wojewódzki stwierdził, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w niniejszym postępowaniu, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wznowienie postępowania prowadzi z kolei do wydania decyzji, na gruncie art. 151 § 1 k.p.a., co w przypadku stwierdzenia podstaw do uchylenia poprzedniej decyzji wymaga podjęcia nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy. Przepis art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada bowiem na podmiot ubiegający się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązek dołączenia do wniosku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Według WSA w Lublinie, wyeliminowanie z obrotu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi wystarczającą podstawę do uznania, iż decyzja o pozwoleniu na budowę powinna zostać uchylona. Wobec braku w obrocie decyzji ustalającej warunki zabudowy nie może zostać wydana nowa decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielająca pozwolenia na budowę. Udzielenie pozwolenia na budowę w takich warunkach naruszałoby wskazany wyżej przepis ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie fakt niezakończenia robót budowlanych, realizowanych w wyniku udzielonego wcześniej pozwolenia na budowę, uniemożliwia umorzenie postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę na tym etapie, z powodu jego bezprzedmiotowości. Wobec powyższego, rozwiązaniem zgodnym z przepisami prawa jest zatem podjęcie na gruncie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. merytorycznej decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy prawidłowo zatem w zaskarżonej decyzji utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną. Nie ma także znaczenia, według WSA w Lublinie, dla oceny prawnej zarzutów wskazanych w skardze fakt, iż wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt: II SA/Rz 496/07, decyzja SKO w Kielcach z dnia [...] listopada 2006 r. oraz decyzja ją poprzedzająca, zostały uchylone (z powodu doręczenia obu decyzji stronie a nie pełnomocnikowi strony), a w wyniku tego orzeczenia SKO w Krakowie, rozpatrując sprawę po wydaniu wyroku przez WSA w Rzeszowie, stwierdziło ponownie decyzją z dnia [...] września 2008 r. nieważność decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] sierpnia 2005 r., ustalającej warunki zabudowy. Ocenie prawnej Sądu w związku z rozpatrzeniem niniejszej skargi podlega bowiem decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę w stanie prawnym obowiązującym i stanie faktycznym, istniejącym w dacie jej podejmowania. W tym zaś zakresie miarodajne są uregulowania wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo budowlane (zwłaszcza jej art. 33 ust. 2 pkt 3) oraz art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w kontekście omówionych wyżej skutków, jakie powoduje każde stwierdzenie nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisu postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.) , zw. dalej p.p.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, naruszenie polegało na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji, uchylającej pozwolenie na budowę, mimo że warunkująca ją decyzja, o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, została uchylona. Jako zarzut alternatywny skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisu postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a. w zw. art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, przez dokonanie wykładni art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. z naruszeniem zasady zaufania obywatela wobec państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasady sprawiedliwego postępowania (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), polegające na pominięciu, że wydanie przez Sąd w niniejszej sprawie postanowienia w dniu 26 marca 2008 r. o zawieszeniu postępowania, wobec wydania nieprawomocnego wyroku w dniu 26 lutego 2008 r. przez WSA w Rzeszowie, sygn. akt: II SA/Rz 496/07 o uchyleniu decyzji stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy, skutkowało zaniechaniem złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego (po uprawomocnieniu się tego wyroku), albowiem upewniało stronę, że Sąd zastosuje art. 145 § pkt 1 lit. b p.p.s.a. W takiej sytuacji dokonanie przez Sąd zmiany stanowiska i przyjęcie w wyroku, że zawieszenie postępowania było zbędne, ponieważ zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a. nie wchodzi w rachubę, pozbawiło stronę - z powodu upływu terminu - możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie dokonał ustalenia, czy pierwszoinstancyjna decyzja SKO w Krakowie, z dnia [...] września 2008 r., o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Kielce, z dnia [...] sierpnia 2005 r., o warunkach zabudowy jest wykonalna, tymczasem decyzja ta została zaskarżona wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy i nie jest wykonalna. Brak tego ustalenia przez Sąd wynikał z założenia, że uchylenie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy po wydaniu decyzji o uchyleniu, w trybie wznowienia, pozwolenia na budowę, nie uprawnia Sądu do uwzględnienia skargi. Brak zaś wykonalnej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o warunkach zabudowy przesądza zasadność skargi na decyzję o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro WSA w Lublinie przyjął, że wynik sprawy zależy od wyniku postępowania prowadzonego przed WSA w Rzeszowie i dlatego postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. zawiesił postępowanie, strona, ufając Sądowi, że w razie wygrania sprawy przed WSA w Rzeszowie, to jest w razie uprawomocnienia się wyroku tego Sądu z dnia 26 lutego 2008 r. o uchyleniu decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy, wygra również sprawę niniejszą, zaniechała złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego. W zaskarżonym wyroku Sąd zaś stwierdził, że zawieszenie postępowania było zbędne, skoro wynik sprawy był z góry przesądzony i nie zależał od wyniku postępowania prowadzonego przed WSA w Rzeszowie. Spółka zaś uważa, że z powodu zawieszenia niniejszej sprawy działała w błędzie co do niecelowości składania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Błąd ten wynikał z tego, że zawieszając postępowanie Sąd przyjął, iż wynik sprawy zależy od postępowania prowadzonego w celu uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności warunków zabudowy. Sąd naruszył zatem, w jej ocenie, zasadę zaufania obywatela do państwa (zasada wywodzona z art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę sprawiedliwego procesu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), gdyż pozbawił stronę prawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w miesięcznym terminie, określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Strona bowiem dochowałaby tego terminu, gdyby Sąd nie zawiesił postępowania i od razu wydał wyrok oddalający skargę. Teraz strona została pozbawiona ochrony prawnej - nie doczekała się jej od Sądu, a ponadto może nie doczekać się jej, gdy złoży wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją Wojewody Świętokrzyskiego, z powodu uchybienia miesięcznemu terminowi do żądania wznowienia postępowania administracyjnego (art. 148 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny ustalił na podstawie repertoriów WSA w Krakowie, że nie zapadło jeszcze rozstrzygnięcie oceniające zgodność z prawem powtórnie wydanej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej przedmiotowej inwestycji, nie jest zatem ona jeszcze prawomocna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera zarzut usprawiedliwiający uchylenie zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli, Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej pierwszy zarzut naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w zawiązku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie jest zasadny, natomiast zarzut drugi naruszenia zasady zaufania obywatela wobec Państwa art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP przez dokonanie w tej sprawie wadliwej wykładni art. 145 §1 pkt 1 lit b p.p.s.a., usprawiedliwia uchylenie zaskarżonego wyroku. WSA w Lublinie przyjął, iż w postępowaniu sądowoadmininistracyjnym ocenie Sądu podlegają, co do zasady, okoliczności faktyczne i prawne istniejące w dacie postępowania administracyjnego. Nie jest też sporne, iż okoliczności faktyczne w toku postępowania sądowego uległy zasadniczej zmianie. Przypomnieć należy, że kontrolowana przez Sąd WSA decyzja uchylająca we wznowionym postępowaniu pozwolenie na budowę zapadła w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż uprzednio wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącą przedmiotowej inwestycji, decyzja ta została zaś zaskarżona do Sądu administracyjnego w innym postępowaniu, jej wykonalność została wstrzymana, inwestor zaś rozpoczął budowę, legitymując się ważnym i ostatecznym pozwoleniem na budowę, a roboty budowlane były nadal wykonywane. Przypomnienie to jest konieczne z tego względu, iż oceny organów dotyczą decyzji zapadających w postępowaniach nadzwyczajnych, z których wynik jednego (toczącego się sporu sądowoadministracyjnego o ważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu) może mieć wpływ na ocenę sprawy we wznowionym postępowaniu administracyjnym (w sprawie pozwolenia na budowę). W orzecznictwie i doktrynie wyrażane są różne poglądy w odniesieniu do podstawy uchylenia przez sąd administracyjny decyzji, na skutek zaistnienia naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Prezentowany jest pogląd, że w art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. chodzi o przesłanki, które wiążą się z naruszeniem prawa, co daje im walor samodzielnych przesłanek uchylenia decyzji przez Sąd, niezależnie od tego, jakie skutki mogą one spowodować w postępowaniu administracyjnym. Inaczej mówiąc, tylko przesłanki wznowienia, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 k.p.a.) mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji. Pozostałe przesłanki nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez Sąd, gdyż uchylenie takie byłoby niezgodne nie tylko z analizowanym przepisem, ale i z ogólnym celem działania NSA. Takie stanowisko wyrażane jest również w doktrynie (por. glosa aprobująca J. Zimmermanna do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97. OSP 2000/1/16). Podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I GSK 302/09, LEX nr 550867. Istnieje jednak w orzecznictwie i inny pogląd, mianowicie, że każda przesłanka wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 i 145a k.p.a. stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 151/09, LEX nr 486351). Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zatem w tej mierze podzielone. WSA w Lublinie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że uchylenie w odrębnym postępowaniu sądowym decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ani też ponowne wydanie w tej sprawie przez organ administracyjny decyzji stwierdzającej nieważność pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia Sądu. WSA w Lublinie, skłaniając się ku poglądowi, że nie wszystkie przesłanki art. 145 § 1 k.p.a. mają zastosowanie w sprawie sądowoadministracyjnej, w uzasadnieniu wyroku dał temu poglądowi lakoniczny wyraz, przez stwierdzenie, że ocenie Sądu podlegają w związku z rozpatrzeniem skargi stan prawny i faktyczny sprawy istniejące w dacie podejmowania decyzji. Przyjęcie przez Sąd WSA w Lublinie poglądu, iż przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a., mają dla postępowania sądowoadministracyjnego inne znaczenie niż dla postępowania administracyjnego, spowodowało w ostatecznym rozrachunku oddalenie skargi. Uwzględniając przytoczone wyżej poglądy orzecznictwa i doktryny, nie można zatem skutecznie zarzucić WSA w Lublinie, że naruszył prawo, opowiadając się za poglądem zawężającym możliwość uchylenia kontrolowanej decyzji w postępowaniu sądowym, ze względu na niezaistnienie przesłanki uzasadniającej naruszenie prawa, a zatem nie można też uznać, że zarzut pierwszy skargi kasacyjnej jest usprawiedliwiony, chociaż zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok w tej części nie został właściwie uzasadniony. W skardze kasacyjnej nie postawiono jednak zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma zatem podstaw do rozpatrywania tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący przyjęcia przedstawionej wyżej interpretacji przez WSA w Lublinie i oddalenia skargi po wcześniejszym zawieszeniu postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut ten jest usprawiedliwiony. WSA w Lublinie w toku postępowania doszedł bowiem do przekonania, że wyeliminowanie z obrotu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi w okolicznościach tej sprawy wystarczającą podstawę do uznania, iż decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uchylona. Z tego też powodu zawiesił postępowanie, bowiem decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, której eliminacja z obrotu prawnego była powodem uchylenia pozwolenia na budowę, stała się przedmiotem zaskarżenia do WSA w Rzeszowie i w dacie rozstrzygania sprawy przez WSA w Lublinie nie był jeszcze znany skutek prawny owej eliminacji z obrotu prawnego. Wprawdzie decyzja ta była ostateczna w administracyjnym toku instancji, jednakże jej wykonanie zostało wstrzymanie, a prawomocność tej decyzji podlegała osądowi. Zawieszenie postępowania sądowego z tego powodu, iż jego rozstrzygnięcie może być zależne od wyniku innego postępowania sądowego oznacza, że Sąd wstrzymuje się z orzekaniem, uzależniając swoje rozstrzygnięcie od wyniku sprawy będącej podstawą zawieszenia. Skoro zatem WSA w Lublinie przyjął najpierw, że wynik sprawy zależy od wyniku postępowania prowadzonego przed WSA w Rzeszowie (gdyż z tego powodu postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. zawiesił postępowanie), skarżąca Spółka miała podstawy przypuszczać, że w razie prawomocnego uchylenia przez ten ostatni Sąd decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy, jej skarga rozpatrywana przez WSA w Lublinie zostanie uwzględniona na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. Zauważyć należy, że postanowienie o zawieszeniu postępowania przez WSA w Lublinie zapadło przed upływem miesiąca po wydaniu wyroku w dniu 26 lutego 2008 r. przez WSA w Rzeszowie i wobec wydania tego postanowienia Spółka miała pełne prawo zakładać, że zawieszenie to ma istotne znaczenie prawne dla pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Tak jednak się nie stało, gdyż zapadł wyrok oddalający skargę, skarżąca zaś Spółka utraciła podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, ze względu na treść art. 148 § 1 k.p.a. Uzasadnienie wyroku, w okolicznościach sprawy kontrolowanej przez WSA w Lublinie, jak już wspomniano, nie wyjaśnia dostatecznie przyczyn przyjęcia kierunku interpretacyjnego, pomimo iż kwestie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego były podnoszone wielokrotnie przez skarżącą Spółkę w skardze i we wnioskach o zawieszenie postępowania sądowego. Spółka ta zaś, mając również na uwadze, że istnieją rozbieżności orzecznicze w kwestii przesłanek wznowieniowych uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, miała podstawy, aby przypuszczać, że WSA w Lublinie, zawieszając postępowanie sądowe przyjmuje tę linię orzecznictwa, która daje podstawy do uchylenia decyzji i tylko z tego powodu nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego (wskazując, że w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu nie minął jeszcze termin określony w art. 148 § 1 k.p.a.). W tych warunkach WSA w Lublinie nie powinien zatem, odstępując od przyjętej wcześniej linii postępowania, przejawiającej się w zawieszeniu sprawy sądowej, ponieważ zdaniem tego Sądu, rozstrzygnięcie sprawy zaległo od innego orzeczenia, również bez wyjaśnienia zmiany tego poglądu i wskazania jakie przesłanki interpretacyjnie skłaniają go do takiego rozstrzygnięcia, oddalić skargi, stawiając skarżącą Spółkę w sytuacji, w której traciła ona możliwość ochrony swoich praw, związanych z decyzją będącą przedmiotem kontroli sądowej. Orzeczenie to, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, z uwagi na skutki, jakie wywołuje, nie daje się zatem pogodzić z porządkiem prawnym demokratycznego państwa prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WSA w Lublinie będzie miał na uwadze powyższe rozważania. Z tych przyczyn na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżony wyrok WSA w Lublinie ulega uchyleniu, a sprawa przekazaniu temu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło