I OSK 1331/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 36/08 umarzające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić skargę kasacyjną W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości "z innych przyczyn" - w sytuacji, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności organu administracji publicznej - powinno nastąpić, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W szczególnej kategorii spraw - ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć -w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r. w sprawie sygn. akt IV SAB/Wa 64/05, post. WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SAB/OI 3/06). W orzecznictwie przyjmuje się, że w sprawach toczących się na podstawie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny tylko do momentu, w którym nie nastąpi uzyskanie jej także w inny sposób, przez podmiot zainteresowany. (por. wyr. NSA z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie sygn. akt II SAB 372/03 (nie publ.) oraz WSA we Wrocławiu z dnia 07 grudnia 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 25/04, nie publ.). W powyższych orzeczeniach przyjęto, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne, nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Podmiot zobowiązany (organ administracji publicznej) zostaje zatem zwolniony z obowiązku merytorycznego rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdy żądający tej informacji znajdzie się w jej posiadaniu zanim to rozpoznanie nastąpi. Sąd wskazał, że podziela powyższe stanowisko. Stwierdził, że w sytuacji, gdy strona uzyskała spełnienie swego żądania, zobowiązywanie przez sąd organu do dokonania żądanej czynności stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane, chociaż inną drogą. Sytuacja identyczna z tą, która była przedmiotem oceny przez sądy w wyrokach z dnia 20 listopada 2003 r. i 07 grudnia 2004 r.), miała miejsce w sprawie niniejszej, albowiem na skutek zgłoszonego w toku postępowania przed sądem wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2008 r. o wydanie dokumentu z akt sprawy (k 35) - postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] marca 2008 r. - zostało ono skarżącej wydane przez sąd z akt administracyjnych załączonych do niniejszej sprawy. W konsekwencji na skutek okoliczności, które zaistniały po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Sąd ponadto wskazał organowi nadzoru budowlanego, że żądanie (przez podmiot, który nie był traktowany jako strona danego postępowania administracyjnego), nadesłania rozstrzygnięcia i organu władzy publicznej, skierowane do podmiotu wyszczególnionego w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, mieści się w kategorii informacji publicznej podlegającej regulacji zawartej w ustawie z dnia 06 września 2001 r. Zaś strony postępowania dostęp do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz do rozstrzygnięć w niej zapadłych mają uregulowany w przepisach kpa oraz w innych aktach. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na umorzeniu postępowania sądowego w oparciu o uznanie, iż wobec uzyskania przez skarżącą żądanej informacji w postaci kopii postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] marca 2008 r., ale nie na skutek działania ww. organu zmierzającego do udostępnienia wnioskodawczyni informacji publicznej, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku wywołane skargą na bezczynność organu, stało się bezprzedmiotowe. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Autor skargi kasacyjnej nie podzielił poglądu, że uzyskanie przez skarżącą żądanych informacji w drodze skopiowania akt sądowych, skutkowało bezprzedmiotowością dalszego postępowania. Przedmiotem postępowania było rozpoznanie skargi na bezczynność organu administracji, która objawiła się nieudostępnieniem wnioskodawczyni informacji publicznej. Dlatego też bezprzedmiotowość postępowania, skutkująca jego umorzeniem, miałaby jedynie miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ którego zaniechanie zaskarżono, uwzględnił żądanie J. W. do czasu rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 3 ppsa). A zatem udostępnił informację w postaci postanowienia, w sposób określony w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 11 i 12 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Istotne jest przy tym, że działanie takie winno być podjęte przez skarżony organ i ukierunkowane na zaspokojenie żądania wnioskodawcy. Tylko podjęcie takich czynności, wskutek których J. W. uzyskałaby informację publiczną, można uznać za usunięcie bezczynności, a tym samym przedmiotu postępowania sądowego J. W. zapoznała się z treścią postanowienia PINB w H. z dnia [...] marca 2008 r. Informację taką uzyskała poprzez przeglądanie akt administracyjnych i sporządzenie z nich kopii wówczas gdy znajdowały się w WSA w Białymstoku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji powołał się na wyroki innych sądów administracyjnych. Orzeczenia te jednak spotkały się krytyką doktryny, a ponadto stoją w sprzeczności z ostatnim poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanym w sprawie o podobnym stanie faktycznym (wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/2005). Podzielenie stanowiska WSA oznacza de facto możliwość umorzenia każdego postępowania, wywołanego skargą na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W każdym bowiem przypadku znajdująca się w zainteresowaniu informacja zostanie "zawarta" w przesyłanych do sądu wraz ze skargą aktach administracyjnych, a co za tym idzie, stanie się jawna i ogólnodostępna dla wnioskującego o jej udostępnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na umorzeniu postępowania sądowego w oparciu o uznanie, iż wobec uzyskania przez skarżącą żądanej informacji w postaci kopii postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] marca 2008 r., ale nie na skutek działania ww. organu zmierzającego do udostępnienia wnioskodawczyni informacji publicznej, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku wywołane skargą na bezczynność organu, stało się bezprzedmiotowe jest nieuzasadniony. Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008, I OPS 6/08 przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt l-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Jak wynika z odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz co potwierdza skarżąca w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r., w dniu [...] października 2008 r. otrzymała ona żądane postanowienie PINB w H. z dnia [...] marca 2008 r. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organ przestał pozostawać w bezczynności, co oznacza, iż przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. Skoro zaś przedmiot zaskarżenia przestał istnieć to stwierdzić należy, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.