I SA/Wr 1199/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-01-09
Skład orzekający: Marek Olejnik, Maria Tkacz-Rutkowska, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie towarów (gadżetów reklamowych) w ramach imprezy o charakterze reklamowym, w sytuacji gdy podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od ich nabycia, stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, a także czy prawo do odliczenia VAT od wydatków na organizację takiej imprezy jest wyłączone na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieodpłatne przekazanie towarów należących do przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem, nawet jeśli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od ich nabycia, nie stanowi dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT, jeśli są to drukowane materiały reklamowe, informacyjne, prezenty o małej wartości lub próbki (art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT). Ponadto, sąd stwierdził, że art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ograniczający prawo do odliczenia VAT od wydatków, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (w tym wydatków reprezentacyjnych), jest sprzeczny z prawem wspólnotowym (art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy) i nie może być stosowany w zakresie wydatków reprezentacyjnych, co oznacza, że ocena charakteru imprezy (reklamowy czy reprezentacyjny) nie jest decydująca dla prawa do odliczenia VAT.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. zwróciła się o interpretację indywidualną dotyczącą prawa do odliczenia VAT od wydatków na organizację imprezy o charakterze reklamowym oraz opodatkowania nieodpłatnego przekazania gadżetów reklamowych. Organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, odmawiając prawa do odliczenia VAT od wydatków na organizację imprezy ze względu na brak możliwości zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów (powołując się na interpretację w podatku dochodowym od osób prawnych) oraz uznając nieodpłatne przekazanie gadżetów za czynność opodatkowaną. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując błędną wykładnię przepisów ustawy o VAT i ustawy o CIT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na interpretację indywidualną M. F. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. stwierdza ,że uchylona interpretacja nie może być wykonana, III. zasądza od M. F. tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem 0/100) złotych.
Dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w W. zwróciła się do Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny sprawy dotyczył zorganizowanej przez Spółkę imprezy, która zdaniem wnioskodawcy miała charakter reklamowy, a nie reprezentacyjny. Celem imprezy było budowanie image firmy, wśród obecnych i potencjalnych klientów. W trakcie imprezy uczestnikom rozdawano kalendarze i koszulki z logo firmy. W kalendarzach zamieszczono zdjęcia z sesji fotograficznej, która odbyła się przed imprezą promocyjną. W sesji brały udział gwiazdy, które prezentowały ubrania firmy "B". Zdjęcia z sesji fotograficznej umieszczono również w sklepach. Za udział w sesji fotograficznej gwiazdy otrzymały honoraria.
W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytania:
1/ Czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących poniesienie wydatków związanych z organizacją imprezy?
2/ Czy na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.),zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podlegają nieodpłatne przekazania gadżetów reklamowych dla uczestników imprezy, oraz czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie tych gadżetów?
Zdaniem Spółki zorganizowana impreza posiadała charakter reklamowy i miała związek z prowadzoną przez nią działalnością. W związku z tym, biorąc pod uwagę literalną wykładnię przepisu, art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, nie znajdzie zastosowania dla zaistniałego stanu faktycznego.
W wydanej w dniu [...] , a doręczonej w dniu [...] r. interpretacji indywidualnej, Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko strony za nieprawidłowe.
Udzielając odpowiedzi na pierwsze z zadanych pytań wskazano, że zgodnie z zapisem art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jednakże uwzględniając treść art. 88 ust 1 pkt 2 ustawy, w świetle wydanej interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, uznano stanowisko Spółki za nieprawidłowe, stwierdzają, iż w zakresie, w jakim przedmiotowe wydatki nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, spółce nie przysługuje od nich prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W odpowiedzi na drugie pytanie Organ stwierdził, że uwzględniając zapis art. 7 ust 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy, każde przekazanie należących do przedsiębiorstwa podatnika towarów bez wynagrodzenia, niezależnie od tego czy następują one na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej czy tez nie, uznać należy za opodatkowaną dostawę towarów, z wyjątkiem wymienionych w art. 7 ust. 3 – jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności w całości lub w części.
W związku z powyższym, w stanie faktycznym przedstawionym przez Spółkę, oraz w oparciu o interpretacje indywidualną dotycząca podatku dochodowego od osób prawnych stwierdzono, że od poniesionych wydatków związanych z zakupem gadżetów, przysługuje Spółce prawo do odliczenia podatku naliczonego. Dlatego też, nieodpłatne przekazanie tych towarów, na zorganizowanej imprezie reklamowej, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem nieodpłatnych gadżetów, które spełniały będą definicję małych prezentów – w myśl art. 7 ust. 4 ustawy o VAT.
W dniu [...] wpłynęło wezwanie "A" Sp. z o.o. reprezentowanej przez pełnomocnika S. M.-W. do usunięcia naruszenia prawa i zmiany interpretacji indywidualnej z dnia [...] znak [...]. W piśmie tym, skierowanym do Ministra Finansów działającego przez Dyrektora Izby Skarbowej w P. wskazano, iż w wydanej interpretacji indywidualnej:
1/ bezzasadnie stosuje się art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT do stanu faktycznego przedstawionego przez Spółkę, bowiem nie zachodzi hipoteza art.16 ust.1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych,
2/ dokonano błędnej wykładni art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w P., w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.
Stwierdzono, że Spółce nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego - w związku z wydaną interpretacja w podatku dochodowym od osób prawnych, w której stwierdzono, że stanowisko Spółki w kwestii zaliczenia tychże wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest nieprawidłowe, oraz że nieodpłatne wydanie gadżetów jest czynnością opodatkowaną.
Uwzględniając zapisy art. 86 ust 1 ustawy o VAT, oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy stwierdzono, że związek pomiędzy poniesionymi przez Spółkę wydatkami a sprzedażą istnieje, jednakże w związku z wydaną interpretacją indywidualną, dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych, Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Dokonując odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków Organ, wskazując na zapis art. 7 ust 2, oraz mając na uwadze zastosowanie zapisów prawa wspólnotowego stwierdził, że nieodpłatne przekazanie towarów, względem których podatnik miał prawo do odliczenia podatku, podlega opodatkowaniu niezależnie od tego czy następuje w celach reklamy czy też nie, z wyjątkiem przekazanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, oraz zdefiniowanych w art. 7 ust 4 ustawy prezentów małej wartości.
W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki podniósł, iż interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. narusza prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 2, oraz art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej możliwości odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z organizacją imprezy reklamowej i opodatkowania nieodpłatnego przekazania towarów w ramach tej imprezy, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dnia 13 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a., wydał w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1418/08 postanowienie, którym przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku z tym, że skarżąca Spółka ma siedzibę we Wrocławiu, to zgodnie z § 1 pkt 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), właściwym miejscowo do rozpoznania ww. skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu.
Ponadto Sąd wskazał, iż do Spółki nie znajdzie zastosowania § 2 rozporządzenia z 28.08.2008 r. stanowiący, iż sprawy, o których mowa w § 1, zarejestrowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, rozpoznaje Wojewódzki Sad Administracyjny właściwy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono termin rozprawy. Sprawa ze skargi na pisemną interpretację Ministra Finansów została wprawdzie zarejestrowana w WSA w Warszawie, ale nie wyznaczono terminu rozprawy do chwili wejścia w życie rozporządzenia z dnia 28 sierpnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 tej ustawy procesowej, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić, czy interpretacja taka została udzielona w ustawowym terminie. Zgodnie bowiem z art. 14d Ordynacji podatkowej, interpretację wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak w terminie nie dłuższym, niż 3 miesiące od otrzymania wniosku przez organ. W razie uchybienia temu terminowi przyjmuje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie (art. 14o Ordynacji).
W niniejszej sprawie, jak wyżej zaznaczono, wniosek o wydanie interpretacji wpłynął do Organu w dniu [...] r., i choć interpretacja ta została opatrzona datą [...], to jednak jej doręczenie nastąpiło w dniu [...] r. (poniedziałek). Stwierdzić przy tym należy, że dla oceny, kiedy dochodzi do doręczenia postanowienia w sprawie pisemnej interpretacji zastosowanie znajdą, zgodnie z odesłaniem zawartym w art.14h, właściwe przepisy Op, tj. jej art. 144 - art. 154c. Mimo, że przepisy dotyczące interpretacji nie odsyłają do odpowiedniego zastosowania art.12 §3 i §5 OP to wydaje się uzasadnione ich zastosowanie przy obliczaniu terminu, o którym mowa w art.14d. Ponieważ ostatni dzień na wydanie (rozumiane również jako doręczenie) interpretacji przypadał w sobotę w dniu [...] r., to zgodnie z art.12 §5 Ordynacji podatkowej ostatnim dniem doręczenia interpretacji był poniedziałek [...] r. W tym też dniu interpretacja została doręczona, czyli z zachowaniem 3-miesięcznego terminu do jej wydania.
Jeżeli chodzi o sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutu błędnej wykładni art.7 ust.2 ustawy o VAT. Sąd pragnie zauważyć, że rozpoznając powyższą sprawę w pełni akceptuje i podziela stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 maja 2008r. w sprawie o sygn. akt I FSK 600/07 (wyrok opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), który zapadł w analogicznej do rozpoznawanej obecnie sprawy. W tym zakresie Sąd uznał za stosowne i właściwe zaprezentować jako swoje poglądy wyrażone na gruncie tamtej sprawy.
Zgodnie z regulacja art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
W świetle art. 7 ust.2 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.
W/w przepisu nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek (art.7 ust.3).
Z gramatycznej wykładni przepisów art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, w ich brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r. wynika obecnie jedynie, że "przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem" (ust. 2), w postaci - "drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek" (ust. 3) - nie podlega opodatkowaniu VAT i to niezależnie od tego, czy przy nabyciu przekazywanych towarów podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w całości lub części, czy też takie prawo nie przysługiwało.
Czynienie w tej sytuacji - jak w zaskarżonej interpretacji - wykładni celowościowej art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, prowadzącej do rozszerzenia zakresu przedmiotowego opodatkowania (obowiązku podatkowego) w oparciu o treść przepisu ustępu 3, poza zakres pomieszczony w normie ustępu 2, wynikający z zastosowania do niej wykładni gramatycznej - uznać należy za niedopuszczalne. W tej sytuacji w świetle art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa, na cele wiążące się z tym przedsiębiorstwem, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. Stanowisko podatnika należało zatem uznać za prawidłowe, a Organu za wadliwe.
Należy także odnieść się do możliwość dokonania wykładni art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, w ich brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., z uwzględnieniem wykładni prowspólnotowej, tak aby rozumienie tych przepisów odpowiadało normie art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy, która czynności przekazania towarów na cele związane z działalnością podatnika uznaje za opodatkowane, jeżeli wiąże się z nimi prawo odliczenia podatku naliczonego – na taką wykładnię powołuje się Minister Finansów.
W sytuacji jaka ma miejsce w niniejszym przypadku - wadliwej implementacji art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy w ramach art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT - stwierdzić należy brak podstaw do czynienia wykładni tych przepisów w sposób, który odpowiadałby treści art. 5 ust. 6 VI Dyrektywy.
Oczywistym jest, że stosując prawo krajowe, sąd krajowy jest zobowiązany dokonywać wykładni tego prawa, tak dalece jak to możliwe, w świetle brzmienia i celu dyrektywy, aby osiągnąć cel dyrektywy, a w ten sposób wypełnić trzeci ustęp art. 249 Traktatu o WE. Samo przyjęcie środków krajowych prawidłowo implementujących dyrektywę nie wyczerpuje skutków dyrektywy, gdyż należy jeszcze zapewnić, aby środek krajowy prawidłowo implementujący dyrektywę był stosowany w sposób, jaki pozwala na realizację celu, do którego zmierza dyrektywa. Narusza bowiem porządek prawny Wspólnoty stosowanie środków implementujących dyrektywę w sposób z nią niezgodny (orzeczenie ETS z 11.7.2002 r. w sprawie C-62/00 Marks & Spencer). W sytuacji jednak, gdy implementacja normy dyrektywy w prawie krajowym jest wadliwa, możliwość dokonywania wykładni prowspólnotowej uzależniona jest od konkretnej wadliwości tejże implementacji.
Jeżeli norma prawa krajowego odbiega od treści normy dyrektywy w sposób, który zdaniem jednostki godzi w jej interesy a nieimplementowany lub niewłaściwie implementowany przepis dyrektywy, jeżeli chodzi o jego treść, jest bezwarunkowy i dostatecznie precyzyjny, obywatel może się powoływać na jego postanowienia przeciwko jakiemukolwiek przepisowi prawa krajowego, który jest sprzeczny z dyrektywą, lub w takim zakresie, w jakim przepisy dyrektywy określają, jakich praw jednostki mogą dochodzić od państwa (por. wyrok ETS z 19 stycznia 1982 r. w sprawie C-8/81 Ursula Becker przeciwko Finanzamt Munster-Innenstadt). W takiej sytuacji Sąd krajowy ma obowiązek, w interesie obywatela, zastosować normę dyrektywy z pominięciem wadliwego unormowania krajowego. W sytuacji takiej mamy zatem do czynienia z wykładnią prowspólnotową podejmowaną przez sąd w obronie obywatela, który pragnie skorzystać z korzystnego dla niego bezwarunkowego i dostatecznie precyzyjnego unormowania unijnego, nieprzyjętego przez jego państwo lub wadliwie implementowanego do porządku prawnego tego państwa.
Jednocześnie jednak władze krajowe nie mogą powoływać się przeciwko jednostkom na przepis dyrektywy, którego obowiązkowa implementacja w prawie krajowym nie została jeszcze dokonana, na co wskazuje ETS w orzeczeniu z 8.10.1987r. w sprawie 80/86 Kolpinguis Nijmegen. Zatem gdy podatnik stosuje niezgodne z dyrektywą przepisy krajowe, organy skarbowe nie mogą kwestionować tego na podstawie dyrektyw. Podatnik bowiem w takim przypadku może wybrać bezpośrednie stosowanie przepisów wspólnotowych lub niezgodne z dyrektywą przepisy krajowe (J. Martini, Ł. Karpiesiuk, VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunały Sprawiedliwości, CH Beck, Warszawa 2005, s. 23, 25 i 26).
Nie można ponadto czynić prowspólnotowej wykładni krajowych przepisów podatkowych, która prowadząc do wykładni contra legem tych przepisów poprzez rozszerzenie wynikającego z nich zakresu przedmiotowego opodatkowania (obowiązku podatkowego), godziłaby jednocześnie w wyrażoną w art. 217 Konstytucji zasadę wyłączności ustawowej w sprawach podatkowych, wymagającą jasnego i zrozumiałego dla adresatów, określenia tego zakresu w przepisie podatkowym rangi ustawowej.Przedmiotu opodatkowania (czynności rodzących powstanie obowiązku podatkowego) nie można bowiem domniemywać i określać go w oparciu o stosowanie wykładni celowościowej lub prowspólnotowej, prowadzącej do rozszerzenia obowiązku podatkowego na czynności, które w świetle treści interpretowanych przepisów, nie są objęte takim obowiązkiem.
Kolejną sporną kwestią jest wykładnia art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT w kontekście art.16 ust.1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z art. 88 ust.1 ustawy o VAT obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Zgodnie z art.16 ust.1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się kosztów reprezentacji (przepis wprowadzony od 1 stycznia 2007 r. na podstawie art. art. 1 pkt 11 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. -Dz.U.06.217.1589).
Organ powołując się na interpretację w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych wyjaśnił, że wydatki na organizację imprezy jeżeli nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu nie dają także prawa do odliczenia podatku naliczonego. Strona podnosiła, że w istocie w zakresie podatku dochodowego nie otrzymała jednoznacznej interpretacji, czy zorganizowana impreza miała charakter reklamowy, czy tez reprezentacyjny, a na rozprawie podniosła także niezgodność art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT z przepisami Dyrektyw VI i 112.
Ponieważ Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji w ogóle nie przeprowadził analizy, czy wydatki na zorganizowanie imprezy miały charakter reprezentacyjny, czy też reklamowy, a konsekwencji, czy zgodnie z art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT przysługuje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego Sąd nie może merytorycznie odnieść się do tego zagadnienia. Zdaniem Sądu powołanie się ogólnie na inną indywidualną interpretację oraz przepis prawa bez dokonania ich wykładni w kontekście konkretnego stanu faktycznego wskazanego w zapytaniu przez podatnika, narusza regulację art.14c§2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Brak pełnego zindywidualizowanego stanowiska Ministra Finansów wypacza instytucję urzędowej interpretacji i jej funkcji ochronnej co uzasadnia uchylenie takiej interpretacji.
Sąd pragnie także odnieść się do podniesionego na rozprawie zarzutu niezgodności w/w przepisu z regulacjami prawa wspólnotowego.
Z art. 17 ust. 6 VI Dyrektywy, którego odpowiednikiem jest art. 176 Dyrektywy 2006/112, wynika, iż "odliczenie podatku od wartości dodanej nie będzie w żadnym przypadku obejmowało wydatków niebędących wydatkami ściśle związanymi z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkowe lub wydatki reprezentacyjne (podkr. Sądu)".
Jednocześnie należy podkreślić, iż obowiązujący w dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przepis art. 17 ust. 6 VI dyrektywy w dalszej części stanowi, że przed upływem najwyżej czterech lat od daty wejścia w życie dyrektywy, Rada, podejmie decyzje, które wydatki nie będą się kwalifikowały do odliczenia podatku od wartości dodanej, zaś do czasu wejścia w życie powyższych przepisów, Państwa Członkowskie mogą zachować wyłączenia przewidziane w ich prawie krajowym w momencie wejścia w życie niniejszej dyrektywy (podkr. Sądu).
Takie ograniczenie w polskiej ustawie o VAT z 1993 r. istniało w przepisie art. 25 ust. 1 pkt. 3. Należy jednak zauważyć, że przed 1 maja 2004 r. wydatki na reprezentację i reklamę generalnie stanowiły koszt uzyskania przychodu, choć na tzw. reprezentację i reklamę niepubliczną tylko do określonego w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych limitu. Pozostawało to jednak bez wpływu na odliczanie VAT-u bowiem art.25 ust.2 pkt 3 ustawy z 1993 r. stanowił, że zakaz odliczania nie dotyczy wydatków, które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z powodu przekroczenia norm w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (m.in. wydatków na reprezentację i reklamę niepubliczną). Przed 1 maja 2004 r. podatnicy mieli zatem pełne prawo do odliczania podatku od wydatków na reprezentacje i reklamę na ogólnych zasadach. Dopiero nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, która weszła w życie 1 stycznia 2007 r. spowodowała, że jedynie wydatki na reklamę stanowią koszt podatkowy, a wydatki reprezentacyjne już nie (art.16 ust.1 pkt 28 ustawy dochodowej). Skoro zatem ograniczenie prawa do odliczania wydatków na reprezentację i reklamę nie obowiązywało w dacie wejście Polski do UE to późniejsze ograniczenia prawa w w/w zakresie narusza art.17 ust.6 VI Dyrektywy (oraz odpowiednio art.176 Dyrektywy 2006/112/WE RADY) i jako sprzeczne z uregulowaniami prawa wspólnotowego nie może być stosowane przez państwo członkowskie. W świetle powyższego, Sąd odmawia zastosowania art. 88 ust.1 pkt 2 ustawy o VAT z 2004 r. w zakresie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakresie wydatków reprezentacyjnych ze względu na sprzeczność z przepisami prawa wspólnotowego (art.17 ust. 6 VI Dyrektywy i art. 168 Dyrektywy 2006/112) jak też z obowiązującymi w prawie unijnym zasadami neutralności i proporcjonalności podatku VAT.
Ponieważ w świetle powyższego bez znaczenie dla prawa do odliczenia pozostaje ocena, czy wydatki na organizację imprezy miały charakter reklamowy, czy też reprezentacyjny organ podatkowy ponownie rozpatrując sprawę winien wziąć pod uwagę stawisko Sądu i rozpoznać ją w kontekście postanowień art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie należało uchylić wydaną interpretację, na podstawie art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie do wstrzymania wykonania zaskarżonej interpretacji podstawą wyroku był art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania -art. 200 tej ustawy procesowej
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło