II FSK 944/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-08

Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Tomasz Zborzyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na prace budowlane w wynajmowanych lokalach przed rozpoczęciem ich użytkowania przez podatnika mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów jako remont, czy też stanowią inwestycję w obcy środek trwały podlegającą amortyzacji?
Ratio decidendi
Wydatki poniesione na prace budowlane w wynajmowanych lokalach przed rozpoczęciem ich użytkowania przez podatnika nie mogą być uznane za remont, ponieważ remont zakłada przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego w wyniku eksploatacji środka trwałego przez podatnika. Ponieważ do zużycia tych składników nie mogło dojść przed rozpoczęciem użytkowania, prace te stanowią ulepszenie obcego środka trwałego i podlegają rozliczeniu kosztowemu jedynie w formie odpisów amortyzacyjnych. Ponadto, doręczanie pism do rąk pełnomocnika ustanowionego przez pełnomocnika strony do odbioru korespondencji jest co do zasady prawidłowe, a adresowanie niektórych z tych pism bezpośrednio do pełnomocnika do doręczeń, choć nieprawidłowe, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka poniosła w 2003 r. wydatki na prace remontowo-budowlane w wynajmowanych lokalach, które zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów jako remont środków trwałych. Organy podatkowe zakwalifikowały te wydatki jako inwestycję w obce środki trwałe, podlegającą amortyzacji, argumentując, że prace zostały wykonane przed rozpoczęciem eksploatacji lokali przez Spółkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że moment poniesienia wydatków nie jest decydujący dla kwalifikacji jako remont, a organy nie zbadały charakteru prac. Spółka podniosła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o doręczeniach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Zasądził od F. sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 2.455 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 722/08 w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 12 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2) zasądza od F. sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 2.455 (słownie: dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę F. Sp. z o.o. w G. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. Stan sprawy Sąd przedstawił następująco: Skarżąca Spółka prowadziła działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży detalicznej odzieży w wynajmowanych lokalach. W 2003 r. zawarła umowy o wykonanie prac remontowych i elewacyjnych w dwóch lokalach, które wynajęła od M. w G. na mocy umowy z grudnia 2002 r. Prace te polegały na wymianie sufitów podwieszanych oraz ścian działowych, położeniu płyt gipsowych, montażu drzwi wewnętrznych, wykonaniu robót hydraulicznych i malarskich, położeniu posadzki i kostki brukowej po uprzednim usunięciu istniejącej posadzki, obniżenia studni świetlikowo-nawiewnych, wymianie parapetów i boazerii. W związku z przeprowadzeniem prac budowlanych w obu lokalach skarżąca poniosła w 2003 r. wydatki w łącznej wysokości 232.250 zł, które w całości zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów, uznając za wydatki na remont środków trwałych. W zeznaniu CIT-8 za 2003 r. wykazała stratę w wysokości 83.027,37 zł, przy przychodach w wysokości 3.367.921,20 zł i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 3.450.948,57 zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. decyzją z dnia 14 grudnia 2007 r. określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. w wysokości 43.613 zł, uznając, że skarżąca zawyżyła koszty uzyskania przychodów o łączną kwotę 244.558,31 zł. Rozstrzygnięcie takie było następstwem wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z pracami budowlanymi w najmowanych lokalach, ponieważ zdaniem organu podatkowego wydatki te nie miały charakteru remontowego, ale należało je zakwalifikować jako inwestycje w obcych środkach trwałych, jako że zostały poniesione w celu ulepszenia tych środków. Od powyższego rozstrzygnięcia Spółka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w G., który decyzją z dnia 12 sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stan faktyczny sprawy nie był przedmiotem sporu i że wynika z niego, że skarżąca przeprowadziła prace budowlane w dwóch lokalach, które nie stanowiły jej własności oraz że prace budowlane w tych lokalach były wykonywane przed rozpoczęciem w nich działalności przez skarżącą. Sporna była natomiast kwestia kwalifikacji wydatków poniesionych przez skarżącą jako remontu albo inwestycji w obce środki trwałe. Decydujące znaczenie dla dokonania kwalifikacji spornych wydatków ma ustalenie momentu, w jakim roboty budowlane zostały wykonane, ponieważ remont środka trwałego następuje wówczas, gdy zużycie tego środka trwałego nastąpi w toku jego eksploatacji przez samego podatnika. Nie można uznać za roboty remontowe prac wykonywanych w środku trwałym, jeśli zużycie tego środka nastąpiło przed jego objęciem w posiadanie przez podatnika, np. w związku z zakupem tego środka, jego dzierżawą, czy najmem. W konsekwencji poniesione przez skarżącą wydatki nie mogły zostać zaliczone w całości do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ sam moment ich poniesienia wyklucza możliwość ich zakwalifikowania jako wydatków o charakterze remontowym. Stanowiły one natomiast ulepszenie obcego środka trwałego i mogły zostać zaliczone przez skarżącą do kosztów uzyskania przychodów jedynie w formie odpisów amortyzacyjnych. Wobec powyższego zbędne jest analizowanie poszczególnych prac remontowych celem ustalenia, czy w ich następstwie doszło do zmian parametrów technicznych i użytkowych lokali. Organ odwoławczy zaaprobował także doręczanie korespondencji skarżącej do rąk ustanowionego przez pełnomocnika skarżącej, M.T., dalszego pełnomocnika do działania w jego imieniu przed urzędami skarbowymi w zakresie składania oraz odbioru pism i innych dokumentów. Skoro pracownik pełnomocnika skarżącej został upoważniony do odbioru pism, to organ podatkowy obowiązany był wszelką korespondencję kierować na adres tej osoby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca podniosła, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uzależniają uznania wydatków inwestycyjnych za koszt uzyskania przychodu od okresu posiadania i eksploatacji środka trwałego, a dla dokonania takiej oceny istotne jest to, czy poniesione nakłady powodują ulepszenie środka trwałego, czy też nie. Kwalifikację w tym przedmiocie należy każdorazowo poprzedzić analizą zakresu wykonanych prac budowlanych, porównując je do stanu istniejącego. Bez stosownej wiedzy o stanie technicznym budynku i zakresie wykonanych robót budowlanych nie można bowiem stwierdzić, jaki miały one charakter. Organ odwoławczy uznając, że decydujące znaczenie w sprawie miało ustalenie momentu wykonania prac budowlanych i nie przeprowadzając stosownego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy wykonanie poszczególnych prac budowlanych doprowadziło do wzrostu wartości użytkowej obiektów, nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, czym naruszył dyspozycję art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). Ponadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania regulujących kwestię doręczeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Uzasadniając uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że kwalifikacji nakładów do kategorii remontu bądź ulepszenia należy dokonywać przy uwzględnieniu wpływu poniesionych wydatków na środki trwałe, a więc tego, czy poczynione wydatki prowadzą jedynie do odtworzenia pierwotnej substancji środka trwałego, czy też powodują zwiększenie jego wartości. Dlatego też organy podatkowe błędnie przyjęły, że chwila poniesienia wydatków na prace budowlane ma kluczowe znaczenie dla zakwalifikowania ich do kategorii bądź to remontowych, bądź prowadzących do ulepszenia środka trwałego, gdyż nie ma ustawowych podstaw do przyjęcia, że dla uznania danego wydatku za poniesiony na cele remontowe konieczne jest wcześniejsze użytkowanie tego środka trwałego przez podatnika. Cechą remontu nie jest to, że prace odtworzeniowe może podejmować jedynie podatnik, który w skutek własnego użytkowania doprowadził do zużycia środka trwałego, lecz to, że w efekcie tych prac dochodzi do przywrócenia środka do stanu poprzedniego. Natomiast ulepszenie środka trwałego polega na jego przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, toteż organy podatkowe powinny zbadać, które z wydatków poniesionych przez skarżącą prowadziły do ulepszenia środków trwałych, a które powodowały jedynie odtworzenie pierwotnej wartości użytkowej tych środków. Sąd uwzględnił również zarzut naruszenia przepisów postępowania przy doręczaniu korespondencji w trakcie postępowania podatkowego. Stwierdził, że mimo upoważnienia przez pełnomocnika swojego pracownika do odbioru korespondencji, adresatem wszelkiej korespondencji nadal pozostaje ustanowiony w sprawie pełnomocnik, a nie osoba upoważniona do odbioru pism. Tym samym doręczanie pism ze wskazaniem jako adresata osoby upoważnionej do odbioru pism, zamiast doręczenia ich pełnomocnikowi, jest doręczeniem nieskutecznym. Powyższe uchybienia proceduralne miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach nie normują wyłącznie kwestii czysto technicznych, a ich przestrzeganie przez organy podatkowe ma stanowić gwarancję poszanowania praw strony w toku toczącego się postępowania. Istotne jest więc to, aby wszelkie doręczenia były dokonywane zgodnie z wymogami art. 144-154c O.p. Tylko bowiem w takim wypadku możliwe jest skuteczne oddalenie zarzutu niezapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w G. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 174 pkt 2 i pkt 1 P.p.s.a. zarzucił: I) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu: - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. przez uwzględnienie skargi pomimo jej bezzasadności, - art. 151 P.p.s.a. przez nie oddalenie skargi pomimo, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez uchylenie decyzji w związku z błędnym przyjęciem, że organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne, tj. art. 144-154c O.p. i stwierdzeniem, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, - naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nie rozpoznanie istoty sprawy, - naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a przez brak odniesienia się do istotnych kwestii dotyczących charakteru prac remontowych; 2) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 16h ust. 13 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: u.p.d.o.p.) wskutek uznania, iż nakłady poczynione na środki trwałe przed rozpoczęciem ich używania przez podatnika, mogą być uznane za wydatek poniesiony na cele remontowe. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że o możliwości uznania danego wydatku za wydatek poniesiony w związku z pracami remontowymi decyduje także moment, w jakim doszło do zużycia środka trwałego. Właściwa wykładnia spornego przepisu prowadzi do stwierdzenia, iż remontem będą tylko te prace budowlane, które stanowią następstwo eksploatacji tego środka przez podatnika, a nie przez wcześniejszych użytkowników (np. byłych właścicieli, byłych najemców, dzierżawców, itp.). W ocenie kasatora nawet, jeśli moment poniesienia spornych wydatków był bez znaczenia dla ich prawnopodatkowej kwalifikacji, nie można było uznać ich za remont ze względu na charakter przeprowadzonych prac, który wynikał z akt sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd, który zobowiązany był do rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, nie odniósł się do charakteru poniesionych wydatków. Natomiast odnosząc się do naruszeń przepisów O.p. o doręczeniach podniesiono, że w sprawie doszło jedynie do błędnego tytułowania pism, które to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna obejmuje dwie grupy zarzutów, odnoszące się do dwóch spornych zagadnień. Pierwszym z nich jest poprawność doręczeń dokonywanych w toku postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji, a drugim – kwalifikacja wydatków na prace budowlane związane z przystosowaniem wynajętych lokali do potrzeb prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, warunkująca możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych (art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.) w momencie ich poniesienia, lub też prowadząca do uznania ich za nakłady na ulepszenie obcych środków trwałych i warunkująca możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów od naliczania odpisów amortyzacyjnych (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 16a ust. 2 pkt 1 i art. 16g ust. 13 u.p.d.o.p.). Rozstrzygnięcie podjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w odniesieniu do drugiego zagadnienia zwalczane jest przy pomocy zarzutów opartych na obydwu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 P.p.s.a., ale zarzuty te zostaną ocenione łącznie. Jeśli chodzi o problem proceduralnej poprawności doręczeń dokonywanych do rąk pełnomocnika, umocowanego przez pełnomocnika skarżącej między innymi do odbioru korespondencji kierowanej przez organy podatkowe do tego ostatniego, należy podkreślić, że stawiając tezę o naruszeniu przez organy podatkowe przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poza zbiorczym powołaniem się na przepisy zawarte w art. 144-154c O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskazał, który konkretnie przepis został przez organy podatkowe naruszony. Wśród dziewiętnastu wskazanych przez ten Sąd artykułów Ordynacji podatkowej są przepisy regulujące różne kwestie, by przykładowo wymienić doręczenia za pomocą poczty elektronicznej (art. 144a), czy też doręczenia dokonywane przez władzę obcą lub na wniosek takiej władzy (art. 154a-c), które z całą pewnością w rozpoznawanej sprawie zastosowania nie miały. Enigmatyczność przedstawionego przez Sąd uzasadnienia w istotny sposób utrudnia ocenę zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Trzeba jednak zauważyć, że jeżeli strona w postępowaniu podatkowym ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi (art. 145 § 2 O.p.). Powstaje pytanie, komu należy doręczać pismo, jeżeli pełnomocnik taki ustanowi pełnomocnika do odbioru kierowanej do niego korespondencji. Instytucja pełnomocnika do spraw doręczeń lub osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w przepisach postępowania podatkowego występuje (art. 147 § 1 i art. 151 O.p.), a konsekwencją jej zastosowania jest uznanie, że doręczenie pisma takiemu pełnomocnikowi (takiej osobie) wywołuje skutki odpowiadające doręczeniu dokonanemu do rąk samej strony postępowania. Analogicznie więc przyjąć należy, że pismo doręczone do rąk "pełnomocnika pełnomocnika", a więc do rąk pełnomocnika do odbioru korespondencji ustanowionego przez pełnomocnika strony, wywołuje skutki doręczenia pisma bezpośrednio ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony postępowania. Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji proceduralnej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie należy więc stwierdzić, że doręczenia dokonane do rąk pełnomocnika do odbioru korespondencji, ustanowionego przez pełnomocnika skarżącej, były skuteczne. Natomiast jako wadliwość trzeba zakwalifikować adresowanie pism nie do pełnomocnika strony, ale do jego pełnomocnika do doręczeń; słusznie zwraca na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jednakże ażeby ta wadliwość, zaistniała w postępowaniu przed organem podatkowym pierwszej instancji, mogła stanowić przesłankę uchylenia decyzji podjętej przez podatkowy organ odwoławczy, konieczne byłoby wykazanie, że mogła ona mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływu takiego Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się, ponieważ pisma adresowane do pełnomocnika do odbioru korespondencji pełnomocnika skarżącej i tak trafiały do tego ostatniego i nie sposób twierdzić, by prowadziło to do naruszenia jakichkolwiek gwarancji i praw podatnika w toczącym się postępowaniu. Dlatego też postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., polegający na uchyleniu decyzji wskutek naruszenia przez organy podatkowe art. 144-154c O.p., Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za uzasadniony. Co się tyczy drugiego spornego w sprawie zagadnienia wypada zauważyć, że różnicowanie ponoszonych przez podatników wydatków na remontowe i ulepszające środki trwałe, nastręcza wielu problemów praktycznych i orzeczniczych. Wypracowano już jednak kryteria, które, należycie zastosowane, pozwalają na dokonanie wspomnianego rozróżnienia, częstokroć bez odwoływania się do wiedzy specjalistycznej, dotyczącej oceny zwiększenia wartości użytkowej środka trwałego, na który dokonano problematycznego nakładu. Kryteria te Wojewódzki Sąd Administracyjny zresztą wymienia w uzasadnieniu wyroku, ale – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie wyciąga z nich właściwych wniosków. W szczególności na s. 6 uzasadnienia stwierdza, że remontem należy określić wszelkie działania przywracające pierwotny stan techniczny i użytkowy środka trwałego wraz z wymianą zużytych składników technicznych, a przez ulepszenie środka trwałego należy rozumieć jego unowocześnienie (modernizację), która podnosi jego wartość techniczną, użytkową, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu, niż pierwotne jego przeznaczenie, albo nadanie temu składnikowi innych cech użytkowych, przez: przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację i modernizację. ` Przyjęcie definicji ulepszenia, odpowiadającej treści art. 16g ust. 13 zd. pierwsze u.p.d.o.p., nie budzi zastrzeżeń. Prawidłowo również pojęcie remontu odniesiono do przywrócenia pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego. Konieczne jest jednak rozważenie, czy ów pierwotny stan techniczny i użytkowy odnosić należy do chwili powstania (wytworzenia) środka trwałego, czy też do chwili przyjęcia go do używania przez określonego podatnika. Jeśli zważyć, że środek trwały – np. taki, jak lokal użytkowy – może być użytkowany kolejno przez wielu podatników i służyć różnym celom (działalności o różnym charakterze), próba rekonstrukcji pierwotnego stanu technicznego i użytkowego, rozumianego jako stan istniejący w momencie wytworzenia tego środka, może nastręczać trudne do przezwyciężenia trudności, ale także – co istotniejsze z podatkowoprawnego punktu widzenia – nie ma znaczenia dla oceny charakteru nakładów poczynionych przez konkretnego podatnika, które z natury rzeczy odnosić się mogą tylko do takiego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego, w jakim ten właśnie podatnik środek trwały przyjął do używania. Jeżeli zatem skarżąca Spółka przyjęła wynajęte lokale użytkowe w stanie określonym w umowie najmu i protokołach zdawczo-odbiorczych, to dla jej rachunku podatkowego jest to stan pierwotny środków trwałych i w odniesieniu do tego stanu można wyprowadzać oceny co do prawnopodatkowego charakteru nakładów poczynionych na te środki. Skoro jednak nakłady te zostały poczynione przed faktycznym rozpoczęciem użytkowania lokali, bezpośrednio po przyjęciu środków trwałych do używania, wykluczone jest, by mogły to być nakłady o charakterze remontowym. Skoro remont to odtworzenie pierwotnego stanu i wymiana zużytych składników technicznych, skarżąca remontu dokonać nie mogła, ponieważ do chwili dokonania nakładów lokali nie eksploatowała i do zużycia tych składników w tym okresie dojść nie mogło. Jak kwestię tę ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2007 r. (II FSK 1292/07), istotną cechą remontu jest założenie, że następuje on w toku eksploatacji środka trwałego przez podatnika i jest wynikiem tej eksploatacji (zużycia). Dlatego też zakwestionowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd organów podatkowych, który legł u podstaw podjętego przez nie rozstrzygnięcia, że skoro nakład został dokonany przed rozpoczęciem przez skarżącą użytkowania lokali, to nie może być uznany za remont, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowy. Pozwala to także na wyprowadzenie dalej idących wniosków co do charakteru tych nakładów i zakresu koniecznego postępowania dowodowego. Wśród rodzajów ulepszeń ustawodawca wymienił także adaptację, czyli przystosowanie środka trwałego do wykorzystania go w innym celu lub nadanie mu nowych cech użytkowych. Wobec niespornych ustaleń faktycznych co do zakresu robót przeprowadzonych przez skarżącą, służących przystosowaniu wynajętych lokali do potrzeb prowadzonej przez nią działalności handlowej, które to roboty obejmowały między innymi obniżanie sufitów, wstawianie nowych ścian działowych i wymianę posadzki, adaptacyjny charakter przeprowadzonych prac nie budzi wątpliwości. Skoro więc istota wydatków poczynionych przez skarżącą polega na ulepszeniu obcego środka trwałego przez przystosowanie go do nowego sposobu wykorzystania, poniesione na ten cel wydatki trzeba potraktować jako inwestycje w obcych środkach trwałych, które mogą być rozliczane kosztowo tylko w formie odpisów amortyzacyjnych (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 16a ust. 2 pkt 1 oraz art. 16g ust. 13 u.p.d.o.p.; por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005 r., FSK 1512/04). W tej sytuacji prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które miałoby na celu określić charakter poczynionych nakładów, jest zbędne. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwą subsumcję art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 16g ust. 13 u.p.d.o.p. Odnoszące się do tego problemu pozostałe zarzuty natury procesowej, a dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) przez niewłaściwe zastosowanie i paralelnie art. 151 P.p.s.a. przez niezastosowanie w sprawie, a także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku "do istotnych kwestii dotyczących charakteru prac remontowych", mają charakter pochodny w stosunku do podstawowego i pierwotnego zarzutu naruszenia prawa materialnego i na rozstrzygnięcie kasacyjne nie mają wpływu. Wobec uznania, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, tak w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, jak i w zakresie naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd ten stosownie do normy art. 190 P.p.s.a. weźmie pod uwagę wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, a sprowadzającą się do konkluzji, że doręczanie pism do rąk ustanowionego przez pełnomocnika skarżącej pełnomocnika dla doręczeń było co do zasady prawidłowe, a adresowanie niektórych z tych pism bezpośrednio do pełnomocnika dla doręczeń – choć nieprawidłowe – nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy oraz że dokonane przez skarżącą nakłady na obcy środek trwały przed rozpoczęciem używania przez nią tego środka w działalności gospodarczej nie mogły mieć charakteru remontowego, ale stanowiły ulepszenie tego środka trwałego. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło