II FSK 1143/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-03
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Bogusław Dauter, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spóźniony wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku, zawierający dane wskazujące na zapłacenie nienależnego podatku, obliguje organ podatkowy do wszczęcia postępowania w celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, mimo upływu terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spóźniony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, nawet jeśli zawiera dane wskazujące na zapłacenie nienależnego podatku, nie obliguje organu podatkowego do wszczęcia postępowania w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy działa z urzędu w ramach art. 21 § 3, a żaden przepis prawa nie pozwala stronie skutecznie domagać się działania organu w tym zakresie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Utrata prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty z powodu upływu terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest niezależna od terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i wyklucza możliwość skutecznego domagania się zwrotu nadpłaty w ten sposób.Stan faktyczny
Spółka C. "Z." S.A. złożyła zeznanie podatkowe za 2001 r., kwalifikując opłaty z umowy know-how jako koszt uzyskania przychodów. Po zakwestionowaniu tej kwalifikacji przez organy podatkowe, spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. po upływie 5 lat od złożenia zeznania. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, wskazując na wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie: NSA Bogusław Dauter, WSA del. Maciej Kurasz (sprawozdawca), , Protokolant Agata Han, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. "Z." S.A. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 920/08 w sprawie ze skargi C. "Z." S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od C. "Z." S.A. w Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki akcyjnej C [...] (dalej: "Skarżąca", lub "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 5 sierpnia 2008r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r.
2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji stanie faktycznym: w dniu 2 kwietnia 2002 r. Skarżąca złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za 2001 r. W złożonym zeznaniu podatkowym uznała opłaty z tytułu umowy know-how za koszt uzyskania przychodów. Taka kwalifikacja przez Skarżącą wskazanych opłat została zakwestionowana w wydanych przez organy podatkowe rozstrzygnięciach dotyczących 2001 r. Następnie Skarżąca w dniu 14 grudnia 2007 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. w kwocie 1.375.928 zł wraz z korektą zeznania. W dniu 22 kwietnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję umarzającą postępowanie wszczęte przedmiotowym wnioskiem. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że Skarżąca utraciła prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty na podstawie przepisu art. 79 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "ustawa Ord. pod.") zgodnie z którym prawo do złożenia takiego wniosku wygasa po upływie 5 lat od daty złożenia zeznania.
3. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podniesiono zarzut naruszenia art. 70 § 1 w zw. z art. 121 i art. 122 ustawy Ord. pod., a także art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu ustawy Ord. pod., określającego termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, co doprowadziło do niepodjęcia przez organ podatkowy z urzędu czynności, do których organ ten był zobowiązany i w konsekwencji naruszyło konstytucyjną zasadę równości.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ wyższego stopnia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w art. 79 ustawy Ord. pod. zawarto ograniczenia w zakresie składania wniosków o stwierdzenie nadpłaty oraz wszczęcia postępowania w tej sprawie. Zgodnie bowiem z § 1 ww. przepisu postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W art. 79 § 2 ustawy Ord. pod. natomiast uregulowano instytucję wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Utrata wspomnianego uprawnienia oznacza, że podatnik nie może domagać się skutecznie stwierdzenia nadpłaty po upływie wskazanego w tym przepisie terminu. Zgodnie z przywołanym przepisem prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie 5 lat od zajścia określonego zdarzenia - w rozpatrywanej sprawie - od daty złożenia zeznania podatkowego. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaznaczył, że złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest prawem, a nie obowiązkiem. Jeżeli jednakże podatnik nie skorzysta z przysługującego mu prawa, traci taką możliwość, gdyż termin do złożenia omawianego żądania - jako termin prawa materialnego - nie podlega przedłużeniu, odroczeniu, przerwaniu, bądź też zawieszeniu. Zgodnie z art. 81 § 1 ustawy Ord. pod., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Jeżeli korekta wiąże się ze zmniejszeniem wysokości zobowiązania podatkowego, co do zasady korekcie tej musi towarzyszyć złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Odnosząc powyższe uprawnienie, wynikające z art. 81 ustawy Ord. pod. - do sytuacji, o której mowa w art. 79 § 2 tej ustawy, należy stwierdzić, iż z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, podatnik traci prawo do dokonania korekty powodującej zmniejszenie zobowiązania podatkowego, mimo iż zobowiązanie to nie jest jeszcze przedawnione. Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, iż Spółka, składając pierwotne zeznanie CIT - 8 za 2001 r. w dniu 2 kwietnia 2002 r. miała prawo złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku do dnia 2 kwietnia 2007 r., a po upływie tego dnia utraciła uprawnienie do żądania stwierdzenia nadpłaty oraz złożenia korekty zeznania CIT-8 w sposób zmniejszający zobowiązanie podatkowe.
5. W skardze na powyższą decyzję podniesiono m.in. zarzut naruszenia art. 21 § 3 w związku z art. 165 § 1, art. 121 i art. 122 ustawy Ord. pod. poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji nie miał prawnej możliwości oraz obowiązku wszczęcia postępowania w celu wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego - inną niż wskazana przez skarżącą w deklaracji CIT-8 za 2001 r., naruszenia art. 70 § 1 ustawy Ord. pod. w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, iż z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, podatnik traci prawo do dokonania korekty powodującej zmniejszenie zobowiązania podatkowego, mimo, iż zobowiązanie to nie jest jeszcze przedawnione, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji i niepodjęcia przez organ odwoławczy z urzędu czynności, do których był on zobowiązany, co w konsekwencji naruszyło konstytucyjną zasadę równości, naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a w związku z art. 208 § 1 ustawy Ord. pod. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, umarzającej postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącej z dnia 14 grudnia 2007 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001 r. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej złożenie skorygowanego zeznania CIT-8 za 2001 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty oznacza, że organ I instancji powziął informację dotyczącą innej - niż wynikająca z pierwotnej deklaracji - wysokości zobowiązania podatkowego za 2001 r., a zatem miał prawny obowiązek wszczęcia postępowania podatkowego w celu określenia prawidłowej wysokości zobowiązania za ten rok podatkowy. W dalszych wywodach przedstawiono stanowisko wyrażone przez komentatorów, którzy stwierdzili, iż "brak wniosku o stwierdzenie nadpłaty uniemożliwia wydanie przez organ podatkowy decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nie oznacza to, że organ podatkowy po upływie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty - nie może z urzędu określić kwoty nadpłaty wówczas, gdy stwierdzi jej wystąpienie. Prawo do wydania decyzji określającej zobowiązanie w prawidłowej kwocie (niższej od zapłaconej i wykazanej w deklaracji) przysługuje organowi podatkowemu do upływu terminu przedawnienia zobowiązania (...) W związku z tym, upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie przesądza jeszcze o tym, że nie zostanie ona podatnikowi zwrócona. W przypadku wszczęcia postępowania przez organ podatkowy w sprawie określenia zobowiązania, które okaże się niższe, organ podatkowy musi wydać decyzję i na tej podstawie w terminie 30 dni (art. 77 § 1 pkt 2) zwrócić nadpłatę. Wszczęcie postępowania może być sprowokowane przez podatnika, który po upływie terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty skoryguje deklarację. Wówczas organ podatkowy jest zobowiązany wyjaśnić powstałe w związku z tym wątpliwości dotyczące wysokości zobowiązania" (por. Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Presnarowicz Sławomir, Komentarz do art.79 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.05.8.60), [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II). Wobec powyższego pełnomocnik strony Skarżącej skonstatował, że chociaż w zasadzie nie można mówić o prawnie określonym obowiązku prowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 21 § 3 ustawy Ord. pod., to jednak w ocenie Skarżącej, postępowanie takie w szczególnych sytuacjach powinno być wszczynane z urzędu (np. z inicjatywy strony dostarczającej stosownych informacji) przez organ podatkowy, którego zakres działania określa art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych. Zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości (prawdopodobieństwa zapłacenia podatku w kwocie wyższej od należnej) wynikających z wniosku o stwierdzenie nadpłaty złożonego po upływie terminu określonego w art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ord. pod., a przed upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 tej ustawy stanowi naruszenie art. 122 ustawy Ord. pod.
6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w orzeczeniu oddalającym skargę wskazał, iż w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2009 r. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. złożony po upływie 5 lat od dnia złożenia deklaracji podatkowej nie mógł być merytorycznie rozpatrzony. Uchybienie wspomnianemu terminowi stanowi zatem przesłankę odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 165a ustawy Ord. pod., który stanowi, że gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Nie ulega wątpliwości, że zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny". Zdaniem Sądu pierwszej instancji wbrew twierdzeniom prezentowanym przez Skarżącą, nieuprawniona jest konstatacja, że spóźniony wniosek o stwierdzenie nadpłaty zawierający wyraźne (w ocenie Skarżącej) dane wskazujące, że zapłacono nienależny podatek obliguje organ do wszczęcia postępowania w trybie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. Stanowisko Spółki nie znajduje potwierdzenia w regulacji wynikającej z wspomnianego art. 21 § 3, w zakresie którego organ podatkowy działa wyłącznie z urzędu, a żaden przepis prawa nie pozwala stronie skutecznie domagać się działania organu w tym zakresie. Regulacja zawarta w art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. absolutnie wyklucza zasadność zarzucania organowi podatkowemu naruszenia art. 121 § 1 i art. 122 ww. ustawy, związanego z zaniechaniem weryfikacji danych zawartych w spóźnionym wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Podkreślić także trzeba, że zaaprobowanie stanowiska strony skarżącej oznaczałoby, iż art. 79 § 2 pkt 2 ustawy jest martwy, gdyż zakreślony w nim termin nie byłby respektowany, skoro dopuszczalne byłoby żądanie wszczęcia postępowania w trybie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. celem odzyskania kwoty nadpłaconego podatku.
8. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gliwicach, Spółka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej "p.p.s.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. naruszenie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. oraz art. 2, art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez stwierdzenie, iż z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod., pomimo posiadania wiedzy, iż wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wskazana przez Skarżącą w zeznaniu podatkowym za 2001 r. oraz poprzez uznanie, że utrata prawa żądania wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (nadpłaty) przed upływem okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w którym dopuszczalne było wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, nie stanowi naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego i równości. Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniosła także mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, tj. naruszenie. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych4 oraz w związku z art. 3 § 1 i art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszeń prawa i odmowę uchylenia przez Sąd decyzji organu odwoławczego w sytuacji, gdy ta decyzja wydana została z mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, stanowiącymi podstawę uchylenia decyzji Dyrektora i poprzedzającej jej decyzji Naczelnika, tj. art. 165 § 1, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 208 § 1 w związku z art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. poprzez uznanie, iż organy podatkowe nie miały prawnej możliwości oraz obowiązku wszczęcia postępowania i wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, lecz mogły umorzyć.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie wskazującej naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obydwóch podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., to jest na podstawie naruszenia przez Sąd wojewódzki przepisów prawa materialnego, a więc art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jak również na podstawie naruszenia przepisów postępowania, czyli art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny w pierwszej kolejności należy odnieść się do tych ostatnich podstaw. Rozpatrzenie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego poprzedzać musi rozpoznanie zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia norm prawa materialnego. Nie można bowiem skutecznie oceniać błędnej wykładni prawa materialnego lub jego niewłaściwego zastosowania, zanim nie rozpatrzy się zarzutów uchybienia przez sąd przepisom postępowania. W ocenie NSA zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa formalnego, podobnie jak pozostałe zarzuty, mają w większości charakter polemiczny. Dotyczą one uchybienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w związku z art. 3 § 1 i art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia przez sąd pierwszej instancji istotnego naruszenia przepisów art. 165 § 1 , art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 208 § 1 w związku z art. 21 § 3 ustawy. Ord. pod. Skarżąca wskazuje, iż Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że organy podatkowe miały obowiązek w ramach postępowania wszczętego wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty wydać rozstrzygnięcie określające prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w sytuacji powzięcia informacji, iż wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wskazana przez Skarżącą w pierwotnym zeznaniu podatkowym za 2001 r. Zarzut ten jest całkowicie chybiony. Z treści zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd trafnie wskazał na całkowitą odrębność trybów wszczynania postępowania, o którym mowa w przepisie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. w zakresie którego organ podatkowy działa z urzędu oraz inicjowanego wnioskiem podatnika postępowania w przedmiocie nadpłaty. Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych sprawa administracyjna zakreślona wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest autonomiczna od sprawy, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego. W przypadku stwierdzenie nadpłaty oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego prawa i obowiązki stron postępowania nie wynikają z tej samej, lecz różnych podstaw prawnych. Przepisy ustawy Ord. pod. co do zasady nie zawierają normy nakazującej wszczęcie postępowania wymiarowego w razie złożenia wniosku przez podatnika o stwierdzenie nadpłaty. W przedmiotowej sprawie jest to o tyle istotne, iż co zostało ustalone w sposób bezsprzeczny w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji Skarżąca utraciła zgodnie z art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ord. pod. - z upływem 5 letniego terminu prawo rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W myśl powołanego wyżej przepisu w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2009 r. prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasało po upływie 5 lat od daty złożenia deklaracji podatkowej. Ten materialny termin nie podlega odroczeniu, ani też przedłużeniu, przerwaniu lub przywróceniu, a uchybienie mu oznacza utratę prawa skutecznego żądania stwierdzenia nadpłaty. Sąd trafnie podniósł, że spóźniony wniosek o stwierdzenie nadpłaty zawierający wyraźne w ocenie Skarżącej dane wskazujące, że zapłacono nienależny podatek nie obliguje sam w sobie do wszczęcia postępowania w trybie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. Stanowisko Skarżącej nie znajdują potwierdzenia w regulacji wynikającej z art. 21 § 3 ustawy Ord. pod., w zakresie którego organ podatkowy działa wyłącznie z urzędu, a żaden przepis prawa, nie pozwalał Skarżącej w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty skutecznie domagać się działania organu w tym zakresie. Zgodzić należy się z poglądem sądu pierwszej instancji, że regulacja zawarta w art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. wyklucza zasadność zarzucania organowi podatkowemu naruszenia art. 121 § 1, art. 122 ustawy Ord. pod. związanego z zaniechaniem weryfikacji danych zawartych w złożonym po przysługującym terminie wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Konkludując podkreślić należy, iż podnoszone przez Skarżącą zarzuty skargi kasacyjnej w tym przedmiocie nie miały usprawiedliwionych podstaw. Za całkowicie bezzasadny należy także uznać zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Jak słusznie zauważył sąd termin określony w art. 79 § 2 pkt ustawy Ord. pod. dotyczy każdego podatnika a nie jedynie Skarżącej.
10. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, powtórzyć należy, iż podnoszone przez Skarżącą zarzuty naruszenia przepisu art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. w związku z art. 2. art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie, iż z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty organy podatkowe nie były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji określającą prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 21 § 3 ustawy Ord. pod. – w świetle przedstawionej w uzasadnieniu orzeczenia Sądu argumentacji uznać należy za nietrafione. Podnieść należy, iż w sprawie doszło z uwagi na przekroczenie zawitego terminu do wygaśnięcia uprawnienia do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Uznać także należy, iż Sąd pierwszej instancji w sposób jasny i zgodny z obowiązującymi w chwili zdarzenia przepisami wyjaśnił Skarżącej istniejące różnice między postępowaniem w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, albo odmowy jego wszczęcia ze względu na wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty; od określenia wysokości zobowiązania podatkowego, które to określenie następuję dopiero w postępowaniu podatkowym, wszczętym w tym celu. W stanie prawnym obowiązującym w chwili złożenia spóźnionego wniosku o stwierdzenie nadpłaty brak było norm prawa zobowiązujących organy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Sąd trafnie podniósł, że termin określony w przepisie art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ord. pod. wiąże podatnika i organy podatkowe bez względu na kwestie związane z przedawnieniem zobowiązania podatkowego za rok, którego dotyczy żądanie stwierdzenia nadpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, znajduje wsparcie zarówno w wykładni językowej art. 79 § 2 pkt 2 ustawy Ord. pod. i art. 21 § 3 tej ustawy, wykładni językowej obu przepisów, jak i ich wykładni systemowej i przez Skarżącą skutecznie zakwestionowane nie zostało. Ze względu na związanie zakresem sprawy i podstawami kasacyjnymi Sąd nie był zobligowany do oceny możliwości przerwania przez Skarżącą bezczynności organu w sytuacji, gdy organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym wniosku o stwierdzenie nadpłaty powziął informację, iż wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wskazana przez Skarżącą w pierwotnym zeznaniu podatkowym.
11. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 in princ p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło