II OSK 612/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia (del.) WSA Leszek Kamiński Protokolant Agnieszka Gugała-Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 871/08 w sprawie ze skargi I. T. i R. T. na decyzję W.-M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] 2008 r. nr[...] w przedmiocie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 871/08, oddalił skargę I. i R. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Z akt sprawy wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r. (sygn. akt. II SA/Ol 945/07), Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Olsztynie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta E. z [...] 2007 r., nakazującą S. S. oraz P. S. zaniechanie prowadzenia dalszych robót budowlanych przy realizacji rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne, zlokalizowanego na działkach nr [...] przy ul. [...] w E. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta E., decyzją Nr [...] z [...] 2008 r., umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne zlokalizowanego na działkach gruntowych nr [...] przy ul. [...] w E. Organ wydając decyzję wskazał, iż na podstawie ekspertyz i analiz można stwierdzić, że nie są naruszone przepisy techniczno-budowlane wynikające z warunków i norm technicznych. Odwołanie od tej decyzji złożyli I. i R. T. zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W jej uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż należy się zgodzić z twierdzeniami skarżących, iż odległość 1,36 m pomiędzy obiektem budowlanym, a granicą działki sąsiadującej nie odpowiada minimalnej odległości (1,50 m) przewidzianej zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., jednak biorąc pod uwagę, iż w przedmiotowej sprawie inwestycja realizowana była w okresie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zbliżenie obiektu budowlanego do granicy nieruchomości sąsiadującej nastąpiło wskutek zmiany granicy ustalonej wyrokiem sądu powszechnego, brak jest podstaw do wydania decyzji w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał też, iż na inwestorów nałożony został obowiązek dostarczenia szczegółowej inwentaryzacji techniczno-budowlanej realizowanego obiektu, orzeczenia technicznego oraz ekspertyzy z uwzględnieniem aktualnych przepisów techniczno-budowlanych, prawomocnego orzeczenia sądu w sprawie ustalenia aktualnych granic przylegających nieruchomości pod kątem: zachowania normatywnych odległości od granic działek sąsiednich; zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych w budynku przy ul. [...] w E.; zapewnienia normatywnej izolacyjności termicznej ścian nowych zewnętrznych w związku z dokonaną zmianą ich grubości i rodzaju zastosowanego materiału, jak również poprawności wykonania wylotów nowych przewodów kominowych pod kątem zabezpieczenia przed zadmuchiwaniem przez wiatr sąsiedniej posesji. Organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonej dokumentacji wynika jednoznacznie, iż roboty budowlane wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną, a po wykonaniu robót wykończeniowych obiekt może być bezpiecznie użytkowany. Nie stwierdzono też odstępstw od obowiązujących norm w przedmiocie nasłonecznienia sąsiedniego budynku jak i wykonania wylotów przewodów kominowych pod kątem zabezpieczenia przed zadmuchiwaniem. W odniesieniu zaś do zarzutu strony o niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu, organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż przed wydaniem decyzji strony zostały poinformowane o prawie ustosunkowania się do zebranych materiałów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli I. i R. T. zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego, § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art.107 § 3 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając skargę za niezasadną wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r., w sprawie II SA/Ol 945/07 nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania, w tym przez I. i R. T., dlatego też rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd wziął pod uwagę ustalenia w nim zawarte. Sąd I instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. słusznie przyjął, iż postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r. Sąd Okręgowy w Elblągu orzekł o nabyciu przez zasiedzenie, przez skarżących części działki inwestora nr [...], w związku z czym odległość od dobudowanego do istniejącej zabudowy budynku (określanego jako łącznik) do granicy z nieruchomością sąsiednią zmniejszyła się w jednym miejscu na odległość 1,36 m. Odległość ta zwiększa się stopniowo, aż do odległości ponad 3 m, co spowodowane jest sposobem podziału działki inwestorów wskutek jej zasiedzenia przez skarżących. Sąd I instancji wskazał, że powyższych okoliczności nie neguje żadna ze stron postępowania. Akta administracyjne ponadto wskazują, iż już [...] 2004 r. inwestorzy wykonali stan surowy zamknięty, zaś z protokołu z [...] 2004 r. wynika, iż wykonali oni część robót wykończeniowych w budynku. Gdyby decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, w sytuacji gdy roboty budowlane doprowadziły do zrealizowania budynku niemal w całości organ – zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2007 r. – powinien, o ile dojdzie do przekonania, że wykonanych robót nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, orzec nakaz rozbiórki lub nakaz przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. W przypadku zaś uznania, iż istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nałożyć obowiązek wykonania określonych robót budowlanych lub czynności zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ewentualnie, gdy okoliczności sprawy wskazują, iż brak jest podstaw do nałożenia takiego zobowiązania ze względu na to, że wykonane roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powinien umorzyć postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku dnia z 28 listopada 2007 r. wskazał, iż późniejsze przesunięcie granicy nie może skutkować koniecznością nakazania inwestorowi zachowania odległości określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. od wybudowanego budynku do nowo ustalonej granicy działki, jeżeli obiekt ten był wykonywany w okresie ważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w trakcie wykonywania robót zachowane zostały odległości od wówczas obowiązującej granicy, zgodnie z tą decyzją oraz przepisami prawa budowlanego. W związku z powyższym zdaniem Sadu I instancji, rozpatrując sprawę ponownie, organy zasadnie wykluczyły możliwość wydania nakazu rozbiórki lub przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości to, że roboty budowlane wykonane zostały w trakcie obowiązującej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zmiana granicy pomiędzy stronami nastąpiła po wydaniu tej decyzji i po wykonaniu stanu surowego zamkniętego. Natomiast rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd I instancji wskazał, że nie było potrzeby przeprowadzania przez organy dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego niemożliwości zachowania właściwej odległości wybudowanego budynku od granicy ze względu na rozmiary działki, gdyż odległość budynku od granicy nie wynika z tego, że nie można go było wybudować w innym miejscu ale z tego, że granica działki została zmieniona już po wybudowaniu budynku. Sąd I instancji odnosząc się do pozostałych zarzutów dotyczących konstrukcji dachu i komina, stwierdził, że analiza dokonana przez organy administracji jest właściwa, nie ma podstaw do podważenia wiarygodności wydanej w tym zakresie opinii specjalisty, opartej na kompletnej dokumentacji, która w przedmiocie nasłonecznienia budynku skarżących jak i wykonania wylotów przewodów kominowych pod kątem zabezpieczenia przed zadmuchiwaniem nie stwierdza odstępstw od obowiązujących norm. Sąd I instancji podał, że organy odniosły się także w swych decyzjach do kwestii zacienienia i zadymienia, przyjmując, iż dopuszczalność zacienienia powinna być badana w oparciu o § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., a nie jak to twierdzili skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji, na mocy § 57 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd I instancji stwierdził, że skoro ustalono, iż przedmiotowe roboty budowlane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Stąd też, jak wskazano w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007 r., należało je umorzyć. Ponadto, Sąd I instancji wskazał, że zarzut skargi, iż w analizowanym postępowaniu doszło do ponownego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., jest całkowicie bezpodstawny, ponieważ [...] 2008 r. skarżący otrzymali pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta E., zawiadamiające o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i skorzystali oni z tej możliwości (pismo z [...] 2008 r.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła I. T. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów prawa w zakresie art. 51 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego niezachowanie granicy odległości ściany budynku inwestorów od działki skarżących, która wynosi poniżej 1,5 m oraz mylne uznanie, że nie jest istotne dla wykładni przepisu wyjaśnienie wszystkich możliwych wariantów rozwiązania niezgodnego z prawem stanu budowy włącznie z doprowadzeniem do stanu poprzedniego lub całkowitą, czy też częściową rozbiórką. Naruszenie ww. przepisu nastąpiło również na skutek nie wydania orzeczenia organu administracji publicznej w terminie do 2 miesięcy zgodnie z obowiązkiem wynikającym z powołanej normy prawnej. Powyższe naruszenie prawa miało, zdaniem skarżącej istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowa wykładnia ww. przepisów i jego zastosowanie winny skutkować podjęcie czynności przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego skutkujące nakazem rozbiórki bądź nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub trybie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania tj. winno skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez uznanie, że niedopuszczalne było zachowanie granicy 1,5 m z uwagi na rozmiary działki, w sytuacji gdy organy administracji publicznej nie badały tej przesłanki i nie stanowiła ona podstawy przy wydawaniu decyzji przez organ, a bezspornym jest, że odległość 1,36 m występująca między działkami, wobec tego, że nie jest skutkiem braku możliwości zachowania odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki, pozostaje w sprzeczności z prawem. Naruszenie powyższych przepisów miało również, w ocenie skarżącej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż doprowadziło do nierównego traktowania uczestników procesu inwestycyjnego i spowodowało osiągnięcie korzyści w wyniku naruszenia prawa, kosztem utraty uprawnień przez skarżącą. Ponadto Sąd, zdaniem skarżącej dokonał wykładni rozszerzającej przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia, w sytuacji, gdy przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, że odległość winna wynosić 3 m lub 4 m, co winno skutkować również uchyleniem zaskarżonego wyroku; 3) naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie w zakresie przepisu art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przy rozstrzyganiu niepodjęcia przez organy administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności: – czy budynek inwestorów mógł zostać wzniesiony bez naruszenia granicy odległości 1,5 m z nieruchomością skarżących, – nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego w przedmiocie wielkości działki inwestorów i podnoszonego braku możliwości zachowania normatywnej odległości, pomimo wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawartych w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. Powyższe naruszenie przepisów prawa procesowego miało, w ocenie skarżącej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż doprowadziło do wadliwego ustalenia, że wielkość działki inwestorów powoduje brak możliwości zachowania normatywnej odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, co skutkowało również wadliwą wykładnią i zastosowaniem ww. przepisów prawa materialnego; 4) naruszenie przepisów prawa procesowego w zakresie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że WSA jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w uzasadnieniu poprzednio wydanym wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 945/07 uchylającym decyzję nakazującą inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych (...), a nie jedynie oceną prawną przepisów prawa i wskazanymi wytycznymi organowi administracji publicznej, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygania w niniejszej sprawie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął w swych rozważaniach podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące istnienia możliwości zachowania normatywnej odległości, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia i dokonał wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego w tym zakresie. Skarżąca wniosła o : 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przed WSA pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu, ewentualnie z ostrożności procesowej, w przypadku ustalenia przez Sąd braku naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy o: 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej skargą decyzji WINB z [...] 2008 r. oraz poprzedzającej jej decyzji z [...] 2008 r. PINB dla miasta E. i skierowanie sprawy organom administracji do ponownego rozpoznania, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącej za obie instancje, według norm przepisanych prawem, 4) przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na podniesione zarzuty istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazane w zarzutach skargi wraz z ich uzasadnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w kontekście tej sprawy. Sąd I instancji wydając zaskarżany wyrok zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., był obowiązany orzekać na podstawie akt sprawy, co w tym przypadku jest szczególnie istotne, gdyż dla oceny całej sprawy nie można pominąć faktu, że po wydaniu decyzji z [...] 2004 r. o pozwoleniu na budowę i wykonaniu robót budowlanych w oparciu o tę decyzję, nastąpiła zmiana granic działki skarżących i inwestora. Po drugie, Sąd orzekając w niniejszej sprawie podobnie, jak i organy nadzoru budowlanego, był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Ol 945/07 (art. 153 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie w ogóle nie bierze pod uwagę powyższych faktów, które Sąd musi uwzględnić niezależnie od żądań skarżących. Związanie sądu i organów wynikające z przepisu art. 153 p.p.s.a., pomimo że dotyczy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, opiera się na określonym stanie faktycznym, przyjętym przez Sąd wcześniej orzekający. Nie można więc tego co stanowi istotę tego związania, odrywać od konkretnego stanu faktycznego, w oparciu o który orzekał Sąd, gdyż byłoby to zaprzeczeniem zasady wynikającej z art. 133 § 1 p.p.s.a. Rozważania skarżących na temat, czy istniała możliwość zachowania normatywnej odległości od granicy, o której mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 wcześniej powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., czy budynek inwestorów mógł zostać wzniesiony bez naruszenia odległości 1,5 m od nieruchomości skarżących, poruszona w różnych wersjach we wszystkich zarzutach skargi kasacyjnej, są całkowicie pozbawione podstaw, gdyż problem ten powstał po zmianie granic działek, a nie w dacie wydania pozwolenia na budowę. Skarżący nie chcą przyjąć do wiadomości, że obiekt budowlany przez nich kwestionowany, został rozbudowany na podstawie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kształt jego jest zgodny z prawem oraz nie ma odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W związku z powyższym, brak podstaw do stosowania wobec inwestorów tego obiektu rygorów wynikających z art. 51 Prawa budowlanego, co wykazały wcześniejsze etapy postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego oraz przedstawione przez inwestorów dokumenty (inwentaryzacja techniczno-budowlana, orzeczenie techniczne i ekspertyza). Z przedstawionych materiałów wynika też, że są zachowane normy naświetlenia i nasłonecznienia w pomieszczeniach mieszkalnych skarżących oraz że przewody kominowe wykonane są poprawnie i nie mają wpływu na zadmuchiwanie przez wiatr sąsiedniej posesji. Samo zaś zbliżenie do granicy na odległość 1,36 m, wynikające z faktu zmiany granic, nie jest istotnym odstąpieniem od przewidzianych norm odległości i nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki. Zaskarżanym wyrokiem nie naruszono przepisów postępowania (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.), gdyż wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, zostały dokładnie wyjaśnione. Nie mają też żadnego uzasadnienia zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 51 ust. 1 i ust. 7 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz przez błędne zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż w niniejszej sprawie nie można dokonywać wykładni powyższych przepisów bez uwzględnienia innych okoliczności, niezależnych od inwestorów, którzy mieli pełne prawo do zabudowy swojej nieruchomości gruntowej (art. 4 Prawa budowlanego). Należy jeszcze raz podkreślić, że w dacie wydania pozwolenia na budowę, inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, które to prawo uległo ograniczeniu na skutek późniejszych zdarzeń, jednak nie na tyle aby były podstawy do stosowania wobec nich sankcji z art. 51 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, zgodnie z oceną wyrażoną w zaskarżonym wyroku oraz w kontrolowanych przez Sąd decyzjach, należało umorzyć postępowanie administracyjne, gdyż możliwości prawne wynikające z Prawa budowlanego wyczerpały się. Jeżeli skarżący uważają w dalszym ciągu, że przedmiotowa budowa narusza ich uprawnienia jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości, mogą wystąpić z powództwem do sądu powszechnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.