II SA/Go 704/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa, w związku z art. 18 oraz art. 64e § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j .t. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podaniem z dnia [...] stycznia 2007r. P S.A., będąca wykonawczą jednostką organizacyjną P S.A Oddział Regionalny, wystąpiła do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w następstwie czynności egzekucyjnych, dokonanych w oparciu o tytuły wykonawcze: - z dnia [...] października 2002r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...], - z dnia [...] października 2002r.: Nr [...] i Nr [...], - z dnia [...] stycznia 2003r.: Nr [...], Nr [...] i Nr [...], - z dnia [...] stycznia 2003r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...], - z dnia [...] marca 2003r.: Nr [...] i Nr [...]. Zobowiązana podniosła, że w sprawie występują przesłanki przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych, wymienione przez ustawodawcę w art. 64e § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, natomiast z uwagi na przedmiot jej działalności za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny. Uzasadniając żądanie Zobowiązana przedstawiła historię powstania Spółki i jej działalności oraz opisała swoją sytuację finansową. Zaznaczyła, że problemy w regulowaniu należności publicznoprawnych powstały w wyniku nieterminowego regulowania zobowiązań przez kontrahentów, w szczególności przez P Spółkę z o.o., jak również wskutek niższego niż zakładano finansowania transportu kolejowego z budżetu państwa. Podkreśliła przy tym, że brak możliwości uregulowania zobowiązań cywilnoprawnych przez P Spółkę z o.o. skutkował zawarciem z tym kontrahentem umowy restrukturyzacyjnej, na mocy której umorzono 40% należności głównej, tj. ok. 458 milionów zł, pozostała część należności miała być uregulowana w 24 ratach, płatnych od [...] stycznia 2006r. Zdaniem Wnioskodawcy powyższe okoliczności spowodowały załamanie płynności finansowej Spółki i obecną krytyczną już sytuację, a odmowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych jeszcze bardziej ją pogorszy i tym samym w sposób znaczący utrudni wykonywanie na terytorium Polski usług związanych z transportem kolejowym. Z kolei pozytywne rozpatrzenie wniosku przyczyni się do zwiększenia udziału transportu kolejowego w usługach transportowych, wpłynie na zmniejszenie wydatków z budżetu państwa na remonty i naprawy dróg oraz ochronę środowiska, co niewątpliwie stanowi ważny interes publiczny, podobnie jak fakt, że P S.A. zapewnia miejsca pracy dla 852 pracowników. Zaakcentowała jednocześnie, że podejmuje nieustanne starania zmierzające do zmniejszenia zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a dowodem tego jest fakt uregulowania zaległości z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, zawarcie w dniu [...] maja 2005r. układu ratalnego na spłatę pozostałych zaległości, który realizuje zgodnie z określonym w umowie harmonogramem, pomimo, iż wywiązanie się z tego zobowiązania stanowi duże wyzwanie dla Spółki. Zobowiązana zaznaczyła, że za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia niewątpliwy interes publiczny, którym jest utrzymanie infrastruktury kolejowej oraz miejsc pracy, natomiast biorąc pod uwagę, że rachunek wyników finansowych Spółki na dzień [...] września 2006r. wykazuje stratę w wysokości 37.446.891,13 zł, nie jest ona również w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Stwierdzając, iż powołane w podaniu okoliczności, jak i załączony do niego rachunek wyników finansowych Spółki na dzień [...] września 2006r. nie obrazują rzeczywistej sytuacji finansowo-majątkowej Spółki, organ egzekucyjny wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia określonych dokumentów. Wnioskodawca pismem z dnia [...] marca 2007r. przedłożył następujące dokumenty: - tabele D-2, obrazujące sytuację płatniczą za grudzień 2005r. i 2006r., - rachunek zysków i strat oraz rachunek wyników za grudzień 2005r. i 2006r., - wykaz należności i zobowiązań wg stanu na dzień [...] grudnia 2006r., - oświadczenie o braku polis ubezpieczeniowych, - wykaz czynnych rachunków bankowych, - zaświadczenie o nadaniu numeru REGON, - wypełniony wniosek o udzielenie pomocy publicznej, - odpis z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców dotyczący przedsiębiorcy P Spółka Akcyjna. W powyższym piśmie z dnia [...] marca 2007r. oraz w kolejnym wystąpieniu z dnia [...] czerwca 2007r., Zobowiązana poinformowała o utrzymywaniu się trudnej sytuacji finansowej z powodu nierealizowania zakładanego finansowania Spółki z budżetu państwa, jak również niedostępności jedynego dodatkowego źródła finansowania, jakie Spółka mogłaby wykorzystać tj. dotacji z Unii Europejskiej. Okoliczności te powodują, iż własne środki są wydatkowane na zadania i cele, które powinny być finansowane ze źródeł zewnętrznych, dodając, że nie może zastosować żadnych restrykcji przymuszających przewoźników będących dłużnikami Spółki do spłaty zaległych zobowiązań. Jednocześnie zwróciła uwagę, iż P S.A., w tym również Wnioskodawca, jako priorytet przyjęli spłatę układu ratalnego zawartego z Centralą ZUS w dniu [...] maja 2005r., który przewiduje spłatę kwoty 253.940.329,01 zł w 42 ratach w skali kraju, i że według stanu na dzień [...] września 2006r. Wnioskodawca spłacił z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych kwotę 1.872.506,60 zł, natomiast z tytułu Funduszu Pracy kwotę w wysokości 393.637,74 zł. Z tych względów zapłata obecnie kosztów egzekucyjnych wskazanych we wniosku o umorzenie, może za sobą pociągnąć redukcję zatrudnienia, a takie zwolnienia wymuszone będą koniecznością zamknięcia linii kolejowych i innej infrastruktury nie posiadającej znaczenia państwowego. Zobowiązana wskazała ponadto, że strata wykazana na dzień [...] września 2006r. w kwocie 37.446.981,13 zł według stanu na dzień [...] grudnia 2006r. uległa znacznemu zwiększeniu i wyniosła 49.716.411,65 zł. Zaznaczyła także, iż nie posiada własnych środków na finansowanie działalności. Brak dostatecznie wysokiego kapitału obrotowego do wykonania zamówień powoduje, że Wnioskodawca nie jest w stanie prowadzić działalności w sposób gwarantujący uzyskanie co najmniej progu rentowności. Podkreśliła przy tym, że mimo znacznego udziału majątku trwałego w majątku całkowitym jego sprzedaż w postępowaniu egzekucyjnym jest niemożliwa, gdyż wiązałoby się to z koniecznością zakończenia działalności, albowiem wyzbycie się majątku społecznie użytecznego uniemożliwiałoby świadczenie usług na rzecz społeczeństwa. W piśmie tym Wnioskodawca wskazuje, że nawet częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych przyczyni się do ustabilizowania jego sytuacji i pozwoli na przeznaczenie środków finansowych na spłatę rat objętych w/w umową, a także na cele zapewniające bezpieczeństwo i poprawę jakości świadczonych usług, mających znaczenie dla całego społeczeństwa. Po zapoznaniu się w dniu [...] lipca 2007r. z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, Wnioskodawca skierował do organu egzekucyjnego pismo z dnia [...] lipca 2007r., w którym ponawiając argument, że zadania wykonywane przez Spółkę służą całemu społeczeństwu podniósł, że interes publiczny powinien być rozpatrywany w kontekście interesu publicznego leżącego po stronie Spółki, nie zaś Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż rozumienie interesu publicznego jako konieczności pozyskania jak największej ilości środków, z których finansowane są świadczenia z ubezpieczenia społecznego, pozostawałoby w sprzeczności z celem, jakiemu ma służyć przepis art. 64e § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. udzieleniu ulgi przedsiębiorcy bez względu na stan finansów ubezpieczeń społecznych. Nadmienił także, że "wniosek o umorzenie kosztów egzekucji złożony przez P S.A. oraz P S.A. Oddział Regionalny, zawierający identyczną argumentację oraz załączone podobne dokumenty wykazujące straty z działalności Zobowiązanego jak we wniosku P S.A. ZLK, został rozstrzygnięty pozytywnie przez organy egzekucyjne, które stwierdziły, że z uwagi na wykazanie, iż Zobowiązany nie jest w stanie uregulować zadłużenia bez znacznego uszczerbku dla swej sytuacji finansowej oraz z uwagi na ważny interes publiczny zasadnym jest umorzenie należności zgodnie z przepisem art. 64e § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. ". W następstwie przeprowadzonego postępowania Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] sierpnia 2007r. wydał postanowienie, mocą którego odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 320.978,70 zł. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji P S.A. ZLK wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wypełniając zalecenia organu odwoławczego, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] stycznia 2008r. wystąpił do Zobowiązanej o przedłożenie dowodów potwierdzających aktualną sytuację finansowo-majątkową, określenie kwoty, która byłaby satysfakcjonująca w przypadku częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych, a także przedstawienie dowodów potwierdzających, czy, a jeżeli tak, to jakie czynności zostały podjęte przez Spółkę w zakresie windykacji swoich należności oraz o sprecyzowanie na czym polegają trudności z zastosowaniem restrykcji wobec jej dłużników. Odpowiadając na w/w wystąpienie Zobowiązana pismem z dnia [...] stycznia 2008r. przesłała projekty rachunku wyników na dzień [...] grudnia 2007r., wykazu należności i zobowiązań na dzień [...] grudnia 2007r., bilansu na dzień [...] grudnia 2007r. oraz poinformowała organ egzekucyjny, iż w ramach windykacji należności zawarła ze swoim największym dłużnikiem - Spółką P ugodę, mającą na celu odzyskanie większości swoich należności. Przedmiotowa ugoda pozwala bowiem na uniknięcie konieczności wdawania się w długi i kosztowny spór sądowy, którego wygrana nie dawałaby pewności co do odzyskania zasądzonych kwot, a ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego również nie dawałoby takiej pewności, gdyż Spółka P znajdowała się i nadal znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, co potwierdza fakt przyznania Spółce dofinansowania w projekcie budżetu na 2008r. Odnosząc się do kwestii ewentualnego, częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych Zobowiązana poinformowała organ egzekucyjny, iż częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych stanowiłoby w szczególności zmniejszenie zagrożenia redukcją etatów i pozwoliłoby chociaż na częściowe przeznaczenie środków finansowych na spłatę rat objętych umową zawartą pomiędzy Spółką a Centralą ZUS w dniu [...] maja 2005r., bez konieczności rezygnacji z obowiązku poprawy bezpieczeństwa i jakości świadczonych usług, odpowiednio do wysokości przyznanej ulgi. Zaznaczyła przy tym, że z uwagi na fakt, iż umorzenie tylko określonej części kwoty kosztów egzekucji przyczyniłoby się do poprawy jakości świadczonych usług oraz bezpieczeństwa jedynie częściowo, to między innymi z tych względów konieczne jest ubieganie się przez Wnioskodawcę o ich umorzenie w całości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] marca 2008r. wydał postanowienie, którym odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 320.978,70 zł. Na powyższe postanowienie Zobowiązana wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej , w którym zarzucając: 1) naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z dowodami przedłożonymi przez Zobowiązanego, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa, 2) naruszenie przepisu art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, 3) błędne zastosowanie przepisu art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w sprawie dotyczącej umorzenia kosztów egzekucji, 4) naruszenia przepisu art. 124 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie odniesienie się w sposób szczegółowy w uzasadnieniu skarżonego postanowienia do wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych przedstawionych w toku postępowania, żądała uchylenia przedmiotowego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem strony zasadnym jest wycofanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, bowiem sporządzenie prawidłowego uzasadnienia, tym bardziej w sprawie opartej na uznaniu administracyjnym nie może polegać jedynie na wymienieniu okoliczności podnoszonych przez Wnioskodawcę, ale przeprowadzeniu właściwego postępowania, a następnie szczegółowego ustosunkowania się do każdej z nich z podaniem przyczyny ich uwzględnienia albo odmowy uwzględnienia. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki pismem z dnia [...] lipca 2008r. poinformował organ odwoławczy, iż P S.A. spłaciła należności objęte układem ratalnym, w którym termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień [...] marca 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasadą jest obciążenie zobowiązanego kosztami postępowania, na które składają się opłaty ponoszone za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Zasadność takiej regulacji wynika z faktu, iż całe postępowanie egzekucyjne i podejmowane w jego toku czynności egzekucyjne są następstwem uchylania się zobowiązanego od dobrowolnego uregulowania ciążących na nim obowiązków podatkowych. Natomiast materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 64e w/w ustawy. Stosownie do unormowań przepisu § 1 tego artykułu organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Z kolei w przepisie § 2 powołanego artykułu ustawodawca wskazał, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych podejmowane jest zgodnie z zasadami tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ ma swobodę wyboru konsekwencji prawnych sytuacji, do których odnosi się hipoteza omawianej normy prawnej. Jeżeli zatem organ stwierdzi istnienie choćby jednej z wymienionych wyżej przesłanek, to dokonując swobodnego wyboru może albo umorzyć koszty egzekucyjne w całości lub w części, albo też odmówić ich umorzenia. Wybór kierunku rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny, jakkolwiek jest swobodny, to jednak nie może nosić cech dowolności, w związku z czym organ nie jest zwolniony z uzasadnienia swego stanowiska. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie stwierdzi istnienia żadnej z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64e § 2 w/w ustawy, ma obowiązek odmówić ich umorzenia. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, nie może być wzięta pod uwagę przesłanka stwierdzenia nieściągalności od zobowiązanego dochodzonego obowiązku (art. 64e § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a także przesłanka oparta na powstaniu niewspółmiernych wydatków przy ściągnięciu samych kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 2 pkt 3 cyt. aktu prawnego). W wyroku sygn. akt III SA/Wa 646/05 z dnia 4 sierpnia 2005r. (LEX nr 190818) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł zaś, że pojęcie "interesu publicznego", o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 w/w ustawy powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej zaś strony interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. Z treści art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że rozstrzygnięcia merytoryczne w postępowaniu egzekucyjnym zapadają w formie postanowień, natomiast przepis art. 18 tego aktu prawnego stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Występując o zastosowanie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych Zobowiązana wskazała, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych, wymienione przez ustawodawcę w art. 64e § 1 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem Spółka nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, natomiast z uwagi na przedmiot jej działalności za umorzeniem kosztów egzekucyjnych przemawia ważny interes publiczny. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ I instancji dokonał wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy w aspekcie istnienia powołanych przez wnioskodawcę przesłanek określonych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu pomimo trudnej sytuacji finansowej Spółki ustalenia dokonane w przeprowadzonym postępowaniu nie wskazują na zasadność odstąpienia organu egzekucyjnego od pobrania powstałych kosztów egzekucyjnych. Z zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że P S.A. ZLK utworzona została na mocy ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego P i jest wykonawczą jednostką organizacyjną Spółki P S.A. Oddział Regionalny, a od dnia [...] października 2001 r. prowadzi samodzielną działalność gospodarczą, działając na zasadach ograniczonego rozrachunku gospodarczego. W związku z tym, że od miesiąca lutego 2002r. Spółka zaprzestała opłacania należności z tytułu składek, w dniach [...] października 2002r., [...] stycznia 2003r. oraz [...] marca 2003r. wierzyciel wystawiał tytuły wykonawcze, celem przymusowego wyegzekwowania zadłużenia. W wyniku zajęcia prawa majątkowego, stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Spółki, wyegzekwowano część zaległości, gdyż w następstwie składanych przez nią od dnia [...] grudnia 2003r. wniosków prowadzone postępowanie egzekucyjne było wielokrotnie zawieszane. Zastosowanie w/w środka egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] skutkowało obowiązkiem zapłaty kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 320.978,70 zł. W dniu [...] maja 2005r. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych została zawarta umowa, w wyniku której zadłużenie P zostało objęte spłatą w układzie ratalnym. Okoliczność ta skutkowała zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do dnia [...] marca 2008r. W uzupełnieniu wniosku o umorzenie w/w kosztów egzekucyjnych Spółka przedłożyła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową, z których wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ponosi stratę, jednakże w kolejnych latach ulegała ona zmniejszeniu. W 2005r. strata z tytułu działalności wynosiła 51.154.571,61 zł, w 2006r. Spółka odnotowała stratę w wysokości 49.716.411,65 zł, a w 2007r. uległa ona zmniejszeniu do kwoty 47.376.303,70 zł. Z akt sprawy wynika nadto, że zobowiązania Spółki wobec innych wierzycieli na dzień [...] stycznia 2006r. wynosiły 166.608.894,95 zł, natomiast na dzień [...] stycznia 2007r. uległy zmniejszeniu do wysokości 86.189.001,16 zł, przy czym wartość zobowiązań z tytułu kosztów egzekucyjnych nie przekracza 1% całości zadłużenia Spółki. Z kolei należności Spółki według stanu na dzień [...] stycznia 2006r. wynosiły 838.478,92 zł, a według stanu na dzień [...] stycznia 2007r. zwiększyły się do kwoty 1.645.744,07r. Z porównania stanu na początek i koniec 2007r. wynika, iż aktywa Spółki zwiększyły się z kwoty 182.215.215,65 zł do kwoty 232.208.774,96 zł, a pasywa uległy zmniejszeniu z kwoty 298.015.931,46 zł do kwoty 284.654.281,32 zł. Ponadto w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, objęte w/w układem ratalnym zostały przez Spółkę uregulowane w całości. Zdaniem organu odwoławczego powyższe dane świadczą, iż strona wprawdzie boryka się z trudnościami finansowymi, jednakże nie można zgodzić się z twierdzeniem, że spłata należności z tytułu kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek w sytuacji finansowej Spółki. W szczególności porównanie wysokości należnych kosztów z wysokością aktywów (środki trwałe i obrotowe) wskazuje na to, że Spółka będzie w stanie uiścić przedmiotowe koszty egzekucyjne. W świetle ustalonego stanu faktycznego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że ich umorzenie nie będzie miało istotnego znaczenia dla zdecydowanej poprawy kondycji finansowej przedsiębiorcy, jak i nie będzie miało decydującego znaczenia w kwestii utrzymania dotychczasowych miejsc pracy dla zatrudnionych pracowników, zamknięcia linii kolejowych, czy pogorszenia jakości świadczonych usług. Organ zauważył też, iż w ostatnim czasie rynek pracy znacznie się otworzył, zatem nie istnieje bezpośrednie zagrożenie dotknięcia zatrudnionych w Spółce bezrobociem. Poza tym w ocenie organu, nie można obciążać Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działającego w interesie publicznym ryzykiem gospodarczym, z jakim wiąże się prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza. Nie uzasadnia bowiem umorzenia kosztów egzekucyjnych fakt, że największy kontrahent Spółki P Sp. z o.o. jest jednocześnie jej największym dłużnikiem, a w związku z tym faktycznie wnioskodawca kredytuje działalność nierzetelnego kontrahenta. Dodatkowo organ odwoławczy zaznaczył, że obowiązkiem Spółki jest terminowe regulowanie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych. W sytuacji niewykonania tego obowiązku strona musiała liczyć się z koniecznością egzekucji, z którą nieodłącznie wiąże się naliczanie kosztów egzekucyjnych. Instytucja umorzenia kosztów stanowi natomiast wyjątek od zasady ich ponoszenia, dlatego przesłanki zawarte w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. W tym kontekście organ również podkreślił, że z art. 64e § 2 pkt 1 tej ustawy wynika, że organ egzekucyjny może umorzyć przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne tylko w przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ich ponieść bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Nie każdy więc uszczerbek uzasadnia przyznanie ulgi, ale uszczerbek o charakterze kwalifikowanym. Bezspornym jest, że każde uszczuplenie majątkowe powoduje pewien uszczerbek w finansach zobowiązanego. W przepisie art. 64e ww. ustawy chodzi jednak o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. Zatem mając świadomość strat, jakie Spółka ponosi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i jej trudnej sytuacji finansowej, organ egzekucyjny nie był zobligowany do uwzględnienia żądania Wnioskującej, tym bardziej w sytuacji, gdy dysponuje ona znacznym majątkiem. Wysokość należnych kosztów egzekucyjnych w stosunku do całości majątku i obrotów firmy wskazuje, że sprzedaż niewielkiej jego części stwarza możliwość skutecznego wyegzekwowania kosztów egzekucyjnych, nie doprowadzając do drastycznego, znacznego pogorszenia sytuacji finansowej Spółki. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż nietrafny jest również zarzut strony, że organ egzekucyjny nie uwzględnił ważnego interesu publicznego oraz, że bezzasadnie kierował się przesłankami art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Za nadrzędną przesłankę dla interesu publicznego uznać bowiem należy konieczność przymusowego ściągnięcia zaległości składkowych, które w znaczny sposób zasilają fundusze Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyczyniają się do możliwości skutecznej windykacji należności składkowych, zmniejszając tym samym wydatki związane z potrzebą zaciągania zobowiązań w celu zapewnienia stałej płynności finansowej, m.in. w zakresie wypłaty bieżących świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Organ zaznaczył, iż interes publiczny nie może być oceniany jednostronnie. W sytuacji, gdy strona oprócz działalności statutowej, prowadziła również działalność gospodarczą i to z tą właśnie działalnością związane było zadłużenie i w rezultacie konieczność uiszczenia kosztów egzekucyjnych, uzasadnionym było wyważenie interesu publicznego nie tylko z perspektywy istotnych funkcji społecznych spełnianych przez Spółkę, ale także z punktu widzenia stanu finansów systemu ubezpieczeń społecznych i państwa. Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących znaczenia i roli wykonywanych przez Spółkę zadań w sferze transportu publicznego, organ stwierdził, iż zadania te może wykonywać również inny podmiot prowadzący podobną działalność. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wbrew twierdzeniom strony organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz ocenił przedstawione przez Stronę dowody i przyczyny, dla których domagała się ona umorzenia kosztów egzekucyjnych. Ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i nie zawiera elementów dowolności. Organ pierwszej instancji wyjaśnił również powody, dla których uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie można więc zgodzić się z zarzutem, iż organ ten naruszył zasady ogólne postępowania, uregulowane w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, tj. zasadę praworządności (art. 6), zasadę prawdy obiektywnej (art. 7), zasadę zaufania (art. 8), zasadę przekonywania (art. 11). Podkreślić należy, iż z treści art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Po stronie wnioskodawcy stoi więc ciężar dowodowy w tej materii. Zdaniem organu odwoławczego również niezasadny jest zarzut strony, iż Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał bezpodstawnego wyjścia poza zakres żądania Wnioskodawcy. Odnosząc się bowiem do argumentu Spółki, że realizowany układ ratalny w zakresie spłaty zaległości składkowych stanowi dla niej znaczne obciążenie finansowe i odpierając zarzut, że konieczność uregulowania kosztów egzekucyjnych w wysokości 320.978,70 zł uniemożliwi wywiązanie się z zawartej umowy, organ egzekucyjny zaznaczył, iż na dzień [...] marca 2008r. przypadał termin zapłaty ostatniej raty, której średnia miesięczna wartość wynosi 113.512,83 zł., w związku z czym po jej spłacie Spółka zostanie znacznie odciążona finansowo, co zdaniem organu pierwszej instancji nie potwierdza założenia, że zapłata kosztów egzekucyjnych spowoduje znaczny uszczerbek dla sytuacji finansowej Spółki. Mając natomiast na uwadze powyższą okoliczność organ pierwszej instancji nadmienił jedynie, iż w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie domaga się natychmiastowej zapłaty całości kosztów egzekucyjnych istnieje możliwość ich spłaty w układzie ratalnym, na dogodnych dla Spółki warunkach, przy czym wysokość rat może być znacznie niższa od wysokości rat związanych ze spłatą zaległości składkowych. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż pozytywne rozstrzygnięcia wydane przez administracyjne organy egzekucyjne w przedmiocie wniosków o umorzenie kosztów egzekucyjnych, złożonych przez P S.A. ZLK, czy P S.A, nie są wiążące dla Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń, albowiem umorzenie kosztów egzekucyjnych, bądź odmowa zastosowania tej ulgi, następuje z uwzględnieniem wszystkich elementów stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy. P S.A. wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie: 1) przepisu art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie Zobowiązanemu wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań bezpośrednio po zakończeniu postępowania dowodowego, a przed wydaniem rozstrzygnięcia, 2) przepisów art. 7, 77 § 1, 80 Kpa, w szczególności, poprzez pominięcie argumentacji Zobowiązanego i dokonanie błędnej oceny dowodów, 3) przepisów art. 107 § 3 w zw. z przepisem art. 126 Kpa, poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez Zobowiązanego, 4) przepisów art. 6 i art. 8, art. 11 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że naruszenie art. 10 § 1 Kpa polegało na tym, iż organ II instancji uniemożliwił wzięcie udziału skarżącemu w postępowaniu odwoławczym, a przed wydaniem rozstrzygnięcia uniemożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gdyby organ umożliwił stronie udział w postępowaniu na zasadach wynikających z w/w przepisu, mogłaby ona przedstawić jeszcze inne dowody i argumentację potwierdzające zasadność przyznania wnioskowanej pomocy, mogłaby szczegółowo odnieść się do zebranych przez organy dowodów, ewentualnie przedłożyć bardziej aktualne dowody, wskazujące na fakt, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów egzekucji i spełniła przesłanki, na które powoływała się we wniosku. Ponadto zwrócono uwagę na przepis art. 81 Kpa, zgodnie z którym za udowodnioną można uznać jedynie okoliczność, co do której strona miała możliwość wypowiedzenia się. W zakresie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa podniesiono, iż organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na przyjęciu wniosku, że skoro kwota zadłużenia z tytułu kosztów egzekucji stanowi tylko znikomy procent całości zadłużenia, poniżej 1 %, to brak jest przesłanek do stwierdzenia, że jej uregulowanie miałoby znaczny wpływ na sytuację finansową Spółki. Takie wnioskowanie – według skarżącego – jest błędne. Organ I instancji nie tylko pominął ogólną sytuację finansową wnioskodawcy, chociaż podniósł, że jego sytuacja jest trudna, to wskazał zarazem, że może zbyć majątek i spłacić w ten sposób koszty egzekucyjne. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie. Porównanie bowiem kosztów egzekucji do ogólnego długu zobowiązanego nie może być traktowane jako przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania zaistnienie przesłanek umorzenia kosztów egzekucji. Do wykazania znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej, w wyniku konieczności spłaty kosztów egzekucji, trzeba wziąć po uwagę dochody, jakie uzyskuje skarżąca. Przy wielomilionowej stracie z działalności gospodarczej zobowiązany nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucji bez znacznego uszczerbku. Rozumowanie organów i porównywanie kwoty kosztów egzekucji do kwoty straty z działalności gospodarczej jest bezzasadne, bowiem to wysokość dochodów decyduje o możliwościach finansowych wnioskodawcy. O kondycji finansowej zobowiązanego decyduje porównanie wysokości kosztów egzekucji do ogólnej sytuacji finansowej. Wykazanie zatem przez organ I i II instancji, że kwota zadłużenia z tytułu kosztów egzekucyjnych stanowi tylko znikomy procent całości zadłużenia, a więc ich spłata nie spowoduje znacznego pogorszenia się i tak już trudnej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy oraz oparcie na powyższym stwierdzeniu rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowej sprawie stanowi naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 Kpa. Porównanie kwoty kosztów egzekucji do straty z działalności nie może zostać uznane za szczegółową analizę wystąpienia przesłanki z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Według skarżącego ocena przeprowadzona przez organy w tym zakresie ma charakter dowolny, albowiem żaden przepis nie uzależnia umorzenia kosztów egzekucji od określonego stosunku tej należności do całości zaległości zobowiązanego. Podniesiono również, że gołosłowne są też twierdzenia organu co do odciążenia sytuacji finansowej strony w wyniku zakończenia spłat układu ratalnego z [...] maja 2005 r. Organy obu instancji nie wskazały z jakich środków i czy wnioskodawca w ogóle je posiada, mógłby on dokonać pokrycia kosztów egzekucji. Zdaniem strony organ nie mógł też odwoływać się w swojej argumentacji do wysokości aktywów zobowiązanego, skoro nie wskazał z czego się one składają. Fakt posiadania aktywów nie świadczy o tym, że sytuacja finansowa nie jest trudna. Posiadany majątek ma charakter niezbywalny, jest bowiem niezbędny dla prowadzenia działalności skarżącego. Zbycie części majątku uniemożliwi wnioskodawcy świadczenie swoich usług, a to powodować będzie szkodę w interesie publicznym. Zaznaczono ponadto, że organy jednostronnie badały kwestię interesu publicznego, z pominięciem argumentacji skarżącego. Tymczasem skarżąca, podobnie jak ZUS, pełni ważną rolę w społeczeństwie, co znajduje potwierdzenie w tym, iż Spółka P S.A. umieszczona jest na liście spółek o istotnym znaczeniu dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Rozstrzygniecie organu nie uwzględnia tego, że sytuacja finansowa wnioskodawcy co do zasady nie uległa poprawie i jest nadal bardzo niekorzystna. Uzasadniając zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa, stwierdzono, że Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się do wszystkich argumentów i zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą. Organ odwoławczy nie wypowiedział się co do zarzutu zawartego w zażaleniu, że bez znaczenia jest zwiększenie się należności, czy aktywów Spółki, gdyż organ I instancji nie przeprowadził analizy celem sprawdzenia, czy są to jedynie wartości podane w rozliczeniach, co się na nie składa i czy są zbywalne. Według skarżącego organy obu instancji nienależycie rozważyły te wartości, z uwzględnieniem których powinien być oceniony interes publiczny, o jakim mowa w art. 64e § 2 pkt 2 ustawy cytowanej wyżej. W tym zakresie niezbędne jest wyważenie interesów wskazanych zarówno przez organ jak i przez wnioskodawcę. Dodatkowo wskazano, że organ odwoławczy nie wypowiedział się co do argumentu dotyczącego ochrony środowiska, zaoszczędzenia przez Państwo środków przeznaczonych na naprawy dróg. Niesłusznie, zdaniem skarżącego, Dyrektor ZUS-u, zamiast rozpatrywać obecną sytuację zobowiązanego, przyjął, że ten może w przyszłości starać się o rozłożenie na raty kosztów egzekucji, co czyni bezzasadnym ubieganie się o ulgę w postaci umorzenia. Na zakończenie stwierdzono, że wobec powyższych zarzutów, postępowanie prowadzone przez organ I i II instancji nie może zostać uznane za postępowanie przeprowadzone zgodnie z nakazami płynącymi z przepisów ogólnych Kpa. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie oraz odnosząc się szczegółowo do zarzutów zawartych w skardze. W piśmie procesowym z [...] listopada 2008r. skarżąca podtrzymała wnioski i argumentację przedstawioną w skardze oraz poczyniła szerokie rozważania co do istoty uznania administracyjnego, a ponadto wskazań – dla organu prowadzącego postępowanie administracyjne – wynikających z regulacji przepisów art. 6, 8, 11, 10 § 1, 7, 75, 77 § 1, 80, 81 kpa. W dużej mierze uwagi skarżącego co do stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiły powtórzenie argumentacji ze skargi i wszystkich wcześniejszych pism strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało uznać, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też nie narusza prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwaną ppsa). Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 64e § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) stanowiący, iż organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Zaznaczyć trzeba, że rozstrzyganie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne w przypadkach stwierdzenia jednej z okoliczności w nim wskazanych. Z drugiej strony odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy występują przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (por. Komentarz. Postępowanie egzekucyjne w administracji, R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Wyd. C. H. Beck 4 wydanie 2008r., str. 190; Komentarz. Postępowanie egzekucyjne w administracji, P. Przybysz, LexisNexis Wydanie 5 2009r., str. 251). Uznaniowy charakter postanowienia w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych i związany z nim zakres obowiązków organu egzekucyjnego ma wpływ na zakres i sposób kontroli tego postanowienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że ocenie ze strony sądu podlega jedynie poprawność postępowania wyjaśniającego, a w szczególności to, czy rozstrzygnięcie podjęte zostało zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Nie podlega natomiast ocenie sądowej samo rozstrzygnięcie, jako wynik wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Z regulacji omawianego przepisu wynika, że organ administracyjny zanim podejmie rozstrzygnięcie w granicach przyznanego mu uznania musi ustalić w pierwszej kolejności, czy w ogóle zaistniały przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. W ocenie Sądu w konkretnej sprawie organ egzekucyjny podjął wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając dowody i oceniając całokształt okoliczności faktycznych, istotnych dla stwierdzenia ustawowych przesłanek umorzenia. Na akceptację zasługiwały przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustalenia faktyczne, stanowiące podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Nie stały się sporne również konkluzje organów obu instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania ulgi, o których mowa w pkt. 1 i 3 § 2 art. 64e u.p.e.a., mianowicie: nieściągalność dochodzonego obowiązku oraz powstanie niewspółmiernych wydatków przy ściągnięciu samych kosztów egzekucyjnych. Zagadnieniem, co do którego stanowiska stron są rozbieżne, jest kwestia pozostałych przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Wbrew twierdzeniom skarżącej, organy I i II instancji dokonały w tym zakresie prawidłowej oceny, zarówno w aspekcie proceduralnym, jak i materialnoprawnym. W szczególności za niezasadne należało uznać zarzuty sformułowane w skardze, a odnoszące się do naruszenia przepisów art. 10 § 1, 7, 77 § 1, 80, 81, 107 § 3, 6, 8, 11 kpa. Według autora skargi naruszenie art. 10 § 1 kpa polegało na uniemożliwieniu zobowiązanemu wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzeniu się co do zgłoszonych żądań bezpośrednio po zakończeniu postępowania dowodowego, a przed wydaniem rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, co do zasady trzeba przyjąć, że przepis art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, co oznacza, że organ odwoławczy przed podjęciem rozstrzygnięcia powinien wyznaczyć stronie termin do zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Mimo, że w niniejszej sprawie, organ odwoławczy tego obowiązku nie dopełnił, to nie było podstaw by uznać, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie dotyczącym stosowania art. 10 kpa oraz analogicznego przepisu art. 200 o.p. wskazuje się na konieczność każdorazowego badania przez Sąd wpływu omawianego naruszenia na wynik rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie oraz konieczność wykazania przez stronę wpływu tegoż uchybienia na wynik sprawy (por. uzasadnienie uchwały NSA z 25.04.2005r., sygn. akt FPS 6/2004 ONSA i WSA 2005, z. 4, poz. 66; wyrok WSA w Warszawie z 21.12.2007r. sygn. akt IV SA/Wa 434/06, LEX nr 366217). Zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie skarżąca bez ograniczeń brała udział w postępowaniu, przedstawiała w kolejnych pismach swoje stanowisko, składała dokumenty i zapoznawała się z aktami (pisma z [...].03.2007r., [...].06.2007r., [...].07.2007r., [...].01.2008r., [...].06.2008r., k. 110-107, 139-136, 154-145, 229, k. 291-286, k. 231 w aktach administracyjnych). W toku ponownego rozpoznawania sprawy strona na wezwanie organu I instancji złożyła uaktualnione dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowo-majątkowej oraz pismo ze stanowiskiem w sprawie. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że Dyrektor Izby Skarbowej dwukrotnie pismami zawiadomił skarżącą o terminie rozpatrzenia zażalenia, tj. do dnia [...].07.2008r., a następnie do dnia [...].08.2008r. Skoro więc postępowanie w instancji odwoławczej trwało przeszło pięć miesięcy i strona była informowana o przewidywanym terminie wydania orzeczenia, to trudno dopatrywać się elementu "zaskoczenia decyzją" podniesionego w złożonej skardze. Niewątpliwie strona miała możliwość zainicjowania czynności dowodowych, przedstawienia pism wyjaśniających lub wyrażających jej stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy nie odmawiał też stronie prawa do przeglądania akt. To w interesie skarżącej było jak najszybsze przedłożenie organowi dokumentacji, czy przedstawienia argumentacji wykazującej ewentualne zmiany jej sytuacji finansowo-majątkowej. Ubocznie trzeba zaznaczyć, że z treści art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Strona miała więc świadomość spoczywającego na niej ciężaru dowodowego w tej materii, co znajdowało potwierdzenie w toku całego dotychczasowego postępowania. Z wydanych w sprawie orzeczeń wynikało, że organ ustalał stan faktyczny na podstawie danych zawartych w pismach strony i przedłożonej dokumentacji. Trudno więc uznać, że brak aktywności strony na etapie odwoławczym miał bezpośredni związek z tym, że organ przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie zawiadomił skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Ponadto skarżąca nie wykazała, w jaki sposób omawiane uchybienie mogło wpłynąć na wynik sprawy. W skardze ograniczono się do ogólnikowego stwierdzenia, że w razie dokonania przez organ odwoławczy wymaganego zawiadomienia, wnioskodawca mógłby przedstawić, jeszcze przed wydaniem skarżonego postanowienia, inne bardziej aktualne dowody i argumentację potwierdzającą zasadność przyznania wnioskowanej ulgi. Formułując taki zarzut strona nie wskazała jednak, jakich dowodów, czy okoliczności nie mogła powołać. Znamienne jest również to, że skarżąca ani w skardze, ani w złożonym piśmie procesowym z dnia [...].11.2008r. nie przytoczyła takich okoliczności lub nowych informacji, które mogłyby istotnie rzutować na ocenę kwestionowanych orzeczeń. W istocie obszerne wywody zawarte w tych pismach stanowiły powtórzenie i kontynuację argumentacji prezentowanej na wcześniejszych etapach postępowania. W rezultacie należało stwierdzić, że zarzucane uchybienie proceduralne nie mogło stanowić w rozpatrywanej sprawie podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Niezasadnie skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 81 kpa, poprzez pominięcie przez organy obu instancji argumentacji zobowiązanego i dokonanie błędnej oceny dowodów. Przede wszystkim należy stwierdzić, że organy obu instancji w toku prowadzonego postępowania nie uchybiły wymienionym przepisom, w tym znaczeniu, w jakim normują one sposób dochodzenia do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W skardze brak jest argumentacji, która podważałaby konkretne ustalenia faktyczne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Całość wywodów zawartych w skardze dotyczy raczej sfery ocen, tj. określenia konsekwencji wynikających z ustalonych faktów. Zauważyć bowiem trzeba, że organ egzekucyjny przyjął jako wiarygodne te twierdzenia skarżącej, które zawierały konkretne dane i informacje dotyczące jej trudnej sytuacji finansowej. Organy obu instancji, nie kwestionując też mocy dowodowej przedstawionej przez stronę dokumentacji, oparły na niej istotne w sprawie ustalenia faktyczne. Analizując akta administracyjne należy uznać, że przyjęty, jako podstawa rozstrzygnięć, stan faktyczny sprawy, został prawidłowo ustalony. Organ egzekucyjny, podejmując wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) zgromadził i zbadał w sposób wyczerpujący kompletny materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Zastrzec w tym miejscu trzeba, że ogólna zasada oficjalności, zgodnie z którą to na organie ciąży zasadniczo odpowiedzialność za możliwie dokładne ustalenie stanu faktycznego, w tym podejmowanie inicjatywy przy zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu wszystkich okoliczności sprawy, doznaje pewnej modyfikacji w postępowaniu w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jak już wyżej zaznaczono, w zakresie przesłanki ewentualnego znacznego uszczerbku sytuacji finansowej zobowiązanego na skutek ściągnięcia kosztów egzekucyjnych (art. 64e § 2 pkt 1 in fine), ciężar wykazania istnienia tej okoliczności został przerzucony na zobowiązanego, o czym świadczy użyte w tym przepisie sformułowanie "gdy zobowiązany wykaże". Niezależnie od powyższego trzeba odróżnić kwestię obowiązku gromadzenia materiału dowodowego od problematyki ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Niewątpliwie w takiej sprawie jak niniejsza, gdy strona ubiega się o zastosowanie wobec niej ulgi finansowej, to na niej zasadniczo spoczywa ciężar wykazania konkretnych faktów, z których wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Zatem w niniejszej sprawie strona była obowiązana wskazać na konkretne okoliczności przemawiające za zastosowaniem ulgi oraz przytoczyć argumenty i dowody na ich poparcie. Rzeczą organu było natomiast podejmowanie działań mających na celu zadbanie o skompletowanie takiego materiału, który pozwoli na weryfikację, wyjaśnienie czy doprecyzowanie okoliczności wskazanych przez stronę. Warto wskazać, że w wyroku NSA z 16.02.1999r. sygn. akt III SA 2322/98 przyjęto, iż: "Na gruncie postępowania administracyjnego ma w pełni zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wyciągnięcie jednak dla strony negatywnych skutków prawnych, w razie nieprzedstawienia przez stronę określonych dowodów, jest możliwe po uprzednim zakreśleniu stronie terminu do dostarczenia tych dowodów". Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające potwierdza wypełnienie powyższych obowiązków przez organ egzekucyjny. Z treści skargi nie wynika, aby w tym zakresie działania organów zostały zakwestionowane. Całkowicie natomiast odmienne są stanowiska skarżącej i organu odwoławczego co do tego, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ocenę prowadzącą do wniosku, że udowodnione zostały przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Zdaniem Sądu, dokonana w myśl art. 80 kpa wszechstronna ocena całokształtu materiału dowodowego, dawała organom obu instancji podstawę do wnioskowania, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały wykazane okoliczności, świadczące o zaistnieniu przesłanek do umorzenia kosztów egzekucyjnych. W szczególności bezzasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez organy orzekające w sprawie argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą. Wręcz przeciwnie, w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć organy obu instancji szczegółowo i logicznie odniosły się do wszystkich istotnych twierdzeń skarżącej. Organ nie kwestionował, że ogólna sytuacja finansowa strony jest trudna, z uwagi m. in. na wskazywaną przez stronę utratę płynności finansowej związanej zasadniczo z nieterminowym wywiązywaniem się ze zobowiązań przez kontrahentów, niedostatecznym finansowaniem ze środków budżetowych, trudnościami związanymi z pozyskiwaniem nowych kapitałów, ograniczonymi możliwościami pozyskiwania usługobiorców. Oceniając jednak ogólną kondycję finansową zobowiązanego organy wzięły pod uwagę szereg kształtujących ją czynników i zależności ekonomiczno-gospodarczych. W szczególności wskazano w zaskarżonej decyzji, że zmiana konkretnych wskaźników w analizowanym okresie (ponoszone straty, wielkość zobowiązań i wierzytelności, pasywa i aktywa) świadczy o tym, że wprawdzie skarżąca boryka się z trudnościami finansowymi, to jednak spłata należności z tytułu kosztów egzekucyjnych nie spowoduje znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej Spółki. Trafnie przy tym zaznaczono, że wartość należności z tytułu przedmiotowych kosztów egzekucyjnych nie przekracza 1% całości zadłużenia Spółki. Uprawniony jest zatem wniosek, że ewentualne umorzenie tych kosztów nie miałoby istotnego znaczenia dla zdecydowanej poprawy kondycji finansowej strony. Nie trzeba też pogłębionej analizy ekonomicznej, aby przyznać rację organowi odwoławczemu, że z uwagi na wartość przedmiotowych kosztów, ich umorzenie nie miałoby decydującego znaczenia w kwestii utrzymania dotychczasowych miejsc pracy dla zatrudnionych pracowników, ryzyka zamknięcia linii kolejowych, czy poprawy jakości świadczonych usług w zakresie przewozu kolejowego. Bardzo istotnym argumentem dla odmowy załatwienia wniosku była okoliczność, iż istniejące w momencie składania wniosku obciążenie strony z tytułu spłat zaległości składkowych zostało uregulowane w ramach układu ratalnego. Na dzień [...] marca 2008r. przypadał termin ostatniej rat, której średnia miesięczna wysokość wynosiła 113 512,83 zł. W tym kontekście istotne jest stwierdzenie organu egzekucyjnego, który zaznaczył, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie domaga się natychmiastowej zapłaty całości kosztów egzekucyjnych (320 978,70 zł), istnieje możliwość ich spłaty w układzie ratalnym na dogodnych dla Spółki warunkach, przy czym wysokość rat może być znacznie niższa od wysokości rat związanych ze spłatą zaległości składkowych. Dla analizy faktycznych możliwości finansowych skarżącej nie bez znaczenia jest fakt realizacji ugody w przedmiocie spłaty należności przez największego kontrahenta, a zarazem dłużnika Spółkę P na rzecz P S.A., w tym skarżącej, jako jej wykonawczej jednostki organizacyjnej. Rozważając w niniejszej sprawie wystąpienie przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych wymienionej w art. 64e § 1 pkt 1 u.p.e.a. trzeba mieć na względzie, że każda egzekucja prowadzi do uszczerbku w sytuacji finansowej zobowiązanego. Słusznie więc stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nie każdy uszczerbek uzasadnia przyznanie ulgi, ale uszczerbek o charakterze kwalifikowanym. Będzie to zatem taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. W orzecznictwie przyjmuje się, że sama trudna sytuacja ekonomiczna strony nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania omawianej ulgi, bowiem musi być wykazana rzeczywista niemożność zapłaty należności, bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej (por. wyrok NSA z 17.05.2000 sygn. akt I SA/Gd 2722/98; wyrok NSA z 05.03.1997r. sygn. akt I SA/Łd 3131/95). W rozpatrywanej sprawie analiza materiału zebranego w aktach administracyjnych prowadzi do wniosku, że brak jest takich danych i dowodów, które wykazywałyby konkretną, wymierną zależność pomiędzy zapłatą przedmiotowych kosztów egzekucyjnych a ryzykiem znaczącego uszczerbku sytuacji finansowej strony skarżącej. Za uzasadnioną więc należało uznać odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych ze względu na niewskazanie istnienia omawianej przesłanki ustawowej. Odnosząc się do treści skargi stwierdzić trzeba, że niesłusznie skarżąca kwestionuje wnioskowanie organów egzekucyjnych poczynione w ramach analizy finansowej kondycji zobowiązanego. Wbrew temu co podniesiono w skardze uzasadnionym było porównanie wysokości przedmiotowych kosztów egzekucyjnych do całości zadłużenia zwłaszcza, że był to jeden z elementów podjętej oceny. Jak wskazano wyżej, a co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny uwzględnił wysokość wymaganych kosztów na tle całokształtu sytuacji finansowo-majątkowej zobowiązanego. Organ mógł jednak ocenić tylko te wskazówki finansowe, które zostały ujawnione czy udokumentowane przez stronę. Nieusprawiedliwione jest więc twierdzenie skarżącej, że organy obu instancji pominęły ogólną sytuację finansową wnioskodawcy. Sprzeczny wewnętrznie jest wywód skarżącej, że do wykazania znacznego uszczerbku wskutek ewentualnej spłaty kosztów egzekucji konieczne było uwzględnienie dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę w sytuacji, gdy w zdaniu następnym twierdzi, że wysokość dochodów (a w tym konkretnym wypadku jest to wielomilionowa strata) decyduje o możliwościach finansowych wnioskodawcy. Skoro zobowiązana w analizowanym okresie ostatnich kilku lat generowała straty z prowadzonej działalności gospodarczej, to niewątpliwie słusznym było uznanie przez organ egzekucyjny, że właśnie zmniejszenie straty oraz zobowiązań wobec innych dłużników jest wykładnikiem poprawy w możliwościach finansowych skarżącej. Dodatkowym argumentem za takim wnioskiem była też okoliczność wzrostu aktywów. Uprawnione było też stwierdzenie organu egzekucyjnego o ewentualnej możliwości zbycia jakiegoś składnika majątkowego, przy uwzględnieniu wykazanych obrotów Spółki i całości jej majątku. Nie ma natomiast racji skarżąca, że organ powinien wskazać, jakie środki, czy jakie składniki majątkowe powinny być przeznaczone na spłatę należnych kosztów egzekucyjnych. Rzeczą skarżącej, jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, jest podejmowanie decyzji co do zadysponowania posiadanych środków na spłatę zobowiązań publicznoprawnych i innych, przy uwzględnieniu skutków, jakie wynikają z ich niezapłacenia. W konkretnej sprawie nie można stracić z pola widzenia tego, że sprawa dotyczy kosztów egzekucyjnych, które z reguły obciążają zobowiązanego (art. 64c § 1 u.p.e.a.). Wprowadzenie przez ustawodawcę takiej reguły było uzasadnione tym, że instytucja egzekucji i związana z nią konieczność funkcjonowania odpowiednich organów jest następstwem uchylania się podmiotu zobowiązanego od wykonywania nałożonego na niego obowiązku. Trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę, że zastosowanie wobec skarżącej środków egzekucyjnych było związane z zadłużeniem, które powstało już w 2002r., a ostatecznie spłacone zostało w marcu 2008r. Tak więc strona skarżąca nie regulując terminowo zobowiązań publicznoprawnych, musiała liczyć się z koniecznością egzekucji, z którą nieodłącznie związane jest naliczenie kosztów egzekucyjnych. Niezrozumiały jest zarzut skargi, że "twierdzenia organów co do odciążenia sytuacji finansowej zobowiązanego w wyniku zakończenia spłat rat z układu ratalnego z dnia [...] maja 2005r. należy uznać za gołosłowne". W świetle ustalonych faktów nie można było wnioskować inaczej, niż nakazują reguły logiki i prostego rachunku matematycznego. Jeżeli jednak rzeczywiście ustanie obowiązku płacenia rat (w wysokości ca 113 513 zł miesięcznie) nie stanowi w przypadku skarżącej finansowego odciążenia, to powinna wyjaśnić przyczynę takiego nietypowego stanu rzeczy. W normalnym następstwie zdarzeń powinno być tak jak przyjął organ egzekucyjny, co by oznaczało, że w miejsce rat płaconych z tytułu zaległości składkowych skarżąca płaciłaby raty z tytułu kosztów egzekucyjnych z tym, że w niższej wysokości ("znacznie niższej" – jak podano w uzasadnieniu postanowienia). Nie można pominąć również tego, że sama skarżąca we wniosku i dalszych pismach podkreślała, że spłata zaległości z tytułu składek jest "dużym", "ogromnym" obciążeniem, uniemożliwiającym jednoczesne opłacenie kosztów egzekucyjnych. Zatem zakończenie spłat w ramach tego układu ratalnego sprawiło, że ten argument zdezaktualizował się. Reasumując trzeba stwierdzić, że postawione w skardze zarzuty nie mogły podważyć oceny przyjętej przez organy obu instancji, sprowadzającej się do wniosku, iż w sytuacji skarżącej, będącej niewątpliwie w trudnej sytuacji ekonomicznej, spłata kosztów egzekucyjnych – z uwagi na ich wysokość i możliwość rozłożenia na raty – nie spowoduje znacznego uszczerbku dla jej sytuacji finansowej. Za nietrafne należało uznać również wywody zawarte w skardze i dalszym piśmie procesowym, odnoszące się do "interesu publicznego", którego wystąpienie badane było w ramach kolejnej ustawowej przesłanki umorzenia kosztów egzekucyjnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że "ważny interes publiczny" wymieniony w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. stanowi pojęcie niedookreślone i trudno o jakąkolwiek jego uniwersalną definicję. Sprecyzowanie jego znaczenia może być dokonane tylko na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym występujący interes publiczny musi mieć cechy wyjątkowe, pozwalające uznać go za ważny. Użycie słowa "ważny" w regulacji prawnej podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na ten interes. Uwzględnia to fakt, że przedmiotem ulgi udzielonej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem zobowiązania związanego z przymusowym dochodzeniem należności (por. wyrok NSA we Wrocławiu z 03.10.2008r. sygn. akt I SA/Wr 747/08 dostępny w Internecie). W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że z uwagi na wysokość wymaganych kosztów egzekucyjnych (320 978,70 zł) ich umorzenie nie miałoby decydującego znaczenia dla: utrzymania dotychczasowych miejsc pracy dla zatrudnionych przez skarżącą pracowników, zamknięcia linii kolejowych, czy poprawy jakości świadczonych usług. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie nie została poparta solidnym, przekonywującym materiałem dowodowym. Z całokształtu materiału zebranego w sprawie nie można wyprowadzić wniosku, że ewentualne umorzenie przedmiotowych kosztów egzekucyjnych mogłoby w sposób bezpośredni wpłynąć na to, co wskazuje skarżąca, tj. ochronę środowiska, zapewnienie bezpieczeństwa dla życia i zdrowia pasażerów, zaoszczędzenie przez Państwo środków przeznaczonych na naprawy dróg. Nie negując dużego znaczenia zadań wykonywanych przez skarżącą dla transportu kolejowego, trzeba jednocześnie stwierdzić, że brak jest przekonywujących argumentów pozwalających uwzględnić stanowisko strony skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wykazano, że organy rozpatrując sprawę wyważyły interes publiczny zarówno z perspektywy istotnych funkcji społecznych spełnianych przez skarżącą, ale też z punktu widzenia finansów publicznych. Słusznie wskazano na istotne znaczenie przymusowego egzekwowania zaległości składkowych dla bieżącego stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Organ egzekucyjny uprawniony był do uznania w niniejszej sprawie, że nadrzędnym w świetle interesu publicznego jest konieczność ściągnięcia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, celem zasilenia funduszy ubezpieczeń społecznych, co przyczyni się do zmniejszenia wydatków związanych z potrzebą zaciągania zobowiązań na pokrycie bieżących wypłat świadczeń z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Rację ma również organ odwoławczy twierdząc w odpowiedzi na skargę, że uwzględnienie wniosku skarżącej prowadziłoby do nieuzasadnionego przeniesienia na Skarb Państwa ryzyka związanego z jej działalnością gospodarczą, a tym samym faktycznego finansowania tej działalności ze środków publicznych. Prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej o znaczeniu istotnym dla społeczeństwa nie daje automatycznie uprzywilejowanej pozycji w zakresie regulowania należności publicznoprawnych. W strategii działalności gospodarczej strona skarżąca musi uwzględnić potrzebę regulowania należności publicznoprawnych. Zatem nie instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych, a działania naprawcze powinny być środkiem dla poprawy kondycji finansowej skarżącej Spółki, gwarantującej jej rynkowe istnienie. Z tych wszystkich względów uzasadniona jest ocena organów obu instancji co do tego, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie dawał podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych obciążających skarżącą. Wbrew zarzutowi zawartemu w skardze, stanowisko organu odwoławczego zostało uzasadnione w sposób wyczerpujący i odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa. Mając na uwadze w całości rozważania poczynione wyżej należało uznać, że w sprawie nie doszło też do naruszenia przez organy przepisów art. 6, 8 i 11 kpa. Reasumując należało stwierdzić, że kontrolowane przez Sąd postanowienie podjęte zostało po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, rozważeniu i ocenie wszystkich istotnych aspektów faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy, w tym argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą. W rezultacie brak było podstaw do podważenia zaskarżonego postanowienia, zawierającego rozstrzygnięcie mieszczące się w granicach uznania administracyjnego. W konsekwencji skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.