I SAB/Wa 191/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. K., W. W., S. H., A. P., D. C., J. J. na beczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpatrzenia wniosku J. K., W. W., S. H., A. P., D. C., J. J. z dnia [...] września 2007 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] września 1983 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. J. K., W. W., S. H., A. P., D. C., J. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W uzasadnieniu podnieśli, że w dniu 12 września 2007 r. wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] września 1983 r. o ustanowieniu użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni [...]. Do dnia dzisiejszego organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Jedyne czynności jakie podjęło Kolegium, to wystąpienie o akta sprawy do Prezydenta Miasta W. pismami z dnia 26 września 2007 r., 27 marca 2008 r. i z dnia 9 czerwca 2008 r. Działania Kolegium okazały się bezskuteczne. Akta administracyjne przedmiotowej nieruchomości zostały przekazane przez Prezydenta Miasta W. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w wyniku wniesienia skargi (obecnie postępowanie jest na etapie skargi kasacyjnej). Skarżący zauważyli, że pismem z dnia 12 września 2008 r. Kolegium zawiadomiło, iż załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później, niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Organ wskazał jednocześnie, iż termin ulegnie przedłużeniu, z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność uzyskania i uzupełnienia materiału dowodowego. Odnosząc się do argumentu dotyczącego zawiłości sprawy wskazali, że zgodnie z przepisem art. 35 § 3 KPA dopuszczalne jest w sprawie skomplikowanej jej załatwienie w terminie maksymalnym 2 miesięcy. Odnosząc się do argumentu o konieczności uzyskania i uzupełnienia materiału dowodowego skarżący stwierdzili, że gromadzenie materiału dowodowego nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej bezczynność, co podniesiono w orzecznictwie sądowym. Ich zdaniem organ wyznaczając termin kilkakrotnie dłuższy, niż przewidują to przepisy KPA zakłada, iż nie wyda rozstrzygnięcia w ciągu kolejnych 3 miesięcy nadal pozostając w zwłoce. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w świetle brzmienia przepisu art. 35 KPA w związku z art. 36 KPA należy przyznać racje skarżącym bowiem Kolegium przy rozpoznawaniu sprawy [...] wszczętej na skutek złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] września 1983 r. uchybiło wyżej wymienionym przepisom. Kolegium zauważyło jednak, że niezwłocznie po wniesieniu wniosku przez skarżących w dniu 24 września 2007 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta W. z prośbą o przesłanie akt sprawy oraz o nadesłanie informacji na temat aktualnego stanu władania przedmiotową nieruchomością w szczególności poprzez wskazanie wszystkich właścicieli użytkowników wieczystych gruntu (wystąpienie Kolegium z dnia 26 września 2007 r.). Kolegium ponownie wystąpiło do organu pierwszej instancji o nadesłanie akt sprawy pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. Pismem z dnia 9 czerwca 2008 r. Kolegium wystąpiło też do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o wypożyczenie akt własnościowych dotyczących nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Pismem z dnia 13 czerwca 2008 r. Sąd wyjaśnił, iż wniosek o wypożyczenie akt ze sprawy I SA/Wa 1451/07 nie może być uwzględniony, gdyż akta w dniu 20 marca 2008 r. zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu rozpoznania skarg kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2007 r. Natomiast akta ze sprawy I SA/Wa 1452/07 przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 28 marca 2008 r. ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poinformował, że po uprawomocnieniu wskazanych orzeczeń akta zostaną zwrócone Ministrowi Infrastruktury. Kolegium podało, że nie załatwiło spraw wywołanej wnioskiem skarżących, jednakże podejmowało działania mające na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Można więc przyjąć, iż zwłoka w rozpoznaniu i załatwieniu spraw wywołanej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie powstała z winy organu. Organ administracji publicznej winien podjąć czynności zmierzające do pozyskania dokumentów wymaganych do rozpoznania danej sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, zaś niemożność pozyskania akt nie jest zależna od organu. Niemniej jednak Kolegium podało, że nie oczekiwało biernie na zwrot akt lecz podejmowało kroki zmierzające do ustalenia, czy akta te zostały zwrócone do Ministra Infrastruktury. Organ zauważył, że zawiadomieniem z dnia 12 września 2008 r. poinformował wnioskodawców, iż termin załatwienia sprawy ulegnie przedłużeniu, z uwagi na jej skomplikowany charakter oraz konieczność uzyskania i uzupełnienia materiału dowodowego, do dnia 31 grudnia 2008 r. Wobec powyższego w obecnej chwili brak w rozpoznawanej sprawie znamion bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 KPA). W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] września 1983 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 KPA wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 KPA). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 KPA). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 KPA). W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 KPA lub terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 KPA. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wystąpił właśnie taki przypadek. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji wpłynął do organu w dniu 24 września 2007 r. Co prawda Kolegium już w dniu 26 września 2007 r. wystąpiło do Prezydenta Miasta W. o nadesłanie akt sprawy jednakże nie mając odpowiedzi ze strony organu, po interwencji pełnomocnika skarżących (pismo z dnia 20 marca 2008 r.), dopiero w dniu 9 czerwca 2008 r. ponownie zwróciło się o akta sprawy do Prezydenta Miasta W. oraz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ nadzoru w dniu 18 czerwca 2008 r. powziął wiadomość, że akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, lecz od tego czasu nie podjął działań mających na celu wypożyczenie tych akt z NSA. Zdaniem Sądu - biorąc pod uwagę powyższe i oceniając sprawność i szybkość działania organu w kontekście maksymalnego terminu załatwienia sprawy wynoszącego 2 miesiące - należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostaje w zwłoce i prowadzi postępowanie administracyjne z naruszeniem art. 12 KPA. Zdaniem Sądu, pomiędzy podejmowanymi przez Kolegium czynnościami procesowymi występują zbyt duże odstępy czasowe, a organy administracji które zajmują się sprawą w różnych jej aspektach i sądy mają siedzibę w tym samym mieście, co organ nadzoru. Nie było zatem przeszkód, aby organ nadzoru wypożyczył akta sprawy z NSA bądź poprzez wyznaczonego pracownika dokonał ich oględzin. Co prawda organ dopełnił obowiązku z art. 36 § 1 KPA i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy (pismo z dnia 12 września 2008 r.), nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r., jednakże rację mają skarżący, że termin wyznaczony przez organ nie mógł przekraczać terminu maksymalnego, o którym mowa w art. 35 § 3 KPA. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.