III SA/Wa 2160/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. spraw ze skarg N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], nr [...] i nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oddala skargi Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzjami z [...] listopada, [...] stycznia i [...] listopada 2003 r. zakwestionował wykazaną przez N. sp. z o.o. z siedzibą w W. w zgłoszeniach celnym wartość celną dopuszczonych do obrotu towarów (farmaceutyków) oraz określił niższą wartość celną niż wynikała ze zgłoszeń celnych. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] grudnia 2004 r. i [...] marca 2005 r. uchylił decyzje organu I instancji w części dotyczącej określenia podatku od towarów i usług i orzekł, iż z przyczyn formalnych brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia w tym, zakresie, w pozostałej części zaskarżone decyzje utrzymał w mocy oraz decyzją z [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 14 grudnia 2005 r. (sygn. akt V SA/Wa 487/05), 29 listopada 2005 r. (sygn. akt V SA/Wa 1216/05) i z 26 stycznia 2006 r. (sygn. akt V SA/Wa 1443/05), oddalił skargi na ww. decyzje Dyrektora Izby Celnej. Następnie, w wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych od ww. wyroków, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 20 lutego 2007 r. (sygn. akt I GSK 706/06), 7 lutego 2007 r. (sygn. akt I GSK 688/06) oraz 3 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I GSK 1024/06), oddalił skargi kasacyjne. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzjami z: [...] października 2005 r. nr [...],[...] października 2005 r. [...] i nr [...] określił spółce podstawę opodatkowania oraz kwotę należności podatkowych w prawidłowych wysokościach. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 207, art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej jako "O.p.") oraz art. 11 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 2 i 4, art. 15 ust. 4 oraz art. 54 ust. 2 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm., dalej jako "ustawa o VAT z 1993 r."). Podatek od towarów i usług z tytułu importu towaru zmniejszono i określono na 181.584,60 zł (po uwzględnieniu zweryfikowanego zgłoszenia celnego z [...] listopada 2000 r., w którym podatek VAT określono w wysokości 283.725,90 zł), 46.033,80 zł (po uwzględnieniu zweryfikowanego zgłoszenia celnego z [...] lutego 2000 r., w którym podatek VAT określono w wysokości 71.927,90 zł) oraz 94.509 zł (po uwzględnieniu zweryfikowanego zgłoszenia celnego z [...] grudnia 2000 r., w którym podatek VAT określono w wysokości 147.670,20 zł). W odwołaniach z 14 listopada 2005 r. Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie w sprawach przepisów art. 11 ust. 2 oraz art. 11c ust. 2 i 4 ustawy o VAT z 1993 r., tj. bezpodstawne zastosowanie przez organ celny wskazanych wyżej przepisów pomimo ich nieobowiązywania w dacie wydania decyzji; - art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., przez nieprawidłowe określenie przez organ celny podstawy opodatkowania w imporcie towarów, pomimo faktu, że podstawa opodatkowania została prawidłowo określona przez Skarżącą w zgłoszeniach celnych. Zdaniem Skarżącej organy celne powinny stosować nowe przepisy o postępowaniu w zakresie orzekania o należnościach z tytułu podatku VAT. Podniosła, że decyzje wydano bez podstawy prawnej, gdyż w ich sentencjach powołano nieobowiązujące w dniu orzekania przepisy. Wskazała również na błędną podstawę prawną decyzji organu I instancji. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy o VAT z 1993 r. w dniu zgłoszenia celnego nie dawał uprawnień organom celnym w zakresie wydawania decyzji określającej podatek od towarów i usług z tytułu importu. W dniu dokonania zgłoszeń celnych, ceny uwidocznione na fakturach odpowiadały wartościom transakcyjnym importowanych towarów, w rozumieniu cen należnych za importowany towar, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Spółce udzielano upustów po dokonaniu odpraw celnych. Wartość celna w dniu przyjęcia ww. zgłoszeń nie mogła uwzględnić ewentualnie udzielonych późniejszych upustów. Zadeklarowane wysokości podstaw opodatkowania w imporcie towarów były prawidłowe, zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT. Dyrektor Izby Celnej w W. trzema decyzjami z [...] czerwca 2008 r. (nr [...],[...] i [...]), wydanymi na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 2 ust. 2, art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., oraz art. 34 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. zwaną dalej "ustawą o VAT z 2004 r."), utrzymał w mocy ww. decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. Wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego i ciąży na podatniku, który powinien obliczyć i wykazać w zgłoszeniu celnym podatek od towarów i usług z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Za podstawę opodatkowania przyjęto wartości celne określone w decyzjach wydanych w postępowaniach celnym. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., podstawą opodatkowania towaru w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeśli prawomocnymi orzeczeniami stwierdzono, iż wartość celna towarów określona w zgłoszeniach celnych jest nieprawidłowa, koniecznym stało się określenie zobowiązania podatkowego, w prawidłowej wysokości. Strona w ramach postępowań, w których określono wartość celną na nowo, miała możliwość podnoszenia zarzutów odnoszących się do wartości celnej towaru. Tym samym zasadne było skorygowanie i określenie na nowo zobowiązania w VAT w prawidłowej, niższej od deklarowanej wysokości przez Naczelnika Urzędu Celnego w rozpatrywanych sprawach, na podstawie przepisów obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego. Dyrektor Izby Celnej w W. zgadzając się z zarzutem nieprawidłowego powołania przez organ I instancji nieobowiązujących przepisów art. 11c ust. 2 i ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., stwierdził, że w dniu orzekania obowiązywał stanowiący, podstawę rozstrzygnięcia, art. 34 ust. 2 i 4 ustawy o VAT z 2004 r. Uznał ponadto, że wada w decyzjach organu pierwszej instancji nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięć. W skargach z 30 lipca 2008 r. Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 70 § 1 O.p. przez określenie w decyzjach wysokości zobowiązania podatkowego pomimo upływu 5 letniego terminu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie podatkowe powstało; - art. 59 § 1 pkt 9 i art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 20 § 1 i § 2 ustawy z 12 września 2002 r. - zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387, w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako ustawa zmieniająca), poprzez określenie w decyzji wysokości zobowiązania podatkowego pomimo upływu trzyletniego terminu licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy; - art. 11c ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. w brzmieniu aktualnym na dzień powstania obowiązku podatkowego, przez ponowne ustalenie w decyzjach wysokości podatku, mimo braku ustalenia, iż pierwotnie jego wysokość była niższa od należnej; - art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., przez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, mimo ustalenia, iż wydano je z naruszeniem prawa, tj. w oparciu o błędną podstawę prawną; - art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r., przez nieprawidłowe określenie przez organy celne podstawy opodatkowania w imporcie towarów, mimo, że podstawą opodatkowania prawidłowo określiła Skarżąca w zgłoszeniu celnym. Skarżąca wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zdaniem Skarżącej art. 70 § 1 O.p. wprost wyklucza możliwość, w której organ podatkowy - pomimo upływu terminu przedawnienia - mógłby ponownie określać kwotę zobowiązania podatkowego. Przepis ten nie różnicuje, czy znajduje on zastosowanie jedynie w sytuacji, w której korekta pierwotnej wysokości zobowiązania podatkowego miałaby doprowadzić do dokonania dopłaty do zobowiązania, czy też sytuacji, w której organ ustalałby nadpłatę. Upływ pięcioletniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, powoduje przekreślenie bytu prawnego przedmiotu, o którym mógłby orzekać organ podatkowy. Tym samym, jeśli organ podatkowy wszczyna postępowania zmierzające do zweryfikowania pierwotnie ustalonej wysokości zobowiązania podatkowego po upływie terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., przedmiot ten "przestaje istnieć". Ponadto Skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy nie odnotował, iż w dacie zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę do uiszczenia spornej należności nie obowiązywał art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., lecz jego odpowiednik, tj. art. 11c ustawy o VAT z 1993 r. W konsekwencji więc zaskarżone decyzje, oraz poprzedzające je decyzje, zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 11c ustawy o VAT z 1993 r., co miało bezpośredni wpływ na wynik niniejszych spraw. Kolejno Skarżąca wskazała na brak konsekwencji organu odwoławczego, który z jednej strony zmienia podstawę prawną rozstrzygnięcia, a z drugiej w całości utrzymuje w mocy decyzje, wydane na odmiennej podstawie prawnej. W jej ocenie nawet jeśli przyjąć, iż dostrzeżone uchybienie nie miało charakteru kwalifikowanego (wada określona przepisem art. 156 k.p.a.), to i tak organ odwoławczy winien był uchylić decyzje I instancji, zmieniając je przynajmniej w zakresie podstawy prawnej, zwłaszcza jeśli nie skorzystał z możliwości przykładowo sprostowania oczywistej omyłki, za którą notabene nie można uznać świadomego wskazania przez organ I instancji wadliwej podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem Skarżącej każda decyzja organu administracji państwowej musi zawierać podstawę prawną. Sformułowanie "konkretny przepis" oznacza oczywiście również "poprawny przepis". Jeśli więc decyzje organu I instancji nie zostały oparte na poprawnym przepisie prawnym, a więc ewidentnie wydane niezgodnie z art. 210 O.p., a organ odwoławczy nie sanował tego błędu (poprzez sposoby wskazane powyżej), nie istnieje inna możliwość niż uchylenie tych decyzji. Przedmiotem badania przez sąd administracyjny jest przede wszystkim, czy decyzje wydana zostały zgodnie z wymogami art. 210 O.p. Z kolei w przypadku stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem tego przepisu (co niewątpliwie w tej sprawie miało miejsce) zaskarżone decyzje powinny zostać uchylone. Zdaniem strony również Sąd z tego powodu winien uchylić zaskarżone decyzje, jako naruszające art. 210 O.p. Dalej Skarżąca wskazała, iż możliwość wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia niezgodnego z zaskarżoną decyzją aktualizuje się wyłącznie w wypadku oparcia się o art. 233 § 1 pkt 2 O.p. i przynajmniej częściowego uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, w takim zakresie, w jakim organ odwoławczy dostrzega konieczność jego zmiany (przykładowo w zakresie podstawy prawnej). Reasumując Skarżąca wskazała, iż przepisy O.p. nie przewidują możliwości, w której organ odwoławczy dostrzegając uchybienia pierwotnego rozstrzygnięcia koryguje je, jednocześnie w całości utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, opierając własne rozstrzygnięcie o przepis art. 233 § 1 pkt 1 O.p. Wskazała, że dla kwestii ustalenia wartości celnej towarów znaczenie miał wyłącznie stan istniejący na dzień dokonania przez Spółkę zgłoszeń celnych. Jeżeli zaś z przepisów Kodeksu celnego jednoznacznie wynikało, że (w przypadku istnienia wartości transakcyjnej) wartością celną jest wartość transakcyjna, czyli cena towaru, to i ona musiała być ustalona ostatecznie według stanu na dzień przyjęcia zgłoszeń celnych - czyli dokładnie tak jak uczyniła to Spółka. W przypadku Spółki, w dniu dokonania zgłoszeń, cena uwidoczniona na fakturze handlowej załączonej do zgłoszeń celnych odpowiada wartości transakcyjnej importowanego towaru w rozumieniu ceny należnej za importowany towar, zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Upust udzielony został Spółce już po dokonaniu odprawy celnej. Nie było zatem żadnych podstaw do kwestionowania ceny wskazanej na fakturze handlowej jako wartości transakcyjnej importowanych towarów. Wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszeń celnych nie mogła uwzględniać ewentualnie udzielonych późniejszych upustów. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej w W., wnosząc o oddalenie skarg, podtrzymał stanowiska zawarte w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") - postanowił sprawy opatrzone sygn. akt III SA/Wa 2160/08, III SA/Wa 2161/08, III SA/Wa 2162/08, połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie prowadzić dalej pod sygn. akt III SA/Wa 2160/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie są zasadne. W rozpoznawanych sprawach skład orzekający nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik spraw lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcia. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji. I. W pierwszej kolejności - ustosunkowując się zarzutu naruszenia art. 70 § 1 O.p. przez wydanie zaskarżonych decyzji po upływie okresu przedawnienia - Sąd stwierdza, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Istotnie zaskarżone decyzje (z dnia [...] czerwca 2008 r.) zostały wydane i doręczone po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (31 grudnia 2005 r.). Wskazać jednakże należy, że zobowiązanie Skarżącej w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów nie wygasło z powodu upływu okresu przedawnienia, lecz przez zapłatę, która nastąpiła przed tym terminem. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko Skarżącej uznające, że decyzjami tymi określono przedawnione zobowiązania. Zaskarżonymi decyzjami określono stronie wysokość zobowiązań podatkowych do wysokości zapłaconych przez nią kwot, tj. w tej części, w której zobowiązania nie uległy przedawnieniu. Podkreślić należy, iż art. 21 § 1 O.p. przewiduje dwa sposoby powstania zobowiązań podatkowych. Jednym z nich jest zaistnienie zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.). Zaistnienie takiego zdarzenia jest jednocześnie momentem powstania zobowiązania. Konkretyzacja zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa m.in. co do ich wysokości następuje bądź to w deklaracji składanej przez podatnika (art. 21 § 2 O.p.), bądź to w decyzji wydanej przez właściwy organ podatkowy (art. 21 § 3 O.p.). Znaczenie prawne deklaracji jest bowiem takie, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w związku z zaistnieniem zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. W przypadku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów zobowiązanie to powstaje z mocy prawa z dniem zaistnienia okoliczności, z którymi przepisy ustawy o VAT z 1993 r. łączyły powstanie tego zobowiązania (zob. uchwała NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 3/04). W 2000 r. art. 6 ust. 7 ustawy VAT z 1993 r. stanowił, że obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Tę chwilę wyznaczają przepisy Kodeksu celnego, stąd w każdym przypadku powstania długu celnego w przywozie, powstaje jednocześnie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Do zobowiązania podatkowego z tytułu importu towarów zastosowanie znajdą przepisy art. 70 O.p. dotyczące przedawnienia. Zgodzić należy się w tym zakresie z poglądami prezentowanymi przez Skarżącą oraz zawartymi w powoływanych przez nią orzeczeniach NSA, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. upłynął przez wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania przez organ odwoławczy. Jednakże w opinii Sądu - wbrew twierdzeniom Skarżącej - istotną okolicznością niniejszych spraw jest to, iż zobowiązania podatkowe z tytułu importu towarów wygasły na skutek ich zapłaty przez Skarżącą. W ocenie Sądu zobowiązanie podatkowe wygasłe na skutek zapłaty nie może natomiast wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Problem powyższy był już przedmiotem szeregu orzeczeń sądowych (zob. wyrok SN z dnia 21 maja 2002 r., sygn. akt III RN 76/01, wyrok NSA z dnia 11 października 2002 r., sygn. akt III SA 3514/00, uchwała NSA z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt FPS 8/03) jak też przedmiotem analizy przedstawicieli piśmiennictwa (zob. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa - Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2007 r., s. 338 i n.). Wielokrotnie wyrażano pogląd, że istnieje kilka sposobów wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, lecz konkretne zobowiązanie wygasa tylko raz. Jeżeli zobowiązanie wygaśnie na skutek zapłaty podatku, to nie może drugi raz wygasnąć z powodu przedawnienia. Skoro zapłata podatku powoduje wygaśnięcie zobowiązania, to po zapłacie termin przedawnienia już nie biegnie a organ odwoławczy w czasie praktycznie nieograniczonym może wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 233 § 1 i § 2 O.p., w tym także władny jest uchylić decyzję organu pierwszej instancji i określić podatek w prawidłowej kwocie; nie może jedynie określić podatku w kwocie wyższej od zapłaconej, bo w tym zakresie - wobec braku zapłaty - zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia. Innymi słowy upływ terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji określającej podatek w kwocie równej lub niższej od zapłaconej przez podatnika. Na szczególną uwagę w tym przedmiocie zasługuje też teza podjętej w dniu 8 października 2007 r. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt FPS 4/07, zgodnie z którą "zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., także wówczas gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego". W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA odniósł się także do zarzutów dotyczących naruszenia zasady równości podatników poprzez pogorszenie sytuacji podatników, u których poprzez zapłatę podatku nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do tych, którzy składają odwołania i nie dokonują zapłaty podatku. NSA w tym przedmiocie podkreślił, iż "argument ten nie uwzględnia jednak tego, że w stosunku do takiego podatnika, który nie zapłacił w terminie należnego podatku może być prowadzone postępowanie egzekucyjne, które doprowadzi do wyegzekwowania całej kwoty zobowiązania, a ponadto jeszcze odsetek i kosztów egzekucyjnych. Ponadto, gdyby przyjąć, że zapłata podatku po wydaniu decyzji nieostatecznej nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, to nie byłoby przeszkód, aby z uwagi na treść art. 224 O.p., na podstawie tej decyzji wszcząć postępowanie egzekucyjne i doprowadzić do przymusowego wyegzekwowania zobowiązania podatkowego, które już zostało przez podatnika wykonane. Nie znajduje wobec tego uzasadnienia pogląd, że podatnik, który nie wykonał dobrowolnie ciążącego na nim zobowiązania podatkowego znajduje się w sytuacji uprzywilejowanej wobec podatnika, który sam takie zobowiązanie wykonał." Podkreślić także należy, iż z postanowień art. 59 § 1 pkt 1 i art. 60 O.p. nie wynika, że wprowadzają one rozróżnienia na zapłatę dokonaną w związku z treścią złożonej deklaracji, czy też w związku z treścią decyzji wydanej przez organ podatkowy. Każdorazowa zapłata podatku wywołuje ten sam skutek prawny w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, w związku z którym jest dokonana. Specyfika niniejszych spraw polega dodatkowo na tym, ze decyzje organu pierwszej instancji określały zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu w kwotach niższych niż zadeklarowane i uiszczone przez Skarżącą spółkę. Podnieść również należy, iż orzecznictwo sądowe zmierza w kierunku zapewnienia podatnikom ochrony przed możliwością obciążenia ich zobowiązaniami podatkowymi po upływie okresu przedawnienia, w tym również obciążenia ich kwotą zobowiązania wyższą niż zadeklarowania w ramach tzw. samoobliczenia podatku. Stąd między innymi wymóg, aby zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego doręczone zostały przed upływem terminu przedawnienia. Dopuszczalny wyjątek dotyczy właśnie sytuacji, która wystąpiła w niniejszych sprawach, tj. gdy podatek został zapłacony, a w świetle obowiązujących przepisów ustaw podatkowych istnieje możliwość procesowa co do określenia go w niższej wysokości. Podsumowując powyższe rozważanie Sąd stwierdza, iż skoro zobowiązania w podatku od towarów i usług powstały z mocy prawa i zostały zapłacone - jak przyznaje Spółka - w wysokości wyższej od tej, która została określona w decyzjach Naczelnika Urzędu Celnego wydanych w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, należało przyjąć, iż zgodnie z dyspozycją art. 59 § 1 pkt 1 O.p., zobowiązania w podatku od towarów i usług wygasły w całości wskutek zapłaty. Nie mogły więc wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Tym samym wydanie zaskarżonych decyzji, określających wysokość zobowiązań w kwotach mniejszych niż zapłacone przez Skarżącą, po upływie 5 lat od powstania zobowiązania podatkowego nie stanowiło naruszenia art. 70 § 1 O.p. Podnoszone przez Skarżącą w tym zakresie zarzutu uznać należało więc za niezasadne. Zaprezentowanej oceny omawianego zarzutu nie mogła zmienić oparta na przepisach art. 79 i 80 argumentacja skarżącej odnosząca się do przedawnienia prawa żądania stwierdzenia nadpłaty podatku. Samo podobieństwo zachodzące w zakresie skutków prawnych, pomiędzy przedawnieniem zobowiązania podatkowego i wygaśnięciem prawa do stwierdzenia nadpłaty, nie może w ocenie Sądu podważać wniosków przedstawionych w powołanych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie w pływu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, wskutek zapłaty na możliwość jego późniejszego określenia w niższej wysokości. II. Sąd nie podzielił również zarzutów skarg odnośnie naruszenia art. 11c ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. W tym zakresie Skarżąca wskazywała przede wszystkim, iż przepis ten powinien być przez organ zastosowany zamiast powoływanego art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. W jej opinii art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. jest przepisem prawa materialnego w takim zakresie, w jakim wskazuje przesłanki wydania decyzji określających na nowo wysokości należnego podatku. W dacie zaistnienia zdarzenia stanowiącego podstawę do uiszczenia spornych należności przepis ten nie obowiązywał. Obowiązywał natomiast jego odpowiednik, którym był art. 11c ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. Z treści tego przepisu wynikało natomiast, że organ celny nie był uprawniony do wydania decyzji ustalających podatek, bez uprzedniego ustalenia, iż pobrał on podatek w wysokości wyższej od należnej. W takich okolicznościach kompetencja organu celnego do wydania stosownych decyzji nie aktualizowała się. Ustosunkowując się do powyższego Sąd stwierdza, iż konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe (jak wskazuje Skarżąca) dotyczy przepisów materialnych prawa podatkowego, w myśl zasady lex retro non agit. Natomiast przepisy procesowe i ustrojowe stosuje się według stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r., jeżeli organ celny stwierdzi, że kwota podatku została wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może również określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych. Przepis ten jest przepisem prawa procesowego (podkr. Sądu), jego regulacje dotyczą bowiem procedury, czynności i kompetencji organu. Mając na względzie wcześniejszą uwagę dotyczącą stosowania przepisów o charakterze procesowym, Sąd uznał, iż organy podatkowe mogły na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. podejmować czynności również do zdarzeń zaistniałych pod rządami starej ustawy. Faktem jest, że w przepisach przejściowych i końcowych ustawy o VAT z 2004 r. (Dział XIII Rozdział 2) ustawodawca nie wypowiedział się co do skutków wejścia w życie nowej ustawy dla stanów prawnych zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy. Milczenie ustawodawcy w tym względzie oznacza założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 994/04). Wnioskować stąd należy, iż nie ma żadnych przeszkód do przyjęcia bezpośredniego działania nowego prawa w odniesieniu do zdarzeń zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy. Prawidłowość takiego sposobu stosowania prawa potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 1998 r. sygn. akt K 24/97 (OTK 1998/2/13), akcentując dopuszczalność bezpośredniego stosowania nowego prawa w sytuacji, gdy nowe unormowanie nie zaskakuje adresatów, którzy powinni się liczyć z konsekwencjami naruszeń dotychczasowych przepisów. W wyroku z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt SK 39/03 (OTK A 2004/5/40) Trybunał Konstytucyjny uznał natomiast, że fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed wejściem w życie ustawy) - bynajmniej nie oznacza luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum. Nawet wobec braku wyraźnej regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa i tak będzie rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej. W konsekwencji należało uznać, iż organy podatkowe prawidłowo zastosowały w sprawie art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Nie były natomiast obowiązane działać na podstawie art. 11c ustawy o VAT z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie składania zgłoszeń celnych. Błędne powołanie w decyzjach organu pierwszej instancji jako podstawy prawnej art. 11c ustawy o VAT z 1993 r. nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w dacie wydania tych decyzji istniała podstawa do ich wydania tj. art. 33 ust. 2 ustawy o VAT z 2004 r. Zatem decyzjom tym nie można było zarzucić wydania ich bez podstawy prawnej. Omawiane uchybienie można było jedynie uznać za naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p., które nie miało wpływu na wynik sprawy, przez który należy na gruncie rozpoznaj sprawy rozumieć określenie wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. III. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przez zaskarżone decyzje art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo ustalenia, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa, tj. w oparciu o błędną podstawę prawną. Skarżąca wskazała, że Dyrektor Izby Celnej podzielił jeden z zarzutów odwołania przyznając, że decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o wadliwą podstawę prawną, zmienił podstawę prawną i jednocześnie utrzymał zaskarżone decyzje w mocy. W opinii Skarżącej możliwość wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia niezgodnego z zaskarżonymi decyzjami aktualizuje się wyłącznie w wypadku zastosowania art. 233 § 1 pkt 2 O.p. i przynajmniej częściowego uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć. Nie ma natomiast możliwości, aby skorygować wadliwość decyzji pierwszej instancji utrzymując ją jednocześnie w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. W powyższym zakresie Sąd stwierdza, iż z powoływanego przez Skarżącą przepisu art. 233 § 1 pkt 2 O.p. nie wynika uprawnienie organu do skorygowania podstawy prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej przez uchylenie decyzji w tym zakresie. Przepis ten stanowi podstawę do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co w rozpoznaj sprawie nie miało miejsca. Chcąc skorygować podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji bez zmieniania zakresu merytorycznego rozstrzygnięć organ odwoławczy powinien powołać w decyzjach odwoławczych prawidłową podstawę prawną jednocześnie utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Tak też uczynił w niniejszych sprawach, co należy uznać za działanie prawidłowe. IV. Sąd nie podzielił również stanowiska Skarżącej o naruszeniu art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Zgodnie z tym przepisem, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Bezspornym jest, że wartość celna towarów i dług celny, obciążający Skarżącą, określone zostały odrębnymi decyzjami ostatecznymi. W tej sytuacji organy orzekające w niniejszych sprawach zobowiązane były do wyliczenia podstawy opodatkowania przyjąć wielkości wynikające z tych decyzji. Do podważenia prawidłowości wysokości podstawy opodatkowania nie wystarczy opinia Skarżącej, że rozstrzygnięcia organów celnych dotyczące wartości celnej wydane zostały z naruszeniem prawa. Tylko zmiana ostatecznej decyzji lub jej wyeliminowanie z obrotu prawnego może wywrzeć skutek prawny, a nie ocena prawidłowości decyzji dokonana przez stronę lub też organ. Poza tym, decyzje zmieniające wartość celną towarów, z których przywozem wiążą się określone w niniejszych sprawach zobowiązania podatkowe, poddane były kontroli sądów administracyjnych, które nie dopatrzyły się naruszenia przepisów prawa. W dacie podejmowania zaskarżonych decyzji, znana już była treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalających skargi kasacyjne Skarżącej od wyroków oddalających skargi na decyzje w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe. Organy podatkowe wyjaśniły przyczyny, dla których nie podzieliły argumentacji Skarżącej w zakresie naruszenia art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonych decyzjach wskazał przyczynę, z powodu której zobowiązany był wydać decyzje określające inną wysokość zobowiązań podatkowych od tych, które zostały wykazane przez stronę w zgłoszeniach celnych. Wyjaśnił także, w jaki sposób ustalił podstawy opodatkowania i wskazał podstawę prawną tych ustaleń. W ocenie Sądu niezadowolenie Skarżącej z uzasadnień decyzji wynika z tego, że dążyła ona do ponownej oceny prawidłowości określenia wartości celnej towarów w ramach postępowania w sprawie podatku od towarów i usług, a celu tego nie osiągnęła. Skarżąca nie zauważa, że organy podatkowe nie były uprawnione do zajęcia w zaskarżonych decyzjach stanowiska dotyczącego spraw rozstrzygniętych już odrębnymi, ostatecznymi decyzjami. Organy te były związane rozstrzygnięciami, jakie zapadły w przedmiocie wartości celnej, stanowiącej element podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Także Sąd nie mógł w niniejszych sprawach wziąć pod uwagę zarzutów Skarżącej dotyczących prawidłowości określenia wartości celnej towarów. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy [...]. Granice rozpoznania sprawy przez sąd wyznacza treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła skargi na decyzje w przedmiocie wysokości zobowiązań podatkowych, a zatem tylko te decyzje i poprzedzające je, mogły być przedmiotem oceny Sądu w rozpatrywanych sprawach. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że (jak już wskazywano) wartości celne towarów przywiezionych przez Skarżącą określone zostały w odrębnych postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami, co do których zapadły prawomocne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdzające ich prawidłowość. Zgodnie zaś z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. V. Bezzasadny był podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 9 i art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 20 § 1 i 2 ustawy zmieniającej, przez określenie w zaskarżonych decyzjach zobowiązań podatkowych pomimo upływu trzyletniego terminu przedawnienia. Określony w art. 68 § 1 O.p. termin przedawnienia do nie ma zastosowania do zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, gdyż termin ten dotyczy wskazanych w art. 21 § pkt 2 O.p. decyzji ustalających zobowiązania podatkowe. Przedmiotem skarg wniesionych w rozpoznaj sprawie są decyzje określające wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług, które jak już Sąd wskazał powyżej powstały z mocy prawa w sposób wskazany w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.