IV SA/Po 282/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w P. - 1, nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka zgłaszam zdanie odrębne /-/ M. Dybowski Decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówiono [...] K. Ś. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, jako świadczenia nienależnego. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: Chorąży [...] pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku podoficera ewidencyjnego- sekcja poboru i uzupełnień w [...]. Dnia [...] września 2002 r. Dowódca Wojsk Lądowych wydał rozkaz nr [...] w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w Wojskowych Komendach Uzupełnień, według którego z dniem 1 listopada 2003 r. instytucja wojskowa, w której żołnierz pełnił służbę wojskową uległa przeformowaniu. W związku z powyższym rozkazem uległo likwidacji stanowisko służbowe zajmowane przez [...]. Podoficerowi zaproponowano objęcie niższego stanowiska służbowego: gospodarza sal wykładowych- sekcja szkoleniowa. [...] nie wyraził zgody na przyjęcie zaproponowanego stanowiska. W takim stanie rzeczy, dnia [...] listopada 2002 r. decyzją Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego nr [...] wypowiedziano [...] stosunek służbowy. A w konsekwencji dnia [...] grudnia 2002 r. rozkazem personalnym Nr [...] zwolniono żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] - na wniosek Skarżącego - stwierdzono nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nr [...] z dnia [...] 11.2002 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano [...] zwaloryzowane należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przy wypłacie tych należności w związku ze stwierdzeniem nieważności ww. decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop. W motywach uzasadnienia decyzji z [...] maja 2008 r., odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz zwrotu potrącenia z uposażenia stwierdzono, że organy wojskowe zobowiązane były do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą, z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń ustalono, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności są to świadczenia nienależne, bowiem podstawa tego świadczenia odpadła. W kwestii odsetek organ powołał się na treść art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), który stanowi, że tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Zdaniem organu, instytucja zwłoki (art. 476 k.c.) – w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 k.c.) warunkowana jest winą. Zważywszy na okoliczności, nie sposób przypisać tej winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia. Nadto [...] mimo, że nie pełnił służby wojskowej, to otrzymywał od resortu MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w szczególności dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową oraz odprawę wojskową. Zdaniem organu dopiero z chwilą, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, można naliczać odsetki, ale nie wstecz, lecz po tej dacie. [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Powołał się na art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne, w pozostałych przypadkach (nagroda roczna, dodatkowe uposażenie roczne) zastosowanie powinny mieć art. 481 § 1 k.c. oraz art. 482 § 1 k.c. Wypłacenie żołnierzowi świadczeń nastąpiło już po terminie ich wymagalności, który miał miejsce od dnia następnego po dniu ich płatności. Nadto, po przywróceniu do służby wojskowej, potrącenia dokonano przy wypłacie zaległego uposażenia. Zgodnie natomiast z art. 103 ust 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z uposażenia żołnierza mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Stosownie zaś do art. 91 kodeksu pracy należności wymienione w art. 87 §1 i art. 87 §7 Kodeksu pracy mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tyko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Zdaniem skarżącego żadna z tych przesłanek nie miała miejsca, a potrącania dokonano bez żadnego tytułu wykonawczego i bez zgody powoda. Dnia [...] czerwca 2008 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu wydał decyzję nr [...] utrzymującą decyzję organu I instancji w mocy. Organ II instancji powtórzył całkowicie argumentację Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...], nie znajdując podstawy do wypłacenia odsetek oraz potrąconego świadczenia. Zdaniem organu odwoławczego Skarżący po przywróceniu do służby odmówił on zwrotu świadczenia emerytalnego i innych nienależnych świadczeń, stąd roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Analogicznie do twierdzeń organu I instancji przyjęto, że najbardziej nieuzasadnione wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenie, które pobrał żołnierz z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). [...] w całości zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...], a także przyznanie świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu organu II instancji niewłaściwe zastosowanie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 73 tej ustawy, zgodnie z którym uposażenie, i inne należności w razie zwłoki w ich wypłacie powodują obowiązek zapłaty należnych odsetek. Nadto, po przywróceniu do służby wojskowej, Skarżący otrzymał zaległe należności za ww. okres, z tym że z należnej kwoty potrącono Skarżącemu świadczenia wypłacone w związku z uprzednim zwolnieniem z wojska. Potrącenia dokonano przy wypłacie zaległego wynagrodzenia. Potrąceń dokonano bez żadnego tytułu wykonawczego i bez zgody Skarżącego. W tej sprawie istotnym jest również treść art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który głosi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Potrącenia dokonano po upływie 3 letniego terminu przedawnienia. Ponadto, w chwili otrzymania w 2003 r. potrąconych należności, Skarżący był w dobrej wierze i wydatkował je zachowując dobrą wiarę, że pieniądze te Mu się należą. Skarżący wydał otrzymane należności i nie jest już wzbogacony, co przy przedawnieniu ew. roszczenia Skarbu Państwa oraz przy naruszeniu ww. przepisów art. 87 kp i art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy, czyni jego żądanie w pełni uzasadnionym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] września 2008 r., w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, pełnomocnik Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o zawieszenie postępowania ze skargi [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy skarg kasacyjnych w sprawach o podobnym stanie prawnym i faktycznym. W związku z wydaniem przez Sąd Najwyższy w dniu 02 lipca 2008 r. wyroku o sygn. II PK 55/08, podjęto sprawę i wyznaczono na rozprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę, należy podkreślić, iż unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostało do ustawy o uposażeniu żołnierzy ustawą z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. nr 50 poz. 500) i to w art. 9 ust. 3a i 9 ust. 4. Od 1 lipca 2004 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 892). W myśl art. 1 pkt 4, ustawa określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, a w art. 8 ust. 1 ustanawia sposób załatwiania dla wszystkich spraw uregulowanych w ustawie. Ponieważ należności pieniężne nie zostały wymienione w ust. 2 art. 8, a który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w pkt od 1-do 4, należy uznać, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy należą do drogi administracyjnej. Tak więc, jakkolwiek spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, to z mocy przepisu szczególnego został przekazany do rozpoznania organom administracji publicznej (art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). W sprawach odsetek od uposażeń żołnierzy zawodowych podstawowe znaczenie ma orzecznictwo Sądu Najwyższego w szczególności pogląd wyrażony w Uchwale Sądu Najwyższego z 29 listopada 2007 r. sygn. III CZP 106/07-Lex nr 319935, Biul. SN 2007/11/10 w której orzeczono, iż roszczenia żołnierzy o wypłatę odsetek ustawowych należnych na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, a od lipca 2004 r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. W 2008 r. na skutek skarg kasacyjnych wniesionych przez Skarb Państwa – Prokuratorię Generalną Skarbu od wyroków sądów powszechnych zapadły podobne wyroki ( vide między innymi II PK 8/08 z 2.07.2008 r.; II PK 55/08). Wcześniej taka interpretacja została zaprezentowana w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 3/06 ( O NSA/WSA zeszyt 3 z 2006 r. poz. 69). W myśl art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie bezsporne są następujące fakty: wypowiedzenie stosunku służbowego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r.; stwierdzenie nieważności ww. decyzji decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] kwietnia 2006 r., wypłata zwaloryzowanych należności pieniężnych- uposażenia, dodatków specjalnych, oraz dokonanie potrącenia należności otrzymanych w dniu odejścia ze służby (dalej potrącenie). Spór dotyczy interpretacji i zastosowania obowiązujących przepisów, w związku z koniecznością ustalenia dwóch kwestii: prawa Skarżącego do odsetek oraz kompetencji Organu do potrącenia. Oceniając legalność obu zaskarżonych decyzji rozstrzygających żądanie w przedmiocie odsetek, należy stwierdzić, iż organy prawidłowo wskazały jako podstawę materialnoprawną rozstrzygania - art. 75 ust. 3 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2008 nr 141 poz. 892). Powołany przepis stanowi, że "w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne". Interpretacja cytowanego przepisu jest sporna. Dla rozstrzygnięcia sporu odnośnie wypłaty odsetek istotne jest przede wszystkim określenie skutków prawnych stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem organów obu instancji, odsetki od zaległego roszczenia należy uznać za uzasadnione od momentu, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stała się wykonalna. Organy powołują się na wymienioną w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przesłankę zwłoki, podkreślając, iż ustawodawca odróżnia od pojęcia zwłoki pojęcie opóźnienia. W obu decyzjach wskazuje się, że w działaniach organów, po wydaniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o zwolnieniu nie było zwłoki ( zawinionego działania) w wypłacie należnych świadczeń. A zatem, odsetki nie należą się. Skarżący powołuje się natomiast na skutek ex tunc decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Co do zasady, Sąd podziela pogląd prezentowany przez Skarżącego. Odnosząc się do argumentów Organów w kwestii odsetek, należy zauważyć, że Organy, powołując się na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego pomijają to, iż przesłanką stwierdzenia nieważności tej ostatnio wymienionej decyzji było podjęcie jej z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, nie sposób podzielić poglądów Organów, wskazujących na brak po ich stronie winy, a zatem też, że nie może być mowy o ich zwłoce w wypłacie należności. Stwierdzenie "rażącego naruszenie prawa" przy wydawaniu decyzji o zwolnieniu samo w sobie jest – upraszczając - stwierdzeniem "winy" jednego z organów Państwa, i to od momentu wydania decyzji o zwolnieniu. Stąd nie sposób uznać, by inny organ Państwa, orzekający w sprawach będących konsekwencją decyzji o zwolnieniu, mógł powoływać się na brak winy. Główna argumentacja podważająca pogląd, iż o zwłoce Organów można byłoby mówić, gdyby nie wypłacały świadczeń od dnia podjęcia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, wiąże się z charakterem decyzji "nieważnościowej". Należy bowiem przypomnieć, iż aczkolwiek spory o odsetki mają cywilnoprawny charakter, to zostały przekazane do rozpoznania organom administracji publicznej. Powyższe nakłada na organy rozstrzygające sprawę, obowiązek jej rozważenia na podstawie przepisu materialnego nie tylko w kontekście pojęć i konstrukcji cywilnoprawnych, ale także z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. Warto tu przytoczyć ogólną tezę piśmiennictwa, iż określanie w doktrynie i orzecznictwie decyzji jako aktu woli organu administracyjnego nie oznacza poddania trybu jej tworzenia przepisom prawa cywilnego. (J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, Zachodnie Centrum Organizacji 1997 r., s. 58). Uszły uwadze organom administracji publicznej konsekwencje, jakie przepisy kpa wiążą ze stwierdzeniem nieważności decyzji. Stwierdzając nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby, organ administracyjny autorytatywnie wskazuje na ciężką wadliwość decyzji obarczającą ją od daty wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Oznacza to, że nieważność decyzji istniała już w dacie orzekania o niej, a nie dopiero od tej daty. Wiąże się to ze specyficzną cechą decyzji stwierdzającej nieważność innego aktu; mianowicie co do zasady, decyzje takie mają charakter aktów deklaratoryjnych. Natomiast Organy przypisują decyzji "nieważnościowej" cechę kształtującą, co zdaniem Sądu, nie jest trafne (patrz na temat m.in. klasyfikacji decyzji J. Zimmermann, Prawo Administracyjne, Zakamycze 2005, s. 348-349). Interpretując skutki stwierdzenia nieważności decyzji warto przytoczyć kilka tez z doktryny związanych z konstrukcją nieważności w relacji do pojęcia skutku prawnego decyzji administracyjnej. "Należy podzielić w tym kontekście pogląd wyrażony w literaturze, że w rozważaniach nad nieważnością zbyt często przenosi się punkt ciężkości na rzeczywisty stan rzeczy, podczas gdy w ujęciu nieważności wyczuwa się raczej ocenę prawną pewnej sytuacji. Nie jest więc tak, że nieważny (prawnie nieistniejący) akt nie jest w stanie faktycznie wywołać odpowiednich skutków społecznych. Wręcz przeciwnie- legitymując się pozorami aktu ważnego (w sensie cech formalno procesowych), może on uchodzić za akt prawny i wywrzeć faktycznie te skutki, które są właściwe aktowi ważnemu. Istotne jest natomiast to, że prawo odmawia takiemu aktowi tych skutków, które przynależą do odpowiedniego aktu ważnego" (M. Kamiński- "Nieważność decyzji administracyjnej Studium Teoretyczne", Wolters Kluwer 2006 r., s. 139). W nawiązaniu do powyższego należy skonstatować, iż decyzja "nieważnościowa" potwierdziła, że prawo odmawia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego tych skutków, jakie wywołałaby, gdyby była aktem ważnym. Decyzja administracyjna jest skuteczna prawnie ( a więc posiada normatywną zdolność do wywoływania skutków prawnych) tylko w takim zakresie, w jakim przysługuje jej moc wiążąca (obowiązująca) ( patrz M. Kamiński, j. w.). Powyższy pogląd wpływa na interpretację art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z regulacjami, dotyczącymi wypłaty uposażenia i dodatków do uposażenia, zawartymi w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Art 81 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługują. Z kolei ust. 2 wymienionego wyżej artykułu, mówi, że dodatki do uposażenia zasadniczego inne niż wymienione w ust. 1 wypłaca się nie później niż do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich przyznanie. Wreszcie art. 81 ust. 3 ustala termin wypłaty innych należności, o których mowa w art. 73. Analiza treści art. 81 w kontekście unormowania art. 75 ust. 3 ustawy, w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy, każe uznać, że organy zobowiązane do wypłaty świadczeń Skarżącemu pozostawały w zwłoce w rozumieniu tego ostatnio wymienionego przepisu. Ustosunkowując się do kwestii potrąconych świadczeń Sąd podziela pogląd prawny, wyrażony przez Organy w związku potrąceniem, a dotyczący znaczenia decyzji "nieważnościowej". Chodzi o stwierdzenie, iż w obrocie prawym – w związku z decyzją stwierdzającą nieważność decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego - przestała istnieć podstawa do wypłaty świadczeń w związku ze zwolnieniem. W tym miejscu uwidacznia się niekonsekwencja Organów, które w tym zakresie przypisują decyzji "nieważnościowej" skutki ex tunc, a w zakresie odsetek – skutki ex nunc. Pozostając przy kwestii potrącenia, należy stwierdzić, iż Organy nie powołały się na żadne przepisy, umożliwiające potrącenie. Działanie organów bez podstawy prawnej, narusza konstytucyjną zasadę praworządności, i nie zasługuje na ochronę. Odnośnie kwoty potrąconej Skarżącemu przy wypłacie zaległych należności zasadny jest, zdaniem Sądu, podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Stosownie do treści tego przepisu, potrąceń z uposażenia żołnierza zawodowego dokonuje się w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, czyli w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) zaś przepis art. 87 § 1 pkt 2 tego Kodeksu wymaga posiadania tytułu wykonawczego w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne, o ile pracownik nie wyrazi pisemnej zgody na potrącenie (art. 91 § 1 Kodeksu pracy). Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie dają natomiast podstawy, aby organy administracji wojskowej mogły dokonywać potrąceń z należnego żołnierzowi uposażenia w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Przez uposażenie, o którym mowa w ust. 1 należy rozumieć uposażenie wymienione w art. 72 ust. 1, dodatkowe uposażenie roczne o którym mowa w art. 83, odprawę z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, o której mowa w art. 94 i należności pieniężne wymienione w art. 95 pkt 1-2 ustawy o służbie zawodowej żołnierzy zawodowych. Tym samym, skoro Wojskowy Komendant Uzupełnień bezprawnie, bo jak wynika z akt sprawy - nie dysponując zgodą skarżącego ani tytułem wykonawczym, dokonał potrącenia kwoty odprawy, zasadnie obecnie skarżący żąda wypłaty owej kwoty. W doktrynie przyjmuje się, że kwestia potrąceń z wynagrodzenia za pracę (art. 87 § 1 Kodeksu pracy) jest uregulowana w Kodeksie w sposób wystarczający i autonomiczny, co powoduje, że nie ma w tym wypadku zastosowania art. 498 §1 kc (M. T. Romer "Prawo pracy. Komentarz". W. Pr. 2008, s. 570 uwaga 1). W przedmiotowej sprawie istotna jest też sądowa ocena postępowania organu II instancji w jego całokształcie, jako że Organ ten, zgodnie z zasadą dwuinstancyjnego postępowania, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć w sprawie. Obowiązują w tym zakresie zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym zawarte w artykułach: 7 kpa (zasada ogólna kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa; prawdy obiektywnej; uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), 8 kpa (zasada ogólna pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; oddziaływania organów Państwa na świadomość i kulturę prawną obywateli), 10 kpa (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), 11 kpa (zasada przekonywania), a także 107 par. 3 kpa, normującego składniki struktury decyzji administracyjnej oraz treść uzasadnienia. Zwłaszcza w nawiązaniu do art. 7, 8 i 11 oraz 107 par. 3 kpa, podnieść należy, że w niniejszej sprawie organ II instancji nie podjął próby pogłębienia argumentacji prawnej - jako ważącej dla rozstrzygnięcia sprawy - mimo, iż Skarżący przedstawił odmienną interpretację odnośnych przepisów prawnych. Fakt, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji jest identyczne z uzasadnieniem decyzji organu I instancji, potwierdza ocenę, iż Organ Odwoławczy naruszył wymienione zasady ogólne kpa oraz nie sprostał wymogom określonym w art. 107 par. 3 kpa. Ta ostania uwaga dotyczy też Organu I instancji, który w rubrum decyzji nie wskazał żadnego z zastosowanych przepisów prawa materialnego, a w uzasadnieniu jedynie art. 75 ust. 3 ustawy. Końcowo warto podkreślić, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Odnosząc tę zasadę do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu jest wyrazem oceny legalności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w świetle przepisów stanowiących materialną- i procesowoprawną podstawę ich podjęcia. Nie przekreśla to możliwości poszukiwania innych narzędzi prawnych, na drodze innych postępowań, jeżeli Organy uznają, iż leży to w ich (Skarbu Państwa) interesie. W judykaturze z zakresu prawa cywilnego podnosi się (wyrok SN z 21 marca 2007 r. I CSK 458/06; LEX nr 253397), iż "niezdolność" czy też "niemożność" jednej ustawy czy też niedoskonałość ustanowionych zasad nie może prowadzić do akceptacji przesunięć majątkowych, czy też uzyskania korzyści pozbawionych uzasadnienia ekonomicznego, czy też moralnego. Odnosząc się do wywodów zdania odrębnego zgłoszonego do wyroków zapadłych w podobnych sprawach, jak i zgłoszonego w rozpoznawanej sprawie uznano, że w kwestii granic rozstrzygania w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 134 p.p.s.a, nie mieści się w nich decyzja stwierdzająca nieważność decyzji w sprawie wypowiedzenia Skarżącemu stosunku służbowego (dalej decyzja "nieważnościowa"), jak i decyzja w sprawie wypowiedzenia Skarżącemu stosunku służbowego. Nadto należy wskazać, iż kognicją sądu administracyjnego nie są objęte decyzje w sprawach zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz przeniesienia do rezerwy ( art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Sąd przyjmuje pogląd wyrażony w piśmiennictwie, iż "(...) ustawodawca, mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność. (...) Zaskarżenie decyzji oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego – niejako za jej pośrednictwem – staje się ta sama sprawa, która została decyzją rozstrzygnięta." (patrz T. Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze 2005, s. 426 i 427). Sąd ma świadomość, iż pojęcie sprawy, jakim posługuje się art. 134 i 135 ppsa, jest pojęciem niedookreślonym, bo prawodawca go nie zdefiniował. W konsekwencji należy się zgodzić, że jego zakres wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku ( patrz wyrok NSA z 16 listopada 2005 r., FSK 2261/04). W niniejszej sprawie, pomocnym w ustaleniu "granic sprawy" w rozumieniu art. 134 ppsa może być uchwała składu siedmiu Sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r. (I OPS 3/06....) o treści: "Przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), który wyłącza wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję w sprawach wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, nie ma zastosowania do skargi na zawarte w decyzji o wyznaczeniu na stanowisko służbowe rozstrzygnięcie o należnym żołnierzowi uposażeniu". Wskazując na motywy, NSA akcentuje odrębność spraw: wyznaczenia lub przeznaczenia na stanowisko służbowe od uposażenia żołnierza. NSA wyraził m. in. następujący pogląd: "To, że w decyzji o wyznaczeniu lub przeniesieniu na stanowisko służbowe określa się dla tego stanowiska grupę uposażenia, nie oznacza, że określenie grupy uposażenia jest tym samym co wyznaczenie stanowiska (przeniesienie na stanowisko)." Należy dodać, że zwolnienie ze służby należy do tej samej kategorii spraw co wyznaczenie lub przeznaczenie na stanowisko służbowe, bo są to sprawy podległości służbowej, należące do sfery wewnętrznej administracji (patrz ww. uchwała składu siedmiu Sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r. powołany w niej wyrok TK z 09 czerwca 1998 r. , sygn. akt K 28/97), zaś wypowiedzenie stosunku służbowego dotyczy kwestii proceduralnej; zastosowanego trybu zwolnienia ze służby. Podzielając pogląd wyrażony przez NSA w uchwale składu siedmiu Sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r., orzekający skład Sądu nie dostrzega tożsamości istoty stosunku administracyjnoprawnego w sprawie dotyczącej uposażenia żołnierza, rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego, rozstrzygniętej decyzją, będącą przedmiotem rozstrzygnięcia w trybie weryfikacji decyzji w postaci decyzji nieważnościowej. Prowadząc ponownie postępowanie, organ rozpozna wniosek Skarżącego uwzględniając obowiązujące przepisy oraz zgodnie z art. 153 p.p.s.a.- obowiązujące organ wskazania i oceny zawarte w niniejszym wyroku. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] zostały wydane z naruszaniem przepisów art. 81 ust. 1-3; art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2008 nr 141 poz. 892)– na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B. Popowska /-/ G. Radzicka /-/ M. Dybowski zgłosiłem zdanie odrębne od wyroku i uzasadnienia /-/ M. Dybowski