V SA/Wa 1924/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz Z. Sp. z o.o. w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2004 r. nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym nr (...) z dnia 6 września 2001 r., którego to zgłoszenia dokonała Y. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. nr KRS (...). Decyzją z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. uznał zgłoszenie celne SAD nr (...) z dnia 6 września 2001 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej określenia wartości celnej towaru, stawki celnej, kwoty długu celnego oraz kwoty podatku VAT, dokonał także ponownego określenia kwoty wynikającej z długu celnego, kwoty podatku VAT oraz wezwał do uiszczenia niedoboru długu celnego. Decyzja z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...), przesłana została do ustanowionego pełnomocnika spółki Y. Sp. z o.o., radcy prawnego J. T. na adres wskazany w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona przez urząd pocztowy do nadawcy z adnotacją na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru: "AWIZO-mieszkanie zamknięte 18 08 04" opatrzoną podpisem (parafą) doręczającego, oraz z adnotacjami na kopercie zawierającej ww. decyzję: "ZWROT nie podjęto w terminie", "Awizowano powtórnie dnia 27 08" - opatrzoną podpisem (parafą) doręczającego. Pismem z dnia 6 grudnia 2004 r. Y. Sp. z o.o. zgłosiła do Dyrektora Izby Celnej w W. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wskazując jednocześnie w końcowej części pisma, że należy je traktować również jako odwołanie od decyzji z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...), nr (...),nr (...),nr (...) oraz nr (...). Zainteresowana Spółka zarzuciła, iż decyzje Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. o ww. numerach, nigdy nie zostały doręczone ani jej ani ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. W dniu 2 września 2005 r. Spółka Y. nr KRS (...) zmieniła swoją firmę na "Z". Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r. nr (...) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...), którą uznano dokonane przez Y. Sp. z o.o. zgłoszenie celne za nieprawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że ww. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z (...) sierpnia 2004 r. została skutecznie doręczona poprzez dwukrotną awizację przesyłki, w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); zwanej dalej: "o.p.", w dniu 1 września 2004 r., natomiast odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 10 grudnia 2004 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożonej na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) kwietnia 2007 r., Z. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania obejmujących także koszty zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 150 § 1 i § 2, art. 152 § 1 art. 187 § 1, oraz art. 191 o.p. w zw. z art. 262 oraz art. 2621 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm.); zwanej dalej: "Kodeks celny" - poprzez niewłaściwe rozpoznanie okoliczności doręczenia stronie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...), bezzasadne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania strony, sprzeczność ustaleń w przedmiocie terminu złożenia odwołania, jak również wadliwość podjętych czynności kontroli dopuszczalności wniesionego przez stronę odwołania. Skarżąca podniosła, iż nigdy nie dostarczono jej awiza (tak pierwszego jak i drugiego) określającego konieczność odebrania w ciągu 7 dni pisma urzędowego w postaci ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) w W. z dnia (...) sierpnia 2004 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając zaskarżone postanowienie w ww. kontekście Sąd zobowiązany jest nie tylko sprawdzić zasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów, ale i ustalić, czy nie doszło do innych naruszeń prawa wpływających na prawidłowość wydanego orzeczenia. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy zauważyć, iż organy podatkowe zobowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, co wynika z art. 122 o.p. oraz zgodnie z art. 121 o.p. muszą prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jak wynika natomiast z art. 262 Kodeksu celnego, który stosuje się w tej sprawie na podstawie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV o.p. Zgodnie z art. 145 § 1 i § 2 o.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 o.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub w art. 149 o.p., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Stosownie do § 1a i § 2 art. 150 o.p. nieobecnego adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, przy czym zawiadomienie umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 o.p.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. terminie, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 150 o.p. Mając na uwadze treść ww. przepisów wskazać należy, iż każde potwierdzenie odbioru, które powraca do nadawcy, winno wyraźnie wskazywać następujące okoliczności: przesłanki zastosowania doręczenia w trybie art. 150 o.p. - czyli przyczyny niemożności doręczenia w trybie art. 148 § 1 lub art. 149 Ordynacji podatkowej, fakt zawiadomienia adresata o przesyłce, fakt powtórnego zawiadomienia po upływie 7 dni od daty złożenia pisma w placówce pocztowej, informacja, iż zawiadomienia o przesyłce zostały każdorazowo umieszczone w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 o.p. Podnieść tutaj także należy, iż w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że potwierdzenie odbioru przesyłki musi być tak wypełnione przez doręczyciela, aby w sposób nie budzący wątpliwości wynikała z niego okoliczność pozostawienia zainteresowanemu informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym oraz aby wynikał z potwierdzenia odbioru okres przez jaki placówka pocztowa przechowywała dane pismo. Zawsze zatem, na podstawie akt administracyjnych możliwe powinno być ustalenie: czy i w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można to pismo odebrać (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt I FSK 565/05 - LEX nr 187585, wyrok WSA z dnia 27 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 977/05 - LEX nr 196340). Doręczenie w trybie art. 150 o.p. zakłada więc możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma stronie, to jest dopuszcza powstanie skutku doręczenia pisma, nawet wtedy, gdy faktycznie pismo to do adresata nie dotarło. By doręczenie pisma adresatowi w omawianym trybie mogło być uznane za prawnie skuteczne muszą być bezwzględnie spełnione ww. przesłanki art. 150 o.p. Podkreślić tutaj należy, iż skuteczne zawiadomienie o złożeniu w placówce pocztowej pisma przesłanego za pośrednictwem poczty (awizo) następuje przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe doręczyciel pocztowy ma obowiązek umieścić zawiadomienie w jednym z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 o.p. Ponieważ wzmiankowany przepis przewiduje możliwość przyjęcia fikcji doręczenia pisma, co może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Brak pewności co do pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym, skutkuje niedoręczeniem przedmiotowego pisma, dlatego też, okoliczność pozostawienia tego zawiadomienia musi być potwierdzona stosowną adnotacją doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1094/04, LEX nr 222371). Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma, stempla czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 150 o.p. Musi być bowiem wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w cyt. art. 150 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 528/05 LEX nr 194352)" W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ww. warunki skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 150 o.p. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika w jaki sposób doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce, bowiem na kopercie przesyłki pocztowej jest jedynie adnotacja dokonana przez doręczyciela (listonosza) o dwukrotnym awizowaniu (k. 121,122 akt adm.). W przedmiotowej sprawie brak jest zatem możliwości przyjęcia fikcji doręczenia ww. decyzji z dnia (...) sierpnia 2004 r. w trybie art. 150 o.p. Z tych przyczyn należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów nakazujących organom administracji dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 i 122 o.p.), w konsekwencji czego przyjęto, z naruszeniem art. 150 o.p., iż decyzja z dnia (...) sierpnia 2004 r. została skarżącej skutecznie doręczona z ostatnim dniem terminu, przez jaki poczta obowiązana była przechowywać pismo w placówce pocztowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 2 i 3 p.p.s.a.