VI SA/Wa 2237/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2007 r. w tej samej części; 2. stwierdza, że decyzje o których mowa w punkcie 1, w uchylonej części, nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz R. T. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2007 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.500 zł na R. T. - przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy taksówką. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 6, art. 39l ust. 1, art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz lp. 1.3 i lp. 1.8. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia poczynione podczas kontroli pojazdu marki pojazdu marki O. nr rej. [...] w dniu [...] stycznia 2007 r. w miejscowości B. na postoju taksówek przy hotelu P. na ul. A. Kontrolowanym pojazdem kierował skarżący R. T. Okazał on do kontroli licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, która została wydana na pojazd o nr rej. [...]. Podczas tej kontroli drogowej zostało także przedstawione orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. , ważne do [...] stycznia 2008 r., a ponadto kontrolowany kierowca okazał pismo z dnia [...] stycznia 2007 r. zatytułowane "świadectwo kwalifikacji" wystawione przez lekarza medycyny E. M. W postępowaniu wyjaśniającym strona przesłała licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, która została wydana na pojazd o nr rej. [...] w dniu [...] stycznia 2007 r. oraz przedstawiła orzeczenie psychologiczne nr [...] wystawione [...] stycznia 2007 r. i ważne do [...] lipca 2009 r. Wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 3.500 zł [...] Wojewódzki Inspektor Transport Drogowego uznał, że miało miejsce wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne oraz wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o jej uchylenie. Odnośnie braku właściwej licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką wyjaśnił, że niezwłocznie po kontroli stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte. Co do braku badań lekarskich i psychologicznych wskazał, że zazwyczaj podczas innych kontroli drogowych świadectwo kwalifikacji oraz orzeczenie lekarskie nie były kwestionowane. Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że jeśli chodzi o naruszenie polegające na braku ważnych badań psychologicznych prawidłowo organ pierwszej instancji nałożył na stronę karę pieniężną ponieważ okazane "świadectwo kwalifikacji" wystawione przez lekarza medycyny E. M. nie może zostać uznane za orzeczenie psychologiczne. Natomiast w kwestii braku licencji Główny Inspektor Transportu Drogowego, poddając analizie przepisy art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy o transporcie drogowym, przyjął, że przedsiębiorca wykonujący przewozy taksówką pojazdem niewymienionym w licencji dopuszcza się naruszenia określonego w lp. 1.3 załącznika do ustawy, a dodatkowo istnieje możliwość cofnięcia przez właściwy organ uprawnień na wykonywanie tego rodzaju przewozów pojazdem wymienionym w treści licencji zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2d ww. ustawy - gdyż licencja na transport drogowy taksówką jest wydawana na konkretny pojazd. Jednocześnie z wykładni językowej wymienionych przepisów prawa wynika, że wykonywanie transportu drogowego taksówką jako działalności regulowanej przez Państwo obejmuje określony obszar oraz pojazd. Zdaniem organu, zmiana obszaru czy też pojazdu lub nawet podmiotu posiadającego uprawienie do wykonywania transportu drogowego taksówką nie jest zmianą danych o jakich mowa w art. 14 ustawy o transporcie drogowym, ale zmianą całokształtu uprawienia, które zostało przyznane konkretnemu podmiotowi na konkretny obszar i pojazd. Ustawodawca bowiem odróżnił uprawienie przysługujące podmiotom wykonującym transport np. rzeczy, który może być wykonywany pojazdem zgłoszonym do licencji w przeciągu 14 dni od rozpoczęcia wykonywania przewozów, od sytuacji wykonywania transportu drogowego taksówką, gdzie uprawienie takie przysługuje z chwilą otrzymania decyzji udzielającej takiego prawa i prawo to jest powiązane z pojazdem. W konsekwencji zmiana pojazdu, którym wykonywany jest transport drogowy taksówką powoduje powstanie dla podmiotu podejmującego się wykonywania takiego przewozu obowiązku wystąpienia o nowe uprawnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji, podtrzymując argumenty zawarte w odwołaniu. Jednocześnie stwierdził, że wobec niezwłocznego usunięcia uchybień pozostawał w przekonaniu, że celowe i w pełni zasadne byłoby odstąpienie od stosowania wobec niego kar, które są bardzo surowe. Podkreślił, iż przy rozpoznawaniu sprawy szczególna uwaga winna zostać zwrócona na art. 14 ustawy o transporcie drogowym, który prawidłowo zastosowany przez organ pozwoliłby na odstąpienie od wymierzenia kary. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako: p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo w części dotyczącej braku licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Zdaniem Sądu wymierzając karę pieniężną w wysokości 3.000 zł organy inspekcji transportu drogowego obu instancji błędnie przyjęły, że brak zaktualizowanych danych zawartych w licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką - w tym przypadku wskazanie zmiany pojazdu - należy utożsamiać z brakiem licencji w ogóle. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tegoż Sądu z dnia 13 października 2006 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1489/06. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) przyjął, że licencji udziela się przedsiębiorcy na określony (wskazany przez niego we wniosku) pojazd, z tym, że wymienienie tego pojazdu przez wpis w licencji numeru rejestracyjnego i numeru podwozia jest jedynie elementem treści licencji, który sam w sobie nie przesądza o istnieniu licencji w sytuacji, gdy przedsiębiorca zmieni pojazd, jednak wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 14 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) nie wystąpi o zmianę treści licencji przez wpisanie danych identyfikujących nowy pojazd przeznaczony do wykonywania działalności, na którą tę licencję otrzymał ( Lex nr 298221). Taka też sytuacja faktyczna miała miejsce w rozpoznawanej sprawie bowiem istotnie w dacie kontroli skarżący nie dysponował licencją uwzględniającą w swojej treści posiadany aktualnie pojazd o nr rej. [...], którym świadczył usługi transportowe, używając go jako taksówki. Nie oznacza to jednak, wbrew twierdzeniom organów, że skarżący skutkiem zmiany pojazdu pierwotnie wpisanego do licencji na inny wykonywał tym innym pojazdem transport drogowy taksówką bez licencji - jak przyjęto w sprawie - skoro legitymował się licencją na wykonywanie tego transportu, która została mu udzielona [...] marca 2003 r. z terminem ważności do [...] marca 2023 r. (czyli na 20 lat). Nieodnotowania w niej w drodze zmiany treści numeru rejestracyjnego pojazdu aktualnie używanego do prowadzenia licencjonowanej działalności nie można utożsamiać z wykonywaniem tej działalności bez licencji. Zaniechanie przedsiębiorcy w tym względzie należy łączyć - w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym - z rygorem cofnięcia licencji w trybie art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy, a nie z wymierzeniem kary za brak licencji. Stanowisko to jest wynikiem analizy przepisów ustawy o transporcie drogowym. W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy, jeżeli m.in. spełnia wymagania określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 5 oraz w art. 39a ust. 1 ustawy (m.in. przedsiębiorcy udziela się licencji, jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany). Z kolei przepis art. 6 ust. 4 ustawy stwierdza, że przedmiotowa licencja udzielana jest na określony pojazd i obszar, przy czym według art. 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 pkt 8 ustawy licencji udziela się na pisemny wniosek przedsiębiorcy, który winien zawierać m.in. rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca; przedsiębiorca obowiązany jest dołączyć do wniosku m.in. wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku, gdy nie jest właścicielem pojazdu, również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nim. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania. Jeżeli zmiany te obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Jednocześnie stanowisko organów jest sprzeczne z treścią art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy, który niezgłoszenie danych z art. 8 ustawy, w tym niewystąpienie z wnioskiem o zmianę treści licencji w trybie art. 14 ust. 2 ustawy, obwarował sankcją cofnięcia licencji. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu ww. wyroku WSA, przyjęcie argumentów prezentowanych przez organy transportu drogowego prowadziłoby do uznania, że przepis art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy przewiduje możliwość cofnięcia licencji, która nie istnieje (organ nałożył w sprawie karę za wykonywanie transportu drogowego taksówką bez licencji), jest to przepis w tym zakresie bezprzedmiotowy, względnie ustawa stanowi o dwóch niezależnych od siebie sankcjach za to samo naruszenie - nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu bez licencji i cofnięcie tej licencji (co wydawałoby się sprzecznością samą w sobie). Stanowisko WSA zostało podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r. oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Transportu Drogowego ( sygn. akt II GSK 13/08). W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono też, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA akceptowany jest pogląd, iż "wszelkie zastrzeżenia co do poprawnego korzystania przez posiadacza z licencji powinny być oceniane i rozpatrywane z punktu widzenia art. 15 ustawy o transporcie drogowym". Konkludując, stwierdzić należy, iż w świetle obowiązujących przepisów organ nie miał podstaw do utożsamienia niedokonania zmiany licencji z brakiem licencji w ogóle, i do ukarania strony za brak licencji. Nie znajduje zatem uzasadnienia nałożenie na skarżącego kary 3.000 zł.. Natomiast Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uwzględniania skargi co do kary w kwocie 500 zł nałożonej za brak ważnych badań psychologicznych. Istotnie w chwili kontroli okazane świadectwo nie spełniało wymagań, o jakich mowa w art. 39k ust. 1-3 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 124 ust. 3 ustawy za dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Badania te nie były przeprowadzane przez uprawnionego do orzekania psychologa w pracowni psychologicznej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dokonają ponownej analizy niniejszej sprawy w zakresie braku licencji uwzględniając powyższe uwagi Sądu. Z tych przyczyn należało uchylić obie zaskarżone decyzje co do kwoty 3.000 zł w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Na zasadzie art.152 p.p.s.a. decyzje w uchylonej części nie podlegają wykonaniu. Oddalenie skargi w części obejmującej karę 500 zł za brak zaświadczenia nastąpiło na mocy art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 i art. 206 p.p.s.a.