IV SA/Wa 1799/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku złożonego przez M. W. i P. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszalnego, wielorodzinnego z garażem podziemnym, na terenie nieruchomości przy ul. [...] (dz. nr ew. [...],[...]z obr. [...]), na terenie Dzielnicy P. w W., orzekło na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 kpa o przywróceniu wnioskodawcom terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Prezydent W. ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla w/w inwestycji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i P. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu oraz w odrębnym piśmie z dnia 23 sierpnia 2006 r. skarżący podnieśli m. in. iż organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 10 § 1 kpa, bowiem jako strona postępowania nie byli o nim powiadomieni oraz nie mieli możliwości czynnie w nim uczestniczyć. Wskazali, iż jedynie dzięki przypadkowi uzyskali zaskarżoną decyzję, która została wysłana na adres pod którym nie są zameldowani i nie mieszkają od ok. 10 lat. Podnieśli również, że doręczenie zostało dokonane niezgodnie z wymogami przepisu art. 43 kpa. Wskazali także, iż skarżona decyzja faktycznie została im doręczona w dniu 20 czerwca 2006 r., co zdaniem skarżących oznacza, iż dochowali 14 dniowego terminu do złożenia odwołania, które zostało nadane na poczcie w dniu 4 lipca 2006 r. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznało odwołanie M. i P. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., uznając, iż było ono złożone z zachowaniem terminu ustawowego. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 804/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi inwestora "E." Sp. z o.o., stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], bowiem zdaniem Sądu została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż odwołanie M. W. i P. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Jednocześnie strona nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wobec powyższego stosownie do treści art. 134 kpa organ odwoławczy zobowiązany był w trybie postanowienia stwierdzić uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym weryfikacja takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym nie była możliwa, co jednak błędnie uczynił organ drugiej instancji rozpoznając merytorycznie odwołanie. Sąd wskazał również, iż skarżący podnosząc okoliczności związane ze zmianą adresu mogli wnosić o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a z uwagi na fakt, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało państwa W. w przekonaniu co do terminowości wniesionego odwołania, 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu liczyć należy od dnia rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, na której skarżący byli obecni i pouczeni zostali o przysługującym im prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. W dniu 3 lipca 2007 r. M. W. i P. W., zgodnie z pouczeniem Sądu, wnieśli do Kolegium wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], do których załączyli również odwołania. W uzasadnieniu wniosków podnieśli, iż organ doręczając im korespondencję naruszył wymogi zawarte w art. 43 kpa, gdyż osoba która odebrała przesyłkę nie jest dorosłym domownikiem wnioskodawców. Stwierdzili również, iż adres pod który przesłano korespondencję jest nieaktualny od 7 lat w wypadku P. W., a nigdy nie był aktualny w wypadku M. W. Wskazano również, iż w/w decyzja z dnia [...] czerwca 2006r. została przesłana im faksem przez S. W., ojca P. W., który odebrał ją w dniu 19 czerwca 2006 r. na działce położonej w S. przy ul. [...]. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, iż M. W. i P. W. uczynili zadość wymogowi wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, który to termin, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 804/07 należy liczyć od dnia rozprawy przed Sądem tj. od dnia 22 czerwca 2007 r. Wnioski o przywrócenie terminu zostały nadane przez wnioskodawców na poczcie w dniu 28 czerwca 2007 r., co jednoznacznie wynika z daty stempli pocztowych znajdujących się na kopertach, w których zostały one nadane. Organ stwierdził ponadto, że została spełniona również kolejna przesłanka, o której mowa w art. 58 § 2 kpa, tj. wraz z wnioskami o przywrócenie terminu złożono odwołania od decyzji. Kolegium uznało także, iż wnioskodawcy uprawdopodobnili brak winy w niedochowaniu terminu ustawowego, bowiem powodem uchybienia terminu było błędne przekonanie i przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia, kiedy wnioskodawcy otrzymali decyzję za pośrednictwem faksu. Mając natomiast na względzie, że M. i P. W. nie są profesjonalistami, trudno przypisać im winę w dokonaniu nieprawidłowej interpretacji zapisu art. 129 § 2 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że termin "doręczenie" nie oznacza daty, w której faktycznie otrzymali oni decyzję i mogli zapoznać się z jej treścią. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "E." Spółka z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 10 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że organ pierwszej instancji uchybił obowiązkowi zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy wszystkie strony postępowania zostały o nim poinformowane, - art. 58 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, że P. W. i M. W. nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, - art. 61 kpa poprzez błędne przyjęcie, że strony nie zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu, pomimo że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ pierwszej instancji prawidłowo zawiadomił wszystkie strony o toczącym się postępowaniu, - art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) poprzez nieuwzględnienie, że P. W. oraz M. W. zobowiązani byli do ujawnienia nowego adresu miejsca zamieszkania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w zaistniałym stanie sprawy nie ulega wątpliwości, że P. W. i oraz M. W. ponoszą winę z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ pierwszej instancji kierując do państwa W. korespondencję na adres figurujący w ewidencji gruntów i budynków nie miał podstaw do kwestionowania prawidłowości tego adresu, bowiem jedna z przesyłek (zawiadomienie o wszczęciu postępowania) wróciła z adnotacją pocztową "zwrot przesyłka nie podjęta w terminie". Ponadto decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. została odebrana przez domownika – S. W. w dniu 19 czerwca 2006 r. Datą doręczenia była zatem data potwierdzająca odbiór przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nawet w przypadku doręczenia zastępczego. Powołując się na treść art. 22 ust. 2 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o geodezji i kartografii stwierdzono również, że obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w szczególności miejsca zamieszkania właścicieli, ciąży wyłącznie na zainteresowanych, natomiast organ meldunkowy nie ma obowiązku zgłaszać zmian w tym zakresie. Dlatego też w niniejszej sprawie powyższego zaniedbania i jednocześnie zaniechania obowiązku nałożonego ustawą dopuścili się wyłącznie P. i M. W., a za negatywne skutki tych zaniechań w żadnej mierze nie może odpowiadać inwestor – spółka "E." Sp. z o.o. Wskazano również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 804/07 nie zobowiązał Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do uwzględnienia wniosku stron o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a wskazał jedynie, że P. W. i M. W. wnosząc odwołanie w dniu 4 lipca mogli podnosić okoliczności związane ze zmianą adresu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca Spółka podniosła także, że działanie organów administracyjnych polegające na dowolnym i arbitralnym przywracaniu terminu do wniesienia odwołania, pomimo wyraźnego i zawinionego uchybienia ze strony P. W. i M. W., jest naruszeniem zasady wyrażonej w art. 8 kpa, tj. prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie podmiotów – w tym przypadku inwestora spółki "E." Sp. z o.o. - do organów państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. W piśmie złożonym na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r., będącym odpowiedzią na skargę uczestników postępowania P. W. i M. W. wniesiono o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi podniesiono zarzut niedopuszczalności wniesienia przez skarżącego skargi na przedmiotowe postanowienie, jako że w świetle prawa skarga na postanowienie organu administracji publicznej o przywróceniu terminu do złożenia odwołania nie przysługuje. W przypadku natomiast zajęcia przez Sąd stanowiska o dopuszczalności wniesienia skargi na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej. Uzasadniając swoje stanowisko podnieśli, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, działając w sposób zgodny i wymagany prawem, nie ustosunkowywał się przy rozpoznawaniu wniosku uczestników postępowania do kwestii naruszenia art. 10 § 1 kpa. Kwestia ta była w niniejszym postępowaniu irrelewantna, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze musiało obligatoryjnie przeanalizować okoliczności, o których mowa w art. 58 kpa. Organ, co potwierdza treść uzasadnienia skarżonego postanowienia, dokonał takiej szczegółowej analizy i stwierdzając istnienie podstaw orzekł o przywróceniu terminu. Uczestnicy podnieśli także, że nie widzą podstaw do kwestionowania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego poprzez odwołanie się do nie mających znaczenia i zastosowania w sprawie przepisów prawa. W dalszej części pisma przytoczono okoliczności faktyczne i prawne dotyczące doręczenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006 r., mające na celu wykazanie braku zawinienia uczestników postępowania w wadliwym doręczeniu przedmiotowej decyzji oraz braku winy uczestników postępowania w niedochowaniu ustawowego terminu na wniesienie odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, do której określony był termin. Z kolei art. 59 § 2 kpa stanowi, iż o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Na postanowienie wydane na podstawie art. 59 § 2 kpa nie służy zażalenie, jednakże postanowienie to jako kończące postępowanie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego ( art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). Wobec powyższego wniosek uczestników postępowania M. W. i P. W. o odrzucenie skargi "E." Spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008r. jest niezasadny. Organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: wniesiona zostanie przez zainteresowanego prośba o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W okolicznościach sprawy, spełnienie przez wnioskodawców dwóch pierwszych przesłanek nie jest kwestionowane. Wątpliwości budzi jedynie uznanie przez organ, że do uchybienie terminu do wniesienia odwołania doszło bez winy samych zainteresowanych. Jak wynika z treści art. 58 § 1 kpa, przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W tym zakresie należy stwierdzić, że strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. II OSK 1397/05, LEX nr 315129). W ocenie Sądu organ słusznie uznał, iż M. W. i P. W. uprawdopodobnili brak winy w niedochowaniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawcy powołali się na fakt, iż adres na jaki została im doręczona decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006r. w trybie art. 43 kpa jest nieaktualny. P. W. nie zamieszkuje pod tym adresem od 10 lat, a M. W. nigdy tam nie zamieszkiwała. W tej sytuacji uznali, iż termin do złożenia odwołania od w/w decyzji biegnie od dnia faktycznego doręczenia im tej decyzji tj. od dnia przesłania im tej decyzji za pośrednictwem faksu przez S. W., który odbiór decyzji pokwitował. W tych okolicznościach sprawy, ich błędne przekonanie co do rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania od dnia kiedy za pośrednictwem faksu otrzymali decyzję jest niezawinione przez nich, gdyż wynika jedynie z braku profesjonalizmu i w związku z tym błędnego przyjęcia, że termin "doręczenie", o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, nie oznacza daty kiedy strona faktycznie otrzymała decyzję i mogła zapoznać się z jej treścią. W aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów i budynków dotyczący działki nr [...] o powierzchni 0,0371 ha, położonej w W. przy ul. [...], której użytkownikami wieczystymi są P. W. i M.W. W wypisie tym, jako adres zamieszkania P. W. i M. W. figuruje S. ul. [...]. Wszczynając postępowanie administracyjne organ I instancji zawiadomienia o jego wszczęciu wysłał uczestnikom postępowania P. W. i M. W. na adres z wypisu z rejestru gruntów i budynków S. ul. [...]. Przesyłki te wróciły do organu z adnotacją poczty zwrot przesyłka nie podjęta w terminie. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że przesyłki te zostały doręczone adresatom w trybie art. 44 kpa i nie znalazł podstaw do kwestionowania adresu. Dalszych doręczeń w toku postępowania administracyjnego P. W. i M. W. organ I instancji dokonywał na w/w adres. Jak wynika z odwołania P. W. i M. W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2006r. adres ten, mimo iż już nieaktualny, powinien brzmieć S. ul. [...]. W tej sytuacji, wbrew stanowisku skarżącego należy uznać, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zostało prawidłowo doręczone P. W. i M. W. Organ I instancji w toku postępowania dysponował nieprawidłowym adresem P. W. i M. W. i na ten nieprawidłowy adres kierował do nich korespondencję. Faktem jest, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2005r. nr 240, poz. 2027) osoby, w których władaniu znajdują się grunty samorządowe obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten dotyczy m.in. uaktualnienia miejsce zamieszkania, co wynika z art. 20 ust. 2 pkt 2 wyżej powołanej ustawy. P. W. i M. W. mimo zmiany miejsca zamieszkania na adres W. Al. [...] m [...] nie zgłosili tego faktu organowi prowadzącemu ewidencję celem uaktualnienia danych w rejestrze gruntów i budynków. Okoliczność ta obciąża ich. Jednakże biorąc pod uwagę, iż organ I instancji w toku postępowania administracyjnego dysponował nieprawidłowym adresem P. W. i M. W. tj. S. ul. [...] i to nie z ich winy, to brak aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków nie ma znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z tego powodu zainteresowanym nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 58 § 1 kpa i art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest niezasadny. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.