III SA/Lu 485/08
WyrokWSA w Lublinie2009-02-10
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest zobowiązany do zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia odmowy wydania pojazdu do dnia jego faktycznego odbioru, jeśli odmowa wydania nie została udokumentowana protokołem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania zwrotu wydatków koniecznych oraz wynagrodzenia za dozór za okres od 3 lipca 2007 r. do 22 stycznia 2008 r. Uzasadniono to brakiem przeprowadzenia przez organy skutecznego dowodu na okoliczność odmowy wydania pojazdu przez skarżących w dniu 3 lipca 2007 r., co stanowiło naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 77 § 1 i 80 k.p.a.) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pozostałej części skargę oddalono.Stan faktyczny
Spółka cywilna A. prowadziła parking strzeżony, na którym przechowywano pojazd marki Fiat 126p, usunięty z drogi na polecenie Policji. Po upływie 6 miesięcy od usunięcia pojazd przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. Spółka wystąpiła o zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od czerwca 2007 r. do stycznia 2008 r. Organy administracji odmówiły przyznania zwrotu za okres od lipca 2007 r., uznając, że skarżący odmówili wydania pojazdu na wezwanie organu egzekucyjnego, co było podstawą do odmowy dalszego wynagrodzenia. Skarżący zakwestionowali tę odmowę, wskazując na brak dowodów i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w części odmawiającej przyznania zwrotu wydatków koniecznych oraz wynagrodzenia za dozór za okres od 3 lipca 2007 r. do 22 stycznia 2008 r., a w pozostałej części oddalił skargę. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą – A. Spółka Cywilna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w części odmawiającej przyznania zwrotu wydatków koniecznych oraz wynagrodzenia za dozór za okres od [...] lipca 2007 r. do [...] stycznia 2008 r.; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących M. Ł. i M. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w sprawie przyznania zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...] za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] lipca 2007 r. w kwocie 400 zł brutto oraz odmowy zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór w/w pojazdu za dzień [...] czerwca 2007 r. i okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że na polecenie Policji w dniu [...] grudnia 2006 r. został usunięty z drogi i umieszczony na parkingu strzeżonym [...] s.c. M. Ł., M. Ł. w L. ul. D. Nr {...], pojazd marki Fiat 126p nr rej.[...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. Spółka powiadomiła Komendę Miejską Policji , iż w stosunku do pojazdu marki Fiat 126 p nr rej. [...], z dniem [...] czerwca 2007 r. upłynął 6 miesięczny termin do jego odbioru przez właściciela.
Komenda Miejska Policji przy piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. przesłała do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego (w odpisie do wiadomości Spółki) dokumenty dotyczące w/w pojazdu celem podjęcia decyzji o jego przejściu na rzecz Skarbu Państwa.
Po otrzymaniu dokumentów Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w dniu [...]wca 2007 r. zwrócił się do firmy [...] w L. odebranie ww. pojazdu z parkingu firmy [...] i przetransportowanie na parking Urzędu.
Próba odebrania przedmiotowego samochodu w dniu [...]czerwca i [...]lipca 2007 r. nie doszła do skutku, wobec odmowy wydania pojazdu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa w/w pojazdu.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008 r. [...] s.c. wystąpiła o przyznanie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie od [...] czerwca 2007 r. do [...] stycznia 2008 r. w kwocie 3.455,04 zł (12 zł netto + VAT)
Po rozpatrzeniu w/w wniosku Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego wydał zaskarżone.
Na postanowienie to Spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego zmianę i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez przyznanie skarżącemu zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór w okresie od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r., przy zastosowaniu stawki 14,64 zł brutto za dobę parkowania.
Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutów zawartych w zażaleniu.
Podniósł, że samochód osobowy marki Fiat 126 p nr rej. [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
Stosownie do art. 130a ust. 10 ww. ustawy, pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
W myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm.), w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu.
Przepis § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowi, że o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. W obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1177), w/w przepisy pozostały w takim samym brzmieniu.
Zgodnie z art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dozorca jest obowiązany przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła ona na ważności oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Stosownie zaś do art. 102 § 2 w/w ustawy, organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 200S r. Spółka zażądała od Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego samochodu za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 200S r.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że 6 miesięczny termin od daty odholowania samochodu na parking Spółki [...] upłynął z dniem [...] czerwca 2007 r., a na parkingu Spółki pozostawał on do dnia [...] stycznia 2008 r. Ustalono również, że w dniu [...] czerwca 2007 r. Spółka [...] została wezwana do wydania pomocy drogowej [...] s.c. w/w samochodu, celem przetransportowania go na parking strzeżony Trzeciego Urzędu Skarbowego . Wobec odmowy wydania pojazdu w dniu [...] czerwca 2007 r., organ likwidacyjny przesłał wezwanie do wydania za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wezwanie zostało doręczone Spółce w dniu [...] lipca 2007 r.
Spółka w dniu otrzymania wezwania odmówiła wydania samochodu. Fakt ten został stwierdzony w piśmie firmy [...] s.c. z dnia [...] stycznia 2008 r.
W zażaleniu [...] s.c. potwierdziła fakt, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego zwracał się do niej w dniu [...] czerwca 2007 r. o wydanie dozorowanego pojazdu, jednak zdaniem Spółki w tym czasie nie był on właściwym organem do prowadzenia postępowania likwidacyjnego, a tym samym brak było podstaw do wykonania jego dyspozycji. Swoje twierdzenie uzasadniła faktem, że decyzja o przejściu samochodu na rzecz Skarbu Państwa wydana została dopiero w dniu [...] sierpnia 2007 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że sam upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia samochodu powoduje, że nieodebrany w tym terminie samochód staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Decyzja właściwego miejscowo urzędu skarbowego ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Poza tym żaden z przepisów prawa nie przewiduje obowiązku doręczenia takiej decyzji jednostce sprawującej dozór. Stronami postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i właściciel pojazdu.
Spółka została poinformowana przez Komendę Miejską Policji pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. o organie likwidacyjnym, który będzie prowadził dalsze czynności w sprawie przejęcia przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W tym stanie faktycznym twierdzenie Spółki, że odmówiła wydania samochodu, ponieważ nie wiedziała czy Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego jest organem upoważnionym do jego odbioru jest nieuzasadnione.
Okoliczność niewydania przez Spółkę na wezwanie uprawnionego podmiotu dozorowanego samochodu, w pełni uzasadnia odmowę zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór po dniu [...] lipca 2007 r., tj. od dnia następującego po dniu, w którym dozorcy doręczone zostało żądanie wydania samochodu i odmowy jego wydania, do dnia [...] stycznia 2008 r., tj. do dnia, w którym umożliwiono odbiór samochodu z parkingu. Fakt, że przedmiotowy samochód w tym okresie znajdował się jeszcze na parkingu [...]s.c. wynika wyłącznie z winy dozorcy, a Skarb Państwa nie może ponosić kosztów za jego niezgodne z prawem działania. Organ likwidacyjny może domagać się w każdym czasie wydania pojazdu bez konieczności spełnienia dodatkowych warunków stawianych przez podmiot sprawujący jedynie przejściowo dozór nad pojazdem.
Takiej oceny nie zmienia powołany w zażaleniu przykład samochodu Polonez nr rej. [...]. Samochód ten był przedmiotem odrębnego postępowania, które nie wywiera wpływu na niniejszą sprawę.
Organ II instancji uznał za zasadne odmówienie przyznania Spółce zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór przedmiotowego samochodu za dzień [...] czerwca 2007 r. W tym dniu upłynął 6 - miesięczny termin, po którym w/w pojazd przeszedł na własność Skarbu Państwa. W związku z tym Spółce należy się zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór od dnia [...] czerwca 2007 r.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór co powoduje, że należy w tym zakresie posiłkować się art. 836 k.c., zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że przy określeniu takiego wynagrodzenia należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowywaniu, jak miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz ilość przechowywanych ruchomości.
Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. organ I instancji wezwał Spółkę do udzielenia wyjaśnień w zakresie określenia kwoty wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...] oraz warunków, w jakich ten dozór był sprawowany.
Na niniejsze pismo Spółka nie udzieliła odpowiedzi.
Ponadto postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. organ likwidacyjny wezwał Spółkę do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z aktami sprawy strona zapoznała się w dniu [...] września 2008 r. Z protokołu sporządzonego na tę okoliczność wynika, iż nie wniesiono żadnych uwag.
Organ likwidacyjny zasadnie zatem, celem ustalenia wysokości stosowanych stawek za parkowanie pojazdów wystąpił do właścicieli parkingów - przechowujących na terenie miasta pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym - o udzielenie wyjaśnień na temat wydatków oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przechowywanymi samochodami. W wyniku zapytania uzyskano odpowiedź, iż stawka za dobę parkowania przedmiotowych samochodów w większości przypadków wynosi 10 zł brutto.
Stawka 10 zł brutto jest również respektowana przez organy administracji publicznej, o czym świadczy uchwała Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr 146/VII2003.
Ponadto Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego jako materiał porównawczy wykorzystał opinię biegłego z dnia [...] maja 2007 r. Opinia ta została sporządzona przy rozpatrywaniu innej sprawy dotyczącej przyznania zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu, w związku z tym może służyć w niniejszej sprawie jako materiał porównawczy. Opracowano ją na podstawie informacji uzyskanych od właścicieli parkingów strzeżonych z terenu L. i B. przechowujących pojazdy, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Biegły określił wynagrodzenie za dozór, z uwzględnieniem zakresu obowiązków dozorcy i okoliczności przechowywania samochodów osobowych i przyczep, w wysokości 10 zł brutto. Ponadto wskazał, iż na stawkę dobową wynagrodzenia za dozór pojazdu każdorazowo wpływ ma jego wielkość, średnia wartość, wyposażenie dodatkowe oraz wartość towaru lub rzeczy właściciela znajdujące się w pojeździe w chwili jego usunięcia z drogi, odpowiedzialność za powierzone mienie, rodzaj uszkodzeń oraz pracochłonność przy jego zabezpieczeniu na parkingu.
W tych okolicznościach organ I instancji uwzględniając zebrany materiał dowodowy, prawidłowo orzekł o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad przedmiotowym samochodem za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do [...] lipca 2007 r., przy zastosowaniu dobowej stawki w wysokości 10 zł brutto, tj. 40 dni x 10 zł = 400 zł brutto.
Spółka mimo prawidłowego wezwania organu nie przedstawiła zestawienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących, a związanych z dozorem przedmiotowego pojazdu. Strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Organ likwidacyjny nie miał bowiem możliwości potwierdzenia na podstawie dokumentów i dowodów zasadności wskazanych przez Spółkę wysokości kosztów wykonywanego dozoru, jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwanie organu w tym zakresie i dobrowolnie zrezygnował z czynnego udziału w tym postępowaniu.
W zażaleniu Spółka powołała się na koszty związane z zakupem bramy, lamp oświetleniowych, niwelowaniem terenu i utworzeniem biura. Ponieważ jednak prowadzi ona działalność gospodarczą w szerszym zakresie niż dozór samochodów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa, kosztów tych nie można uznać za wydatki związane wyłącznie z przechowaniem samochodu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa.
W niniejszej sprawie organ likwidacyjny prawidłowo zastosował metodę porównawczą i ustalił, na ile mógł, poziom stawek u innych przedsiębiorców zajmujących się tego rodzaju działalnością. Było to podejście prawidłowe, jako zmierzające do ustalenia wynagrodzenia za usługę zgodnie z art. 836 § 1 k.c. Można dostrzec, że ustalona kwota mieści się raczej w dolnych widełkach stawek deklarowanych przez przedsiębiorców. Należy jednak wziąć pod uwagę, że wartość dozorowanego pojazdu marki Fiat 126p, do którego nikt nie rościł pretensji - odpowiada wartości złomu, a tym samym ryzyko gospodarcze dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego pojazdu było znikome.
Ponadto, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego będący w niniejszej sprawie reprezentantem Skarbu Państwa obowiązany był uwzględnić nie tylko słuszny interes strony, ale także wziąć pod uwagę interes Skarbu Państwa.
W zażaleniu strona zwróciła również uwagę na istniejące grupy pojazdów, które są dozorowane, a zwrot kosztów i wynagrodzenia za ich parkowanie w dalszym ciągu nie następuje. Okoliczność ta nie ma jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pojazdy te nie są bowiem przedmiotem toczącego się w tej sprawie postępowania.
Analogicznie, bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje wskazane w zażaleniu pismo z dnia [...] września 2005 r. nr [...], faktura nr [...] oraz wynikające z nich fakty. Dokumenty powyższe dotyczą innego postępowania i nie wnoszą nowych treści, mających znaczenie przy określaniu wydatków i wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu.
Przed wydaniem postanowienia - stosownie do art. 10 K.p.a. umożliwiono Spółce wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Spółka skorzystała ze swojego prawa w dniu [...] października 2008 r.
Na okoliczność zapoznania się z aktami sprawy spisany został stosowny protokół, do którego Spółka załączyła swoje oświadczenie. W oświadczeniu tym nie wskazała jednak żadnych konkretnych okoliczności, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
W oświadczeniu Spółka zarzuciła, że fakt przesłania przez [...] s.c. pisma z dnia [...] czerwca 2007 r. dopiero w dniu [...] stycznia 2008 r. świadczy o współpracy tego podmiotu z organem likwidacyjnym. Powyższe potwierdza - zdaniem M. Ł. - także pismo ww. spółki z dnia [...] stycznia 2008 r. Z akt sprawy faktycznie wynika, iż [...] s.c. współpracuje z organem likwidacyjnym w zakresie przemieszczania pojazdów z parkingu dozorcy na parking Urzędu. Taka współpraca nie jest jednak zabroniona, a co się z tym wiąże zarzuty Spółki są nieuzasadnione. Podkreślenia wymaga fakt, iż okoliczność odmowy wydania pojazdu przedstawiona w w/w pismach została potwierdzona przez Spółkę w zażaleniu.
Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli M. Ł. i M. Ł.. prowadzący działalność gospodarczą w ramach Spółki cywilnej [...] S.C., zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. art. 7, 8, 9 i 11 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a - polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności zaś odmiennej ocenie takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej i w rezultacie nieuprawnioną odmowę przyznania zwrotu koniecznych wydatków za okres od [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r.;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a., przemawiające się w bezpodstawnej odmowie mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w toku postępowania w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy; .
3. całkowite pominięcie przepisu (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm. ) lub aktualnie obowiązującego w takim samym brzmieniu (Dz.U. Nr 191, poz. 1177 z 2007 r.) tj. § 8 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r., co ma istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 9 k.p.a w związku z art. 28. art. 67 i art. 68 k.p.a;
4. rażące naruszenie przepisu art. 32 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - polegające na różnym traktowania tego samego podmiotu prawnego, w tej samej sytuacji faktycznej i prawnej, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek uzasadnienia takiego zróżnicowania.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej , rozstrzygnięcie poprzez wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za sprawowany przez skarżącą spółkę dozór nad pojazdem Fiat 126p nr rej. [...] za okres sześciu miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi. Przywołane powyżej nowe okoliczności wprost wynikają z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2008r (sygn. II CSK 284/08 ) .
Jednocześnie skarżący cofnął swoje zarzuty zawarte w skardze do Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie wysokości stawki dobowej za dozór pojazdu.
W uzasadnieniu skargi uznano za słuszne stanowisko organów co do początkowej daty, od której Spółce przysługiwało wynagrodzenie ([...] czerwca 2007 r., a nie [...] czerwca 2007 r.).
Skarżący podnieśli, że bezsporne jest, iż pomiędzy stronami doszło do zawarcia stosunku administracyjnego, tzn. doszło do zawarcia tego stosunku pomiędzy Skarbem Państwa a jednostką usuwającą i parkującą (wyznaczoną przez starostę) tj. skarżącą spółką już w dniu usunięcia pojazdu z drogi w dniu [...] grudnia 2006 r. Bezspornym jest również, iż upływ 6-ciu miesięcy od daty usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd przechodzi na rzecz Skarbu Państwa. Zapis § 8 ust l rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. stanowi, że w przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Skoro zatem między stronami istnieje stosunek administracyjny, przywołany powyżej przepis obowiązuje obie strony. Ponadto właściwość miejscową naczelnika urzędu skarbowego ustala inny organ Skarbu Państwa tj. Policja. W praktyce właściwość miejscową często udaje się ustalić po kilkakrotnych zwrotach dokumentów przez kolejnych naczelników urzędów skarbowych, które miały być podstawą do wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a sprawa kończy się wydaniem postanowienia o niewłaściwości miejscowej naczelnika, wobec przedstawiania kolejnych umów kupna sprzedaży pojazdu osobom, których właściwość miejscowa podlega innym naczelnikom, często z terenu województwa lub kraju.
Żądanie przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego wydania pojazdu, już w momencie wszczęcia postępowania w sprawie przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa jest niedopuszczalne, gdyż omawiana właściwość miejscowa będzie miała miejsce dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W praktyce oznacza to, że pojazd zostanie odebrany przez innego naczelnika urzędu skarbowego, a skarżąca spółka zmuszona będzie dochodzić zwrotu kosztów wynagrodzenia od innego naczelnika, z którym nie posiada żadnej dokumentacji i korespondencji. W skrajnym przypadku kolejny właściciel pojazdu może być ustalony w bardzo odległym terminie lub w ogóle nieustalony. Rodzi to poważne konsekwencje w odzyskaniu należnego zwrotu poniesionych kosztów i wynagrodzenia za sprawowany dozór.
Za fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu należy uznać stosowaną powszechnie procedurę przesyłania (do wiadomości) ostatecznych decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i jego likwidacji lub postanowień o uznaniu się za organ miejscowo niewłaściwy skarżącej stronie, pełniącej obowiązki dozorcy. Dokumenty te są przesyłane przez różnych naczelników urzędów skarbowych z terenu kraju, w tym również przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego odnośnie innych przejmowanych pojazdów. Skarżącej spółce nie jest wiadomym, dlaczego w przedmiotowej sprawie decyzja została przesłana do wiadomości tylko Komendzie Miejskiej Policji i parkingowi [...] s.c.
W realiach demokratycznego państwa prawa nie można skutecznie bronić poglądu, że ten sam podmiot w identycznym stanie faktycznym i prawnym może zostać potraktowany przez organ państwowy w różny sposób, przy jednoczesnym całkowitym braku uzasadnienia takiego zróżnicowania. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie stanowi rażące naruszenie jednej z naczelnych zasad Konstytucji RP, jaką jest zasada równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Tym samym narusza ono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Skarżący zakwestionowali ustalenie, że odmówili wydania samochodu na wezwanie organu doręczone drogą pocztową w dniu [...] lipca 2007 r. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że czynność wydania pojazdu ma charakter fizyczny, tzn. musi dojść do przekazania między stronami przedmiotu dozoru. Czynność ta (art. 67 i art. 68 k.p.a.) bez wątpienia wymaga sporządzenia zwięzłego protokołu z czynności wydania pojazdu, czy też z ewentualnej odmowy wydania, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy te wskazują na poborcę skarbowego, jako osobę sporządzającą stosowny protokół. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że protokół taki w dniu [...] lipca 2007 r. tj. (data odbioru przesyłki listowej [...]) oraz w dniach następnych nie był spisywany. Wynika z tego, że nikt nie stawił się po odbiór pojazdu, co potwierdzają dokumenty zawarte w aktach sprawy. Organy obu instancji odmowę przyznania wynagrodzenia za faktyczny okres sprawowania dozoru opierają na piśmie [...] s..c. z dnia [...] stycznia 2008 r. o rzekomej odmowie wydania pojazdu w dniu [...] lipca 2007 r. Dozorca nie mógł dokonać fizycznej czynności, do jakiej należy wydanie pojazdu, ponieważ nie miał z kim spisać stosownego protokołu. Nie mógł tego dokonać otrzymując faks w dniu [...] czerwca 2007 r., czy przesyłkę listową w dniu [...] lipca 2007 r. Żadne przepisy nie stanowią, że dozorca ma odstawić pojazd do urzędu skarbowego, na pisemne wezwania.
Dokumenty firmy [...]., nie są wiarygodne. Spółka [...] jest stroną w postępowaniu. Organ nigdy nie przesłał upoważnienia do reprezentowania jego interesów w sprawach likwidacyjnych z dozorcą. Przywołane przepisy art. 67 i art. 68 k.p.a. oraz art. 100-103 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w inny sposób regulują te kwestie , niż rzekome czynności opisane w piśmie [...] s..c. z dnia [...] stycznia 2008 r. Przedmiotowe pismo zostało datowane w dniu faktycznego odbioru pojazdu, tj. [...] stycznia 2008 r., a opisywane rzekome rozmowy telefoniczne miały miejsce zdaniem [...] s.c. dnia [...] lipca 2007 r., tj. pół roku wcześniej. Organ II instancji nie zwrócił uwagi, pomimo wskazania przez skarżących, na wiarygodność tego pisma przesłanego na wyraźną prośbę organu I instancji drogą faksową w dniu [...] stycznia 2008 r., że rzeczą niemożliwą jest by spółka [...] s.c. mogła w jakikolwiek sposób powziąć informacji o dacie odbioru przesyłki listowej w dniu [...] lipca 2007 r. i w związku z tym, w tym dniu zwracać się o rzekomy odbiór pojazdu. Data odbioru wprost wynikała ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, który trafił do organu I instancji i na pewno nie w dniu [...] lipca 2007 r. Ten właśnie fakt podważa jako dowód przedmiotowe pismo i świadczy o sporządzeniu go na wyraźną prośbę organu I instancji, ze wskazaniem daty odbioru pisma przez skarżącą spółkę.
Zdaniem skarżących, zaskarżone postanowienie narusza art. 80 k.p.a., gdyż bezpodstawnie odmówiono mocy dowodowej dokumentom przedstawionym przez skarżącego w sytuacji, gdy dokumenty te istotnie przyczyniają się do wyjaśnienia sprawy.
Spółka załączyła między innymi kopię decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., doręczonej w dniu [...] stycznia 2008 r. z uwagi na to, że w aktach sprawy nie napotkała żadnego dokumentu, który by potwierdzał to zdarzenie. Dokument ten istotnie przyczynia się do wyjaśnienia sprawy, gdyż data jego wydania jest również datą wydania pojazdu z parkingu. Decyzja ta potwierdziła skarżącej stronie właściwość miejscową Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego , jako organu likwidacyjnego w stosunku do przedmiotowego pojazdu.
Brak w aktach sprawy w/w dokumentu, świadczy o selekcjonowaniu dowodów przez organ I instancji.
Sąd zważył, co następuje:
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, należy dokonać analizy ówcześnie obowiązujących przepisów.
Stosownie do art. 130a ust. 1 i 2 oraz 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – zwanej dalej p.r.d. , pojazd jest usuwany bądź przemieszczany z drogi na koszt właściciela, w enumeratywnie wymienionych przypadkach. Do podjęcia takich czynności uprawnione są podmioty określone w art. 130 a ust. 4 p.r.d.
Usunięcia pojazdu z drogi dokonuje jednostka wyznaczona przez starostę (art. 130a ust. 5a p.r.d.). Pojazd usunięty z drogi umieszcza się na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę (art. 130a ust. 5 c p.r.d.).
Pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130a ust. 10 p.r.d.), zaś o przejęciu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego, na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz.1133 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 2 sierpnia 2002 r. Decyzja tego rodzaju ma charakter deklaratoryjny.
Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. , sygn. akt P 4/06 (Dz.U. Nr 100, poz. 649) stwierdził, że art. 130a ust. 10 i art. 130a ust. 11 pkt 3 p.r.d. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. – są niezgodne z odpowiednimi wzorcami konstytucyjnymi, to powyższy wyrok nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Utrwalone orzecznictwo, które podziela skład orzekający przyjmuje, że Skarb Państwa od momentu kiedy stał się właścicielem (upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu), zobowiązany jest do uiszczenia stosownych opłat na rzecz jednostki prowadzącej parking (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r.,: sygn. I OSK 1184/2005 i sygn. I OSK 1185/2005 – Lex Polonica nr 416647 i nr 1835124).
Istnieje zgodność w orzecznictwie co do tego, że stosunek prawny, którego przedmiotem jest przechowywanie usuniętych pojazdów, nie ma charakteru cywilno-prawnego. Jest to typowy stosunek administracyjny powstały na skutek władczych działań organów administracyjnych. Na skutek nieodebrania pojazdu przez osobę uprawnioną następuje przejście jego własności na rzecz Skarbu Państwa, w konsekwencji czego pomiędzy nowym właścicielem pojazdu (Skarb Państwa) a jednostką prowadzącą parking, nie dochodzi do zawarcia umowy przechowania pojazdu. Z tych względów, wykluczona jest droga sądowa. Jednostka, u której umieszczono pojazd usunięty z drogi może natomiast wystąpić do naczelnika urzędu skarbowego z żądaniem przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. ) – zwanej dalej u.p.e.a. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. , sygn. III CZP 47/07 – OSNC 2008/7-8/80; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. II CSK 284/08 – niepubl.; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 września 2006 r. , sygn. I OSK 1184/05 i I OSK 1185/05; z dnia 15 maja 2007 r. , sygn. I OSK 1768/06; z dnia 17 czerwca 2008 r. , sygn. I OSK 924/07).
Brak jest natomiast podstaw normatywnych, aby podzielić stanowisko skarżących, że organ egzekucyjny zobowiązany jest do uregulowania należności określonych w art. 102 § 2 u.p.e.a., również za okres od dnia umieszczenia pojazdu usuniętego z drogi na parkingu strzeżonym, do dnia przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Do zapłaty należności za ten okres zobowiązany jest natomiast właściciel pojazdu na podstawie art. 130a ust. 5c p.r.d., przy czym wysokość opłat ustala rada powiatu (art. 130a ust. 6 p.r.d.).
§ 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) nakazuje stosować w zakresie przechowania – przepisy art. 100-103 u.p.e,a., przy czym jak określił prawodawca, ma to być stosowanie odpowiednie. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości stanowisko, że z przepisów art. 100-103 u.p.e.a nie wynika by dozór ustanawiany był w oparciu o wydane w tym przedmiocie postanowienie, zaś doręczenie protokołu zajęcia, o którym mowa w art. 100 § 4 u.p.e.a nie jest konieczne, gdyż inny jest w tym zakresie tryb wejścia w posiadanie rzeczy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. I SA/Bd 479/04 – niepubl.).
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest inny, niż określony w art. 100 § 2 i § 4 u.p.e.a (chodzi o oddanie pod dozór i doręczenie dozorcy odpisu protokołu zajęcia). Dozorowany w niniejszej sprawie pojazd nie był bowiem przedmiotem zajęcia przez poborcę skarbowego w celu przeprowadzania egzekucji z ruchomości (art. 100§ 1 u.p.e.a.).
Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a określa dwa elementy należności przysługujące dozorcy:
- zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru,
- wynagrodzenie za dozór.
Za "wydatki konieczne" w odniesieniu do jednostek prowadzących parkingi strzeżone uznać trzeba wszystkie wydatki bezpośrednio związane z wykonywanym dozorem, a zatem dotyczące utrzymania i eksploatacji danego parkingu, na którym umieszczane są pojazdy. Tego rodzaju wydatki nie muszą odpowiadać wydatkom ponoszonym przez inne podmioty, prowadzące identyczną działalność. Mogą być one wyższe lub niższe. Rzeczą natomiast przedsiębiorcy jest wykazanie rzeczywistych wydatków. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na jednostce prowadzącej parking. Jeżeli przedsiębiorca nie przeprowadzi takiego dowodu, uprawnione jest sięgnięcie do metody porównawczej, pozwalającej na ustaleniu przeciętnej stawki uzyskiwanej przez inne podmioty. Przedsiębiorca musi wykazać, nie tylko samą kwotę odpowiadająca "koniecznym wydatkom", ale także udowodnić, w jaki sposób owa kwota została obliczona i co na nią się składa. Organ egzekucyjny musi bowiem mieć możliwość jej weryfikacji, a zatem ustalenia, czy są to wydatki rzeczywiście związane z wykonywaniem dozoru, a nadto czy są to wydatki konieczne.
Drugi składnik należności, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., to wynagrodzenie za dozór. Skoro ustawodawca nie wskazał żadnych kryteriów, uprawnione jest przyjęcie tezy, że chodzi o wynagrodzenie odpowiadające zwykle wynagrodzeniu pobieranemu przez przechowawcę danego rodzaju rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1999 r. , sygn. I SA/Wr 2390/97 – ONSA 2000/1/28).
W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała rzeczywistych kosztów, mieszczących się w kategorii "koniecznych wydatków". Ustalone przez organ egzekucyjny stawki należności za dozór samochodu opierają się natomiast na obu elementach przewidzianych w art. 102 § 2 u.p.e.a.
W większości przypadków, właściciele parkingów przechowujących na terenie miasta Lublina pojazdy zabezpieczone w trybie art. 130a p.r.d. stosują stawkę dobową za parkowanie tych pojazdów w kwocie 10 zł brutto. Taka sama stawka wynika z uchwały Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2003 r., Nr 146/VI2003 oraz z opinii biegłego.
Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie przyjęły wysokość należności przysługującej skarżącym w kwocie 10 zł brutto za dobę sprawowania dozoru nad przedmiotowym pojazdem. Ponadto zauważyć należy, że wartość dozorowanego samochodu marki Fiat 126 p, do którego nikt nie rościł pretensji odpowiadał wartości złomu, a tym samym ryzyko dozorcy związane z odpowiedzialnością za jego utratę, lub zniszczenie było minimalne.
Skarżący na etapie postępowania sądowego nie zwalczają już ustaleń dotyczących wysokości przyjętej stawki za dozór, uznając je za prawidłowe. Nie kwestionują również w skardze, że początkową datą, od której należy liczyć powinność organu egzekucyjnego do zapłaty należności, o której mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. jest data 3 czerwca 2007 r., a nie data 2 czerwca 2007 r.
Nieuprawniony jest zarzut, że organ egzekucyjny nie przyznał należności za okres 6 miesięcy od daty usunięcia przedmiotowego pojazdu z drogi. Z art. 102 § 2 u.p.e.a wynika bowiem, że owe należności przyznaje się na żądanie dozorcy. Tymczasem skarżący domagali się przyznania wynagrodzenia za dozór sprawowany w okresie od [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r. (k.13 akt administracyjnych). Brak wniosku w zakresie żądania zapłaty za wcześniejszy okres spowodował, że organy co do tego okresu nie podjęły merytorycznego rozstrzygnięcia. Skarżący na etapie postępowania sądowego nie mogą zgłaszać nowych żądań, nie objętych postępowaniem administracyjnym.
Chybione jest twierdzenie skarżących, że żądanie wydania pojazdu jest skuteczne dopiero wówczas, gdy własność dozorowanego samochodu przejdzie na własność Skarbu Państwa oraz, że owo żądanie musi pochodzić od naczelnika właściwego urzędu skarbowego, który dodatkowo powinien wylegitymować się stosownym tytułem własności (decyzją wydaną na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r.).
Takie stanowisko nie ma oparcia normatywnego. Stosownie bowiem do art. 102 § 1 zdanie 1 u.p.e.a. dozorca obowiązany jest wydać przechowywaną ruchomość na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że z żądaniem wydania rzeczy nie musi zwrócić się właściwy miejscowo organ egzekucyjny, lecz organ egzekucyjny. Oznacza to, że organ wzywający dozorcę do wydania rzeczy nie musi udowadniać dozorcy, że jest właściwy miejscowo. Analizowany przepis nie uzależnia wydania rzeczy od spełnienia przez organ egzekucyjny dodatkowych warunków, jak chcą tego skarżący. Decyzja o przejęciu własności pojazdu wydana na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia, przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa (art. 130a ust. 10 p.r.d.). Decyzji takiej nie doręcza się dozorcy, bowiem nie jest on stroną postępowania. Jest zatem prawnie obojętne, że skarżący otrzymali decyzję Naczelnika Trzeciego urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w dniu [...] stycznia 2008 r. Doręczenie odpisu decyzji nastąpiło na wyraźną prośbę skarżących i z faktem tym nie należy wiązać żadnych skutków prawnych.
Za chybiony należy uznać zarzut wymieniony w pkt 4 skargi. Kwestie związane z ewentualnymi sporami o właściwość miejscową na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 sierpnia 2002 r. oraz wskazanie przypadków, że inny bywa organ egzekucyjny wzywający do wydania pojazdu, inny zaś prowadzi postępowanie likwidacyjne, nie ma prawnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Wydanie rzeczy w rozumieniu art. 102 § 1 u.p.e.a., jest tożsame z pozostawieniem tej rzeczy do dyspozycji organu egzekucyjnego, w celu jej odebrania z miejsca dotychczasowego przechowywania. Wydanie rzeczy należy do obowiązków dozorcy. Aby wydanie rzeczy było skuteczne, musi nastąpić jej odebranie. Ta ostatnia czynność jest powinnością organu egzekucyjnego.
Jeżeli organ egzekucyjny zażąda wydania dozorowanej rzeczy na piśmie, nie oznaczając terminu w jakim dokona jej odebrania, bądź też w momencie żądania wydania nie przystępuje do odebrania rzeczy, w dalszym ciągu spoczywa na nim obowiązek zapłaty należności, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., do czasu odebrania rzeczy.
W przedmiotowej sprawie sporne jest, w jakiej dacie organ egzekucyjny (Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego ) chciał odebrać dozorowany pojazd oraz czy istotnie skarżący odmawiali jego wydania aż do dnia [...] stycznia 2008 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (str. 7) przyjęto, że w dniu [...] czerwca 2007 r. skarżący zostali wezwani do wydania samochodu firmie [...] s.c., celem przetransportowania go na parking strzeżony Trzeciego Urzędu Skarbowego . Żądanie powyższe spotkało się z odmową. W tych okolicznościach organ likwidacyjny przesłał wezwanie do wydania pojazdu za pośrednictwem placówki pocztowej. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] lipca 2007 r., zaś Spółka w tym dniu ponownie odmówiła wydania dozorowanego samochodu.
Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w zażaleniu (k. 32 akt administracyjnych) skarżący przyznali jedynie, że w dniu [...] czerwca 2007 r., organ zwracał się o wydanie pojazdu. Nie potwierdzili natomiast tezy, niesłusznie uznanej za przyznaną, że odmówili wydania samochodu.
Powyższa data ([...] czerwca 2008 r.) nie jest jednak prawnie istotna, skoro organy obu instancji wiązały odmowę wydania samochodu z datą [...] lipca 2008 r. Do tej daty przyznano przecież należności wynikające z art. 102 § 2 u.p.e.a.), zaś organ odwoławczy nie mógł orzec na niekorzyść strony składającej zażalenie (art. 139 w związku z art. 144 k.p.a.). Przyjęte przez ograny stanowisko wiązało się z odmową zapłaty należności za okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r. (data odbioru samochodu z parkingu prowadzonego przez skarżących).
W piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. podpisanym z upoważnienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego zażądano wydania pojazdu firmie [...] s.c., przy czym owo pismo nie określało terminu odbioru. Pismo to zostało doręczone skarżącym w dniu [...] lipca 2007 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (str. 7 ) przyjęto, że w dniu [...] lipca 2007 r. skarżący odmówili wydania samochodu. Jako dowód na powyższą okoliczność przywołano pismo firmy [...] s.c. z dnia [...] stycznia 2008 r.
W aktach administracyjnych istotnie znajduje się pismo firmy [...] s.c. z dnia [...] stycznia 2008 r. (k. 11). W piśmie tym mowa jest o "kontaktach telefonicznych" w dniach [...] czerwca 2007 r. i [...] lipca 2007 r. , a następnie o bliżej niesprecyzowanych "interwencjach", które nastąpiły już "po wydaniu decyzji dotyczącej przepadku mienia". Podpisujący pismo (podpis nieczytelny na pieczęci firmowej) stwierdził, że we wskazanych datach skarżący odmówili wydania samochodu oraz, że wydanie nastąpiło w dniu [...] stycznia 2008 r.
Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Pismo z dnia [...] stycznia 2008 r., na które powołują się organy, nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Pismo to mogłoby co najwyżej zostać potraktowane jako dokument prywatny (art. 245 k.p.c.), gdyby było wiadome kto je podpisał. W praktyce dokument prywatny ma znikomą wartość dowodową, bowiem stanowi on wyłącznie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W żadnej mierze dokument prywatny nie korzysta z takiej mocy dowodowej, jak dokument urzędowy (art. 76 § 1 i § 2 k.p.a.).
Trafnie zatem skarżący zarzucają, że w przedmiotowej sprawie organy nie przeprowadziły żadnego, prawnie skutecznego dowodu, że w dniu [...] lipca 2007 r. skarżący odmówili wydania pojazdu. W tych okolicznościach uznać trzeba, że postanowienia wydane w obu instancjach zapadły z naruszeniem art. art. 7, 77, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (chodzi o okres od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008r.).
Skutkuje to ich uchyleniem we wskazanej części. Ponieważ sprawa w omawianym zakresie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, uzasadnione jest uchylenie również orzeczenia organu I instancji. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wydaniu postanowienia, strona będzie miała możliwość domagania się weryfikacji postanowienia przez organ II instancji (zachowany zostanie tok instancji).
Ponownie rozpatrując sprawę ograny dostosują się do powyższych wskazań. Przede wszystkim organ I instancji przeprowadzi z urzędu dowody, jakie uzna za stosowne oraz ewentualnie zawnioskowane przez stronę na okoliczność, czy w dniu [...] lipca 2007 r., bądź po tej dacie, a przed datą [...] stycznia 2008 r., Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego , albo działająca na jego zlecenie firma [...] s.c. podjęły faktyczne działania związane z wyznaczeniem terminu odbioru przedmiotowego pojazdu i odebraniem go oraz czy rzeczywiście skarżący odmawiali jego wydania, aż do dnia [...] stycznia 2008 r., i z jakich przyczyn. Poczynienie tych ustaleń umożliwi wydanie prawidłowego postanowienia rozstrzygającego o słuszności żądania dotyczącego zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór w okresie od [...] lipca 2007 r. do dnia [...] stycznia 2008 r.
Z tych względów należało orzec jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a..
Ponieważ skarżący wnosili o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, sąd zaś uznał, że rozstrzygnięcia w obu instancjach dotyczące przyznania należności za okres od dnia [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] lipca 2007 r. oraz odmawiające przyznania należności za dzień [...] czerwca 2007 r., nie naruszają prawa, przeto rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt III sentencji) uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 200 p.p.s.a., bowiem skarga została uwzględniona w znacznej części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło