I SA/Op 361/08
WyrokWSA w Opolu2009-02-11
Skład orzekający: Joanna Kuczyńska, Grzegorz Gocki, Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego, która została doręczona wnioskodawcy po upływie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przez organ, jest ważna, czy też w takiej sytuacji należy uznać, że została wydana 'milcząca interpretacja' stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy?Ratio decidendi
Interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego, która została doręczona wnioskodawcy po upływie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przez organ, nie może pozostawać w obiegu prawnym. W takiej sytuacji z mocy prawa uznaje się, że została wydana 'milcząca interpretacja' stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Pojęcie 'niewydania interpretacji' w terminie określonym w art. 14d Ordynacji podatkowej obejmuje sytuację, gdy interpretacja nie została doręczona wnioskodawcy w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą skutków podatkowych wniesienia udziałów do funduszu inwestycyjnego. Organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz brak ustosunkowania się organu do argumentów strony. WSA uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że została ona doręczona po upływie ustawowego terminu, co skutkowało nabyciem mocy wiążącej przez 'milczącą interpretację'.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, określił, że interpretacja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędzia WSA Marta Wojciechowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o. o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 19 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, II. określa, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana, III. zasądza od Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 zł (dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 19 lutego 2008 r. "A" spółka z o.o. z siedzibą w K. (skarżąca) złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych wniesienia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do zamkniętego funduszu inwestycyjnego.
Przedstawiając stan faktyczny spółka wskazała, iż posiada udziały w innej spółce z o.o., które zamierza wnieść do zamkniętego funduszu inwestycyjnego, w zamian za emitowane przez fundusz certyfikaty inwestycyjne. Po osiągnięciu założonego poziomu wzrostu wartości certyfikatów inwestycyjnych, zamierza je zbyć lub umorzyć. Dodała, że jest podmiotem mającym siedzibę na terytorium Polski w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. )-/dalej u.p.o.d.p./.
W tak przedstawionym stanie faktycznym spółka zwróciła się z zapytaniem:
- w którym momencie powstaje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym z tytułu uczestnictwa w zamkniętym funduszu inwestycyjnym.
Zdaniem skarżącej, wniesienie papierów wartościowych do funduszu przyjmuje swoistą dla ustawy o funduszach inwestycyjnych formę wpłaty do funduszu, nieuregulowaną bezpośrednio w innych aktach prawnych. Nie jest to bowiem ani umowa sprzedaży ani umową zamiany, gdyż czynność ta nie ma ekwiwalentnego charakteru i nie jest "ceną" za udziały lub akcje. Nie stanowi również rodzaju aportu, gdyż nie wiąże się z uprawnieniami jakie posiada wnoszący aport do spółki kapitałowej (np. prawa do udziału w zyskach osoby prawnej). Z uwagi na brak przepisów, które określałyby sposób ustalenia dochodu dla takiej specyficznej transakcji, wniesienie akcji do funduszu nie powoduje powstania obowiązku podatkowego, tzn. nie określa się przychodu w dacie opłacenia akcjami lub udziałami certyfikatów w funduszu inwestycyjnym i nie powstaje obowiązek podatkowy. Zgodnie natomiast z uregulowaniami art. 12 ust 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. przychód, zdaniem spółki, powstaje dopiero w momencie ustalenia dochodu z odpłatnego zbycia lub umorzenia certyfikatów inwestycyjnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając z upoważnienia Ministra Finansów, w indywidualnej interpretacji z dnia [...] nr [...] uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 7, art. 28 i art. 128 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) i wskazał, że wniesienie papierów wartościowych do funduszu jest zrównane z wpłatą, a przedmiotem tej wpłaty są udziały w spółkach z o.o. odpowiadające jednostkom pieniężnym, których własność jest przenoszona na fundusz. Wniesienie udziałów spółki z o.o. do funduszu jest równoznaczne z ich zbyciem o charakterze odpłatnym, a ceną za nie uzyskaną nie są certyfikaty inwestycyjne, lecz wyrażona w pieniądzu ich wartość. Zatem dochodzi do jednoczesnego zbycia udziałów i nabycia innych papierów wartościowych, tj. certyfikatów inwestycyjnych. Wartość otrzymanych certyfikatów inwestycyjnych, odpowiadającą wartości wnoszonych papierów wartościowych, w ocenie organu, stanowi dla celów podatkowych przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p.., który podlega opodatkowaniu.
Skarżąca nie zgadzając się z takim stanowiskiem, wezwała Dyrektora Izby Skarbowej do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając mu naruszenie art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Dodatkowo skarżąca zarzuciła brak odniesienia się organu do powołanych przez nią pism Urzędów Skarbowych w analogicznych sprawach, co skutkowało naruszeniem oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz./ U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm)- /dalej Op./.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej, podtrzymując argumentację w niej zawartą.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie:
- prawa materialnego, tj art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że w przypadku . wniesienia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością do zamkniętego funduszu inwestycyjnego powstaje po stronie wnoszącego przychód podlegający opodatkowaniu
- art. 14 c § 1 i art. 121 § 1 O.p. poprzez przedstawienie własnego stanowiska bez ustosunkowania się do argumentów strony
Skarżąca stoi na stanowisku, iż we wskazanej sytuacji przychód powstaje dopiero w chwili odpłatnego zbycia lub umorzenia certyfikatów, nie powoduje natomiast powstania przychodu sam fakt wniesienia udziałów w spółce z o.o. do funduszu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w wydanej interpretacji.
W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2008 r.. skarżąca, uzupełniając zarzuty skargi, wskazała na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I FPS 2/08, podjętą w składzie 7 sędziów, w której NSA uznał, że pojęcie "niewydania postanowienia" oznacza brak jego doręczenia w terminie trzech miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku o interpretację indywidualną.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 22 stycznia 2009 r., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził że nie można się zgodzić ze stanowiskiem zajętym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie I FPS 2/08 , że pojęcie -niewydanie" użyte w z art.14o § 1 Ordynacji podatkowej należy rozumieć jako brak doręczenia wnioskodawcy interpretacji indywidualnej w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku o jej udzielenie. Zaznaczono przy tym, iż w ocenie organu, powyższa uchwała ma moc wiążącą jedynie do stanu prawnego obowiązującego w 2005 r. Sama zaś zaskarżona interpretacja indywidualna, wydana została w oparciu o uregulowania prawne obowiązujące począwszy od dnia 1 lipca 2007 roku.
Dokonując polemiki z wnioskami wyciągniętymi w przedmiotowej uchwale z wykładni historycznej, odniesiono się do analizy kluczowego dla niniejszej sprawy art. 14o ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007r. wprowadzającego i definiującego pojecie "milczącej" interpretacji. Dodatkowo wskazano też, iż obowiązku doręczenia interpretacji indywidualnej w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wniosku o jej udzielenie nie można również wyprowadzić z art. 14e oraz art. 14i § 2, których odpowiednie stosowanie do "milczących" interpretacji nakazuje art. 14o § 2 Ordynacji podatkowej.
Zwrócono też uwagę, iż przy uwzględnieniu generalnego obowiązku doręczenia interpretacji indywidualnej wynikającego z art. 14i § 2, uprawnione wydaje się postawienie tezy, w myśl której do trzymiesięcznego terminu na wydanie interpretacji indywidualnej wlicza się terminy określone w prawie pocztowym na dostarczenie przesyłki listowej przy jednoczesnym wyłączeniu z terminu na wydanie interpretacji indywidualnej okresu awizowania przewidzianego w art. 150 O.p. Terminami określonymi w prawie pocztowym na dostarczenie przesyłki listowej będą terminy wskazane w art. 48a ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008r, Nr 189, poz. 1159 ze zm.). W myśl tej regulacji terminy podlegające wyłączeniu z trzymiesięcznego terminu na wydanie interpretacji liczone będą jako dzień nadania plus cztery dni robocze (termin na doręczenie przesyłki listowej najszybszej kategorii) lub dzień nadania plus sześć dni roboczych (termin na doręczenie przesyłki listowej niebędącej przesyłką najszybszej kategorii). Uzasadnienia dla powyżej postawionej tezy należy upatrywać w efektywnym czasie jakim dysponuje organ na załatwienie sprawy podatkowej, do którego w zakresie interpretacji indywidualnych nawiązuje art. 14d poprzez odesłanie do bezpośredniego stosowania art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej. Trudno bowiem zgodzić się z twierdzeniem, że termin na załatwienie sprawy obejmuje również okresy, w których organ na skutek czynników zewnętrznych pozbawiony jest możliwości procedowania, przez co efektywny czas zostaje znacznie ograniczony. Takie traktowanie stosowania art. 139 § 4 Op. w kontekście interpretacji prawa podatkowego uwzględnia również praktyczne skutki uznania pojęcia "wydanie interpretacji" jako obejmującego również jej doręczenie. Przy takim bowiem założeniu organ wydający interpretację zmuszony jest do kalkulowania, kiedy powinien "sporządzić" interpretację, tak aby trafiła ona do adresata w ustawowo zakreślonym terminie. Posiłkowanie się terminami określonymi w prawie pocztowym na dostarczenie przesyłki listowej umożliwia organowi uwzględnienie w procedurze wydawania interpretacji pewnego wymiernego marginesu czasu na czynność doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne są między innymi indywidualne interpretacje podatkowe (art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: [p.p.s.a.]. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 146 § 1 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 i 4a p.p.s.a., uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.
W kontrolowanej sprawie merytoryczna ocena zasadności zaskarżonej indywidualnej interpretacji musi być poprzedzona ustaleniem, czy przy rozpoznawaniu przez organy podatkowe wniosku podatnika nie doszło do naruszenia przepisów prawa normujących jej wydawanie. Dopiero rozstrzygniecie prawidłowości samego wydania spornej interpretacji indywidualnej umożliwia Sądowi ocenę merytorycznej prawidłowości stanowiska organu i podnoszonych w skardze zarzutów odnoszących się do kwestii naruszenia przez organ prawa materialnego.
Jak stanowi art. 14d o.p., interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Do tego terminu nie wlicza się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4. Z przepisem tym związany jest art.14o § 1 o.p., który w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. stanowi, iż w razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art.14d uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.
Konieczność rozważenia w pierwszej kolejności zagadnienia dotyczącego oceny, czy w rozpoznawanej sprawie nie znalazł zastosowania art. 14o § 1 o.p. wynika z bezspornie ustalonego na podstawie akt sprawy faktu doręczenia stanowiska organu zawierającego interpretację po upływie 3 miesięcy od daty złożenia przez podatnika wniosku. Został on złożony w organie w dniu 19 lutego 2008 r., natomiast zaskarżoną interpretację indywidualną, opatrzoną przez organ datą 19 maja 2008 r. doręczono skarżącej w dniu 21 maja 2008 r.
W takim stanie sprawy pierwszoplanowe znaczenie dla oceny zachowania terminu wydania zaskarżonej interpretacji ma interpretacja pojęcia "niewydanie interpretacji" użytego przez ustawodawcę w art. 14o § 1 o.p. Z brzmienia powołanego wyżej art.14d o.p., do którego art. 14o § 1 odsyła, wynika, że interpretacja winna zostać wydana bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jest to termin, w którym w przypadku złożenia wniosku prawidłowego pod względem formalnym podatnik ma prawo oczekiwać merytorycznego stanowiska organu. Z mocy wyraźnego zastrzeżenia ustawodawcy do tego terminu tego nie wlicza się jedynie terminów i okresów, o których mowa w art.139 § 4 Ordynacji podatkowej - zdanie drugie art. 14d o.p. Zgodnie z tym ostatnim przepisem termin 3 miesięcy do wydania interpretacji ulega przedłużeniu tylko o okresy do dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania oraz okresy opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Wnioskując a contrario przyjąć należy, że w każdym innym przypadku niedotrzymania 3-miesięcznego terminu następuje związanie stanowiskiem podatnika.
Jednakże w niniejszej sprawie, co wynika z akt administracyjnych, żadna z okoliczności, do których odwołuje się wspomniany przepis, nie wystąpiła (okresy zawieszenia postępowania, okresy opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu, terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, np. uzupełnienia braków formalnych – co wynika ze stosowanych odpowiednio na mocy odesłania zawartego w art. 14h o.p. przepisów art.169 § 1 i 2 oraz art. 170 § 1 o.p.).
W ocenie Sądu w ustawowym pojęciu "wydać" mieści się nie tylko sporządzenie interpretacji indywidualnej, ale także przekazanie jej treści wnioskodawcy. Wywiązanie się przez organ z obowiązku wydania interpretacji następuje zatem dopiero wtedy, gdy wnioskodawcy zostanie przekazana, w jednej z przewidzianych prawem form doręczeń, odpowiedź na jego wystąpienie (przepisy o doręczeniach zawarte w rozdziale 5 działu IV Ordynacji stosuje się tutaj z mocy wyraźnego odesłania zawartego w art. 14h). Zakładając spójność unormowań odnoszących się do interpretacji prawa podatkowego należy uznać, że zamieszczony w art.14o § 1 o.p. zwrot "niewydanie interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art.14d" obejmuje swym zakresem także sytuację, w której - pomimo podpisania i oznaczenia datą pisemnej interpretacji - nie doszło do przekazania jej treści wnioskodawcy w ustawowym terminie. Wskazany w tych przepisach termin 3 miesięcy odnosi się zatem do wydania interpretacji w znaczeniu doręczenia jej adresatowi. Samo jej sporządzenie (rozumiane jako podpisanie i opatrzenie datą nagłówkową) jest w tym ujęciu tylko jednym z etapów wydania interpretacji, a skoro tak - dopełnienie tych czynności przed upływem terminu ustanowionego w art.14d Ordynacji podatkowej, przy braku jej doręczenia, nie może być utożsamiane z wydaniem interpretacji, o którym mowa w tym przepisie.
Taki kierunek wykładni omawianego przepisu wynika z konieczności uwzględnienia celu ustanowienia tej instytucji prawnej, mającej zapewnić realną ochronę wnioskodawcy. Podkreślone to zostało w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych ustaw (Druk sejmowy nr 731- www.orka.sejm.gov.pl), w którym wskazano, iż "Zasada państwa prawnego wymaga, aby normy prawne, nakładające na obywateli obowiązki podatkowe, były na tyle jasne i zrozumiałe, by ciężar podatkowy stał się możliwy do przewidzenia. Tego wymagają zasady pewności prawa, bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania do państwa i stanowionego w nim prawa, wyprowadzone z zasady państwa prawnego. Prawo urzeczywistniane jest w procesie stosowania, który decyduje w ostatecznym efekcie o jego miejscu i roli w życiu społecznym. Stosowanie prawa to przede wszystkim określanie konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego – wiązanie stanu faktycznego z odpowiednią normą prawną. Stabilne prawo podatkowe jest jednym z istotnych elementów prowadzenia działalności gospodarczej, umożliwia bowiem planowanie działań przedsiębiorcy oraz w znacznym stopniu determinuje podejmowane przez niego decyzje. Stabilność prawa podatkowego zapewnia nie tylko stanowienie jasnych i przejrzystych przepisów, ale też ich jednolite interpretowanie przez organy podatkowe. Ten drugi cel mają realizować przepisy dotyczące "wiążących interpretacji prawa podatkowego".
Na wymóg uwzględnienia gwarancyjnej funkcji interpretacji indywidualnych zwrócił również uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30.10.2006 r., P 36/05 (OTK ZU 2006, nr 9/A, poz. 129). Taki gwarancyjny charakter interpretacji prawa podatkowego oraz o jej funkcja ochronna mogą być zrealizowane jedynie wówczas, gdy podmiot, który zwrócił się do właściwego organu o udzielenie interpretacji, będzie posiadał pełną wiedzę o dacie jej udzielenia bądź – o wejściu w życie - milczącej interpretacji", gdyż tylko znajomość tych dat "umożliwi wnioskodawcy ewentualne zastosowanie się do uzyskanej interpretacji i skorzystanie w późniejszym postępowaniu podatkowym z wynikających z tego konsekwencji". Ochrona ta nie byłaby pełna w przypadku, gdyby wnioskodawca dowiedział się o udzieleniu mu interpretacji z opóźnieniem spowodowanym zwłoką w doręczeniu mu interpretacji. W sytuacji np. wydania interpretacji przed upływem 3-miesięcznego terminu, liczonego od daty złożenia wniosku, ale doręczenia go po upływie tego terminu, wnioskodawca do momentu doręczenia pozostawałby w niepewności co do tego, czy ma oczekiwać na sformułowaną na piśmie interpretację, czy też kierować się treścią "milczącej" interpretacji. Do takich wniosków prowadzi słuszne przekonanie, iż stosowanie instytucji mającej z założenia zapewnić bezpieczeństwo prawne wnioskodawcy, nie powinno generować nowych wątpliwości co do jego sytuacji i przysługującej mu ochrony. Gwarancyjna funkcja omawianej tu instytucji prawa podatkowego musi być wzmocniona tym bardziej, że chodzi tu o termin, którego upływ rodzi skutki materialnoprawne. Ustalenie, czy skutki te wystąpiły, musi zatem uwzględniać pewną datę doręczenia interpretacji adresatowi, zaś w razie jego braku - dzień upływu ustawowego terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności. Nie może ono natomiast w żadnym wypadku poprzestawać na wskazaniu dnia podjęcia czynności "wewnętrznego urzędowania", którą jest opatrzenie interpretacji datą nagłówkową i podpisem osoby umocowanej do jej sporządzenia. Niezbędne jest w rozważanej sytuacji "uzewnętrznienie" stanowiska organu umocowanego do udzielenia (wydania) interpretacji przez jego zakomunikowanie wnioskodawcy. Jeśli nie dojdzie do niego przed upływem wspomnianego terminu, organ ten traci kompetencję do udzielenia (wydania) interpretacji Przeciwna koncepcja, według której przez "wydanie interpretacji" należy uznać jej sporządzenie i opatrzenie datą, nie zawsze pozwalałaby na weryfikację prawdziwej daty wydania interpretacji, rozumianego jako jej sporządzenie. Wymagałoby to bowiem badania zapisów urządzeń ewidencyjnych organu oraz pocztowej książki nadawczej, co jednak nie zawsze prowadziłoby do usunięcia niepewności co do daty wydania interpretacji ze względu na rozmaite uwarunkowania związane z obiegiem dokumentów w obrębie danego urzędu.
Dokonując wykładni użytego w art. 14o Ordynacji pojęcia "niewydania interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art. 14d" nie można pominąć sytuacji, w której stanowisko podatnika przedstawione we wniosku jest zgodne ze stanowiskiem organu podatkowego. Wówczas brak jest potrzeby wydawania interpretacji przez organ akceptujący stanowisko podatnika. Zgodnie z analizowanym tu art. 14o o.p. w takiej sytuacji, w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, uznaje się, iż została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Przyjęcie wykładni, iż związanie podatnika własnym stanowiskiem następuje z upływem 3 miesięcy liczonych od dnia wpływu jego wniosku do organu, prowadziłoby do konieczności każdorazowego zasięgania informacji w organie, czy z uwagi na podzielenie jego stanowiska interpretacja taka nie została wydana. W przeciwnym czasie nie miałby on pewności, czy aby pomimo jej nieotrzymania w dacie upływu 3 miesięcznego terminu, wynikającego z art. 14d o.p., nie została ona jednak w ostatnim dniu wysłana i jest aktualnie doręczana. Poprzez przyjęcie zasady, iż wydanie interpretacji rozumiane jest jako jej doręczenie wnioskodawcy, unika się sytuacji braku stabilności podatkowej po stronie wnioskodawcy i jego niepewności co do momentu, od którego jego własne stanowisko wyrażone we wniosku przekształca się z mocy samego prawa w interpretację stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie, zgodnie z art. 14o § 1 o.p.
W rezultacie Sąd stwierdza, że gwarancyjna funkcja interpretacji jest zachowana tylko wówczas, gdy podmiot, który zwrócił się do właściwego organu o udzielenie interpretacji, będzie posiadał pełną wiedzę o dacie jej udzielenia, bądź o wejściu w życie tzw. "milczącej interpretacji" uregulowanej w art.14o § 1 o.p. Funkcja ta, jak i wyprowadzana z niej ochrona doznawałaby uszczerbku również w przypadku, gdyby wnioskodawca dowiedział się o udzieleniu mu interpretacji z opóźnieniem spowodowanym zwłoką w doręczeniu mu pisma zawierającego interpretację. Stosowanie instytucji mającej z założenia zapewnić bezpieczeństwo prawne wnioskodawcy, nie powinno generować nowych wątpliwości co do jego sytuacji i przysługującej mu ochrony. Jest to o tyle istotne, że chodzi tu o termin, którego upływ rodzi skutki materialnoprawne. Ustalenie, czy skutki te wystąpiły musi zatem uwzględniać pewną datę doręczenia interpretacji adresatowi, zaś w razie jego braku - dzień upływu ustawowego terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności.
W związku z przedstawionymi rozważaniami Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I FPS 2/08 stwierdził, że "w stanie prawnym obowiązującym w 2005 r., pojęcie "niewydanie postanowienia" użyte w art. 14 b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. - Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), oznacza brak jego doręczenia w terminie 3 miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku, o którym stanowi przepis § 1 powołanego artykułu". W uchwale tej NSA dokonał również analizy rozwiązań prawnych wprowadzonych ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 217, poz. 1590) i stwierdził, że w obowiązującym od 1 lipca 2007 r. stanie prawnym Minister Finansów i samorządowe organy podatkowe nie "udzielają" już interpretacji przepisów prawa podatkowego, lecz "wydają" - na pisemny wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie - stosowną interpretację (art. 14b i art. 14j o.p. w znowelizowanym brzmieniu). W związku z powyższym skład podejmujący uchwałę rozważył, czy zastąpienie słowa "udziela" określeniem "wydaje" podyktowane było potrzebą doprecyzowania budzącej wątpliwości regulacji prawnej, pozwalającego na usunięcie mankamentów związanych ze stosowaniem niektórych przepisów Ordynacji podatkowej, czy też chęcią nadania tym przepisom właściwego, odpowiadającego ich funkcji, brzmienia. Odwołując się do poglądów przedstawicieli doktryny uznających za nieadekwatny do istoty omawianej instytucji prawnej czasownikowy zwrot "udzielać" na rzecz bardziej adekwatnych określeń "dokonywać" lub "wydawać" wskazał na redakcyjny charakter wprowadzonych zmian jak również na istotne znaczenie unormowania zawartego w art. 14e o.p., do którego odsyła art. 14o regulujący kwestię "milczącej" interpretacji. Treść art. 14e o.p. pozwala na wyprowadzenie wniosku, że interpretacja ma dotrzeć do konkretnego podmiotu, a tym samym - jej wydanie musi zawierać element przekazania określonej informacji wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny skonkludował, że pod rządem obowiązującej obecnie regulacji prawnej, zwrot "wydać interpretację" jest ścisłym odpowiednikiem słów "udzielić interpretacji", gdyż zmiana brzmienia stosownych przepisów Ordynacji podatkowej nie stwarza podstaw do innego - niż w stanie prawnym obowiązującym do 1 lipca 2007 r. - rozumienia pojęcia "niewydanie interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art. 14 d" (art. 14o § 1 o.p.). Wypowiedź tę uzupełniono spostrzeżeniem, że istnienie obowiązku doręczenia interpretacji można wyprowadzić pośrednio z treści art. 14i § 2, do którego również odsyła rozważany w sprawie przepis art. 14o § 2 o.p. W myśl art. 14i § 2 o.p., interpretacje indywidualne wraz z informacją "o dacie doręczenia" są niezwłocznie przekazywane organom podatkowym właściwym ze względu na zakres spraw będących przedmiotem interpretacji oraz właściwemu organowi kontroli skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w powyższej uchwale i dodaje, że również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie stanu prawnego obowiązującego po dniu 1.07.2007r. pojęcie "niewydania" interpretacji użyte w art. 14o § 1 o.p. jest interpretowane jako brak jego doręczenia w terminie 3 miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku (por. wyrok WSA: z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt ISA/Po 1403/08, z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt ISA/Lu 664/08 i z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 698/08 – Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Jak wyżej wskazano, w rozpoznawanej sprawie bezspornie doszło do doręczenia interpretacji indywidualnej pełnomocnikowi podatnika po upływie 3 miesięcy od dnia jej otrzymania przez organ, co stanowi naruszenie art. 14d o.p., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Równocześnie organ nie podejmował żadnych czynności, ani też nie zaistniały żadne okoliczności wymienione w art. 139 § 4 o.p., co prowadzi do wniosku, że termin określony w art. 14d o.p. upłynął z dniem 19 maja 2008 r. Oznacza to, że z mocy art. 14o § 1 Ordynacji rozumianego jako obowiązek doręczenia wnioskodawcy interpretacji indywidualnej nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia jej otrzymania w obrocie prawnym pojawia się interpretacja o określonej treści, a mianowicie uznająca stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w pełnym zakresie - tzw. "milcząca interpretacja" (art. 14o § 1 o.p.). W związku z powyższym będąca przedmiotem skargi interpretacja indywidualna sporządzona dnia 19 maja 2008 r. a doręczona dnia 21 maja 2008 r. nie może pozostawać w obiegu prawnym, gdyż moc wiążącą zyskała interpretacja przedstawiona we wniosku podatnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację. Podstawę wstrzymania wykonania zaskarżonej interpretacji stanowi art. 152, zaś o kosztach postępowania, na które składa się: wpis od skargi w kwocie 200,00 zł, – orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło