VI SA/Wa 1963/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-12

Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Zbigniew Rudnicki, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu (lub życiu/zdrowiu) uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego, mimo że nie jest równoznaczne ze skazaniem, zawiera w sobie stwierdzenie popełnienia przestępstwa. W związku z tym, fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu (lub życiu/zdrowiu), nawet jeśli postępowanie zostało warunkowo umorzone, uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską, ponieważ z mocy prawa należy uznać taką osobę za taką, co do której istnieje obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ Policji nie ma w takiej sytuacji swobody uznania.
Stan faktyczny
Skarżący A. W. został pozbawiony pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na fakt, że toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne dotyczące przywłaszczenia mienia, które zostało następnie warunkowo umorzone. Skarżący argumentował, że warunkowe umorzenie powinno być traktowane jako niekaralność i nie powinno stanowić podstawy do cofnięcia pozwolenia. Organy Policji uznały, że popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, nawet warunkowo umorzonego, uzasadnia cofnięcie pozwolenia, powołując się na art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dodatkowo, organy wzięły pod uwagę wcześniejsze warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko zdrowiu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm. dalej u.b.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zostało wszczęte z uwagi na uzyskanie informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym dotyczącym popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. W toku postępowania organ ustalił, że Sąd Rejonowy w L. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2008 r. warunkowo umorzył na okres 1 roku próby postępowanie karne w tej sprawie i orzekł wobec skarżącego świadczenie pieniężne w kwocie 500 zł na rzecz S. w G. Skarżący był oskarżony o to, że w dniu [...] listopada 2007 r. w S., dokonał przywłaszczenia mienia powierzonego w postaci betoniarki, łopaty budowlanej, taczek i wiertła ogrodniczego o ogólnej wartości 1400 zł, na szkodę M. K. przy przyjęciu, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwo z art. 284 § 2 i 3 k.k. Organ I instancji na podstawie powyższych okoliczności zakwalifikował skarżącego do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i w konsekwencji wydał decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., uznając, że skarżący popełnił przestępstwo przeciwko mieniu, czyli wprost wskazane przez ustawodawcę jako stwarzające obawę użycia broni w sposób określony w powołanym przepisie prawa. Od decyzji tej skarżący odwołał się, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie skarżącego umorzenie postępowania karnego jest tego typu instytucją prawa karnego, która pozwala uznać go za osobę niekaraną. Skarżący wyjaśnił ponadto, na czym polegał dokonany przez niego czyn karny i powołał się na łagodne potraktowanie go przez Sąd i Prokuraturę. Wniósł o zapoznanie się organu odwoławczego z aktami sprawy karnej. Wskazał, iż jego postępowanie w niczym nie stwarza zagrożenia dla środowiska i otoczenia. Podniósł, iż jest myśliwym od 20 lat i nigdy nie miał żadnych postępowań związanych z posiadaniem broni i myślistwem, ponadto posiada pozytywną opinię wśród myśliwych i nie prowadzono w stosunku do niego żadnych postępowań dyscyplinarnych. Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że skarżący popełnił przestępstwo przeciwko mieniu (art. 284 § 2 i 3 k.k.), a więc wprost wskazane przez ustawodawcę, jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu nie ma przy tym znaczenia, że nie został za nie skazany, bo sąd warunkowo umorzył postępowanie karne. Z samego brzmienia art. 66 § 1 k.k. wynika, że warunkowe umorzenie postępowania może zostać orzeczone m.in. wówczas, gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, chociaż wina nie jest znaczna. Nie jest zatem możliwe zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania karnego, jeżeli przestępstwo nie zostało popełnione. Organ wskazał, że prawomocna ocena skarżącego, wyrażona w wyroku umarzającym warunkowo postępowanie stanowi tylko prognozę, iż nie popełni ona w przyszłości przestępstwa. Nie jest ona jednak równoznaczna z oceną, iż strona nie naruszy przepisów prawa administracyjnego określającego zasady bezpiecznego posiadania i używania broni, a tym samym nie stworzy takiego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, które nie jest stypizowane w kodeksie karnym lub innych ustawach jako przestępstwo. Dlatego też prawomocny wyrok sądu warunkowo umarzający postępowanie karne nie wiąże organu Policji w ocenie postępowania skarżącego w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. w ocenie czy ustalony stan faktyczny stwarza podstawę do wyciągnięcia konsekwencji administracyjnoprawnych w postaci obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia. Organ zauważył przy tym, iż przywołane przepisy nie nakazują udowodnienia, iż posiadacz pozwolenia wykorzysta broń w sposób w nich opisany, wystarczające jest bowiem domniemanie obawy takiego zachowania. Zdaniem organu obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wynika z faktu, iż skarżący popełnił przestępstwo przeciwko mieniu, a więc takie, które sam ustawodawca zakwalifikował do czynów uzasadniających obawę użycia broni w sposób, o którym mowa w tym przepisie. Z tych też względów organ odwoławczy nie uznał za zasadne zapoznania się z aktami sprawy karnej o ten czyn, bowiem okoliczności jego popełnienia, jakie miałyby być na tej podstawie ustalone, z uwagi na brzmienie wyżej wskazanego przepisu prawa, nie mogły przesądzić o odmiennym rozpatrzeniu niniejszej sprawy. Słuszność zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. potwierdzają – w ocenie organu – też inne ustalone w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące przestrzegania przez niego przepisów prawa. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] maja 2006 r., w stosunku do skarżącego zostało warunkowo umorzone na okres próby wynoszący 2 lata postępowanie karne, w którym zarzucono mu popełnienie czynu z art. 157 § 1 k.k., zakwalifikowanego w kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu. Także ten czyn, jako wprost wymieniony w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. mógł stanowić przesłankę do cofnięcia pozwolenia na broń, jednakże organ I instancji prowadząc właśnie z tego powodu w 2006 r. postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń uznał, iż z uwagi na jej dotychczasową niekaralność, dobrą opinię środowiskową i tryb życia, a także sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd karny możliwe jest pozostawienie mu pozwolenia na broń. Pozytywne prognozy organu co do dalszego zachowania skarżącego nie spełniły się jednak, bowiem dwa lata po popełnieniu czynu godzącego w życie i zdrowie, dopuścił się on kolejnego czynu karalnego, tym razem godzącego w mienie. W tej sytuacji organy Policji uznały, iż nie daje on gwarancji bezpiecznego i zgodnego z prawem używania broni i amunicji, w związku z czym uznały za zasadne cofnięcie mu pozwolenia na broń. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Przytoczył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji I instancji, podkreślając ponownie, że czyn którego się dopuścił nie uzasadnia obawy, że może użyć broni palnej w sposób naganny, zagrażający środowisku i otoczeniu. Zaakcentował, że nigdy nie miał żadnych konfliktów lub naruszeń prawa związanych z bronią. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zwrócił uwagę, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem. Świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu, taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.02.153.1270) dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialną podstawę orzekania regulują przepisy wskazane w zaskarżonej decyzji - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z powołanym przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wyznacza generalną zasadę, jako pierwszą przesłankę stanowiąc, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a dodatkowo wprowadza drugą przesłankę obejmującą krąg osób w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zastosowanie przez organy Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazane prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika w sposób oczywisty, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie. W takim bowiem przypadku jednostka, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., II OSK 994/07, a także wyrok NSA z 30 sierpnia 2007 r., II OSK 1166/06, wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 357/07, wyrok z 13 maja 2008 r., II OSK 514/07, wyrok z 30 grudnia 2008 r., II OSK 1708/07). Skarżący nie został wprawdzie skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, gdyż postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, nie jest jednak sporne, że przypisywanego mu czynu, tj. przywłaszczenia mienia dopuścił się. W ocenie Sądu organy Policji zasadnie uznały, że w związku z popełnieniem przez skarżącego przestępstwa przeciwko mieniu, z mocy prawa należy uznać go za osobę, co do której istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Obawy tej nie niweluje okoliczność, że skarżący nie został skazany za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Zauważyć bowiem należy, że ustawodawca przyjął, że obawę niewłaściwego użycia broni stwarzają nie tylko osoby skazane prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, ale także te, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przepisie tym położono akcent na rodzaj (charakter) popełnionych przestępstw, a nie na to czy doszło do prawomocnego skazania za ich popełnienie. Logiczne zatem wydaje się przyjęcie, że skoro obawę użycia broni niezgodnie z przepisami stwarza już osoba tylko podejrzana o popełnienie wyszczególnionych w ustawie przestępstw, to tym bardziej stwarza ją podmiot, co do którego nie zachodzą żadne wątpliwości, że dopuścił się danego przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest bowiem możliwe tylko gdy okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. W wyroku z 22 listopada 2006 r., II OSK 1366/05 NSA uznał za zasadne, przyjmując, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest oczywiście równoznaczne z wyrokiem skazującym, ale zawiera w sobie – implicite – stwierdzenie popełnienia przestępstwa, cofnięcie pozwolenia na broń przy popełnieniu czynów uzasadniających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W okolicznościach niniejszej sprawy organy Policji zasadnie uznały, że obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego uzasadnia dodatkowo okoliczność, że skarżący w 2005 r. (a więc dwa lata wcześniej niż przestępstwo przeciwko mieniu) popełnił przestępstwo przeciwko zdrowiu, a więc także takie, którego dopuszczenie się z mocy prawa uzasadnia obawę określoną w ustawie o broni i amunicji. Również w tym przypadku postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, nie zmienia to jednak faktu, że wina skarżącego została przesądzona. Wprawdzie wówczas organy Policji zdecydowały się umorzyć postępowanie administracyjne w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń, ale jak słusznie przyjęły rozstrzygając w przedmiotowej sprawie ówczesne pozytywne prognozy organu co do dalszego zachowania skarżącego nie spełniły się. W tej sytuacji organy były uprawnione wziąć pod uwagę także popełnienie przestępstwa przeciwko zdrowiu. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że ocena sądów karnych dokonywana była na potrzeby spełnienia przez skarżącego przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania karnego, natomiast ocena organów Policji miała odpowiedzieć na pytanie, czy może być on posiadaczem broni palnej. Okoliczności ustalone w niniejszej sprawie zasadnie – w ocenie sądu – doprowadziły uprawnione organy do uznania, że skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej powinno być cofnięte. Przy stwierdzeniu, że skarżący popełnił dwa przestępstwa, które z mocy prawa, przesądzają istnienie obawy niezgodnego z prawem użycia broni, organy Policji nie były obowiązane badać okoliczności w jakich doszło do popełnienia tych przestępstw, gdyż są one irrelewantne w niniejszej sprawie. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją uznaniową, lecz związaną, co oznacza, iż organ przy spełnieniu określonych prawem przesłanek, ma obowiązek cofnąć uprzednio udzielone pozwolenie, nie mając możliwości ważenia interesu publicznego i interesu strony, w tym brania pod uwagę i przydawania decydującego dla rozstrzygnięcia znaczenia takim okolicznościom, jak zaufanie kolegów myśliwych, jakim cieszy się skarżący, dobra opinia o nim, czy też, że skarżący nie miał żadnych postępowań związanych z niewłaściwym posiadaniem lub używaniem broni palnej. Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło