II GSK 382/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński Małgorzata Korycińska Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 3/09 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r., I SA/Ol 3/09 oddalił skargę L. K. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej: ARiMR) w O. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożenia sankcji. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. L. K. w dniu [...] maja 2007 r. złożył w Biurze Powiatowym ARMiR w K. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. W tym samym dniu wnioskodawca złożył deklarację nr [...] o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na celne energetyczne w gospodarstwie, która stanowiła załącznik do wniosku o przyznanie płatności. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z [...] września 2008 r. nr [...], przyznał L. K. płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz odmówił przyznania płatności w odniesieniu do upraw roślin energetycznych oraz nałożył na wnioskodawcę sankcję finansową. W uzasadnieniu organ stwierdził, że kontrola administracyjna wykazała 0,00 ha powierzchni upraw roślin energetycznych, co wynika z niedopełnienia przez stronę warunków wynikających z art. 31 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, zgodnie z którym wnioskodawcy deklarują właściwym organom łączną ilość zbieranych surowców w rozbiciu na gatunki oraz potwierdzają dostarczone ilości surowców i strony, do których skierowano takie dostawy. L. K. był zobowiązany złożyć deklarację o ilości zebranych roślin energetycznych, które będą wykorzystane lub przetworzone na cele energetyczne w gospodarstwie. Wobec nie spełnienia tego obowiązku przez wnioskodawcę odmówiono przyznania płatności w tym zakresie oraz nałożono sankcję finansowe. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. stwierdził również, że w sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania obniżek i wyłączeń, na podstawie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Dyrektor W.-M. Oddziału Regionalnego ARiMR, rozpatrujący sprawę na skutek odwołania skarżącego, decyzją z [...] listopada 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że powodem odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych oraz nałożenia sankcji finansowej była okoliczność nie złożenia w wymaganym terminie deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych. Zgodnie z § 2 pkt 4 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz.U. Nr 139, poz. 979), wnioskodawcy przedkładają Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR deklarację o ilości zebranych roślin energetycznych, które będą wykorzystane lub przetworzone na cele energetyczne w gospodarstwie w terminie 30 dni od dnia zbioru tych roślin - w przypadku roślin energetycznych zebranych w okresie od dnia 15 marca do dnia 31 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności energetycznej. Wnioskodawca podpisując wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania tej płatności, w tym zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem oraz o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż L. K. nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości, polegającej na nie przedłożeniu w wymaganym terminie deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych, które będą wykorzystane lub przetworzone na cele energetyczne w gospodarstwie. Dyrektor W.-M. Oddziału Regionalnego ARiMR zauważył, że skarżący przyznał w odwołaniu, że sprzedał rzepak ze względu na niemożność jego przetworzenia na cele energetyczne w gospodarstwie. Okolicznością uniemożliwiającą przetworzenie rzepaku był brak specjalistycznych maszyn i urządzeń oraz niespójne i niejasne przepisy regulujące przerób rzepaku. W ocenie organu odwoławczego podane przyczyny nie mogą być uznane za siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę L. K. podniósł, że na zadeklarowanej powierzchni 60 ha skarżący w 2007 r. uprawiał rzepak ozimy. Do tej powierzchni zostały skarżącemu przyznane płatności JPO i UPO. Przeprowadzona kontrola administracyjna, która polega na badaniu kompletności wymaganych prawem dokumentów oraz ich poprawności wykazała, że skarżący nie złożył w określonym terminie deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych, które będą wykorzystane lub przetworzone na cele energetyczne w gospodarstwie. Na tej podstawie ustalono, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku do płatności energetycznej, a powierzchnią spełniającą wymogi do przyznania tejże płatności, wynosi 100%. W konsekwencji organy obu instancji trafnie przyjęły, że L. K. nie spełnił warunków do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i w związku z tym odmówiły jej przyznania oraz nałożyły sankcję. Sąd wskazał, że organ odwoławczy w motywach decyzji rozważał możliwość zastosowania w sprawie art. 68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 i wskazał dlaczego uznał, że skarżący naraził się na zarzut niedbalstwa. Wnioskodawca nie dołożył bowiem należytej staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej o swoje interesy. Nadto organ słusznie stwierdził, że nie można uznać podanych przez wnioskodawcę powodów nie przetworzenia rzepaku na cele energetyczne, za siłę wyższą, bądź nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że deklaracja o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na cele energetyczne w gospodarstwie złożona przez skarżącego w dniu [...] maja 2007 r. (k. [...] akt administracyjnych) stanowiła załącznik do wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 (k. [...] akt administracyjnych). W deklaracji skarżący zobowiązał się do wykorzystania lub bezpośredniego przetworzenia na cele energetyczne wszystkich zebranych roślin energetycznych, wymienionych w części IV deklaracji, najpóźniej w terminie do dnia 31 lipca drugiego roku następującego po roku, w którym dokonano zbioru (część VI punkt 1). Z kolei we wniosku o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem, jak również zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem (część VIII). L. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Nadto wniósł o "nakazanie stronie przeciwnej wypłacenia skarżącemu potrąconej mu niesłusznie w decyzji przyznającej należne płatności do gruntów rolnych na rok 2008, nr [...] z dnia 17 września 2008 r., kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami, od dnia [...] marca 2009 r. do dnia zapłaty". Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie Kodeksu Dobrej Administracji, przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., 2. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 3. naruszenie art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm. powoływanej dalej jako ustawa o płatnościach), 4. naruszenie rozdziału 5 - art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L z dnia 21 października 2003 r. Nr 270, str. 1; dalej jako: rozporządzenie 1782/2003). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 3 Kodeksu Dobrej Administracji w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Na obowiązek fachowej i rzetelnej pomocy ze strony administracji w sytuacji, gdy zakończenie procesu weryfikacji dokumentu jest utrudnione z przyczyn niezależnych od zainteresowanego wskazywał w swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny. Sytuacja, w której zainteresowany nie ma możliwości uzyskania ustawowo określonych uprawnień wskutek podjętych w czasie obowiązywania ustawy nieracjonalnych działań ustawodawcy oraz zaniedbań administracji publicznej nie może mieć miejsca w systemie demokratycznego państwa prawnego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady praworządnego państwa prawa i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji), zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i prawa (której istota sprowadza się do takiego stanowienia i stosowania prawa, by obywatel mógł układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na skutki prawne, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji) oraz zasady praworządności określonej w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Wnoszący skargę kasacyjną podniósł ponadto, że wniosek o płatności na rok 2007 skarżący złożył w dniu [...] maja 2007 r. w wymaganym terminie, rzetelnie ujmując wszystkie dane według wymogów określonych w ustawie. Natomiast Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie wyjaśnił, czy w kontekście art. 68 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 działanie producenta było zawinione czy też nie, gdyż obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy rolnik nie jest winny nieprawidłowości. Skarżący podniósł, że w deklaracji nr [...], w sprawie wykorzystania lub przetworzenia roślin energetycznych na cele energetyczne nie ma zobowiązań do składania przez rolnika deklaracji o ilości zebranych nasion energetycznych w gospodarstwie. Podpisana przez skarżącego deklaracja w pkt. 3 zobowiązywała go wyłącznie do "umożliwienia przeprowadzenia niezbędnych kontroli osobom upoważnionym do wykonywania czynności kontrolnych" a odsyłacz do tego punktu zawiera zapis, że "dotyczy zmiany lub wycofania deklaracji do dnia 31 maja danego roku". Organ nie dokonywał żadnych kontroli uprawianego przez skarżącego rzepaku na cele energetyczne. L. K. nie wycofał swojej deklaracji nr [...], gdyż nie wiedział, że z powodów trudności technicznych i administracyjnych nie będzie w stanie zbudować urządzeń do przerobu nasion rzepaku na cele energetyczne. Telefonicznie informował Biuro Powiatowe ARiMR w K. o tym, że z przyczyn od niego niezależnych nie wykorzysta zebranych nasion rzepaku na potrzeby energetyczne i dokona ich sprzedaży. Skarżący nie był przez organ informowany ani uprzedzany, że w przypadku nie wykorzystania zebranego rzepaku na cele energetyczne, będzie obciążony sankcjami. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor W.o-M. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach określonych skargą kasacyjną stwierdza, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że cena zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wymaga poczynienia kilku uwag o charakterze ogólnym. Skarga kasacyjna powinna odpowiadać warunkom formalnym i materialnym określonym w art. 176 p.p.s.a. Do szczególnych wymagań skargi kasacyjnej należy zaliczyć między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga powołania w niej konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w wypadku podniesienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już wspomniano istotnym wymogiem materialnym (konstrukcyjnym) skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie właściwych podstaw kasacyjnych, wskazanie zarzutów oraz ich uzasadnienie jest ważnym elementem skargi kasacyjnej również dlatego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów ani stawiania hipotez w zakresie przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, co wynika ze wspomnianego związania sądu granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Określenie podstaw kasacyjnych polega na jednoznacznym wskazaniu konkretnych przepisów prawa, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd I instancji, z jednoczesnym oznaczeniem formy tego naruszenia. Z kolei uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mimo że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionej podstawy, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonej podstawy kasacyjnej. W związku z tym w uzasadnieniu należy odnieść się nie tylko do poglądu przyjętego przez sąd, ale również sprecyzować własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku. (por. wyroki NSA z : 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04 Lex nr 186863; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04 Lex nr 238595; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05 Lex nr 173263; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06 Lex nr 236385; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06 Lex nr 281385). Przystępując do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów należy stwierdzić, że poszczególne zarzuty nie zostały zakwalifikowane do podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., co poważnie utrudnia ich ocenę. Ponadto nie wszystkie z nich odpowiadają warunkom wynikającym z art. 176 p.p.s.a. Strona wnosząca skargę kasacyjną, zarzuciła między innymi naruszenie art. 18 i art. 19 ustawy o płatnościach. Wymienione przepisy dzielą się na jednostki redakcyjne – ustępy. Każda jednostka redakcyjna wskazanych w zarzucie przepisów ustawy o płatnościach reguluje inne kwestie. Skarżący nie wskazał, który z ustępów art. 18 i art. 19 ustawy o płatnościach został naruszony przez Sąd I instancji i w związku z tym nie sposób ustalić, czego dotyczy omawiany zarzut. Wątpliwości co do treści zarzutu nie usuwa uzasadnienie skargi kasacyjnej, gdyż strona w ogóle nie wyjaśniła na czym polegało uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że analizowany zarzut nie mógł być uznany za trafny. Powyższe uwagi w pełni odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 28 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/03. Również w tym przypadku skarżący nie określił jednostki redakcyjnej przepisu, którego naruszenie zarzucił Sądowi I instancji, ani nie wskazał, na czym polegało uchybienie Sądu. Z tych przyczyn omawiany zarzut należało ocenić jako niesłuszny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, "...czy w kontekście art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. działanie producenta było zawinione, czy też nie...". Według skarżącego, składając deklarację nr [...] nie zobowiązywał się on do składania informacji o ilości zebranych w gospodarstwie nasion energetycznych. Ponadto nie był informowany przez ARiMR, że w przypadku nie wykorzystania zebranego rzepaku na cele energetyczne będą obciążały go sankcje. W związku z przytoczonym stanowiskiem stwierdzić należy, że zarówno organy orzekające w sprawie jak i Sąd I instancji przyjęły, iż przyczyną odmowy przyznania skarżącemu płatności do upraw roślin energetycznych było nie złożenie przez niego deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że zaniechanie złożenia deklaracji było przez niego niezawinione. Z tej przyczyny Sąd I instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania obniżek i wyłączeń na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004. Dodać należy, że okoliczności, na które powołuje się skarżący są związane z brakiem odpowiedniego sprzętu do przetworzenia rzepaku i w żadnym stopniu nie wyjaśniają powodów zaniechania złożenia deklaracji o ilości zebranych roślin energetycznych. Zgodnie z art. 36 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, wypłacenie wnioskodawcom kwot pomocowych w ramach dopłat do roślin energetycznych, dokonywane jest po spełnieniu następujących warunków: zebrania wymaganej ilości surowców zgodnie z art. 34, przedłożenia właściwym organom oświadczenia przewidzianego w art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 2, przeprowadzenie przez właściwe organy kontroli przewidzianej w art. 35 lit. a). Oświadczeniem, o którym mowa w art. 34 ust. 2 jest deklaracja zbiorów, zawierająca co najmniej informacje o dacie zbiorów i ilości zebranych surowców. Natomiast stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy o płatnościach jedną z przesłanek przyznania płatności obszarowej do upraw roślin energetycznych jest spełnienie warunków określonych w rozdziale 8 rozporządzenia nr 1973/2004 (reguluje on kwestie dopłat do roślin energetycznych). Powyższe prowadzi do wniosku, że w wypadku, gdy choćby jeden z warunków wymienionych w rozporządzeniu nr 1973/2004 nie zostanie spełniony płatność do upraw roślin energetycznych nie może być przyznana. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. W związku z tym skarżący nie może skutecznie powoływać się na nieznajomość tych zasad, będącą efektem braku właściwego pouczenia przez pracowników ARiMR. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest również trafny, ogólnie sformułowany zarzut naruszenia art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 7 i 9 k.p.a. Postępowanie wywołane skargą kasacyjną dotyczy wyroku, w którym Sąd I instancji nie uznał prawa skarżącego do uzyskania płatności do upraw roślin energetycznych na rok 2007. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady państwa prawnego, a także zasady budowania przez organy administracji publicznej zaufania do obywateli należy oceniać w kontekście rozpoznawanej sprawy. Okoliczność, że organy administracji odmówiły skarżącemu przyznania omawianej płatności i nałożył sankcje, w sytuacji gdy działały zgodnie z prawem, nie może stanowić o naruszeniu tej zasady. Również z tej przyczyny niesłuszny jest zarzut naruszenia prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Z analizy akt sprawy wynika, że skarżący miał zapewniony dostęp do sądu, w tym prawo do korzystania ze środków odwoławczych. W związku z tym stwierdzić należy, że L. K. w pełni realizował prawo do sądu zagwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji zauważyć należy, że przepisy te nie wchodzą w zakres obowiązującego w Rzeczpospolitej Polskiej porządku prawnego i mogą być stosowane przez organy administracji publicznej wyłącznie jako dyrektywy interpretacyjne w stosowaniu prawa krajowego. Rozumiejąc w ten sposób zarzuty skargi kasacyjnej nie można podzielić poglądu o naruszeniu powołanych zasad w postępowaniu organów orzekających w sprawie. Niekorzystny dla skarżącego wynik postępowania administracyjnego, wynikający z nie spełnienia przez niego warunków do uzyskania płatności do upraw roślin energetycznych nie może być uznany za przejaw naruszania standardów określonych w Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.