II GSK 511/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 701/08 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r., bez numeru w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S.; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 701/08, wydanym w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r., bez numeru, w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, uchylono zaskarżoną decyzję. Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan sprawy: W dniu 28 marca 2007 r. H. M., zwany dalej "skarżącym", złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną swoją oraz małżonki. Niewywiązywanie się z obowiązku płacenia składek uzasadnił brakiem zleceń na wykonywaną pracę i spadkiem dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Według ustaleń ZUS dokonanych w zaskarżonej decyzji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, skarżący w okresie od 1 stycznia 1993 r. do 8 kwietnia 2001 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług przewozowo-transportowych. Zaległości w opłaceniu składek wyniosły ca 31.000 zł. Wierzytelność ZUS została zabezpieczona na nieruchomości skarżącego opisanej w KW 54533 przez wpis hipoteki przymusowej oraz otrzymywanym przez skarżącego wynagrodzeniu. Dochód skarżącego w miesiącu kwietniu 2008 r. wyniósł 1.326 zł, a łączny małżonków 2.526 zł. Wydatki na podstawie dołączonej dokumentacji i świadczenia: za czynsz, wodę, energię, kredyt, leki łącznie wynoszą - 891,19 zł, a więc na potrzeby rodziny pozostaje kwota (brutto) 1.634,81 zł. Zdaniem organu, w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), a także w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), które mogłyby uzasadniać uwzględnienie wniosku skarżącego o umorzenie omawianych składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., przekazanej na podstawie przepisów rozporządzenia Prezydenta RP z 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania do rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz.1016) do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. postanowieniem z dnia 13 października 2008 r., skarżący zakwestionował ocenę organu odwoławczego, że dochód rodziny skarżącego uległ znacznej poprawie. W szczególności ZUS nie odniósł się do kwestii środków na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny, na co m.in. wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2073/07, uchylając wcześniejszą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 czerwca 2007 r. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 701/08, jak to wskazano na wstępie, uchylono zaskarżoną decyzję. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, nie bez znaczenia pozostaje fakt wydania omawianej decyzji po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. V SA/Wa 2073/07 wcześniejszej decyzji ZUS. Kontrola zaskarżonej decyzji winna być również wykonana z uwzględnieniem przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Poprzednia decyzja została uchylona z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co najmniej niedanie w uzasadnieniu wyrazu wnikliwej analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Zabrakło wywodu, który obrazowałby dlaczego uznano wniosek skarżącego za niezasługujący na uwzględnienie, co stanowi bezwzględny obowiązek organu. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej legalności Sąd pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 28 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazał na możliwość umorzenia przez ZUS składek w całości lub w części. W myśl tych przepisów należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, natomiast odnośnie ubezpieczonych będących płatnikami składek, możliwość umorzenia należności może mieć miejsce również przy braku ich całkowitej nieściągalności. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia składek, która musi spełniać wymogi określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji poza ustaleniami w zakresie sytuacji materialnej oraz zabezpieczenia wierzytelności organ odwoławczy nie podjął działań w celu ustalenia stanu zdrowia skarżącego, na co się powoływał we wniosku o umorzenie należności. Nie jest też wystarczające ocenianie sytuacji materialnej skarżącego tylko z punktu możliwości egzekucji należności z tytułu składek. Lakoniczne stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym skarżącego stanowi podstawę zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych, nawet w przypadku ewentualnego dochodzenia należności ponad kwotę wolną od potrąceń, nie stanowi zdaniem Sądu pierwszej instancji wywiązania się organu z obowiązku wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Takie uzasadnienie decyzji jest sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Powyższe względy, zdaniem Sądu pierwszej instancji, uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien w sposób wszechstronny wyjaśnić stan faktyczny sprawy w oparciu o przedstawione mu przez skarżącego informacje o jego stanie majątkowym, w szczególności o wysokości dochodów służących zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych jego rodziny, w sposób racjonalny ocenić możliwości poniesienia przezeń wydatków na zapłatę należności z tytułu składek, także przy uwzględnieniu rzeczywistej, a nie tylko hipotetycznej możliwości zaspokojenia w przyszłości tego długu z innych składników majątku zobowiązanego, a następnie w wyniku tej oceny podjąć stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, wszechstronnie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w S. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a i 3b powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z § 3 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez ich błędną wykładnię i nieuzasadnione uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały zbadane wynikające z tej regulacji przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, jak również, że skarżący wykazał okoliczności uzasadniające stanowisko, że taka dogłębna ocena doprowadziłaby do umorzenia należności, ponadto poprzez utożsamianie decyzji uznaniowej wydawanej przez ZUS na podstawie powołanej regulacji z obowiązkiem umorzenia należności, 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo braku naruszenia prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, jak również mimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. Jak podnosi ZUS w sprawie nie zaistniała przesłanka całkowitej trwałej nieściągalności, o której mowa w przepisach art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a to z uwagi na skuteczną egzekucję. Skarżący nie wykazał też, aby ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie był w stanie opłacić należności składkowych. Biorąc pod uwagę brak powołania się skarżącego na konkretne niecodzienne, szczególne okoliczności, które mogłyby stanowić ustawową przesłankę umorzenia należności z tytułu składek, a jedynie na swoją sytuację finansową (niski dochód), organ przeanalizował ową sytuację finansową, przy uwzględnieniu mających dla niej istotne znaczenie uwarunkowań rodzinnych. Wbrew też stanowisku Sądu pierwszej instancji organ wziął pod uwagę również dokumentację zdrowotną, albowiem uwzględnił koszt zakupu lekarstw, na które wydatkowane są przez skarżącego pieniądze z domowego budżetu. Z uwagi zaś na fakt wykonywania pracy przez skarżącego i jego żonę, nie można było brać pod uwagę z punktu widzenia zaistnienia ważnego interesu skarżącego ewentualnego zaistnienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie składek. Decyzja w przedmiocie umorzenia składek jest decyzją uznaniową. Uznaniowość nie oznacza dowolności. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji ZUS dokonał wnikliwiej analizy wszystkich okoliczności związanych z sytuacją skarżącego i jego rodziny. Ustalono źródła dochodów, stan majątku oraz zakres wydatków wskazanych przez skarżącego. Wszystko to znalazło swoje odzwierciedlenie w obszernym uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności, które ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych precyzuje w sposób ścisły. Zdaniem organu, nie zaistniały także przesłanki uzasadniające zastosowanie umorzenia na mocy regulacji powołanego rozporządzenia. Odwołuje się ono bowiem do wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest on w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Nie wystarcza wykazywanie przez zobowiązanego uciążliwości i trudności w zapłacie, gdyż jest to oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy. Wskazane przepisy nie wyjaśniają, co należy uważać za zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, jednakże, dokonując wykładni gramatycznej, należy przyjąć, że chodzi tu o niezbędne minimum, a nie przeciętny poziom życia. Wprawdzie zapłata należności pogorszy sytuację rodzinną, jednak nie daje to wystarczającej podstawy, aby umorzyć omawiany dług. Na zobowiązanym spoczywa ciężar wykazania istnienia przesłanek umorzenia. Organ jest wprawdzie związany regulacją art. 77 § 1 k.p.a., jednak nie może poszukiwać za stronę okoliczności, które miałyby uzasadniać złożony przez stronę wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Jednakże, co wymaga podkreślenia, rozpoznanie zarzutów procesowych podniesionych w skardze kasacyjnej winno być, przynajmniej w pierwszej kolejności, dokonane pod kątem prawidłowości kontroli Sądu pierwszej instancji w zakresie zgodności z przepisami postępowania administracyjnego ustaleń organu, iż ustalony przez niego stan faktyczny mieści się w hipotezie przepisu prawa materialnego, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną dla odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie składek stanowił art. 28 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Zgodnie z art. 28 ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie do art. 28 ust. 3 powołanej ustawy całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: pkt 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; pkt 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; pkt 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; pkt 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; pkt 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; pkt 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; pkt 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z uwagi na skuteczną egzekucję należności składkowych z wynagrodzenia za pracę skarżącego trafne jest stanowisko organu zajęte w zaskarżonej decyzji i w skardze kasacyjnej o braku podstaw do umorzenia składek na podstawie przepisów art. 28 ust. 1 powołanej ustawy, a to z uwagi na niezaistnienie względem skarżącego stanu całkowitej nieściągalności składek w świetle art. 28 ust. 3 omawianej ustawy. Na mocy art. 28 ust. 3a powołanej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe w tej mierze zasady normuje § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydanego na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl § 3 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Istota sprawy sprowadza się do zagadnienia, czy w sprawie zaszły przesłanki dla umorzenia należności składkowych na podstawie § 3 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia w związku z art. 28 ust. 3a ustawy. W zaskarżonej decyzji, z czym zgodzić się należy ze skargą kasacyjną, organ odwoławczy powołał wszystkie dowody, jakie skarżący przedłożył do akt sprawy na poparcie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, również pod kątem § 3 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem zajętym w skardze kasacyjnej, że wprawdzie organ jest związany regulacją art. 77 § 1 k.p.a., jednakże jego powinność w zakresie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy nie może iść tak daleko, aby na ZUS przerzucić ciężar poszukiwania za stronę okoliczności, które miałyby uzasadniać wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, tym bardziej w sytuacji, gdy umorzenie składek jest wyjątkiem od zasady opłacania ich przez przedsiębiorcę. Natomiast takie oczekiwanie pod adresem ZUS postawił Sąd pierwszej instancji, zarzucając organowi, bez bliższego zresztą uzasadnienia, naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a., a także art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). Nietrafne jest również, zresztą także bliżej niewykazane, dalsze ustalenie Sądu pierwszej instancji zarzucające organowi, co zasadnie kwestionuje skarga kasacyjna, uzasadnienie decyzji bez odniesienia ustaleń faktycznych do przepisów wskazanych jako podstawa rozstrzygnięcia. Organ odniósł się do tej kwestii, również pod kątem zbadania, czy w sprawie istnieją przesłanki dla umorzenia składek na podstawie przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W zaskarżonej decyzji poddano analizie, z jednej strony dochody uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę, z drugiej zaś ponoszone wydatki, w tym także na zakup leków ustalając, że nawet po potrącaniu zaległych składek skarżący i jego rodzina będą mieli środki na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb życiowych. Sąd pierwszej instancji a priori zakładając, bez bliższego uzasadnienia, że w postępowaniu administracyjnym sprawa nie dojrzała do jej rozstrzygnięcia, tym samym nie skontrolował powyższych ustaleń organu odwoławczego, który odniósł się do istoty sprawy i rozstrzygnął ją. W rzeczy samej Sąd pierwszej instancji uchylił się od merytorycznego zbadania skargi, zarzucając organowi, bez bliższego uzasadnienia, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Zasadny jest więc zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przez organ art. 7 k.p.a., czego Sąd pierwszej instancji nie wykazał. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę skierował do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji (art. 185 p.p.s.a.), a to dla merytorycznego zbadania skargi. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasadzenia zwrotu na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.