II GSK 679/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-14
Skład orzekający: Janusz Drachal, Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej, jeśli zatrudniony przez niego kierowca w dniu kontroli nie okazał wykresówek z poprzednich 28 dni, a umowa o pracę została zawarta w tym samym dniu?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej, jeśli zatrudniony przez niego kierowca w dniu kontroli nie okazał wykresówek z poprzednich 28 dni, nawet jeśli umowa o pracę została zawarta w tym samym dniu. Kierowca ma obowiązek okazać wykresówki lub stosowne zaświadczenie usprawiedliwiające ich brak, a pracodawca jest zobowiązany do wystawienia takiego zaświadczenia, które może opierać się na oświadczeniu kierowcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę A. D. za to, że kierowca podczas kontroli drogowej nie okazał wymaganej liczby wykresówek ani zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres podlegający kontroli. Skarżąca wyjaśniła, że kierowca nie był u niej zatrudniony przed dniem kontroli, a umowa o pracę została zawarta w dniu kontroli. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 3/09 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 3/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ze stanu faktycznego wynikają następujące okoliczności.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł na przedsiębiorcę – P. W. "L." A. D., prowadzone przez A. D. (skarżąca). Podstawą faktyczną decyzji było stwierdzenie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, zaś prawną – art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej: u.t.d.), a także art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.7. załącznika do u.t.d. Podczas kontroli drogowej w dniu [...] maja 2005 r. na ul. K. w O. ustalono, że kierowca autobusu M. o nr. Rej. [...] – K. M. nie okazał wymaganej liczby wykresówek. Nie okazał także zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za okres podlegający kontroli. Okazał tylko jedną wykresówkę z dnia kontroli, czyli [...] maja 2008 r.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżąca wyjaśniła, iż nie mogła kierowcy wyposażyć ani w wykresówki, ani w dokument potwierdzający fakt nieprowadzenia pojazdu za okres podlegający kontroli, gdyż nie był on u niej zatrudniony przed dniem kontroli. Załączyła jednocześnie kopię umowy o pracę zawartą z K. M. z dnia [...] maja 2008 r. na czas określony do dnia [...] sierpnia 2008 r.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. Organ stwierdził, że fakt zatrudnienia kierowcy w dniu kontroli nie zwalnia przedsiębiorcy od obowiązku wyposażenia go w odpowiednie dokumenty, tj. w odpowiednią liczbę wykresówek, lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu albo prowadzeniu pojazdu, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) 3821/95 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 – Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw. z treścią art. 26 lit. i/ rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006 – jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, ma obowiązek okazania, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, wykresówek używanych przez tego kierowcę w dniu kontroli oraz za okres poprzedzających 28 dni. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu, albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. (Dz. Urz. WE Nr L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., s. 8), miejsce i datę wystawienia oraz podpis pracodawcy. W myśl art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.
Artykuł 87 ust. 1 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o jakich mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż kontrolowany kierowca pan K. M. okazał do kontroli jedynie wykresówkę z dnia [...] maja 2008 r. Zdaniem organu winien był okazać stosowne zaświadczenie wskazujące na przyczynę nieposiadania wykresówek, w które zobowiązany był wyposażyć go przedsiębiorca.
A. D. wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Zarzuciła brak podstaw prawnych do nałożenia kary, rażące naruszenie zasad ogólnych postępowania, błędną interpretację daty wszczęcia postępowania z urzędu oraz pojęcia względnej jawności akt sprawy administracyjnej i naruszenie innych przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę uznał, że wykładnia art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/95 oraz art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców nie pozostawia wątpliwości, iż kierowca musi być w stanie udokumentować na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych swoją aktywność za bieżący dzień i poprzednie 28 dni (zmiana do art. 15 ust. 7 wprowadzona na mocy art. 26 pkt 4 Przepisów końcowych (rozdział VI) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) 3821/95 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 – Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11 kwietnia 2006 r.).
Sąd wskazał, że stosownie do art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców alternatywą dla kierowców, którzy w określonych dniach nie prowadzili pojazdu bądź prowadzili pojazd wyłączony spod zastosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 jest przedstawienie stosownego zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę przed rozpoczęciem przewozu drogowego, o czym stanowi w sposób jednoznaczny przepis art. 31 pkt 2a ww. ustawy. W zaświadczeniu należy podać przyczynę nieposiadania wykresówek za okres objęty kontrolą (art. 31 pkt 1 ustawy o czasie pracy kierowców).
Zdaniem Sądu takie sformułowanie norm prawnych odnoszących się do przedmiotowej materii pozwala również na objęcie ich subsumcją stanu faktycznego, w którym kierowca został zatrudniony przez przedsiębiorcę w trakcie okresu 28-dniowego poprzedzającego kontrolę, a nawet w dniu kontroli, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W takim przypadku pracodawca winien wystawić i przekazać kierowcy przed rozpoczęciem przez niego przewozu zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 pkt 1 ustawy o czasie pracy kierowców. W tym celu powinien pozyskać od samego kierowcy stosowne informacje, dotyczące okresu, za jaki posiadanie wykresówek jest obowiązkowe. Pozwala na to treść przepisu art. 20 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Brak jest, w ocenie Sądu, przeszkód do zastosowania w tym zakresie wykładni celowościowej (rozszerzającej) przepisu art. 20 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozciągając obowiązek podania niezbędnych informacji przez kierowcę co do wszelkich form zatrudnienia, lub jego braku, uzasadniających brak wykresówek za okres 28 dni przed kontrolą. Za taką wykładnią przemawia ratio legis unormowań zawartych w omawianych aktach prawnych, expressis verbis sprecyzowane w pkt 14 preambuły do rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który stanowi: "Aby ułatwić skuteczne kontrole przestrzegania przepisów, istotne jest, by właściwe organy były w stanie stwierdzić przy przeprowadzaniu kontroli drogowych oraz po upływie okresu przejściowego, czy w dniu kontroli oraz poprzedzających go 28 dni należycie przestrzegany był czas prowadzenia pojazdu i okresy odpoczynku". Sąd podkreślił również, że zgodnie z art. 10 pkt 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 odpowiedzialność przedsiębiorstw transportowych z tytułu stwierdzonych naruszeń tego rozporządzenia wynika z nałożonego przez ten przepis obowiązku organizacji pracy kierowców, w tym – wydawania im odpowiednich poleceń i kontrolowania ich pracy w omawianym zakresie.
Nadto Sąd uznał za chybioną argumentację zawartą w skardze, odnosząca się do naruszenia przepisów proceduralnych: art. 6, 7, 8 i art. 10 § 1 k.p.a. w trakcie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu organy administracyjne w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy, dokonały jego analizy, następnie przeprowadziły logiczne rozumowanie prowadzące do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. W trakcie procedury zostały w sposób prawidłowy zagwarantowane prawa skarżącej jako strony. Mianowicie – została ona powiadomiona o toczącym się postępowaniu, a następnie organ udzielał jej stosownych odpowiedzi na zgłaszane wątpliwości odnoszące się do procedury administracyjnej. Sąd podkreślił, iż skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, korzystając z uprawnień wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarzuty odnoszące się do zwłoki w postępowaniu administracyjnym, a także podania niewłaściwej podstawy prawnej kontroli – Sąd uznał za nietrafne, gdyż wymienione uchybienia nie stanowią naruszeń mających istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. b/ p.p.s.a., a zatem pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W skardze kasacyjnej A. D. wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Opierając skargę kasacyjną na obu podstawach z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzuciła orzeczeniu:
1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/95, art. 31 ust. 1 oraz art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 20 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego;
2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na jego wynik, a to:
a) art. 151 i art. 145 § 1 ust. 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi,
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie o wszystkich zarzutach podniesionych przez skarżącą w skardze,
c) naruszenie art. 6 i art. 10 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego,
d) naruszenie art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., po uwzględnieniu zmian dokonanych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r.
Kierowca okazał na wezwanie funkcjonariusza bieżącą wykresówkę oświadczając jednocześnie dlaczego nie posiada "wykresówek używanych przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni" – podjął pacę kierowcy w dniu [...] maja 2008 r. – i taka wykresówka nie istniała. Innymi słowy kierowca zgodnie z treścią rozporządzenia okazał funkcjonariuszowi wszelkie istniejące dokumenty, które mogły potwierdzić czas jego pracy w charakterze kierowcy za ostanie 28 dni. Fakt ten został zweryfikowany w trakcie postępowania dowodowego w sprawie, albowiem pracodawca potwierdził, iż K. M. rozpoczął u niego pracę w dniu przeprowadzenia kontroli, na dowód czego okazano umowę o pracę. Omawiane rozporządzenie nie nakłada na kierowcę lub jego pracodawcę żadnego dodatkowego obowiązku np. w postaci posiadania oświadczenia pracodawcy w przedmiocie aktywności zawodowej kierowcy za ostanie 28 dni. Ocena braku wykresówek powinna być zatem rozpatrywana na tle okoliczności konkretnej sprawy. Kierowca okazał funkcjonariuszowi wszystkie wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni – tak się jednak złożyło, iż w przeciągu ostatnich 28 dni korzystał tylko z jednej wykresówki – co jednak nie zmienia faktu, iż zastosował się do dyspozycji przedmiotowych regulacji.
W ocenie skarżącej wykładnia językowa art. 31 ust. 1 i 2a ustawy o czasie pracy kierowców prowadzi do wniosku, że każdy kierowca winien być w posiadaniu aktualnej wykresówki oraz wykresówek dokumentujących czas jego pracy za ostatnie 28 dni, a w przypadku gdyby udokumentowanie tych faktów za pomocą owych wykresówek nie było możliwe, jego pracodawca winien złożyć stosowne oświadczenie stwierdzające przyczynę niesporządzenia wydruków. Treść owego zaświadczenia traktowana jest na równi z zapisami wykresówek. Pracodawca składając owe świadczenie i potwierdzając miejsce i datę jego wystawienia składa zatem oświadczenie co do faktu mającego istotne znaczenia prawne. Jego oświadczenie zastępuje zapis wykresówek, a więc pozwala uprawnionym organom na stwierdzenie czy dany kierowca przestrzegał przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.
Skarżąca stwierdziła, że zatrudniając w dniu [...] maja 2008 r. nowego kierowcę nie miała zatem możliwości ustalenia jego aktywności w charakterze kierowcy w okresie poprzedzającym dzień zatrudnienia. Wystawiając zaświadczenie o braku takiej aktywności naraziłaby się na poświadczenie nieprawdy albowiem nie posiadała możliwości zweryfikowania tego faktu. Zarzuciła, iż żaden z obowiązujących przepisów nie dopuszcza by owe zaświadczenie mogło zostać wystawione w oparciu o zwykłe "oświadczenie" kierowcy. Gdyby oświadczenie kierowcy było wystarczające, to przy kontroli kierowcy w ogóle nie byłoby wymagane wskazane oświadczenie pracodawcy – wystarczyłoby albo okazanie wykresówek albo oświadczenie kierowcy złożone np. pod groźbą odpowiedzialności karnej.
Ponieważ zasady wykładni prawa nakazują przy interpretacji tekstu mieć na uwadze zasadę, iż ustawodawca nie może nakazywać jedną normą tego co jest zakazane inną, należy uznać, że interpretacja art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców nie może nakładać na pracodawcę obowiązku wydania zaświadczenia niezgodnego z prawdą lub takiego, którego treści podmiot wystawiający nie może zweryfikować.
Zdaniem skarżącej, oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał rozszerzającej interpretacji art. 20 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, gdyż pominął bardzo ważne okoliczności odróżniające sytuację, gdy jeden kierowca wykonuje przewóz dla dwóch podmiotów, od sytuacji, która jest udziałem skarżącej, a mianowicie gdy kierowca nie był zatrudniony u dwóch podmiotów, którym miał obowiązek przekazywać stosowne informacje lecz w ciągu 28 dni poprzedzających kontrolę w ogóle nie wykonywał transportu drogowego dla żadnego podmiotu.
Wskazane różnice w ocenie strony skarżącej wyłączają możliwość zastosowania art. 20 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 5651/2006 do przedmiotowej sprawy.
Skarżąca zarzuciła również, że zaskarżone orzeczenie pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadami państwa prawa. Rzekomy obowiązek wystawienia kierowcy zaświadczenia przez skarżącą nie wynika z obowiązującej ustawy o czasie pracy kierowców ani z rozporządzeń, na które powołuje się organ oraz Sąd. Obowiązek ów został wyinterpretowany przez Sąd, co winno uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku.
Skarżąca zakwestionowała argumentację Sądu I instancji dotyczącą naruszenia w trakcie postępowania art. 6, 7, 8 i art. 10 § 1 k.p.a., co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uniemożliwia ustosunkowanie się jej do stanowiska Sądu oraz jego instancyjną weryfikację przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżąca zarzuciła, że WSA nie odniósł się również do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony, podnosząc, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Zdaniem skarżącej Sąd nie odniósł się także w ogóle do zarzutu, iż zaskarżona decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną. Dodała, że z uwagi na treść art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem domagała się wykazania przez organ, iż mł. ins. M. J. posiadał stosowne umocowanie do działania w imieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż Sąd może poruszać się tylko w ramach przytoczonych zarzutów, wyjaśnionych w uzasadnieniu, gdyż ten element skargi należy traktować jako całość (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 1058/06, opubl. Zbiór LEX nr 323453).
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie oparta jest na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej skarżąca wskazuje jako naruszone art. 151 i art. 145 § 1 ust. 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, z tym że zarzutów tych w uzasadnieniu nie wyjaśnia. Naczelny Sąd Administracyjny do tak sformułowanego zarzutu odniesie się w dalszej części uzasadnienia wyroku.
W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie o wszystkich zarzutach podniesionych przez skarżącą w skardze. Jednocześnie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono odrębnie naruszenie art. 6 i art. 10 § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca podniosła, że Sąd I instancji nie odniósł się konkretnie do zarzutów formalnych podniesionych w skardze, lecz ogólnie stwierdził, iż argumentacja dotycząca naruszenia art. 6, 7, 8 i art. 10 § 1 k.p.a. jest chybiona, a to uniemożliwia ustosunkowania się jej do stanowiska Sądu oraz jego instancyjną weryfikację.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że Sąd I instancji nie ograniczył się do ogólnikowych stwierdzeń w tym zakresie lecz wyjaśnił w uzasadnieniu dlaczego uznał, że zarzuty te są chybione. Sąd wywiódł, że w jego ocenie organy administracyjne w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy, dokonały jego analizy, następnie przeprowadziły logiczne rozumowanie prowadzące do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd wyjaśnił też w oparciu o jakie przesłanki uznał, że w trakcie procedury zostały w sposób prawidłowy zagwarantowane prawa skarżącej jako strony, która brała czynny udział w postępowaniu korzystając z uprawnień wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nie można zatem uznać, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie rozstrzygnął o ww. zarzutach skargi.
Należy zauważyć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. zawiera regulację, w ramach której ustawodawca określa jakie elementy ma zawierać uzasadnienie wyroku, stwierdzając, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ostatnio powołany przepis określa więc jedynie obligatoryjne elementy uzasadnienia, zaś ewentualne merytoryczne wady argumentacji, mające uzasadniać przyjęte stanowisko Sądu, nie są równoznaczne z ich brakiem, a tylko w tym ostatnim przypadku można by było mówić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2003 r., sygn. akt II FSK 568/08, Zbiór LEX nr 513044).
Uwzględniając powyżej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie odniesienia się do zarzutów skargi zostało tak sporządzone, że umożliwiło skarżącej podjęcie obrony przed niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem i dokonanie kontroli instancyjnej wskutek złożonej skargi kasacyjnej. Dodać należy, że stanowisko Sądu I instancji w zakresie formułowanej oceny co do przestrzegania przez organy obu instancji zasad określonych w art. 6, 7, 8 i art. 10 § 1 k.p.a. należało ocenić w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Autor skargi kasacyjnej zakwestionował stanowisko Sądu I instancji dotyczące odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze w zakresie oceny stosowania przez organy inspekcji transportu drogowego zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Kasator zarzucił, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu przedstawionego w skardze, iż uniemożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
Wobec faktu, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w argumentacji dotyczącej naruszenia zasady z art. 10 § 1 k.p.a. uznał, że skarżąca korzystała z uprawnień wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należało przyjąć, że skarżąca stanowisko to uznaje merytorycznie za wadliwe z zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, opubl. ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157 z glosą aprobującą W. Taras, opubl. OSP 2007/3/26; wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1192/06, Zbiór LEX nr 427561). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku z dnia 18 maja 2006 r., powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66), wydaną na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 k.p.a. przepisu art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) podkreślił, że warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, iż takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiające zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (wyrok NSA z dnia 15 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 199/01, "Przegląd Podatkowy" 2004, nr 1, s. 43). Innymi słowy, strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu).
Trzeba zauważyć, że stawiając w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., nie wykazano w żaden sposób, by strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i by uchybienie przedstawionemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze strona jedynie ogólnie powołała się na zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w omawianym zakresie.
Podobnie zarzut ten został sformułowany w piśmie procesowym skarżącej z dnia 28 lutego 2009 r. (k. 25 akt sądowych) stanowiącym "odpowiedź skarżącej na odpowiedź na skargę strony przeciwnej". Dodać należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, iż pismem z dnia [...] maja 2008 r. organ zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. załączając uwierzytelnioną kopię protokołu kontroli. Sąd podkreślił też, że organ udzielał skarżącej stosownych odpowiedzi na zgłoszone wątpliwości odnoszące się do procedury administracyjnej, zaś w piśmie z dnia 5 czerwca 2008 r. ponadto wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień odnośnie naruszenia opisanego w protokole kontroli z dnia [...] maja 2008 r. Aczkolwiek po zakończeniu postępowania wyjaśniającego formalnie nie wystosowano do skarżącej zawiadomienia o jakim mowa w art. 10 § 1 in fine k.p.a., ale o uprawnieniach strony wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., pouczono stronę wcześniej, tj. w piśmie z dnia [...] maja 2008 r. Zauważyć należy, iż z akt sprawy wynika, że poza złożonymi przez skarżącą wyjaśnieniami i dokumentami organy prowadzące postępowanie innych czynności procesowych nie wykonywały. Formułując w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jej autor nie podał jakich czynności skarżąca została pozbawiona, ani też nie wykazał jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogło mieć uchybienie przedstawionemu przepisowi. Dlatego ocena zaprezentowana w uzasadnieniu wyroku nieuwzględniającego omawianego zarzutu nie mogła być w skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowana.
W skardze kasacyjnej został także sformułowany zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. Jak wynika z jego uzasadnienia kasator zarzut ten w istocie rzeczy odnosi do prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zatem zarzut ten łączy się ściśle z zarzutem sformułowanym w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny odnosi się do niego oceniając trafność zarzutu naruszenia prawa materialnego.
W punkcie 2 lit. d/ petitum skargi kasacyjnej został sformułowany zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśniając tak postawiony zarzut, jego autor podniósł, iż Sąd I instancji nie odniósł się do tego, że zaskarżona decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną, tj. przez mł. ins. M. J. Ponadto zarzucił, że skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i przed Sądem I instancji domagała się wykazania przez organ, iż mł. ins. M. J. posiadał stosowne umocowanie do działania w imieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Oceniając tak sformułowany i wyjaśniony zarzut stwierdzić należy, że nie może on skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Przede wszystkim zauważyć należy, że autor skargi kasacyjnej zarzucając, iż Sąd I instancji nie ustosunkował się do tego zarzutu nie wskazał jako właściwej ewentualnej podstawy kasacyjnej z art. 141 § 4 p.p.s.a. Poza tym wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się, aczkolwiek bardzo ogólnikowo, do tego zarzutu skargi, kiedy wywiódł, że organ udzielał stronie stosownych odpowiedzi na zgłaszane wątpliwości, odnoszące się do procedury administracyjnej. Zauważyć bowiem należy, że w piśmie z dnia 31 lipca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił skarżącej w oparciu o jakie regulacje prawne inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni do wydawania decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej. Jednocześnie w piśmie tym wskazał z jakiego dokumentu wynika upoważnienie udzielone każdemu inspektorowi do tego rodzaju działania, a także gdzie tego rodzaju uprawnienia się znajdują.
Wymaga podkreślenia, że w związku z wątpliwościami skarżącej dotyczącymi uprawnienia inspektora M. J. do załatwiania spraw w imieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w skardze do Sądu I instancji zostały sformułowane zarzuty naruszenia art. 73 i 74 k.p.a., które następnie nie zostały odpowiednio podniesione w ramach zarzutów zgłoszonych w oparciu o art. 174 p.p.s.a. Natomiast w uzasadnieniu skargi złożonej do Sądu I instancji jedynie zwrócono uwagę, że zarzut naryczenia art. 73 i 74 k.p.a. ma znaczenie z uwagi na treść art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Zauważyć też wypada, że błędnie zarzuca kasator, iż kwestia dotycząca niewykazania umocowania do działania odnosi się do zaskarżonej decyzji, skoro jest nią decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji, tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
W istocie rzeczy omawiany zarzut dotyczy tego, iż nie zostało wykazane umocowanie mł. ins. M. J. do wydawania decyzji w imieniu organu I instancji.
Zarzut ten jest chybiony.
Przepis art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że zadania Inspekcji Transportu Drogowego określone w niniejszym rozdziale wykonują następujące organy:
1) Główny Inspektor Transportu Drogowego;
2) wojewoda działający za pośrednictwem wojewódzkiego inspektora transportu drogowego, zwanego dalej "wojewódzkim inspektorem", jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej w skład wojewódzkiej administracji zespolonej.
Przywołany przepis określa jakie organy administracji publicznej wykonują zadania utworzonej służby kontrolnej w postaci Inspekcji Transportu Drogowego, powołanej do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie określonym w art. 48 ustawy o transporcie drogowym. Zadania Inspekcji Transportu Drogowego zostały określone w art. 50 tej ustawy. Jak wynika z ust. 2 art. 51 tejże ustawy organy wymienione w ust. 1 wykonują te zadania zgodnie z kompetencjami określonymi w ustawie i przepisach odrębnych. Przepis ust. 5 art. 51 ustawy stanowi, że czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 w zakresie określonym w art. 68-75 wykonują inspektorzy wojewódzkich inspektoratów transportu drogowego. Natomiast z art. 51 ust. 6 tej ustawy wyraźnie wynika, że w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeku postępowania administracyjnego – Główny Inspektor. Ostatnio powołany przepis, a nie ust. 1 art. 51 ustawy, reguluje właściwość rzeczową i instancyjną organów administracji publicznej wykonujących zadania Inspekcji.
Z kolei przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym uprawnia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do przeprowadzania kontroli drogowej, w tym w odniesieniu do dokumentów, o których mowa w art. 87, a także warunków w nich określonych. Natomiast przepis art. 93 ust. 1 ustawy, upoważnia osoby uprawnione do kontroli, a więc m.in. inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, do nałożenia kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta jest wydawana w imieniu organu właściwego ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli (art. 93 ust. 1a ustawy). Powyższe dowodzi, że art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi klauzulę generalną dotyczącą upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów z zakresu przewozów drogowych. Podmioty te wymienione w art. 89 ust. 1 tej ustawy, które uprawnione zostały do nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych, wydają je w imieniu organów administracji publicznej. Oznacza to, że inspektor Inspekcji Transportu Drogowego decyzję administracyjną w tym przedmiocie wydaje z mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w imieniu wojewódzkiego inspektora drogowego.
Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia 31 lipca 2008 r. wskazał na upoważnienie ustawowe inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego do wydawania decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej. Wyjaśnił też, że kwestie te są szczegółowo określone w § 29 Regulaminu Organizacyjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego.
Decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 500 zł została wydana z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Inspektor transportu drogowego M. J. działający z upoważnienia tegoż organu wyraźnie powołał się w decyzji na to upoważnienie. Wskazać też należy, iż w podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano m.in. art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi podstawę do tego działania.
Skarżąca nie kwestionowała faktu, że M. J. jest inspektorem Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w O., a jedynie kwestionowała jego uprawnienie do załatwiania spraw w imieniu organu I instancji z uwagi na treść art. 51 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W orzecznictwie sądowym zwrócono uwagę, że przepisu art. 268a k.p.a. nie można traktować jako jedynego, powszechnie i bezwzględnie obowiązującego wzorca udzielania upoważnienia do działania w imieniu organu administracji publicznej. Dopuszczalne są bowiem i istnieją w tym zakresie różne rozwiązania pozwalające na dekoncentrację wykonywania kompetencji organów (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 347/06, Zbiór LEX nr 321273).
Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą wywołać skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Istota zarzutów dotyczących błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85, art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 20 pkt 3 rozporządzenia nr 561/2006 sprowadza się do tego, że w ocenie skarżącej, na podstawie tychże unormowań nie była ona uprawniona do wydania zaświadczenia o braku aktywności w charakterze kierowcy w okresie 28 dni poprzedzających dzień zatrudnienia w sytuacji, gdy kontrola drogowa nastąpiła w dniu zatrudnienia kierowcy.
Stanowisko to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest uprawnione.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli drogowej, jeżeli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych:
I wykresówki z bieżącego tygodnie oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 28 dni,
II kartę kierowcy, jeśli ją posiada oraz
III wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Z powyższego przepisu wspólnotowego jednoznacznie wynika, iż co do zasady każdy kierowca prowadzący pojazd niezwolniony z obowiązku posiadania urządzenia rejestrującego, zobowiązany jest na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych okazać wykresówki za bieżący dzień i poprzednie 28 dni.
Niemniej normodawca wspólnotowy, przewidując praktyczną możliwość zajścia takich sytuacji, w których kierowca prowadzący przewozy nie posiada wykresówek z przyczyn usprawiedliwionych, pozostawił ustawodawstwu poszczególnych krajów członkowskich kwestię szczegółowego uregulowania sposobów wykazywania i usprawiedliwiania takich okoliczności w toku kontroli.
W polskim prawie krajowym wprowadzono w związku z powyższym przepis art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, zgodnie z którym kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenie nr 561/2006 lub umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 cyt. rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Przewidziano tym samy możliwość wykazywania się przez kierowcę dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu, a tym samym usprawiedliwiającym fakt nieposiadania wykresówki podczas kontroli.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle powyższych unormowań uznać trzeba, iż na kierowcę nałożony jest bezwzględny obowiązek okazania wykresówek za wszystkie dni kiedy kierowca był zatrudniony przez przedsiębiorcę, jedynym zaś odstępstwem od wskazanego obowiązku może być przedstawienie odpowiednich zaświadczeń, zgodnie z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.
Z treści ust. 1 art. 31 tej ustawy wynika, że zaświadczenie to winno m.in. zawierać wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków za okres 28 dni poprzedzających dzień kontroli. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "wskazanie przyczyny" należy rozumieć jako podanie czy też wyjaśnienie przyczyny nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek za konkretne dni. Zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, ma uzupełniać niepełną informację wynikającą z wykresówek, które zostają okazane przez kierowcę podczas kontroli drogowej. Z ust. 2 art. 31 tejże ustawy wynika, że obowiązkiem przedsiębiorcy jako pracodawcy kierowcy jest wystawienie i wręczenie kierowcy zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1 przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Wbrew temu co twierdzi autor skargi kasacyjnej, zaświadczenie to nie tyle zastępuje zapis wykresówek, ile wyjaśnia przyczyny ich nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę. Celem tej regulacji jest umożliwienie funkcjonariuszom kontroli drogowej skontrolowanie, czy przestrzegane są przepisy o czasie pracy kierowców.
Przyczyny nieposiadania wykresówek za okres wskazany w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85 mogą być różnorakie. Między innymi przyczyną tego stanu rzeczy może być okoliczność, że kontrolowany kierowca w okresie objętym kontrolą nie pracował jako kierowca u tegoż pracodawcy bądź też, że w ogóle nie wykonywał żadnej pracy. Może też być tak, że w tym okresie kontrolowany kierowca pracował w tym charakterze u innego pracodawcy. Dlatego też wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek w okresie 28 dni poprzedzających dzień kontroli drogowej jest istotne z punktu widzenia przestrzegania czasu pracy kierowcy, w tym odpowiednio przerw i odpoczynków. Takie rozumienie przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców uzasadnia treść ust. 2a art. 31 tej ustawy. Przepis ten przewiduje, aby zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, było wystawione na elektronicznym oraz przeznaczonym do druku formularzu w 3 przypadkach: gdy kierowca przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub gdy prowadził inny pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia nr 561/2006. To zaświadczenie musi też być przez kierowcę podpisane, bo w ten sposób potwierdza to, co wynika z dokumentacji pracodawcy. Skoro zatem ustawodawca tylko w wyraźnie określonych sytuacjach przewidział konieczność wydania tego rodzaju zaświadczenia na specjalnych formularzach, to prowadzi to do logicznego wniosku, że w innych przypadkach, które mogą być spowodowane wszelkimi nieprzewidzianymi do skatalogowania przyczynami, zaświadczenie wskazujące przyczynę nieposiadania wykresówek także musi być przez pracodawcę wystawione.
Za takim rozumienie art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców przemawia także pośrednio treść art. 24 pkt 2 tejże ustawy. Przepis ten stanowi, że pracodawca jest obowiązany uzyskać od kierowcy oświadczenie na piśmie o wymiarze zatrudnienia albo o niepozostawaniu w zatrudnieniu u innego pracodawcy. Jak zwraca się uwagę w doktrynie, pracodawca może żądać takiego oświadczenia przed nawiązaniem umowy o pracę, pomimo że w ustawie nie sprecyzowano kiedy pracodawca powinien uzyskać takie oświadczenie i czy może go żądać od kandydata na pracownika. Zwraca się też uwagę, że oświadczenie to powinno zawierać informację o dodatkowym zatrudnieniu nie tylko na stanowisku kierowcy, ale także na każdym innym (M.B. Rycak, Ustawa o czasie pracy kierowców. Komentarz, Oficyna 2009, komentarz do art. 24 ustawy).
Racjonalnym jest, iż pracodawca przed zawarciem umowy o pracę z pracownikiem kierowcą powinien odebrać od niego oświadczenie co do formy i charakteru zatrudnienia w okresie poprzedzającym ten okres. Zatem zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców może jako wyjaśnienie przyczyny nieposiadania wykresówek za okres 28 dni poprzedzających dzień kontroli drogowej obejmować informację uzyskaną od kierowcy o tym, że w okresie tym kierowca nie wykonywał żadnej pracy, a w szczególności nie był pracownikiem kierowcą, a ponadto z jakim dniem aktualny pracodawca zawarł z kierowcą umowę o pracę. Przedstawienie tego rodzaju zaświadczenia, m.in. w oparciu o oświadczenie pracownika z zaznaczeniem tego faktu, w żadnym razie nie może oznaczać narażenia się pracodawcy na popełnienie czynu z art. 271 § 1 k.k.
W przepisie art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców jest mowa tylko o "wskazaniu przyczyny" co oznacza, że może to być każda sytuacja wyjaśniająca brak posiadania wykresówek za wymagany ustawą okres.
Wbrew zarzutom kasatora odmienna wykładnia art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców przedstawiona w skardze kasacyjnej nie jest trafna.
Jak wynika z powyższych wywodów brak podstaw do przyjęcia, że dane zawarte w zaświadczeniu, o którym, mowa w art. 31 ust. 1 cyt. ustawy, nie mogą opierać się m.in. na oświadczeniu kierowcy. Nie można też uznać, że aktualna regulacja prawna w tym zakresie stwarza lukę prawną w stanie faktycznym jaki wystąpił w rozpoznanej sprawie. Aczkolwiek trafnie zwraca uwagę autor skargi kasacyjnej, że przepis art. 20 pkt 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, do którego odwołał się Sąd I instancji, reguluje odmienny stan faktyczny aniżeli ten, który został przyjęty w rozpoznawanej sprawie, to jednakże uchybienie to nie miało wpływu na ostateczny wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Zauważyć bowiem należy, że powołany art. 20 pkt 3 rozporządzenia nr 561/2006 nie był podstawą wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Jedynie regulacje zawarte w tym przepisie zostały powołane w decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego, jako dodatkowa argumentacja uzasadniająca wykładnię art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 15 ust. 7 lit. a/ rozporządzenia nr 3821/85. Taką też argumentację zaakceptował w swej ocenie zaskarżonej decyzji Sąd I instancji i w tym zakresie nie można odmówić jej słuszności.
Reasumując stwierdzić należy, że chybione okazały się zarzuty dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85, art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o czasie pracy kierowców, a także art. 20 pkt 3 rozporządzenia nr 561/2006. Tym samym za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 6 k.p.a w zakresie w jakim autor skargi kasacyjnej wywodził, iż obowiązek wystawienia przez pracodawcę kierowcy zaświadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pacy kierowców nie wynika z tej ustawy ani z rozporządzenia, na które powoływał się organ i Sąd I instancji.
Z przyczyn wyżej wskazanych za chybione należało uznać też zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. (bliżej przez autora skargi kasacyjnej niewyjaśnione ani nieuzasadnione). Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji co do zastosowania prawa materialnego oraz przepisów postępowania przez organy inspekcji transportu drogowego, to brak było podstaw do przyjęcia, że zostały naruszone przepisy postępowania sformułowane w pkt 2 lit. a/ petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjnym oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło