II SA/Wa 1791/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Parysów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Parysów w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów postanawia odrzucić skargę. W dniu 18 września 2008 r. Rada Gminy Parysów, działając na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), podjęła uchwałę nr XII/47/2008 w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów, którym, w wyniku tajnego głosowania, został wybrany bezwzględną większością głosów T. M. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. uchwały Rady Gminy Parysów nr XII/47/2008 z dnia 18 września 2008 r. i wstrzymał jej wykonanie, a jako przyczynę wszczęcia postępowania podał podjęcie przez Radę przedmiotowej uchwały na sesji zwołanej niezgodnie z przepisami. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 91 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, 27 października 2008 r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze znak LEX-S.0911-24/08, którym stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Parysów nr XII/47/08 z dnia 18 września 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała została doręczona Wojewodzie Mazowieckiemu 29 września 2008 r. W związku z tym, iż 31 stycznia 2008 r. wygasły funkcje dotychczasowego przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady Gminy Parysów, organ nadzoru, działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zażądał dostarczenia projektu protokołu z sesji Rady odbytej 18 września 2008 r. z listą obecności i zawiadomieniem o zwołaniu sesji oraz porządkiem obrad; informacji o sposobie i terminie powiadomienia poszczególnych radnych o zwołaniu sesji na dzień 18 września 2008 r.; listy radnych Rady Gminy w P. ze wskazaniem daty urodzenia radnych. Z otrzymanych informacji wynikało, że sesja Rady 18 września 2008 r. została zwołana przez jednego z radnych nie będących przewodniczącym ani wiceprzewodniczącym, ale przez radnego – T. M., który, jak wynika z listy radnych przekazanej przez wójta, nie był najstarszym wiekiem radnym spośród radnych. Z projektu protokołu wynikało, że sesję do czasu podjęcia ww. uchwały prowadził radny A. Z., który był faktycznie najstarszym wiekiem radnym, spośród obecnych na sesji. Wojewoda wyjaśnił, że z przepisu art. 20 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wynika, że rada gminy obraduje na sesjach, które zwołuje przewodniczący, natomiast w myśl art. 19 ust. 2 ww. ustawy, przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego, a w przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem. Wojewoda zaznaczył, że podjęcie uchwały na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, naruszeniem prawa jest również podjęcie uchwały na sesji rady, której obrady prowadzone były przez radnego nie będącego przewodniczącym lub wiceprzewodniczącym rady. Tym samym, w związku ze zwołaniem sesji przez osobę nieuprawnioną i podjęciem uchwały w czasie obrad prowadzonych przez osobę nieuprawnioną przedmiotowa uchwała istotnie narusza prawo i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Wojewoda dodał, że do czasu powzięcia wiadomości o przeszkodach w zwołaniu sesji Rady Gminy Parysów, w sposób zgodny z prawem, organ nadzoru podejmował czynności zmierzające do umożliwienia Radzie Gminy Parysów prowadzenia działań wymaganych i przewidzianych przez prawo. Wobec odmowy przewodniczącej Rady Gminy poprzedniej kadencji, niemożliwe było zwołanie sesji z odpowiednim zastosowaniem art. 20 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, a negatywna ocena Komisarza Wyborczego propozycji zwołania sesji z odpowiednim zastosowaniem art. 20 ust. 2a, zakończyła te działania organu. Pismem z dnia 24 listopada 2008 r. Rada Gminy Parysów złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08, wnosząc o jego uchylenie, jako naruszającego prawo – przepis art. 19 ust. 2 i 4 oraz art. 20 ustawy o samorządzie gminnym, jak również zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej uchwała Rady Gminy Parysów w sprawie wyboru Przewodniczącego została podjęta zgodnie z prawem, a twierdzenie, że radny T. M. nie był najstarszym wiekiem jest nieprawdziwe, ponieważ tego dnia wszyscy starsi wiekiem od niego radni byli nieobecni, mimo że byli prawidłowo zawiadomieni o terminie sesji. Natomiast ze stanowiskiem Wojewody nie można się zgodzić, gdyż jego orzeczenie nie było prawomocne w chwili podejmowania przez Radę Gminy Parysów dalszych uchwał. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest aktem administracyjnym szczególnego rodzaju i nie mają do niego zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wykonalności decyzji administracyjnych. Zdaniem strony skarżącej wykonalność (skuteczność) rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody należy łączyć z jego prawomocnością – staje się ono wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności. Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego nie stało się prawomocne i nie wywołało skutków prawnych w czasie podejmowania uchwał unieważnionych rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 27 października 2008 r. Podkreślono, że T. M. był najstarszym wiekiem radnym, który wyraził zgodę na zwołanie sesji i pełnienie funkcji nowego przewodniczącego Rady. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ zaznaczył, że art. 98 ust. 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym, wskazuje, że podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, który podjął uchwałę, o której nieważności rozstrzygnięto, natomiast z akt sprawy nie wynika, aby Rada Gminy Parysów taką uchwałę podjęła, co z kolei stanowi podstawę do odrzucenia skargi. Organ wskazał również, że z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, wynika, że podmiotowość przyznana jest gminie, a nie organom gminy, natomiast zgodnie z art. 31 ww. ustawy, wójt reprezentuje gminę na zewnątrz. Tym samym składając skargę Przewodniczący nie wykazuje się uprawnieniem do reprezentowania Gminy. Brak po stronie wnoszącego skargę legitymacji do skutecznego wystąpienia na drogę sądową wyklucza rozpoznanie sprawy przez sąd, albowiem postępowanie sądowe może się toczyć tylko na skutek skargi wniesionej przez uprawniony do tego podmiot. Wojewoda podkreślił również, że niedopuszczalne jest, w sytuacji jaka powstała w Radzie Gminy, posiłkowanie się, odpowiednie stosowanie dla zwołania Rady, postępowania wynikającego z art. 20 ust. 2c ww. ustawy, pozwalającego prowadzić tylko część pierwszej sesji najstarszemu wiekiem radnemu obecnemu na sesji i to w bardzo określonym celu, który stanowi wyjątek od zasady prowadzenia sesji przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego. Odnosząc się do zarzutu, że rozstrzygnięcie nie było prawomocne, Wojewoda uznał, że dla przedmiotowej sprawy jest on bez znaczenia, dodając, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu gminy wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Wstrzymanie wykonania uchwały, o której nieważności orzeczono w rozstrzygnięciu, nie ma żadnego związku z prawomocnością rozstrzygnięcia nadzorczego, a w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do przedmiotowej uchwały, zgodnie z art. 91 ust. 2 ww. ustawy, zostało wstrzymane jej wykonanie. Organ dodał ponadto, że z własnej inicjatywy podejmował szereg działań mających na celu legalne zwołanie sesji Rady Gminy w P. Pismem z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1791/08 Rada Gminy Parysów została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie uchwały Rady Gminy Parysów w przedmiocie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 do sądu administracyjnego oraz upoważnienia dla Przewodniczącego Rady Gminy w P. – T. M. do wniesienia skargi z dnia 24 listopada 2008 r. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08. W wykonaniu wezwania Sądu, Przewodniczący Rady Gminy w P. T. M., przy piśmie z dnia 11 lutego 2009 r., przesłał, z zachowaniem 7-dniowego terminu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchwałę Radę Gminy Parysów nr XV/59/2008 z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie: zaskarżenia do WSA w Warszawie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 oraz upoważnienia Wójta Gminy Parysów i Przewodniczącego Rady Gminy T. M. do wniesienia skarg na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze i udzielenia pełnomocnictw do zastępowania Gminy Parysów przed WSA w Warszawie. Pismem z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1791/08 Rada Gminy Parysów została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 24 listopada 2008 r., w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez właściwe określenie strony skarżącej (gmina) oraz organu uprawnionego do wniesienia skargi w imieniu gminy (wójt). W wykonaniu przedmiotowego wezwania Sądu strona skarżąca, pismem z dnia 05 marca 2009 r. (data stempla pocztowego - 06 marca 2009 r.), określiła stronę skarżącą jako Gminę Parysów i Wójta Gminy, jako organ uprawniony do reprezentowania Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (par. 3 ww. art.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Gminy Parysów z dnia 24 listopada 2008 r. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08. Jednakże do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła już skarga Gminy Parysów na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 października 2008 r. znak LEX-S.0911-24/08 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Parysów w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 1790/08, a Sąd postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. wydanym na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił ww. skargę. Odrzucenie skargi nie powoduje skutku w postaci powagi rzeczy osądzonej po uprawomocnieniu się postanowienia odrzucającego skargę. Tym nie mniej sytuacja powyższa oznacza, iż sprawa objęta skargą pomiędzy stronami bezsprzecznie jest w toku. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 par. 1 pkt 4 i par. 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.