I OSK 1029/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-19

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Irena Kamińska, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym ma prawo do uzyskania z ewidencji gruntów i budynków informacji o numerach ksiąg wieczystych nieruchomości należących do dłużnika, na podstawie art. 24 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy też takie żądanie powinno być rozpatrywane w trybie art. 24 ust. 3 tej ustawy lub w postępowaniu cywilnym?
Ratio decidendi
Informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w ewidencji gruntów i budynków, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego (dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne na podstawie art. 24 ust. 2 tej ustawy, bez konieczności wykazywania interesu prawnego. Natomiast informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym (np. dane właściciela, jego miejsce zamieszkania) mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem wymogu wykazania interesu prawnego. Żądanie ujawnienia majątku dłużnika w celu wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym, obejmujące numery ksiąg wieczystych nieruchomości, ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i nie może być realizowane w trybie art. 24 ust. 2, lecz powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym, np. o wyjawienie majątku dłużnika.
Stan faktyczny
Spółka "W." zwróciła się do Starosty Lublinieckiego o udostępnienie informacji, czy wskazana osoba jest lub była właścicielem nieruchomości w powiecie lublinieckim, wraz z numerami ksiąg wieczystych, w celu wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym. Starosta odmówił, wskazując na brak interesu prawnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że spółka wykazała jedynie interes faktyczny, a poszukiwanie majątku dłużnika należy do właściwości sądu cywilnego. Spółka wniosła skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia WSA del. Jarosław Stopczyński Protokolant asyst. sędz. Anna Pośpiech-Kłak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "W." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 12/09 w sprawie ze skargi "W." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia (...) października 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt II SA/GL 12/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W. Sp. z o.o. w Łodzi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia (...) października 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 18 lipca 2008 r. skarżąca W. Spółka z o.o. z siedzibą w Łodzi zwróciła się do Starostwa Powiatowego w Lublińcu z wnioskiem o udzielenie informacji czy A. F. jest lub był właścicielem, współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, budynków lub lokali, które położone są w Powiecie Lublinieckim i podanie numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości. Skarżąca wskazała, że wymieniona osoba jest jej dłużnikiem, a jej dług został stwierdzony tytułem wykonawczym. Żądane informacje są skarżącej potrzebne w celu wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym. Do wniosku skarżąca dołączyła odpis tytułu wykonawczego oraz odpis zawiadomienia o przelewie wierzytelności. Na wezwanie organu do wskazania podstawy prawnej żądania udostępnienia informacji z ewidencji gruntów, skarżąca wyjaśniła, że jest ono oparte na nadanej przez sąd klauzuli wykonalności i dodatkowo dołączyła odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt XIII GCo 188/08, opatrzony klauzulą wykonalności, z którego wynika przejście uprawnień wierzyciela z wcześniejszego tytułu wykonawczego na rzecz skarżącej. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...), wydanym na podstawie art. 219 w zw. z art. 217 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), Starosta Lubliniecki odmówił skarżącej udostępnienia żądanych danych z ewidencji gruntów. W uzasadnieniu organ wskazał, iż występując o informację z operatu ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca obowiązany jest wykazać interes prawny, tj. wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Złożony wniosek przepisu tego nie wskazywał. Fakt prowadzenia egzekucji świadczy o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego po stronie wierzyciela. Nadto organ zauważył, że ustalenie majątku dłużnika może nastąpić w postępowaniu sądowym w trybie art. 913–920 k.p.c. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca powołała się na przepisy art. 217 i art. 218 k.p.a., art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, art. 7 i art. 64 Konstytucji RP, art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) oraz na treść załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Nadto skarżąca wskazała, że potwierdzeniem jej interesu prawnego jest treść klauzuli wykonalności, w której sąd nakazuje urzędom i osobom zainteresowanym wykonanie tytułu egzekucyjnego. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaakcentował, iż wnioskodawca nie wskazał konkretnej nieruchomości działkowej, zaś punktem wyjścia do uzyskania jawnych danych winna być zawsze konkretna nieruchomość działkowa, nie zaś nazwisko właściciela potencjalnej, bliżej nie określonej nieruchomości. Nadto nie ulega wątpliwości, że legitymowanie się interesem prawnym jest niezbędne w celu uzyskania zaświadczenia. Posiadanie przez wnioskodawcę wyroku sądowego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności niewątpliwie stanowi o istnieniu interesu faktycznego w uzyskaniu aktualnych danych z operatu ewidencji gruntów i budynków, nie stanowi jednak normy prawa materialnego zatem nie stanowi o interesie prawnym. Istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Taki przepis winien wskazać wnioskodawca. Pismem z dnia 17 listopada 2008 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego je postanowienia Starosty Lublinieckiego i zobowiązanie tego Starosty do wydania wypisu z ewidencji gruntów zgodnie z wnioskiem. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 20 i art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 218 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji z jawnej ewidencji, a ponadto naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, art. 7 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 5 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie. Zarzuciła ponadto naruszenie prawa procesowego polegające na niewyjaśnieniu sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które już wcześniej zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organ administracji publicznej winien odmówić wydania zaświadczenia wówczas, gdy osoba ubiegająca się nie wskaże przepisu prawa lub nie wykaże interesu prawnego albo gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. Wspomnianym wyżej interesem prawnym skarżąca Spółka, która nie wskazała przepisu prawa obligującego ją do przedłożenia urzędowego potwierdzenia określonych faktów się nie legitymuje. Jak bowiem sama przyznała w złożonym wniosku żądane informacje co do nieruchomości należących do A. F. są jej potrzebne jedynie w związku z postępowaniem egzekucyjnym w stosunku do tego dłużnika. Tym samym powołała się jedynie na swój interes faktyczny, a nie prawny. Nie można uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony norm proceduralnych regulujących w Kodeksie postępowania cywilnego kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego. Wbrew art. 24 ust. 1 zd. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w istocie przedmiotem żądania skarżącej Spółki nie jest uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez nią gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego skarżącej majątku nieruchomego dłużnika. Do tego zaś nie są właściwe orzekające w sprawie organy lecz komornik i – w pewnych sytuacjach – sąd powszechny. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913–920 Kodeksu postępowania cywilnego. W konsekwencji skarżąca Spółka może realizować swoje prawa, jako wierzyciel, w innym, przewidzianym przez ustawodawcę szczególnym trybie, nie zaś w drodze domagania się wyjawienia majątku dłużnika od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Ujawnienie majątku dłużnika należy bowiem do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym, w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła W. Sp. z o.o. w Łodzi zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe stosowanie, tj. a) art. 24 ust 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji gdy wnioskodawca nie żądał wydania wypisu z ewidencji gruntów, oraz art. 24 ust. 2 tejże ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu tego przepisu, w sytuacji, gdy skarżąca żądała podania jawnych danych z operatu ewidencyjnego, b) art. 20 ust. 1 i 2 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wniosek o podanie numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów jest wnioskiem o udostępnienie danych o podmiotach ewidencyjnych, a nie danych przedmiotowych, c) art. 29, art. 30 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 23 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu tych przepisów w sytuacji, gdy przewidują one tryb wydawania informacji z operatu ewidencyjnego, oraz art. 5 tej ustawy przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego zastosowaniu, w sytuacji gdy ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne nie normuje trybu udzielania informacji w innej formie niż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, d) naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy sąd był związany prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego; 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ poprzez – ustalenie, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 217 k.p.a., gdy wnioskodawca nie żądał wydania zaświadczenia z operatu ewidencyjnego, oraz prawidłowo ustalił, że wierzyciel nie ma interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, – ustalenie, że organ administracji prawidłowo zastosowanie art. 28 k.p.a. do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, podczas gdy nie może on być wprost stosowany do tego postępowania; b) naruszenie art. 134 p.p.s.a. przez nierozważenie całości sprawy i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do danych objętych wnioskiem skarżącej, c) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i jej uzasadnienie, d) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji w sposób oczywisty naruszyły przepisy prawa. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej skarżąca spółka podniosła, iż nie można do postępowania o wydawanie zaświadczeń stosować wprost definicji interesu prawnego wypracowanej na gruncie art. 28 k.p.a. i rozumianego w ten sposób, że "ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną danego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej". Przytoczona definicja odnosi się wprost do rozstrzygania sprawy administracyjnej w drodze decyzji administracyjnej czyli jednostronnego, władczego aktu organu administracyjnego wywołującego konkretne, indywidualnie oznaczone skutki prawne, dzięki któremu ma zostać zaspokojony interes prawny żądającego. Decyzja taka może być wzruszona, bądź zmieniona tylko w trybie przewidzianym w k.p.a. Zaświadczenie natomiast jest aktem wiedzy, a nie woli organu administracyjnego, nie kształtuje sytuacji prawnej wnioskującego, nie ma zatem przewidzianego trybu zmiany czy wzruszenia zaświadczenia. Można jedynie wnioskować o wydanie nowego zaświadczenia i to niezależnie od tego czy zmienią się dane nim objęte czy też nie. Ze względu na szczególny charakter zaświadczenia jako aktu wiedzy organu administracyjnego, który w żaden sposób nie może kształtować sytuacji prawnej jakiegokolwiek podmiotu, nie jest również możliwe wskazanie normy prawnej, która nakazywałaby wydanie zaświadczenia, jako aktu mającego wpływ na sytuacje prawną tego podmiotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca przedstawiła szeroką argumentację popartą orzecznictwem i poglądami doktryny wskazującą na to, że wierzyciel ma interes prawny w żądaniu zaświadczenia o danych swojego dłużnika. W doktrynie przyjmuje się, że interes prawny wynikać musi z normy prawa materialnego, jednak nie w taki sposób jak przyjmuje to organ administracji i sąd. Interes prawny wierzyciela wynika z jego prawa podmiotowego, a wierzytelność jako prawo podmiotowe jest obwarowana przymusem państwowym i podlega ochronie przewidzianej w przepisach Kodeksu cywilnego. Wynika z tego, że wierzyciel ma interes w dochodzeniu swoich należności, a co więcej interes ten jest chroniony przez prawo. Skarżąca podniosła, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 365 § 1 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej. Zatem organ administracji jest związany zarówno treścią samego wyroku stwierdzającego interes jawny wierzyciela do dochodzenia od dłużnika określonej wierzytelności jak i treścią klauzuli wykonalności, która jest potwierdzeniem istnienia interesu prawnego wierzyciela, uprawnia do egzekucji oraz poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy. Przepis ten obejmuje także inne sądy (w tym Naczelny Sąd Administracyjny) i inne organy państwowe, w tym orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, które muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Ponadto w ocenie kasatora Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę nie wyjaśnił jakie znaczenie dla sprawy ma fakt, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego postępowanie egzekucyjne prowadzi komornik lub w pewnych wypadkach sąd powszechny. Skarżąca faktu tego nie neguje, jednak nie ma to związku z obowiązkiem udzielenia jawnych informacji przez organ prowadzący ewidencję gruntów. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił również, dlaczego wbrew wyraźnemu brzmieniu przepisów art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 2, stanowiących, że dane o położeniu i numerach ksiąg wieczystych są jawne i powszechnie dostępne, nie dostrzegł naruszenia tych przepisów przez organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę. Skarżąca nie wnosiła o udostępnienie danych osobowych podmiotów ewidencyjnych, które zgodnie z art. 24 ust. 1, są udostępniane w formie wypisu podmiotowi, który wykaże interes prawny. Zatem art. 24 ust. 3 w ogóle w niniejsze sprawie nie miał zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd ten związany jest podstawami wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz sformułowanymi w niej wnioskami. Z urzędu Sąd bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2. Wobec tego, że w niniejszej sprawie przesłanki te nie wystąpiły, Naczelny Sąd Administracyjny oceniał tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji było postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia (...) października 2008 r. nr (...) wydane w przedmiocie odmowy udostępnienia Spółce informacji z ewidencji gruntów i budynków. W postanowieniu tym organ przyjął, że wnioskująca żąda ujawnienia majątku jej dłużnika poprzez informację, czy wymieniona we wniosku osoba jest lub była właścicielem/współwłaścicielem albo użytkownikiem wieczystym nieruchomości, z podaniem numeru księgi wieczystej bądź zbioru dokumentów wskazując przy tym, że otrzymane informacje zostaną wykorzystane w postępowaniu egzekucyjnym. Odmawiając udostępnienia żądanej informacji organ wyjaśnił, że udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków następuje na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne i przybiera formę zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 k.p.a. Organ odmówił wydania żądanych informacji, wskazując na brak interesu prawnego wnioskodawczyni, o którym mowa w ww. przepisie oraz z uwagi na niepodanie we wniosku konkretnej nieruchomości, co do której domaga się udostępnienia informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła niewłaściwe ustalenie przez organ, że nie posiada ona interesu prawnego w udostępnieniu żądanych informacji akcentując wynikający z art. 218 § 1 k.p.a. obowiązek organu wydania zaświadczenia, jeżeli dysponuje on określonymi ewidencjami i rejestrami, na podstawie których można ustalić stan faktyczny lub prawny w sprawie. W skardze kasacyjnej natomiast Spółka podniosła, iż nie domagała się wydania wypisu z ewidencji na podstawie art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czy też zaświadczenia, o jakim mowa w art. 217 § 1 k.p.a., lecz jej wniosek dotyczył udzielenia informacji jawnych na podstawie art. 24 ust. 2 powołanej ustawy, a nie stoją temu na przeszkodzie przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Nawet gdyby uznać, że w sprawie ma zastosowanie art. 217 k.p.a., to posiada ona interes prawny w otrzymaniu zaświadczenia żądanej treści. Wokół tych kwestii koncentrują się podstawy skargi kasacyjnej. Ocena prawna, na tle przedmiotowej sprawy, wymaga w pierwszej kolejności wykładni przepisów art. 24 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym zakresie skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prawny zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 189/09 (niepublikowany), a także przytoczoną na jego uzasadnienie argumentację oraz wykładnię przepisów prawa zastosowanych w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym, co sprawa niniejsza. Należy wskazać, iż stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (ust. 1). Ponadto w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela (a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części); 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości (ust. 2). Z przytoczonych przepisów wynika podział informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Rozróżnienie to znalazło odzwierciedlenie w art. 24 ustawy. W ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział bowiem, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 (dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 3 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 (dane podmiotowe), wydawane są jedynie na żądanie: 1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; 2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; 3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w art. 24 ust. 2 – Prawo geodezyjne i kartograficzne określa odrębną od art. 24 ust. 3 podstawę prawną do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, iż dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana została z faktem bądź władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, bądź z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy nie zostało uzależnione ani od przysługiwania interesu prawnego, ani od władania gruntem, budynkiem lub lokalem, co do których określona informacja miałaby być udzielona. Wynikająca z treści omawianego przepisu ustawowa jawność informacji i jej powszechna dostępność ograniczona została jedynie koniecznością poniesienia opłaty zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz.U. Nr 37, poz. 333). Powyższe dowodzi, że udzielanie informacji w trybie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie musi przybierać tylko formy wypisu i wyrysu. Należy jednak podkreślić, że przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych w trybie art. 24 ust. 2 ustawy informacji o gruntach, budynkach i lokalach, na żądanie każdego, tj. bez konieczności wykazywania interesu prawnego ani władania gruntem, budynkiem lub lokalem, mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym. Natomiast informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym, z uwagi na ochronę zawartych w nich danych osobowych, mogą być udzielane tylko w trybie art. 24 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń. Należy przy tym zaznaczyć, że regulacja zawarta w art. 24 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jako zapewniająca dalej idącą ochronę danych osobowych, niż przewidziana w ustawie o ochronie danych osobowych, wyłącza – z mocy art. 5 tej ostatniej ustawy – stosowanie jej art. 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2, w których skarżąca kasacyjnie Spółka upatruje podstawę prawną żądania dostępu do informacji o nieruchomościach jej dłużnika. Powyższe rozważania w zakresie ustalenia prawidłowej wykładni art. 24 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazują, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku słusznie stwierdził, iż Spółka nie była uprawniona do uzyskania żądanych przez siebie informacji. Nie pozostawia wątpliwości fakt, że dane objęte wnioskiem Spółki wykraczały poza katalog danych, których udostępnienie odbywa się na zasadach określonych w art. 24 ust. 2 ustawy. Wniosek o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków o numerach działek i numerach ksiąg wieczystych nieruchomości będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym A. F. Spółka złożyła celem uzyskania informacji potrzebnych na użytek toczącego się przeciwko niemu jako dłużnikowi postępowania egzekucyjnego. Przedmiotem żądania skarżącej, jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, nie było zatem uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez nią gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego Spółce majątku nieruchomego określonego dłużnika. Jest to w istocie żądanie udzielenia informacji nie tylko o charakterze przedmiotowym, ale także podmiotowym. W analogicznych stanach faktycznych sądy administracyjne wypowiadały się już wielokrotnie, twierdząc, iż właściwym trybem do ujawnienia majątku dłużnika jest tryb cywilnoprawny. Służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika uregulowane w art. 913–9201 k.p.c. Ujawnienie majątku dłużnika należy zatem do sfery postępowania cywilnego, a nie procedury postępowania administracyjnego, w tym trybu wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 150/08). Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przyjął prawidłową wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i trafnie ocenił, że odmowa uwzględnienia wniosku Spółki, którego przedmiotem było udzielenie informacji o wskazanym wyżej w istocie podmiotowym charakterze, nie narusza prawa. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji był związany prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu, o jakiej mowa w art. 365 § 1 k.p.c., dotyczy treści rozstrzygnięcia zawartej w sentencji wyroku, a zatem prawomocny wyrok, na który powołuje się Spółka, może wiązać tylko co do kwestii istnienia obowiązku zapłaty świadczenia na rzecz Spółki. Wyrok nie zawiera natomiast żadnego rozstrzygnięcia w sprawie udostępnienia Spółce informacji o charakterze przedmiotowo-podmiotowym z ewidencji gruntów i budynków majątku wskazanego dłużnika. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekając w przedmiotowej sprawie, nie dopuścił się także naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 151 p.p.s.a., ponieważ zastosował prawidłowo, tj. zgodnie z powziętą oceną prawną, jeden ze wskazanych w tych przepisach sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pierwszej instancji nie uchybił także zasadom wyrażonym w art. 134 p.p.s.a., gdyż rozpoznał sprawę w jej granicach (art. 134 § 1) zakreślonych zaskarżonym postanowieniem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia 23 września 2008 r., a rozstrzygając w przedmiocie wniesionej przez Spółkę skargi nie pogorszył sytuacji prawnej skarżącej (art. 134 § 2). Nie znajduje uzasadnienia również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem, a wywód uzasadnienia jest spójny logicznie i przekonujący. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło