II SA/Rz 810/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi (...) Sp. z o.o. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę wobec wniesionego sprzeciwu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta (...) z dnia (...)., Nr (...); II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda P. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118, ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania PTK "C" sp. z o.o. w W. na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dokonanego w dniu [...]r. dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie istniejących sześciu anten sektorowych na trzy anteny sektorowe typu BSA 003 oraz rekonfiguracji istniejącej anteny radioliniowej wraz z poprowadzeniem dodatkowej drogi kablowej, demontażu jednego masztu, montażu w nowym miejscu na budynku w R. przy ul. P.W. 8 na działce nr 1775/42 obr. 207 – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu masztu w nowym miejscu na budynku w R. przy ul. P.W. 8 i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że od decyzji Prezydenta Miasta R. wnoszącej sprzeciw od zamiaru wykonania robót szczegółowo opisanych odwołanie wniosła Spółka wskazując na sprzeczność pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem, gdyż wnosząc sprzeciw organ nie nałożył obowiązku pozwolenia na budowę. Nadto sprzeciw dotyczy całości zgłoszonych robót, chociaż część prac objętych zgłoszeniem nawet takiej formy nie wymaga. Niezależnie od tego sprzeciw wniesiony został z uchybieniem 30-dniowego terminu przysługującego do jego wniesienia. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda stwierdził, że w dniu [...]r. Spółka zawiadomiła Prezydenta Miasta R. o zamiarze wykonania robót szczegółowo opisanych w zgłoszeniu załączając między innymi do zgłoszenia oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i projekt architektoniczno-budowlany z kwalifikacją przedsięwzięcia nr[...]. Organ I instancji sprzeciwił się zamiarowi wykonania robót polegających na montażu masztu w nowym miejscu nie odnosząc się do pozostałych robót wykonanych w zgłoszeniu. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Roboty takie podlegają zgłoszeniu jedynie w dwóch przypadkach, które określone zostały w art. 30 ust. 1 pkt 3b /wysokość urządzenia przekracza 3 metry/ i art. 30 ust. 1 pkt 3c /urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne będące instalacjami zaliczonymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko/. W związku z tym zgłoszenie winno dotyczyć jedynie robót budowlanych polegających na montażu masztu. Zakwalifikowanie przez organ I instancji robót budowlanych polegających na montażu masztu jako wymagających pozwolenia na budowę uznać należy za błędne. Pozostałe roboty nie wymagały natomiast uzyskania pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia. Dokonując weryfikacji tego rozstrzygnięcia organ II instancji wziął pod uwagę załączoną przez inwestora kwalifikację przedsięwzięcia, wg której nie należy ono do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zarówno tych, dla których raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest wymagany, jak i tych, dla których raport może być wymagany. Jednakże ocena oddziaływania związanego z emisją promieniowania elektromagnetycznego dotyczy oddziaływania związanego z emisją promieniowania elektromagnetycznego w odniesieniu do obecnie istniejącego stanu zainwestowania sąsiedniej nieruchomości. Ochrona interesów osób trzecich z art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego polega również na zagwarantowaniu zgodnie z art. 4 tej ustawy prawa zabudowy /nadbudowy/ w dowolnym czasie własnej nieruchomości pod warunkiem zgodności zamierzenia z przepisami. Z akt sprawy wynika, że przebieg głównej wiązki promieniowania anten sektorowych dla modernizowanej stacji znajduje się na wysokościach 25 metrów oraz 20 metrów /budynek stacji/ i 4,10 m /odległość 150 m od stacji/. Wobec tego zasięg promieniowania elektromagnetycznego występuje w przestrzeni, która może być zabudowana pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Okoliczność ta przesądziła o potrzebie zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego i nałożeniu na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę z zapewnieniem udziału stron znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela stanowiska jakoby roboty wskazane przez inwestora podlegały obligatoryjnemu obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do terminu wniesienia sprzeciwu organ odwoławczy wskazał, że zamiar przystąpienia do wykonania robót budowlanych dokonany został [...]r. a zaskarżona decyzja z daty [...]r. została doręczona odwołującemu w dniu [...]r. Cytując art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego organ wywiódł, że termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem zarezerwowanym dla organu, by mógł w przypadkach prawem przewidzianych wnieść sprzeciw do zamierzeń inwestora. Pogląd taki znajduje uzasadnienie m. in. w wyroku z dnia 16.01.2008 r. sygn. VII SA/Wa 1844/07. Powołując obszerne fragmenty uzasadnienia tego orzeczenia Wojewoda stwierdził, że w sprawie zaskarżona decyzja została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu [...]r., w związku z czym termin do wniesienia sprzeciwu został przez organ zachowany. Na decyzję tą skargę wniosła PTK "C." Sp. z o.o. w W. formułując wniosek o jej uchylenie w części, w jakiej organ wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu masztu w nowym miejscu, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego przez błędną jego wykładnię, iż organ dochował 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, a także naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędną i pobieżną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, jak również naruszenie art. 30 ust. 7 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że pole elektromagnetyczne o wartości mniejszej niż maksymalne dopuszczalne przez przepisy ochrony środowiska, tj. 0,1 W/m2 wprowadza ograniczenie dla terenów sąsiednich. Uzasadniając zarzuty skargi Spółka wywiodła, że inwestor może przystąpić do rozpoczęcia prac, jeżeli organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji. Wskazując na art. 110 k.p.a. wskazała, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Wobec tego właśnie w terminie 30 dni sprzeciw winien być inwestorowi doręczony. Pogląd taki, odmienny od zaprezentowanego w sprawie sygn. VII SA/Wa 1944/07, przedstawiony zostaŁ w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2008 r. sygn. II GPS 4/08. Dodatkowo skarżąca wskazała, że wedle art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronie na piśmie co prowadzi do wniosku, że nie można w tym zakresie stosować rozwiązań z art. 57 § 5 k.p.a., który to przepis nie ma zastosowania do terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Z kolei w zakresie stanu faktycznego, a w konsekwencji zastosowanego prawa materialnego, skarżąca wskazała na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Do akt dołączone zostało opracowanie przedstawiające osie głównych wiązek promieniowania, a nie rzeczywiste zasięgi stacji, które są znacznie mniejsze. Łączny zasięg pola elektromagnetycznego o wartości wyższej niż 0,1 W/m2 wynosi 67,5m i w związku z tym zasięgi oddziaływania anten nie występują na działkach sąsiednich, a tym bardziej w miejscach dostępnych dla ludności. Wobec tego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego wskazującym na konieczność ochrony interesów osób trzecich. Przy kwalifikacji przedsięwzięcia inwestor winien stosować przepisy wskazanego już rozporządzenia, które nakazuje rozpatrzyć czy w odległości odpowiednio 70, 100 i 150 m od środka elektrycznego anteny wzdłuż głównej wiązki nadawania występują miejsca dostępne dla ludzi. Od tego bowiem zależy obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej. Nadto zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, gdyż wskazuje, że planowane przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a jednocześnie w sentencji powołuje przepis, który dopuszcza wniesienie sprzeciwu ze względu na zwiększenie uciążliwości na terenach sąsiednich. Nadto Wojewoda uznał za błędne zakwalifikowanie przez organ I instancji robót budowlanych polegających na montażu jako wymagających pozwolenia na budowę, a jednocześnie sam wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania tych robót. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Okoliczności faktyczne są bezsporne, o ile dotyczą daty dokonania zgłoszenia (21 maja 2008r.), daty wydania decyzji o wniesieniu sprzeciwu przez organ I instancji ([...].), a także doręczenia tego rozstrzygnięcia stronie (23 czerwca 2008r.). Również nie jest kwestionowane, że zgłoszeniem objęto zamiar wykonania robót budowlanych polegających na wymianie istniejących sześciu anten sektorowych na trzy anteny sektorowe typu BSA 003 oraz rekonfiguracji istniejącej anteny radioliniowej wraz z poprowadzeniem dodatkowej drogi kablowej, demontażu jednego masztu, montażu w nowym miejscu na budynku w R. przy ul. P.W. 8 na działce nr 1775/42 obr. 207, które to roboty stanowiące rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej nie stanowią przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego lub mogącego wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, w świetle § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz.2573), w brzmieniu wynikającym ze zmiany dokonanej rozporządzeniem z dnia 21 sierpnia 2007r. (Dz. U. nr 158, poz.1105). Spór natomiast dotyczy dwóch zagadnień: czy przy tego rodzaju robotach budowlanych organ zasadnie, w oparciu o art. 30 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156, poz.1138 ze zm.), wniósł sprzeciw odnośnie do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu masztu w nowym miejscu na budynku P., a jeśli tak – to czy sprzeciw wniesiony został w terminie, o jakim mowa w art.30 ust. 5 Prawa budowlanego. Stosownie do przepisu art. 30 ust. 7 pkt 4) Prawa budowlanego, właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Z przepisu tego wynika przede wszystkim, że uprawnienie do wniesienia sprzeciwu należy do sfery uznania organu (decyzja uznaniowa) i może dotyczyć tylko tych robót budowlanych, które są objęte obowiązkiem zgłoszenia. Innymi słowy, mimo dokonania zgłoszenia wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne, jeżeli zamierzony zakres robót zgłoszenia nie wymagał. Wobec tego należy rozważyć, czy zakres robót objętych zgłoszeniem dokonanym w dniu 21 maja 2008r. wymagał od inwestora tej czynności. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że w myśl przepisu art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Roboty takie podlegają natomiast zgłoszeniu ale jedynie w dwóch przypadkach: po pierwsze, w sytuacji określonej przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3b /wysokość urządzenia przekracza 3 metry/ oraz po drugie, przy urządzeniach emitujących pole elektromagnetyczne będących instalacjami zaliczonymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko/ art. 30 ust. 1 pkt 3c /. W drugim przypadku, a contrario – zgłoszenia nie wymagają urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne, które nie są instalacjami zaliczonymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko W stanie faktycznym sprawy przypadek objęty dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 3b Prawa budowlanego nie zachodzi, co wynika z załączonych do zgłoszenia rysunków (projektu architektoniczno – budowlanego). Również akta sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, aby zgłoszenie dotyczyło instalacji zaliczonej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tym zakresie autor projektu architektoniczno – budowlanego na stronie 7 stwierdza, że wg "Raportu o oddziaływaniu na środowisko" rozbudowa stacji bazowej telefonii komórkowej R.P. nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, wymagającego lub mogącego wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, w świetle § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, w brzmieniu wynikającym ze zmiany dokonanej rozporządzeniem z dnia 21 sierpnia 2007r. (Dz. U. nr 158, poz.1105). Skoro tak, to zgłoszenie dotyczy urządzenia, które emituje wprawdzie pole elektromagnetyczne, ale które nie jest instalacją zaliczoną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie nie zachodzi sytuacja objęta przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3c Prawa budowlanego. Zatem konkluzja jest taka, że roboty budowlane polegające na zamiarze wykonania robót budowlanych polegających na wymianie istniejących sześciu anten sektorowych na trzy anteny sektorowe typu BSA 003 oraz rekonfiguracji istniejącej anteny radioliniowej wraz z poprowadzeniem dodatkowej drogi kablowej, demontażu jednego masztu, montażu w nowym miejscu na budynku w R. przy ul. P.W. 8 na działce nr 1775/42 obr. 207, nie wymagały zgłoszenia. W konsekwencji – brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu w oparciu o przepis art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, skoro roboty objęte zgłoszeniem z dnia [...]r. zgłoszenia takiego nie wymagały. W świetle powyższych rozważań traci na doniosłości zarzut dotyczący naruszenia przez organy 30 – dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu. Niemniej jednak zaznaczyć należy, że wywody skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Przez "wniesienie sprzeciwu" należy rozumieć wydanie decyzji przez organ, co w żadnym wypadku nie może być utożsamiane z doręczeniem decyzji. Wydanie decyzji (sporządzenie) jest czynnością procesową, wywołującą określone, choć nie wszystkie skutki prawne. Owe skutki prawne sprowadzają się do: 1) określenia momentu czasowego, w którym będzie oceniana legalność decyzji. Podstawa prawna decyzji powinna odpowiadać stanowi prawnemu obowiązującemu w dniu jej wydania, a ustalony stan faktyczny sprawy powinien odpowiadać stanowi rzeczywistemu z daty wydania decyzji; 2) wyznaczenie terminu, w którym sprawa powinna być załatwiona; 3) skutki wynikające z przepisów szczególnych. Natomiast doręczenie decyzji, zgodnie z art. 110 kpa, powoduje jej wejście do obrotu prawnego, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. szerzej uzasadnienie w sprawie sygn. II OSK 714/05 – Lex Omega 197983). Stąd też wydanie decyzji o sprzeciwie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, a nie jej doręczenie, przesądza o skuteczności sprzeciwu. Reasumując: skoro organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego, dlatego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.). Orzeczenie zamieszczone w punkcie II wyroku uzasadnia art.152 tej ustawy.