V SA/Wa 5/09

WyrokWSA w Warszawie2009-04-03

Skład orzekający: Beata Krajewska, Irena Jakubiec - Kudiura, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania renty strukturalnej może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu do zarzutów strony dotyczących kwalifikacji zawodowych następcy rolnika, mimo że postanowienie wstępne nie było zaskarżalne w drodze zażalenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów strony zawartych w odwołaniu, nawet jeśli dotyczą one postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Brak takiego odniesienia, zwłaszcza w kwestii kwalifikacji zawodowych następcy, narusza zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.) i przekonywania (art. 11 K.p.a.), co może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja, która nie wyjaśnia podstaw odmowy przyznania renty strukturalnej w kontekście zarzutów strony, podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
A. J. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków, ale wskazał, że córka wnioskodawcy, wskazana jako następca, nie posiada kwalifikacji zawodowych. W związku z brakiem zaprzestania działalności rolniczej i przeniesienia gospodarstwa, organ I instancji wydał decyzję odmowną. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że zarzuty strony dotyczyły niezaskarżalnego postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, w tym brak wyjaśnienia podstaw odmowy przyznania renty.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. kwotę 457,00 zł. (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z ... października 2008 r. nr ... Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. odmawiającą A. J. przyznania renty strukturalnej. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym: A. J. 29 czerwca 2007 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. ... lutego 2008 r. Kierownik wydał postanowienie nr ... o spełnieniu przez wnioskodawcę wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Postanowienie to zostało stronie doręczone 11 lutego 2008 r. w związku z czym biorąc pod uwagę treść § 19 ust. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" do 11 sierpnia 2008 r. A. J. powinien zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej i przedstawić dokumenty potwierdzające przeniesienie gospodarstwa rolnego. Okoliczności tych nie wykazał, zatem w oparciu o §16 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 7 i § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 ( Dz. U. 109 poz.750 ze zm.) Kierownik Biura ARiMR wydał decyzję odmowną. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała stanowisko wyrażone w postanowieniu Kierownika Biura z ... lutego 2008 r. a dotyczące braku kwalifikacji zawodowych wskazanego we wniosku następcy rolnika. Ponadto zarzuciła naruszenie treści art. 6, 7, 9 K.p.a. Dyrektor Oddziału Regionalnego na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W decyzji z ... października 2008 r. powołując się na wskazywane w uzasadnieniu okoliczności i przepisy prawa wskazał, że zarzuty strony odnosiły się do niezaskarżalnego postanowienia Kierownika Biura dlatego nie miały podstaw prawnych. Informacja zawarta w postanowieniu, a odnosząca się do braku kwalifikacji zawodowych wskazywanego przez rolnika we wniosku następcy prawnego, miała na celu uzupełnienie przez tego kandydata kwalifikacji lub też zaproponowanie innego, dysponującego właściwymi kwalifikacjami. Wnioskodawca nie zmienił osoby kandydata jak również nie przekazał w wymaganym terminie gospodarstwa rolnego i nie zaprzestał działalności rolniczej, co obligowało organ I instancji do wydania decyzji odmawiającej przyznania renty strukturalnej. W ocenie organu II instancji nawet gdyby były prawne możliwości zmiany postanowienia, nie zostałoby ono zmienione ze względu na prawidłową ocenę kwalifikacji zawodowych proponowanego następcy. Organ II instancji wskazał ponadto, że nie podziela stanowiska skarżącego co do naruszenia wskazywanych w odwołaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji tej A. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze strona zarzuciła: naruszenie przepisów K.p.a. w szczególności wydanie decyzji bez podstawy materialno-prawnej i z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 19 ust. 5, ust.6 pkt 2, ust. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przekazywania pomocy finansowej w ramach działania " Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 ( Dz. U. 109 poz. 750 ze zm.), rażące naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., rażące naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a., naruszenie art. 142 K.p.a poprzez brak rozpoznania zaskarżenia części informacyjnej postanowienia z ... lutego 2008 r. nr ... wydanego w sprawie spełnienia wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Wobec powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura ARiMR z ... września ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w niezaskarżalnym postanowieniu Kierownika biura z ... lutego 2008 r. zawarto informację, że wskazany przez niego następca w osobie jego córki nie posiada kwalifikacji zawodowych do przejęcia gospodarstwa rolnego, nie wyjaśniając jakie są przesłanki takiego stanowiska organu. Zmuszony był zatem do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wychodząc z założenia, że skoro postanowienie to dotyczy kryteriów, których spełnienie jest niezbędne do przekazania gospodarstwa rolnego celem uzyskania renty strukturalnej postępowanie w tym zakresie powinno być dwuinstancyjne. Wniosek ten został jednak potraktowany jako zażalenie, ale nie został on rozpoznany w związku z brakiem takiej możliwości, o czym skarżący został poinformowany pismem z 7 sierpnia 2008 r. Zmusiło go to do złożenia zażalenia na wspomniane pismo. Pismem z dnia 3 września 2008 r. Dyrektor Oddziału wskazał, że zażalenie to nie ma podstaw prawnych a na postanowienie z 7 lutego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Skarżący wyjaśnił że w związku z tym złożył skargę do WSA, której los nie był mu znany na datę złożenia skargi w sprawie niniejszej. Skarżący wskazał, że proponowany przez niego następca w osobie jego córki I. J., posiada kwalifikacje niezbędne do przejęcia gospodarstwa ponieważ ukończyła szkołę wyższą. Z zaświadczenia Wydziału Rolniczego Akademii Podlaskiej wynika, że w trakcie studiów jego córka zrealizowała blok przedmiotów przyrodniczych będących podstawami rolnictwa w ilości 1400 godzin w tym fizjologię roślin, fizjologię zwierząt, jak również zrealizowała 60 godzin przedmiotu - podstawy ogrodnictwa. Ilość odbytych godzin przedmiotów związanych z zagadnieniami rolniczymi pozwala na stwierdzenie, że córka zaliczyła 120 godzin nauki przedmiotów o jakich jest mowa w zał. do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. ust. 6 Skarżący podniósł, że w żadnej z decyzji nie wyjaśniono dlaczego przyjęto brak kwalifikacji wskazanego następcy, co narusza treść art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. W ocenie skarżącego okoliczność negatywnego przesądzenia o kwalifikacjach następcy uniemożliwiła mu przekazanie gospodarstwa w terminie, ponieważ brak możliwości zaskarżenia części informacyjnej postanowienia prowadził do sytuacji, w której nawet późniejsza taka możliwość ( w odwołaniu) powoduje, że przekazanie gospodarstwa w terminie, w którym powinno to nastąpić nie jest już możliwe, a skutkiem tego jest decyzja negatywna dotycząca renty strukturalnej. Niezależnie od tego skarżący podniósł, że organ wiedząc o złożeniu przez niego skargi w sprawie " kwalifikacji zawodowych" córki powinien był zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie art. 97§ 1 ust. 4 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona jakkolwiek nie wszystkie jej argumenty można uznać za trafne i mające znaczenie w sprawie. Przede wszystkim WSA nie podziela stanowiska skarżącego jakoby zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane bez podstawy prawnej, ponieważ podstawa ta została wskazana w obydwu tych decyzjach i podstawę tę kwestionując ich zasadność powołuje sam skarżący w swojej skardze. . Można wyrazić jedynie zastrzeżenie dotyczące decyzji II instancji, w której w samym rozstrzygnięciu powołano jedynie przepis proceduralny wskazując pozostałe przepisy w uzasadnieniu, ale nie ma to większego znaczenia dla samego rozstrzygnięcia ponieważ nie to zaważyło na jego treści. Brak jest zatem podstaw do uznania nieważności zaskarżonych decyzji. Ponadto WSA uznaje za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące stanowiska skarżącego odnoszące się do możliwości odrębnego zaskarżania postanowień wydawanych w ramach weryfikacji wniosku, ponieważ okoliczności te jak wskazuje skarżący stanowiły podstawę wniesienia odrębnej skargi związanej z tym problemem. Z urzędu sądowi jest wiadomo, że skarga ta jako wniesiona na pismo informacyjne dotyczące zażalenia została odrzucona przez WSA w sprawie o sygn. V SA/Wa 2815/08 w związku z brakiem kognicji sądu administracyjnego. Celem oceny zasadności pozostałych zarzutów skargi należy przede wszystkim wyjaśnić, że materia przedmiotowej sprawy dotycząca prawa uzyskania renty strukturalnej uregulowana jest zarówno w przepisach unijnych jak i krajowych wydanych w celu ich wykonania. Prawo unijne zawarte jest w rozporządzeniu Rady nr 1698/ 2005/WE z 20 września 2005 r. DZ. Urz. L z 21 X 2005 r. ze zm. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz rozporządzeniu Komisji nr 1974/2006/WE z 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady nr 1698/2005/WE. W rozporządzeniu nr 1698/2005/WE kwestia rent strukturalnych zwanych wcześniejszymi emeryturami uregulowana jest w art. 23, w którym określone są zarówno warunki jakie musi spełnić rolnik ubiegający się o taką pomoc jak i osoba przejmująca gospodarstwo rolne. Przepisy krajowe, które zostały wydane w celu wykonania przepisów unijnych zawarte są w ustawie z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz. U. 66 poz.427 ) i wydane na podstawie delegacji ustawy ( jej art. 29 ust. 1 pkt 1) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. W ustawie z 7 marca 2007 r. przewidziano w art. 2, że ilekroć w ustawie mowa jest o działaniu - należy przez to rozumieć środek, o którym mowa w art. 2 lit. d rozporządzenia nr 1698/2005, zaś w art. 5 ust. 1 przyjęto, że program realizowany jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje on m.in. działania w zakresie - renty strukturalne - art. 5 ust. 1 pkt 3. W art. 10 ustawy uznano, że pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, prawnej lub jednostki nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Ponadto treść art. 21 stanowi: 1. Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. 2. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w postępowaniu, w każdym stadium postępowania, przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z przytoczonych przepisów widać, że w sprawach dotyczących udzielania pomocy, w tym w zakresie rent strukturalnych, stosuje się przepisy Kpa ale wprowadzono w pełni zasadę rozkładu ciężaru dowodu, organ musi rozpatrzeć materiał dowodowy ale nie jest już zobligowany do samodzielnego poszukiwania wszelkich dowodów, ograniczona została zasada udzielania informacji i czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, co oczywiście może mieć miejsce - ale na wniosek strony. Biorąc pod rozwagę te okoliczności trudno uznać za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia treści art. 7 Kpa i powiązanego z nim art. 77 Kpa oraz art. 9 zwłaszcza, że w skardze nie wskazano na czym wspomniane naruszenia miałyby polegać. Trafny natomiast okazał się zarzut naruszenia treści art. 107 § 3 Kpa i art. 8 Kpa. Przypomnienia wymaga, że przed wydaniem kwestionowanych decyzji organ w osobie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał ... lutego 2007 r. postanowienie w trybie § 19 ust. 4 rozporządzenia z 19 czerwca 2007r. po weryfikacji wniosku w zakresie spełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w § 4 pkt 1 - 4 i § 11 rozporządzenia oraz ustaleniu, że jest on właścicielem użytków rolnych. W postanowieniu tym musi być zawarta także informacja o ustaleniach dotyczących spełnienia warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez wskazanego we wniosku przejmującego. Obowiązek ten został wypełniony przez organ poprzez informację, że córka skarżącego nie posiada kwalifikacji zawodowych wymaganych przez rozporządzenie. Postanowienie zawierało również pouczenia określone w § 19 ust. 6 rozporządzenia jak również pouczenie, że postanowienie, na które zgodnie z § 19 ust. 5 rozporządzenia nie służy zażalenie, może być zaskarżone zgodnie z art. 142 Kpa w odwołaniu. Zaznaczenia wymaga, że w odniesieniu do kwalifikacji zawodowych potencjalnej następczyni złożona została kserokopia jej dyplomu wydanego przez Wyższą Szkołę Rolniczo - Pedagogiczną w S. Wydział Rolniczy, z którego wynika, że odbyła ona studia wyższe magisterskie na kierunku biologia - specjalność nauczycielska w zakresie biologii i ukończyła je uzyskując tytuł magistra, oraz zaświadczenie z Akademii Podlaskiej (dawniej Wyższa Szkoła Rolniczo - Pedagogiczna), z którego m.in. wynika zakres zaliczonych godzin z określonych przedmiotów nauczania. Z treści postanowienia Kierownika Biura poza informacją, że proponowana następczyni nie posiada w jego ocenie kwalifikacji zawodowych nie podano dlaczego Kierownik tak uznał. W ocenie Sądu postanowienie to, które powinno zgodnie z przepisem zawierać ustalenia dotyczące wspomnianych kwalifikacji powinno to zawierać. Jest to istotne o tyle, że skoro postanowienie to nie jest zaskarżalne, to zainteresowany rolnik spełniający kryteria przyznania mu w przyszłości renty strukturalnej po przekazaniu użytków rolnych i zaprzestaniu działalności rolniczej powinien mieć możliwość dostosowania się do tej sytuacji. Jest przy tym oczywiste, że postanowienie to nie jest przesłanką wydania późniejszej decyzji a jest ono jedynie swoistym zapewnieniem rolnika, że renta zostanie mu przyznana jeśli spełni wymagania określone § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 czerwca 2007 r. Wspomniane postanowienie ma za zadanie w pewien sposób zabezpieczyć interesy rolnika, który ma obowiązek rozporządzić swoim gospodarstwem poprzez zawarcie umowy przenoszącej jego własność na osobę, która musi spełniać wymogi § 7 rozporządzenia, a nadto wstępnie przewidzieć dla niego środki z puli pomocowej. Zatem dla rolnika istotne jest ażeby miał wiedzę o tym, czy kwalifikacje następcy są wystarczające, czy też nie i dlaczego. Może istnieć bowiem ewentualna możliwość uzupełnienia kwalifikacji przez następcę lub też wybrania innej osoby. Podkreślić przy tym należy, że kwalifikacje osoby przejmującej są tym elementem, który może ulec zmianie. Rolnik mimo określonej treści postanowienia, może przystąpić do zawarcia umowy notarialnej przenoszącej własność użytków rolnych a ponieważ postanowienie nie jest przesłanką przyznania renty w przyszłości, notariusz nie może odmówić dokonania takiej czynności. Efektem decyzji rolnika będzie to, że kiedy wystąpi o wydanie decyzji Kierownik Biura będzie musiał ocenić, czy oświadczenia składane przed notariuszem zgodnie z § 8 rozporządzenia, są zgodne z rzeczywistością, ponieważ ocena w tym zakresie należy wyłącznie do niego. Bliżej na ten temat wypowiedział się Radosław Pastuszko w artykule "Zakres kognicji w postępowaniu o przyznanie renty strukturalnej w wyniku zawarcia umowy przeniesienia własności nieruchomości rolnych ( Rejent nr 11 z 2007 r.). Podnieść należy, że w § 20 rozporządzenia mowa jest o wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie przyznania renty strukturalnej wnioskodawcy, który otrzymał postanowienie określone w § 19 ust. 4, ale w ocenie Sądu należy to rozumieć w taki sposób, że wnioskodawca, który dysponuje postanowieniem o spełnieniu warunków do przyznania mu renty strukturalnej, uzyska pozytywną decyzję, jeśli są spełnione pozostałe warunki pozwalające na jej wydanie. Postanowienie ma zabezpieczyć wstępnie interesy rolnika, ale jego brak w sytuacji gdy dojdzie do notarialnego przekazania gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty strukturalnej, nie wyłączy możliwości jej uzyskania jeśli spełni on warunki przewidziane prawem. Okoliczność taką rozważał NSA w sprawie II OSK 1341/05 opartej wprawdzie na treści rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U 114, poz.1191) ale ponieważ jego przepisy są zbliżone do obecnie obowiązujących pogląd ten jest aktualny. Tak więc treść postanowienia wydawanego po weryfikacji wniosku nie decyduje ostatecznie o tym, czy przeniesienie własności gospodarstwa wybranemu przez rolnika przejmującemu odniesie oczekiwany skutek w postaci przyznania w przyszłości renty strukturalnej czy też nie, ponieważ okoliczności związane ze spełnieniem wszystkich wymogów prawnych pozwalających na wydanie decyzji przyznającej rentę strukturalną podlegają ostatecznemu badaniu w dacie jej wydania. Należy przyjąć zatem, że brak możliwości złożenia zażalenia od takiego postanowienia w części dotyczącej informacji o kwalifikacjach następcy, nie stoi na przeszkodzie w możliwości jego późniejszego kwestionowania, przy czym zdaniem Sądu odbywać się to będzie, albo w związku z decyzją negatywną jeśli po przekazaniu gospodarstwa następcy, który został zdyskwalifikowany w postanowieniu rolnik otrzyma następnie decyzję negatywną, albo w związku z decyzją odmowną jeśli rolnik w wyniku treści postanowienia nie zdecyduje się ryzykować i gospodarstwa w terminie wynikającym z rozporządzenia nie przekaże. Skoro bowiem gospodarstwo można przekazać wyłącznie osobie spełniającej określone wymogi i posiadającej określone kwalifikacje to rolnik musi mieć prawo zakwestionowania stanowiska organu dotyczącego tej okoliczności. W sprawach pomocy rolnikom, w tym w sprawach przyznawania rent strukturalnych stosuje się przepisy Kpa. Z treści art. 142 wynika, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć w odwołaniu. Wprawdzie treść tego artykułu dotyczy co do zasady postanowień dowodowych ale biorąc pod uwagę fakt, że postanowienie wydawane w trybie § 19 ust. 4 rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. poprzez ocenę kwalifikacji odnosi się do dowodów z nimi związanych należy przyjąć, że ma ono taki charakter, może więc ulec zmianie na zasadzie art. 77 § 2 Kpa. Strona w odwołaniu od decyzji może więc kwestionować jego treść a organ ma obowiązek odnieść się do jej argumentów. Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że mimo, iż skarżący istotnie nie wypełnił obowiązków wynikających z § 20 ust. 1 rozporządzenia, co powoduje, że Kierownik musiał wydać decyzję odmowną ale nie znaczy to wcale, że uzasadnienie decyzji powołujące wyłącznie te okoliczności bez odniesienia się do argumentacji odwołania, jest prawidłowe. W ocenie Sądu organ ma obowiązek odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania i wskazać dlaczego uważa, że kwalifikacje zawodowe wskazywanego następcy nie są wystarczające. Jak już podkreślano wyżej już w postanowieniu organ powinien poinformować co ustalił i jakie ma zastrzeżenia do przedstawionych dokumentów ponieważ strona mogłaby wówczas podjąć określone działania. Skarżący podnosił, że w jego ocenie rodzaj i zakres godzinowy przedmiotów, które zaliczyła córka był tego rodzaju, że pozwalał na uznanie, że odbyła ona 120 godzin kształcenia pozwalającego na uzyskanie kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej. Tymczasem w decyzji nie ma żadnego odniesienia się do tych konkretnych twierdzeń skarżącego, jak również co do tego jakie wykształcenie zdaniem organu posiada następczyni. Okoliczności te powodują, że w ocenie Sądu skoro strona nie wie dokładnie dlaczego organ kwestionuje wspomniane kwalifikacje zawodowe, co rzutuje na jego dalsze działania i możliwość skutecznego ubiegania się o przyznanie renty strukturalnej, decyzja organu narusza art. 8 Kpa czyli zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa jak również zasadę przekonywania wyrażoną w treści art. 11 Kpa. Rozpatrując sprawę ponownie organ będzie musiał rozważyć, czy zarzuty odwołania powinny doprowadzić do ponownej oceny kwalifikacji zawodowych następczyni, przy czym konieczne będzie ustalenie, czy niektóre z przedmiotów nauczania na odbytych przez nią studiach są przydatne do prowadzenia działalności rolniczej, czy też nie i dlaczego oraz jeśli posiada ona wyższe wykształcenie inne niż rolnicze czy posiada wymagany staż pracy w rolnictwie. Zaznaczyć należy, że strona , która brała czynny udział w postępowaniu oraz zwracała się o informacje powinna mieć prawo do wykazania tych okoliczności. W tym stanie rzeczy uznając, że wspomniane naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło