I SA/Gd 891/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-04-06
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zwalniający od podatku VAT usługi świadczone pomiędzy jednostkami sfery budżetowej, jest zgodny z VI Dyrektywą VAT i czy może stanowić podstawę do odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi
Przepis § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. jest niezgodny z VI Dyrektywą VAT, ponieważ rozszerza katalog zwolnień od podatku VAT poza te dopuszczone prawem wspólnotowym. W związku z tym, decyzje wydane na podstawie tego przepisu, które odmawiają prawa do odliczenia podatku naliczonego, muszą zostać uchylone. Podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji niedostosowania prawa krajowego do przepisów wspólnotowych.Stan faktyczny
Gospodarstwo Pomocnicze zwróciło się o interpretację podatkową dotyczącą stawki VAT na usługi remontowo-budowlane świadczone dla jednostek budżetowych. Strona uważała, że powinno stosować się przepisy ustawy o VAT, a nie zwolnienie z rozporządzenia, które prowadzi do negatywnych skutków ekonomicznych i niespójności z prawem zamówień publicznych. Organ podatkowy odmówił zmiany postanowienia, wskazując na obowiązywanie zwolnienia z rozporządzenia. Po kolejnych instancjach i skardze kasacyjnej, sprawa trafiła ponownie do WSA, który uchylił decyzję organu, uznając przepis rozporządzenia za niezgodny z prawem unijnym.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi G. P.- Z. R.-B. przy Areszcie Śledczym na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia 4 listopada 2005 r. nr PV-443-354/IV/2005/JD; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 28 lipca 2005 r. - Gospodarstwo Pomocnicze A przy [...] w G. zwróciło się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w sprawie stawki podatku od towarów i usług mającej zastosowanie do usług remontowo - budowlanych świadczonych przez to gospodarstwo na rzecz jednostek budżetowych.
W złożonym wniosku strona podała, że w przypadku wykonywania prac budowlanych na rzecz jednostki budżetowej wystawia fakturę VAT ze zwolnieniem z podatku od towarów i usług zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.).
Zdaniem strony, przy wykonywaniu usług na rzecz jednostek organizacyjnych sfery budżetowej zamiast zwolnienia z podatku od towarów i usług przewidzianego § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r., powinno się stosować art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), co pozwoli uniknąć negatywnych skutków ekonomicznych w budżecie państwa oraz zniesie niespójność prawną przepisu statuującego zwolnienie od podatku z przepisami art. 7 ust. 1 i 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177 ze zm.).
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 listopada 2005 r. stwierdził, że stanowisko zawarte w złożonym wniosku dotyczące opodatkowania świadczonych przez Gospodarstwo Pomocnicze usług na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jest nieprawidłowe.
Gospodarstwo Pomocnicze wniosło zażalenie na powyższe postanowienie podkreślając, ze stosowanie się do postanowień przepisu § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. wywołuje niekorzystne skutki budżetowe i rodzi niespójność prawną z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Stosowanie zwolnienia z podatku VAT w wielu przypadkach powoduje bowiem wzrost ceny brutto świadczonych usług co skutkuje odrzuceniem ofert skarżącego i w konsekwencji doprowadza do nierównego traktowania podmiotów.
Decyzją z dnia 9 stycznia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 14 b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) odmówił zmiany postanowienia będącego przedmiotem zażalenia.
W motywach decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 tej ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl art. 41 ust. 1 w/w ustawy stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 2 w/w ustawy dla towarów wymienionych w załączniku 3 do ustawy stawka podatku wynosi 7% z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w myśl § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97 poz. 970 ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 82 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi, z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy oraz usług komunikacji miejskiej. Powyższe zwolnienie nie obejmuje jedynie usług w zakresie rozprowadzania wody oraz usług w zakresie gospodarki ściekami oraz wywozu i unieszkodliwiania odpadów, a także usług sanitarnych i pokrewnych oraz usług komunikacji miejskiej.
Odnosząc się do wątpliwości Gospodarstwa Pomocniczego, czy do świadczonych przez niego usług budowlanych na rzecz jednostek budżetowych dopuszczalne jest opodatkowanie na podstawie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że należy mieć na uwadze zasadę "lex specialis derogat (legi) generali" - przepis szczególny wyklucza stosowanie przepisu ogólnego. W świetle tej reguły, pierwszeństwo stosowania przypisać należy niewątpliwie przepisom rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji ustawowej. Delegacja ustawowa zawarta w art. 82 ust. 3 ustawy o VAT określa ramy uprawnienia dla ministra do zwolnienia innych czynności niż zwolnione w ustawie o VAT. Za jedną z takich czynności uznano usługi świadczone pomiędzy gospodarstwami pomocniczymi jednostek budżetowych, jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi. Usługi powyższe zostały zwolnione z podatku ze względu na ich specyfikę wykonania.
Zatem, gospodarstwo pomocnicze A powołane przez [...] będący jednostką budżetową w zakresie świadczonych usług budowlanych na rzecz innych gospodarstw pomocniczych, zakładów budżetowych bądź na rzecz jednostek budżetowych będzie zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie § 8 ust. 1 pkt 14 w/w rozporządzenia.
Dyrektor Izby Skarbowej dodał przy tym, że powyższe zwolnienie od podatku VAT dotyczy wyłącznie usług świadczonych pomiędzy jednostkami sfery budżetowej. W sytuacji natomiast, gdy gospodarstwo pomocnicze jako zarejestrowany podatnik podatku VAT, będzie świadczyć usługi budowlano - remontowe na rzecz innych podmiotów niż wyżej wymienione jednostki budżetowe, będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych, a gospodarstwo, w zakresie w jakim towary i usługi będzie wykorzystywało do wykonywania czynności opodatkowanych, będzie mogło skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nieuzasadnione jest zatem twierdzenie, iż z powodu ujmowania podatku VAT w cenie oferowanych przez Gospodarstwo Pomocnicze usług remontowo - budowlanych, Gospodarstwo Pomocnicze staje się poprzez droższe ceny niekonkurencyjne na rynku i gorzej traktowane niż pozostałe podmioty. W przedmiotowej sprawie korzystanie z prawa wynikającego z art. 86 ust. 1 w/w ustawy uzależnione jest od odbiorcy usług remontowo - budowlanych świadczonych przez Gospodarstwo Pomocnicze.
Wszystkie podmioty sfery budżetowej wymienione w § 8 ust. 1 pkt 14 w/w rozporządzenia w tym i gospodarstwo pomocnicze nie mogą skorzystać z prawa wynikającego z art. 86 ust. 1 w/w ustawy w zakresie przedmiotowego świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług, natomiast w pozostałych przypadkach świadczenia usług opodatkowanych zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług innym kontrahentom niż wyżej wymienionym, takie prawo przysługuje.
Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na zarzut nie odniesienia się przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego do sytuacji prawnej wynikającej z przepisu art. 7 ust. 1 oraz 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych podkreślił, że przepisy te nie są przepisami prawa podatkowego, zatem ocena ich prawidłowości nie należy do kompetencji organów podatkowych. Zgodnie bowiem z art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa organ podatkowy ma obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gospodarstwo Pomocnicze A przy [...] w G. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Formułując zarzuty przeciwko wydanej decyzji pełnomocnik skarżącego podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej dokonując analizy prawnej przepisów mających zastosowanie w sprawie całkowicie pominął przepisy Traktatu Akcesyjnego oraz przepisy VI Dyrektywy VAT, z którą przepis § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. jest sprzeczny i stanowi wyraz niewłaściwej implementacji do prawa polskiego przepisów VI Dyrektywy VAT, uchybiając w ten sposób obowiązkowi wyrażonemu w art. 14 b § 5 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.
Pełnomocnik skarżącego zauważył, że żaden przepis tak tytułu XI VI Dyrektywy, jak i inny jej przepis nie uprawnia Rzeczypospolitej Polskiej do wprowadzenia przepisu § 8 ust. 1 pkt 14, to jest do zwolnienia pewnej kategorii usług od VAT i pozbawienia tym samym podatnika prawa do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego na poprzednich stadiach obrotu. Żaden przepis Dyrektywy nie pozwala również Rzeczypospolitej Polskiej na uznanie skarżącego jako podmiotu zwolnionego z VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że adresatem dyrektyw są wyłącznie państwa, nie mogą one być kierowane do innych podmiotów prawa (osób fizycznych i prawnych) i nie mogą być źródłem ich praw. Dyrektywa nie jest aktem bezpośrednio obowiązującym w wewnętrznych porządkach prawnych państw członkowskich. Aby dyrektywa stała się skuteczna, wymaga inkorporacji do krajowego porządku prawnego państw członkowskich poprzez wydanie odpowiedniego aktu prawnego. Nie należy natomiast do właściwości rzeczowej organu podatkowego kwestionowanie prawidłowości implementacji VI Dyrektywy Wspólnot Europejskich do prawa krajowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 256/06 oddalił skargę Gospodarstwa Pomocniczego A przy [...] w G. W ocenie Sądu § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia o VAT, poddany wykładni w ramach niniejszej sprawy, jest przepisem jasnym i precyzyjnym.
Odnosząc się do zasygnalizowanej przez stronę niezgodności ocenianej regulacji prawnej z prawem wspólnotowym Sąd wyjaśnił, że ten zarzut strona podniosła dopiero na etapie postępowania przed sądem. Tym samym stanowisko organów podatkowych nie musiało zawierać odniesienia do postanowień VI Dyrektywy VAT, skoro w postępowaniu przed nimi strona w tym zakresie nie zgłaszała żadnych zarzutów.
Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną Gospodarstwa Pomocniczego A przy [...] w G., w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a. w zw. z art. 14 a § 1 i 3, art. 143 § 5, art. 120 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku o udzielenie interpretacji) w zw. z art. 3 i art. 53 Aktu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 roku dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach Stanowiących podstawę Unii Europejskiej (zwanej dalej Traktatem) przez zaniechanie rozstrzygnięcia nie tylko w granicach sprawy, lecz nawet w granicach zarzutów skarżącego zawartych w skardze, a tym samym zaniechania rozpoznania zarzutów tej skargi.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził m.in., że kwestia zgodności przepisu, o którego wykładnię wnosił podatnik, z prawem wspólnotowym nie należy do zakresu sprawy, a jedynie do jej oceny. Zaniechanie w tym względzie oznacza, że zarówno organy jak i Sąd pierwszej instancji nie dokonały całkowitej oceny stanu prawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1008/07 uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądził wnioskowane przez stronę skarżącą koszty postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu orzeczenia NSA stwierdził, że obowiązkiem organów podatkowych było rozpatrzenie stanowiska strony, tyczącego zasad stosowania zwolnienia określonego w § 8 ust. 1 pkt 14 cyt. wyżej rozporządzenia z 24 kwietnia 2004 r., także z uwzględnieniem unormowań unijnych, które dla krajowego systemu podatku od wartości dodanej stanowią obowiązujący wzorzec. Z powinności tej organów podatkowych nie zwalnia przy tym zasada legalizmu, określona w art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zatem przeprowadzenie konfrontacji przedmiotowego unormowania krajowego z prawem wspólnotowym było konieczne. Sąd pierwszej instancji sanując brak analizy przedmiotowej regulacji podstawowej przy uwzględnieniu prawa wspólnotowego uczynił to z naruszeniem prawa. NSA stwierdził nadto, powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. I FPS 1/06, że sąd administracyjny jest obowiązany do kontroli decyzji wydanych na podstawie art. 14 § 5 Ordynacji podatkowej również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Zatem Sąd pierwszej instancji mógł i powinien był przeprowadzić kontrolę stanowiska organów podatkowych w kontekście regulacji wspólnotowych.
Odnosząc się do meritum sprawy NSA wyraził pogląd, że co prawda interpretowany przepis - jak podniosły to organy podatkowe a za nimi Sąd pierwszej instancji - zawiera kategoryczną w swym brzmieniu treść normatywną, ale w konfrontacji z unormowaniami wspólnotowymi kwalifikacji takiej już nie posiada, a przeciwnie wydaje się całkowicie chybiony, albowiem zwolnienia (a przynajmniej ich zdecydowana część) uregulowane w cyt. rozporządzeniu z dnia 24 kwietnia 2004 r., w tym także określone w jego § 8 ust. 1 pkt 14, są niezgodne z regulacjami unijnych dyrektyw VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyniku ponownego rozpoznania niniejszej sprawy, stwierdził, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać na treść art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 zwanej dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i to związanie odnosi się również do stron postępowania, co wynika z treści drugiego zdania przywołanego przepisu. Sąd nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz - str. 267-268).
Należy dodać, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z 9 lipca 1998 r. I PKN 226/98 - OSNAPiUS 1999, nr 15, poz. 486), albo po wydaniu orzeczenia NSA zmieni się stan prawny.
Opisane powyżej sytuacje nie miały miejsca w niniejszej sprawie. Tak więc dokonując kontroli stanowiska organu podatkowego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 stycznia 2006 r., skład orzekający obowiązany był dokonać jej uwzględniając pogląd jaki NSA wyraził w kwestii zgodności interpretowanego przepisu § 8 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) z unormowaniami unijnymi.
Mając zatem na uwadze pogląd NSA należy stwierdzić, że interpretowany przepis § 8 ust. 1 pkt 14 cyt. wyżej rozporządzenia jest niezgodny z regulacjami unijnych dyrektyw VAT.
Trafnie podniosła strona skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przepis ten stanowi wyraz niewłaściwej implementacji do prawa polskiego przepisów VI Dyrektywy VAT z dnia 17 maja 1977 w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EEC), zwanej dalej VI Dyrektywą VAT, którą Rzeczypospolita Polska od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, jest związana. Oznacza to, że zarówno organy administracyjne, w tym organy podatkowe, jak i sądy krajowe są zobowiązane stosować przepisy tej Dyrektywy (podobnie innych przepisów wspólnotowych) oraz odstąpić od stosowania przepisów prawa krajowego, sprzecznych z jej przepisami.
Trzeba zauważyć, że dopuszczalne przez prawo wspólnotowe zwolnienia w podatku od wartości dodanej określone w VI Dyrektywie VAT (art. 130), zostały w całości uwzględnione w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 335).
Jest to - jak podkreślił NSA w uzasadnieniu swojego wyroku - bezwzględnie obowiązujący katalog zwolnień, a więc państwa członkowskie nie są uprawnione do wprowadzenia do krajowego porządku prawnego innych poza wymienionymi w tym katalogu zwolnień od podatku od wartości dodanej. Skoro zatem polski ustawodawca aktem podstawowym - rozporządzeniem z dnia 27 kwietnia 2004 r. - rozszerza tenże wspólnotowy katalog zwolnień od podatku od towarów i usług, to akt ten, w tym zawarty w nim przepis § 8 ust. 1, należało uznać za niezgodny z regulacjami VI Dyrektywy VAT, a w szczególności z jej art. 13. Jeżeli więc przedmiotowe zwolnienie podatkowe jest sprzeczne z prawem unijnym, to nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięć organów podatkowych i pozbawiać podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego na wcześniejszych etapach obrotu gospodarczego.
Niewątpliwe w sprawie jest, iż Gospodarstwo Pomocnicze A przy [...] w G. posiada status podatnika podatku od towarów i usług, bo gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych taki status posiadają na gruncie tego podatku, w związku z tym przysługują mu wszelkie prawa tego podatnika, jak i też obciążają go wszystkie obowiązki z tym związane.
Oczywiście, że prawa te i obowiązki mogą podlegać różnym zmianom i ograniczeniom, ale ograniczenia te i zmiany, muszą każdorazowo wynikać z ustawy i muszą być przy tym zgodne z regulacjami unijnymi.
W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości utrwalony jest pogląd, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji niedostosowania prawa krajowego do przepisów wspólnotowych, czego dowodem są powołane przez NSA wyroki z 26 czerwca 2003 r. nr C-305/01 w sprawie Finanzant Groβ - Gerau US. MKG Kraftfahrzenge Faktory GmbH (LEX nr 1586 49 i wyrok z dnia 18 stycznia 2001 r., nr 6-150/99 w sprawie Svenska Staten (Swedish State) vs. Stockholm Lindöpark AB - LEX nr 83104.
Reasumując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 4 listopada 2005 r., jako wydane na podstawie sprzecznego z prawem unijnym przepisu § 8 ust. 1 pkt 14 cyt. rozporządzenia z 27 kwietnia 2004 r., muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Konsekwencją zaś uchylenia tychże rozstrzygnięć jest konieczność dokonania przez organ podatkowy ponownej oceny przedstawionego we wniosku z dnia 28 lipca 2005 r. stanowiska strony w kwestii dopuszczalności opodatkowania na zasadzie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, usług remontowo - budowlanych wykonywanych przez stronę na rzecz jednostek budżetowych, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu (art. 153 P.p.s.a.).
O niemożności wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło