II FW 13/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędziowie NSA Antoni Hanusz, WSA del. Jacek Jaśkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej wniosku Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 2 grudnia 2008 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Sosnowca a Prezesem Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis postanawia wskazać Prezydenta Miasta Sosnowca jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Prezydent Miasta S. we wniosku z dnia 27 listopada 2008 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego występującego pomiędzy tym organem a Prezesem Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) polegającym na wskazaniu organu właściwego do wydawania zaświadczenia pomocy de minimis dla przedsiębiorcy prowadzącego zakład pracy chronionej. Spór ten zaistniał na tle następującego stanu faktycznego: Postanowieniem z dnia 12 lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 13 listopada 2007 r. o odmowie wydania zaświadczenia dla zakładu pracy chronionej o udzielonej pomocy de minimis i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ ten wskazał, że w przypadku gdy pomocą de minimis jest kwota wydatku poniesionego z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, na ściśle określony cel w wysokości nieprzekraczajacej 81% wartości wszystkich zwolnień, organem udzielającym pomocy jest Prezes Zarządu PFRON. Jako podstawy prawne rozstrzygnięcia wskazano art. 49 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1, 23, 31 ust. 3 pkt 1 oraz art. 33 ust. 4a, 7 i 7a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm. zwanej dalej ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego - Prezydent Miasta S., działający jako organ podatkowy, który zwalnia podatnika z podatku od nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.), jeśli dane środki w całości są gminie refinansowane z PFRON, nie posiada prawnych możliwości ustalenia dokonania wpłat określonych w art. 49 ust. 1 ustawy rehabilitacji zawodowej i społecznej, pochodzenia wydatku oraz ustalenia, czy przedsiębiorca prowadzący zakład pracy chronionej otrzymał już inną pomoc w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą lub tego samego projektu inwestycyjnego. Prezes Zarządu PFRON uznał jednak, że nie jest właściwy w sprawie. W tym sporze wypowiedziały się także inne organy: Minister Finansów, który wskazał, iż nie jest właściwy do rozstrzygania niniejszego sporu kompetencyjnego oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przedstawiając własne stanowisko w sprawie oraz wskazując, że jeśli wydatek z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych został sfinansowany ze środków pochodzących ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis należy od organu gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) k.p.a.) oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 166 ust. 3 Konstytucji R.P., spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny. Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu o właściwość może wystąpić m.in. organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostający w sporze. Stronami niniejszego sporu byli Prezydent Miasta S. oraz Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji, w związku z czym zachodziły podstawy do jego rozpoznania. Rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu wymaga poczynienia uwag wprowadzających w problematykę pomocy de minimis. Została ona recypowana w porządku krajowym w ramach jego harmonizacji z regulacjami prawa wspólnotowego. Podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis są Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. 90/2004, poz. 864/2 ze zmianami) - dalej TWE oraz rozporządzenie Komisji (WE) Nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis. Krajowe akty prawne regulujące omawianą instytucję to w szczególności ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, ze zm., zwanej dalej u.p.s.p.p.) oraz wydane do niej przepisy wykonawcze (przy czym należy mieć na względzie, że z dniem 1 stycznia 2008 r., na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2007 r. opubl. w Dz. U z 2007 r., Nr 249, poz. 1854 utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej publ. w Dz. U. Nr 76, poz. 496). Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 87 ust. 1 TWE, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi. Dla oceny, czy udzielona pomoc jest dopuszczalna, przepis art. 88 ust. 3 TWE przewiduje obowiązek zgłoszenia przez Państwo Członkowskie wszelkich planów przyznania lub zmiany pomocy. Równocześnie regulacja wspólnotowa zawiera uprawnienie do udzielania przez Państwo Członkowskie pomocy, która nie jest traktowana jako naruszenie art. 88 ust. 1 TWE i nie podlega zgłoszeniu w trybie art. 88 ust. 3 TWE. Na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, osoby prowadzące zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej, w stosunku do tego zakładu są zwolnione (z zastrzeżeniem ust. 2) z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Zasady te zostały określone w art. 6 ust. 6 i 7 oraz art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.). Z treści ostatniego z wymienionych przepisów wynika, że zwolnienie od podatku od nieruchomości przysługuje, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady o jakich mowa w tym przepisie. Z tych względów przyjmuje się, że pomoc publiczna udzielana dla zakładów pracy chronionej w formie zwolnienia z podatku od nieruchomości, po spełnieniu ogólnych warunków dla tej udzielenia tej pomocy, jest traktowana jako pomoc de minimis. Znajduje więc w sprawie zastosowanie art. 5 ust. 3 u.p.s.p.p. określający obowiązek wydania zaświadczeń, stanowiący zresztą realizację obowiązków zawartych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 69/2001. Przepis ten, podobnie jak inne normy regulujące podstawy i tryb wydawania zaświadczeń nakłada na podmioty wskazane w pkt 12 art. 2 u.p.s.p.p. obowiązek określonego działania polegającego na podejmowaniu czynności materialno-technicznych sprowadzających się do wydawania zaświadczeń, w których następuje urzędowe potwierdzenie stanu faktycznego lub prawnego (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 733). Formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że została udzielona pomoc publiczna reguluje aktualnie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2007 r., Nr 53, poz. 354). Spór, w oparciu o powołane wyżej podstawy prawne, należy rozwiązać mając na względzie, że przepisy dotyczące pomocy publicznej przewidują obowiązek wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis niezależnie od sposobu, w jakim udzielenie pomocy następuje. W przypadku obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy uzyskanej w formie ulgi podatkowej udzielonej na podstawie aktu normatywnego, jak to miejsce w rozpatrywanej sprawie (zwolnienie z podatku od nieruchomości), organem właściwym do wydania zaświadczenia jest organ podatkowy. Na podstawie art. 1c u.p.o.l., w zakresie podatków i opłat wymienionych w art. 1 tej ustawy, organem tym jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Zatem w sprawie, w której pomoc de minimis polega na ustawowym zwolnieniu od obowiązku płacenia podatku od nieruchomości przez podmioty prowadzące zakłady pracy chronionej w zakresie nieruchomości i budowli wchodzących w skład zakładu pracy chronionej, organ wymieniony w art. 1c u.p.o.l. jest właściwy do wydania zaświadczenia o udzieleniu tej pomocy. Wskazać należy, iż pogląd ten znalazł już akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 6 marca 2008 r., w sprawach II GSK 312/07, II GSK 509/07 oraz II GSK 177/08, nie publ.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.