I SA/Wa 144/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały oddala skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z [...] listopada 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. S. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymała w mocy decyzję z [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. [...] w B. z dnia 12 listopada 2002 r. o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...] - specjalność: [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Sprawa nadania dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...] (specjalność: [...]) była już przedmiotem postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, a także była rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1376/06 uchylił odmowną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06 oddalił skargę kasacyjną organu. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Sądem I instancji, że recenzenci powołani przez Centralną Komisję powinni reprezentować przede wszystkim daną dyscyplinę, w tym przypadku subdyscyplinę naukową – pedagogikę specjalną. Ocena bowiem rozprawy habilitacyjnej skarżącego dokonana w postępowaniu przed Centralną Komisją w aspekcie spełnienia wymagań wynikających z postanowień art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych mogła być niepełna, skoro żaden z recenzentów powołanych przez Centralną Komisję nie specjalizował się w tej subdyscyplinie. Kolejny raz rozpoznając sprawę zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. [...] w B. z dnia [...] listopada 2002 r., na posiedzeniu Sekcji Nauk [...] zapoznano się z 6 opiniami recenzentów, w tym z dwoma dodatkowymi sporządzonymi przez opiniodawców o specjalności [...]. Po dyskusji w której udział wzięli recenzenci powołani przez Radę Wydziału, Sekcja w głosowaniu tajnym odmówiła poparcia wniosku (6 głosów za zatwierdzeniem uchwały, 25 głosów przeciw i 3 głosy wstrzymujące się). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w głosowaniu tajnym jednomyślnie podtrzymało stanowisko Sekcji (za zatwierdzeniem uchwały 0 głosów, przeciw 10 głosów, 0 głosów wstrzymujących się). Centralna Komisja zaznaczyła, że pomimo, iż wysoko ocenia kompetencje i zaangażowanie dr T. S. w działalność na rzecz pomocy niepełnosprawnym, w jej ocenie dorobek naukowy i rozprawa habilitacyjna nie stanowią wystarczającej podstawy dla nadania mu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Organ ocenił, iż dorobek ów nie jest obszerny, trudno doszukać się w nim czegoś unikatowego z punktu widzenia pedagogiki specjalnej, a w szczególności teorii i praktyki rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych – konkretniej niewidomych. Brak jest w nim również własnych rozwiązań koncepcyjnych w obszarze działań pedagogicznych na rzecz poradnictwa, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy czy tworzenia stanowisk pracy. Rozprawa habilitacyjna zawiera poważne niedostatki metodologiczne i nie stanowi poważnego wkładu w rozwój pedagogiki, a także psychologii, a autor nie przedstawił żadnej koncepcji teoretycznej. Organ wskazał, że badania własne eksponowane w rozprawie habilitacyjnej opierają się na błędnych założeniach teoretyczno – metodologicznych, są powierzchowne i zostały zrealizowane na początku lat 90 dwudziestego wieku. W momencie publikacji rozprawy, wyniki tych badań były już w znacznej mierze nieaktualne, habilitant wykorzystał przestarzałą, nieaktualną literaturę oraz akty prawne, których nie można uznać za obowiązujące. Komisja wskazała również na poważne niedociągnięcia w proponowanym przez habilitanta warsztacie metodologicznym. Mając na uwadze powyższe Prezydium Centralnej Komisji uznało za uzasadnione stanowisko Sekcji [...] w przedmiocie niezatwierdzenia uchwały o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...], specjalność: [...]. Od decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. T. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Sekcja Nauk [...] w dniu 4 listopada 2008 r. po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzenta Rady Wydziału w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia ww. uchwały (wynik głosowania: za uchyleniem decyzji 10 głosów, przeciw 21 głosów, wstrzymujących się 5 głosów). Na posiedzenie Sekcji zaproszono recenzentów Rady Wydziału oraz recenzentów dotychczas powołanych przez Centralną Komisję. Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 11, przeciw 0, wstrzymujących się 0). Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaznaczyła, że w postępowaniu uwzględnione zostały zalecenia zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1376/06 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06. Powołano bowiem pięciu recenzentów w osobach prof. T. B. ([...]), dr hab. M. Z. ( [...]), prof. G. C. ([...]), dr hab. T. R. ([...]), prof. J. W. ([...]). Opinie prof. T. B., dr hab. M. Z. i dr hab. T. R., a więc osób reprezentujących głównie pedagogikę specjalną były negatywne. Organ wskazał, że wcześniej w postępowaniu Rady Wydziału negatywną opinię przedstawił prof. R. O. ([...]). Centralna Komisja zaznaczyła, że z opinii większości recenzentów wynika, iż rozprawa habilitacyjna dr T. S. nie ma istotnych i nowatorskich wniosków zarówno z punktu widzenia psychologii, jak i pedagogiki specjalnej. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podkreśliła, że wbrew poglądowi habilitanta przy ocenie jego dorobku naukowego należało uwzględnić całość materiału, w tym opinie recenzentów powołanych poprzednio, jest to bowiem zgodne z przepisami ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych i służy obiektywnemu i wszechstronnemu wyjaśnieniu sprawy. Organ podkreślił, że wszystkim recenzentom zapewniono możliwość uczestniczenia w posiedzeniach Sekcji w dniu 3 czerwca 2008 r. oraz w dniu 4 listopada 2008 r., a przy ocenie materiału nie pominięto pozytywnych opinii z przewodu habilitacyjnego. W ocenie organu, odwołanie się nowopowołanych recenzentów do wcześniejszych opinii nie stanowi naruszenia prawa, lecz wskazuje, że podzielają oni wcześniejszą ocenę dorobku i rozprawy habilitacyjnej. Tego rodzaju prezentowania osądów naukowych jest przyjętą praktyką w świecie naukowym. Reasumując organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało jednoznacznie, iż zarówno rozprawa habilitacyjna jak i pozostały dorobek naukowy dr T. S. nie może stanowić wystarczającej podstawy do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w rozumieniu ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych. Wobec powyższego Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2007 r. Na powyższą decyzję T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] października 2007 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na zaliczeniu w poczet dowodów opinii recenzentów sporządzonych w sposób wadliwy w pierwotnym postępowaniu, jak również oparcie się przez recenzentów powołanych po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego na poprzednich opiniach poprzez odniesienie się do nich i cytowanie ich w treści własnych opinii. W uzasadnieniu skargi T. S. wskazał, że na posiedzeniu Sekcji Nauk [...], które odbyło się w dniu 29 października 2007 r. pomimo tego, że sprawa była rozpatrywana na nowo, odczytano wszystkie recenzje sporządzone przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał również, że recenzenci i członkowie Sekcji zostali wprowadzeni w błąd stwierdzeniem, że sprawa jest rozpoznawana w trybie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a nie po wyrokach WSA i NSA uchylających poprzednie decyzje, co skutkowało tym, że recenzenci zobligowani byli do odniesienia się do argumentów i ocen wyrażonych w opiniach poprzednich recenzentów, powołanych w pierwotnym rozpoznaniu sprawy. Ponadto – w ocenie skarżącego - członkowie Sekcji zostali błędnie poinformowani o zaproszeniu na posiedzenie recenzentów Rady Wydziału, co w rzeczywistości nie miało miejsca. Skarżący podniósł również, że jeden z recenzentów w trakcie niniejszego postępowania nie reprezentował ściśle dyscypliny naukowej, której dotyczy przedmiot rozprawy habilitacyjnej. Zdaniem skarżącego bowiem, uwzględniając przedmiot rozprawy habilitacyjnej zasadnym było powołanie recenzentów specjalistów o dorobku naukowym w ramach poszczególnych specjalności, a nie tylko w ramach zbliżonej dyscypliny. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z [...] października 2007 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] im. [...] w B. z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu dr T. S. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...], nie narusza prawa. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazanie co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji jak również w decyzji ją poprzedzającej uwzględniono ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r. sygn. akt I OSK 2030/06. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Centralną Komisję, dla zapewnienia obiektywizmu w ocenie rozprawy habilitacyjnej dotyczącej [...], powołano recenzentów reprezentujących tę subdyscyplinę naukową: prof. M. Z., prof. T. B., prof. J. W. i dr hab. T. R. Z akt sprawy wynika, że opinie trzech recenzentów reprezentujących dyscyplinę [...] były negatywne. W tej sytuacji nie można zarzucić Centralnej Komisji braku dostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna oraz dorobek naukowy habilitanta stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej (art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych). Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, iż na Centralnej Komisji ciążył obowiązek powołania recenzentów specjalistów o dorobku naukowym w ramach poszczególnej specjalności [...], nie tylko w ramach zbliżonej dyscypliny. Centralna Komisja, zgodnie ze wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla zapewnienia właściwej oceny rozprawy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego habilitanta, miała obowiązek powołania recenzenta zajmującego się również pedagogiką specjalną - mimo, że [...]– której dotyczy rozprawa habilitacyjna T. S. – jest częścią dyscypliny naukowej pedagogika. Rację należy przyznać skarżącemu, że po uchyleniu przez sąd administracyjny orzeczeń Centralnej Komisji postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie [...] specjalność: [...], toczy się ponownie. Nie oznacza to jednak, że poprzednie opinie recenzentów tracą walory dowodowe w sprawie. Nie ma też racji skarżący, że Sąd ocenił te opinie jako wadliwe. Sąd jedynie wskazał, że niezasięgnięcie opinii recenzenta z danej dyscypliny powoduje, że poprzednia decyzja odmowna Centralnej Komisji obciążona był błędem niedostatecznego wyjaśnienia, czy rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Nie jest to jednoznaczne z dokonaniem oceny opinii recenzentów i podważeniem zawartych w nich negatywnych ocen rozprawy habilitacyjnej skarżącego. Wyjaśnić należy, że w sprawach o nadanie stopni naukowych, w których ocena rozprawy doktorskiej czy habilitacyjnej oraz dorobku naukowego kandydata pod kątem spełnienia wymogów stawianych przez ustawę wymaga specjalistycznej wiedzy. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji kończącej postępowanie w sprawie o nadanie stopnia naukowego, to znaczy czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz przepisami wykonawczymi, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego dokonaną w toku postępowania o nadanie stopnia naukowego zarówno w recenzjach naukowych jak i stanowisku Sekcji Centralnej Komisji zawierającym propozycję dla Prezydium Centralnej Komisji rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący wprowadzenia w błąd recenzentów powołanych po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż sprawa jest rozpoznawana w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z opinii prof. M. Z. i prof. T. B. znajdujących się w aktach sprawy wynika, że dotyczyły one ponownego rozpoznania sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Akademii [...] o nadanie skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego, a nie – jak utrzymuje skarżący – ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia ww. uchwały. Z faktu zaś, że recenzenci powołani po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego odwoływali się do poprzednio sporządzonych opinii na temat rozprawy habilitacyjnej skarżącego, nie można wywodzić, że ich ocena nie jest samodzielna. Reasumując, wskazać należy, że decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] listopada 208 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r. została wydana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz przepisami wykonawczymi, a także postanowieniami Statutu Centralnej Komisji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.