I OZ 1138/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt IV SAB/Po 16/09 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. T. na bezczynność Prezesa Sadu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w przedmiocie przyjęcia ustnego wniosku do protokołu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę K. T. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu w przedmiocie przyjęcia ustnego wniosku do protokołu. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej K. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy zostało mu przyznane we wnioskowanym zakresie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 sierpnia 2009 r. W piśmie z dnia 16 września 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o wyznaczeniu w sprawie pełnomocnika z urzędu - adwokata A. W. Informację o wyznaczeniu, z jednoczesnym wezwaniem do przedłożenia pełnomocnictwa w terminie 14 dni, Sąd przekazał pełnomocnikowi pismem z dnia 21 września 2009 r., które doręczono na adres Kancelarii 25 września 2009 r. Dnia 6 października 2009 r. K. T. złożył osobiście w Sądzie pełnomocnictwo udzielone adwokatowi A. W. Dnia 16 października 2009 r. adwokat A. W. złożył w imieniu skarżącego skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. We wniosku podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego. Opóźnienie było następstwem procedury ustanawiania pełnomocnika z urzędu. Adwokat wyjaśnił, że o wyznaczeniu dowiedział się dopiero z pisma z dnia 21 września 2009 r. doręczonego 25 września 2009 r. Zgodnie z wezwaniem przedłożył pełnomocnictwo, które zostało złożone przez skarżącego w Sądzie dnia 6 października 2009 r. Następnie aplikant działający jako substytut wystąpił o udostępnienie mu akt. Z uwagi na fakt, iż stawił się w dniu kiedy pełnomocnictwo nie zostało jeszcze dołączone do akt, dostęp do nich uzyskał dopiero 12 października 2009 r. W tym stanie rzeczy - w ocenie adwokata A. W. - ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło dnia 12 października 2009 r. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 88 p.p.s.a., gdyż uznał, że jest on spóźniony. Jak wskazał Sąd w tej sprawie K. T. udzielił pełnomocnictwa A. W. dnia 2 października 2009 r. Należy zatem przyjąć, iż w tym dniu niewątpliwie ustała przyczyna dla której nie wniesiono skargi kasacyjnej w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną należało zatem złożyć najpóźniej do dnia 9 października 2009 r. Tymczasem pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem dnia 16 października 2009 r. W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez pełnomocnika skarżącego - takie jak brak możliwości zapoznania się z aktami z powodu nie złożenia w nich pełnomocnictwa - nie uzasadniają przywrócenia terminu. Niezależnie od powyższego Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom pełnomocnika zawartym we wniosku o przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie K. T. wniósł zażalenie podnosząc, że wobec przytoczonych w zażaleniu okoliczności, faktyczne ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło dopiero w dniu 12 października 2009 r., gdyż dopiero w tym dniu pełnomocnik skarżącego uzyskał potwierdzenie udzielenia mu pełnomocnictwa oraz dopiero od tej daty miał faktyczną możliwość wglądu w akta sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.) Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zaskarżonym postanowieniem wniosek o przywrócenie termin do wniesienia skargi kasacyjnej naruszył przepis art. 88 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. Zastosowanie powyższego przepisu może mieć bowiem miejsce w sytuacji, w której można mieć pewność, że niewątpliwie wniosek o przywrócenie terminu został złożony z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W razie wątpliwości w tym zakresie Sąd powinien przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniosku. W sprawie niniejszej nie można natomiast stwierdzić z pewnością, aby wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony z przekroczeniem terminu. Jak wynika z praktyki orzeczniczej sadów administracyjnych i sądów powszechnych w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu po upływie terminu na wniesienie środka zaskarżenia, pełnomocnik ten wraz z tym środkiem zobowiązany jest złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przy czym powszechnie przyjmuje się, że przyczyna uchybienia terminu o której mowa w powołanym wyżej przepisie ustaje w momencie, gdy pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09, z 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 809/09 czy z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 763/08). W sprawie niniejszej momentem, w którym pełnomocnik miał pełną możliwość działania w sprawie był wskazany przez niego dzień, w którym, jak sam podnosi, miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy tj. w dniu 12 października 2009 r. Szczegółowe wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie zawarte w zażaleniu należy uznać za wiarygodne. W każdym bądź razie nie można podzielić stanowiska Sądu I instancji, że ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej miało miejsce w dniu podpisania pełnomocnictwa. Z akt sprawy wynika bowiem, że pełnomocnictwo to nie zostało podpisane w obecności ustanowionego w sprawie adwokata lecz druk pełnomocnictwa został przesłany do skarżącego celem wypełnienia. Podpisane pełnomocnictwo zostało następnie złożone przez skarżącego w Sądzie w dniu 6 października 2009 r. W takim zatem przypadku pełnomocnik miał pełną możliwość działania w sprawie z dniem powzięcia informacji o złożeniu podpisanego dokumentu pełnomocnictwa oraz zapoznaniem się z aktami sprawy co nastąpiło, zgodnie z jego wyjaśnieniami, w dniu 12 października 2009 r. Od tego też dnia należało liczyć 7 dniowy termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a. na złożenie wniosku o przywróceni terminu. Skoro zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z samą skargą został złożony w dniu 16 października 2009 r. to termin określony w powołanym wyżej przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. W takiej sytuacji należało uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2009 r. jako wydane z naruszeniem art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.