II OZ 809/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 65/09 o odrzuceniu wniosku skarżącej M. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r. w sprawie ze skargi M. D. i E. D. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – stosownie do treści art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." – odrzucił wniosek skarżącej M. D. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r. Wyrokiem tym została oddalona skarga na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie nałożenia na M. D. i E. D. obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na działce nr [...] w S.. W uzasadnienie powyższego rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że skarżąca M. D. w dniu 20 marca 2009 r. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata. W dniu 7 maja 2009 r. zostało złożone w Sądzie pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą adw. A. B.-E.. Odpis nieprawomocnego orzeczenia z dnia 3 marca 2009 r. doręczono skarżącej, na jej wniosek, w dniu 25 marca 2009 r., a w dniu 15 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu należało odrzucić ze względu na uchybienie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd podniósł, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał, że skarżąca udzieliła pełnomocnictwa najpóźniej w dniu 7 maja 2009 r., bowiem wobec niezamieszczenia w treści pełnomocnictwa daty jego udzielenia należało, zdaniem Sądu, jako datę ustanowienia pełnomocnika przyjąć dzień osobistego złożenia ww. dokumentu w gmachu Sądu. Zatem termin wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 14 maja 2009 r. Skoro wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 15 maja 2009 r., to jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca M. D., żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 88 P.p.s.a. poprzez uznanie, że termin, w jakim należało złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia 7 maja 2009 r. i w konsekwencji odrzucenie wniosku jako spóźnionego podczas, gdy termin ten rozpoczął bieg w dniu 8 maja 2009 r. Uzasadniając powyższe podniosła, że pełnomocnictwo dla adw. A. B.-E. zostało przedłożone w WSA w Krakowie w dniu 7 maja 2009 r. i w tym też dniu upoważniony przez pełnomocnika aplikant wykonał fotografie akt sprawy. Pełnomocnik zaś w tym czasie była obecna na rozprawie przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy. Powrót z rozprawy w Warszawie w późnych godzinach wieczornych był powodem, dla którego pełnomocnik zapoznała się z aktami sprawy i spotkała się ze skarżącą w dniu 8 maja 2009 r. Zatem dopiero w dniu 8 maja 2009 r. pełnomocnik miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i tym samym rzeczywistą możliwość podjęcia działań związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego "przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że w myśl z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest dochowanie, określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a., terminu do wniesienia tegoż wniosku. Jednocześnie w art. 88 P.p.s.a. ustawodawca postanowił, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W sprawie niniejszej istotne zatem jest ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, co pozwoli na rozstrzygnięcie, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie określonym w art. 87 § 1 P.p.s.a. czy też powinien był podlegać odrzuceniu, na podstawie art. 88 P.p.s.a., jako spóźniony. Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w otwartym terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, było przedmiotem rozważań zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III CZP 117/08 (publ. M. Prawn. 2009/13/715) stwierdził, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem. Podzielając powyższy pogląd, ale jednocześnie uwzględniając różnice proceduralne pomiędzy postępowaniem sądowoadminstracyjnym, a postępowaniem cywilnym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej wniesienia, nie później jednak niż z upływem 30 dni od dnia uzyskania przez niego pełnomocnictwa od strony. Z chwilą bowiem uzyskania pełnomocnictwa pełnomocnik ma pełną możliwość działania w sprawie. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lipca 2008 r.,. o sygn. akt II OZ 763/08; z dnia 13 marca 2009 r., o sygn. akt II OZ 240/09; z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OZ 802/09; z dnia 8 września 2009 r., o sygn. akt II FZ 220/09 – wszystkie publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 20 marca 2009 r. skarżącej M. D. przyznano adwokata z urzędu. Skarżąca udzieliła pełnomocnictwa, przy czym pełnomocnictwo to nie zostało opatrzone datą. Brak daty na pełnomocnictwie świadczy, w ocenie Sądu, o tym, że pełnomocnik nie dołożył należytej staranności podczas sporządzania ww. dokumentu. W tej sytuacji słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że datą udzielenia pełnomocnictwa był dzień jego złożenia do akt sprawy tj. 7 maja 2009 r. Należy podkreślić, że taki sposób wskazania terminu, w którym udzielone zostało przedmiotowe pełnomocnictwo był najkorzystniejszy z możliwych dla strony. Zatem w dniu 7 maja 2009 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co oznacza, że określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu rozpoczął bieg od dnia 8 maja 2009 r. Prawidłowo więc Sąd pierwszej instancji określił datę końca biegu terminu jako 14 maja 2009 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 15 maja 2009 r. Przedmiotowy wniosek został więc z całą pewnością złożony po terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. To z kolei oznacza, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu przedmiotowego wniosku, w oparciu o przepis art. 88 P.p.s.a., jest w pełni zasadne. Należy również wskazać, że powołane w zażaleniu przez pełnomocnika skarżącej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt II FZ 105/08), zostało wyrażone w odmiennych okolicznościach sprawy. Z przytoczonych wyżej względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.