I OSK 1013/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-14
Skład orzekający: Jan Kacprzak, Janina Antosiewicz, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel, dochodzący ujawnienia majątku dłużnika, posiada interes prawny do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków, czy też jego żądanie opiera się jedynie na interesie faktycznym, a właściwym trybem jest postępowanie cywilne?Ratio decidendi
Wierzyciel dochodzący ujawnienia majątku dłużnika nie posiada interesu prawnego do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków w trybie administracyjnym, a jedynie interes faktyczny. Właściwym trybem do uzyskania takich informacji jest postępowanie cywilne, w szczególności postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne rozróżnia dane przedmiotowe (jawne i powszechnie dostępne) od danych podmiotowych (wymagających wykazania interesu prawnego lub władania nieruchomością). Żądanie informacji o majątku dłużnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i wymaga wykazania interesu prawnego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o udzielenie informacji dotyczącej stanu posiadania nieruchomości należących do konkretnych osób fizycznych, w celu poszukiwania majątku dłużnika. Prezydent Miasta Gdańska odmówił udzielenia informacji, uznając interes spółki za faktyczny, a nie prawny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Kacprzak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 461/08 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji dotyczącej stanu posiadania nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 461/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji dotyczącej stanu posiadania nieruchomości.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], Prezydent Miasta Gdańska, po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r., odmówił udzielenia informacji w zakresie podania stanu posiadania nieruchomości gruntowych bądź budynkowych należących do J. H. oraz J. H.
Prezydent powołał się na przepis art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 tekst jednolity), art. 7d ust. 1, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240 poz. 2027 tekst jednolity) w związku z § 51 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że osoba składająca wniosek o wydanie pełnych informacji ewidencyjnych w formie wypisów i wyrysów powinna posiadać prawo własności do wskazanych nieruchomości lub wskazać interes prawny, dla spełnienia którego niezbędne jest uzyskanie dokumentów ewidencyjnych. Organ stwierdził, iż wskazany we wniosku interes, nie jest interesem prawnym na podstawie którego wnioskodawca mógłby żądać czynności organu, lecz jest interesem faktycznym, który nie upoważnia wnioskodawcy do uzyskania wypisów i wyrysów ewidencyjnych. Ponadto powołując się na art. 24 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, stwierdził, iż we wniosku wskazana powinna być konkretna nieruchomość gruntowa, nie zaś nazwisko właściciela potencjalnie nieokreślonej nieruchomości - wniosek dotyczy zaś wskazania przedmiotu własności konkretnego dłużnika. Organ I instancji wskazał, że ujawnienie majątku dłużnika należy do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury administracyjnej, tak więc wierzyciel może dochodzić ujawnienia majątku dłużnika w trybie art. 913 – 920 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. 1964, Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) i stwierdził, iż taka argumentacja znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06.
Od powyższego postanowienia "[...]" Sp. z o.o. w Ł. złożyła zażalenie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zdaniem żalącej się Spółki, kwestie udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy działu VII K.p.a. o wydawaniu zaświadczeń. Wskazała również, że zgodnie z przepisem art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W myśl zaś art. 218 § 1 K.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., organ nie może odmówić wydania zaświadczenia, gdy dysponuje określonymi ewidencjami i rejestrami, na podstawie których można ustalić stan faktyczny lub prawny w sprawie. Spółka dalej podniosła, że jak wynika z art. 2 pkt 8 oraz art. 20 ust.1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organ ewidencji gruntów dysponuje danymi o gruntach, budynkach, lokalach oraz o ich właścicielach lub osobach władających. Dodatkowo podniosła, że art. 7 Konstytucji statuuje obowiązek działania organów państwowych w granicach i na podstawie prawa. Jeśli przepis prawa wyraźnie nakłada na organ administracji obowiązek udzielenia określonej informacji (art. 218 K.p.a.), to nie ma żadnych podstaw prawnych do tego, aby organ badał motywy działania wnioskodawcy. Interes prawny wierzyciela wynika z jego prawa podmiotowego jako prawa do egzekwowania świadczenia. Wierzytelność jako prawo majątkowe jest chroniona przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Spółka wskazała na przepisy art. 527 i nast. K.c. oraz art. 64 Konstytucji. Potwierdzeniem interesu prawnego wierzyciela jest klauzula wykonalności, stwierdzająca, że tytuł egzekucyjny nadaje się do wykonania, prowadzenie egzekucji jest dopuszczalne oraz nakazująca urzędom i osobom zainteresowanym wykonanie tytułu egzekucyjnego. Skarżąca stwierdziła nadto, że zgodnie z art. 797 K.p.c., wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku. Wierzyciel nie ma więc przymusu działania przez komornika. Podniosła także, iż w myśl art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., o ochronie danych osobowych (Dz. U. 2002r., Nr 101 poz. 926), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne w przypadku dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku, po rozpatrzeniu zażalenia "[...]" Sp. z o.o. , działając na podstawie art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 217 k.p.a. zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Jedyną zaś formą udostępnienia przez starostę danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), są komputerowe wydruki mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych oraz informacje przekazywane ustnie i wizualnie. Powołując się ponadto na treść art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego organ wskazał, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne, wydawane zaś są przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie, m.in. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal i osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ drugiej instancji potwierdził, że dołączone przez wnioskodawcę dokumenty mające udowodnić istnienie interesu prawnego, bezsprzecznie świadczą o istnieniu po stronie wierzyciela interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że interesy przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronią przepisy art. 758-912 Kodeksu postępowania cywilnego. Na ich podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś w oparciu o przepisy kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności, wówczas organem stosownym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny w trybie art. 913-920 k.p.c. Zatem ujawnienie majątku dłużnika należy do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "[...]" Sp. z o.o. w Ł. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Gdańska oraz zobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...] sierpnia 2008 r. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 20 i art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 218 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji z jawnej prowadzonej przez organ administracji ewidencji gruntów. Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczył także przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454), w szczególności § 17, § 22, § 23, § 24, § 25, § 29, § 32, § 73, załącznika nr 5; art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz.926 ze zm.); art. 7 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 5 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie. Nadto Spółka zarzuciła naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7, 77, 80, 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała na prezentowany pogląd w orzecznictwie, według którego interes prawny może być wywodzony z przepisów prawa cywilnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 945/07). Ponadto podniosła, iż potwierdzeniem interesu prawnego wierzyciela jest klauzula wykonalności potwierdzająca, że określony tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji i nakłada na organy obowiązek udzielenia pomocy podmiotowi zwracającemu się ze stosownym wnioskiem. Skarżąca spółka zaprezentowała nadto stanowisko, że skoro ustawodawca dał wierzycielowi prawo wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika, prowadzenia egzekucji z nieruchomości dłużnika, czy w końcu zaskarżenia czynności poprzez którą dłużnik przeniósł na osobę trzecią własność nieruchomości (art. 527 Kc), to trudno wyobrazić sobie aby nie "wyposażył" wierzyciela w interes prawny do uzyskania informacji o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika. Skarżąca wskazała również, że przyjmuje się, iż norma materialnoprawna, z której strona postępowania administracyjnego wywodzi interes prawny nie musi znajdować w prawie administracyjnym, może mieć zaś źródło np. w prawie cywilnym, gdyż interes prawny wierzyciela wynika z jego prawa podmiotowego, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. III SA/Gd 150/08. W dalszej części uzasadnienia skarżąca przytoczyła wywody zawarte w zażaleniu, odnoszące się do udziału komornika w postępowaniu egzekucyjnym, podkreślając, iż działa on na wniosek wierzyciela, który jest zobowiązany wskazać majątek, z którego ma być prowadzona egzekucja i dopiero wtedy komornik podejmuje odpowiednie czynności w myśl. art. 797 K.p.c. W dalszej części uzasadnienia skarżąca spółka powtórzyła argumenty wynikające z analizy norm zawartych w art. 217 i art. 218 K.p.a. oraz art. 2 pkt 8 i art. 20 ust.1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dotyczących obowiązków organu administracji prowadzącego ewidencję. Przywołała także ponownie przepis art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. uznał, iż skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie żądanie skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Sąd pierwszej instancji, opierając się na przepisie art. 24 ust.3 w związku z art. 24 ust.2 tej ustawy, stwierdził, że osoba która nie jest właścicielem nieruchomości, musi wykazać swój interes prawny, aby uzyskać stosowne poświadczenie z ewidencji gruntów i budynków. Nadto, według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z faktu posiadania nakazu zapłaty zaopatrzonego w klauzulę wykonalności i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie można wywodzić, iż skarżący posiada interes prawny w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Treść wniosku wskazywała na wykorzystanie informacji w postępowaniu egzekucyjnym. Świadczy to o istnieniu interesu faktycznego, a nie interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 K.p.a. Zatem organy administracji dokonały właściwej interpretacji art. 217 K.p.a., z której nie wynika, że podstawa wydania zaświadczenia określona w art. 217 § 2 ust. 1 K.p.a. jest taka sama jak w ust. 2 tego artykułu. Sąd I instancji wyjaśnił, że treść art. 217 § 2 ust. 1 dotyczy sytuacji, w której wnioskodawca ma obowiązek uzyskania zaświadczenia, a obowiązek ten wynika wprost z przepisu prawa, co obliguje organ do wydania zaświadczenia bez badania interesu prawnego wnioskodawcy, natomiast treść § 2 ust. 2 omawianego artykułu dotyczy sytuacji, w której wnioskodawca ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny i wówczas organ ma obowiązek zbadać istnienie interesu prawnego. Sąd I instancji uznał działania organów administracji za prawidłowe, gdyż żądanie skarżącego w istocie sprowadzało się do uzyskania informacji zawartych w dokumencie stanowiącym podstawę poszukiwania majątku nieruchomego dłużników, a nie zaświadczenia o konkretnej treści, ergo są to czynności koncentrujące się wokół cywilnego postępowania egzekucyjnego, dla których właściwy jest komornik i w pewnych sytuacjach sąd powszechny – jako organy egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji podzielił argumentację zawartą w wyroku NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06, według której, na brak interesu prawnego uzasadniającego uzyskanie zaświadczenia, poza brakiem normy prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania zaświadczenia, wskazuje nadto możliwość realizacji praw wnioskodawcy – wierzyciela – w innym, szczególnym trybie. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ustawy o ochronie danych osobowych, art. 5 K.c. i Konstytucji RP. Sąd pierwszej instancji wskazał na przepis art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych, zgodnie z którym, jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetworzenia danych, przewidują dalej idącą ochronę, stosuje się przepisy tych ustaw. Do takich ustaw, zdaniem Sądu, należy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Sąd nie uwzględnił także zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te są stosowane w sprawach zaświadczeń odpowiednio. Przed wydaniem zaświadczenia organ z reguły nie prowadzi postępowania wyjaśniającego. W sprawie nie zachodziła konieczność zastosowania art. 218 § 2 K.p.a.
W skardze kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. w Ł. zaskarżyła wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.
Jako podstawę kasacji wskazała:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.
- art. 24 ust.3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy wnioskodawca nie żądał wydania wypisu z ewidencji gruntów oraz art. 24 ust.2 tejże ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu tego przepisu, w sytuacji, gdy skarżąca żądała podania jawnych danych z operatu ewidencyjnego,
- art. 20 ust.1 i 2 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wniosek o podanie numerów ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów jest wnioskiem o udostępnienie danych o podmiotach ewidencyjnych, a nie danych przedmiotowych,
- art. 29, art. 30 w związku z art. 23 ust.1pkt 5 w związku z art. 23 ust.4 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezastosowaniu tych przepisów w sytuacji, gdy przewidują one tryb wydawania informacji z operatu ewidencyjnego oraz art. 5 tej ustawy przez niewłaściwe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu, w sytuacji gdy ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie normuje trybu udzielania informacji w formie innej, niż wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego,
- naruszenie art. 365 § 1 K.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy sąd był związany prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego;
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c poprzez
ustalenie, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 217 K.p.a., gdy wnioskodawca nie żądał wydania zaświadczenia z operatu ewidencyjnego, oraz prawidłowo ustalił, że wierzyciel nie ma interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, oraz ustalenie, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 28 K.p.a. do postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, podczas gdy nie może on być wprost stosowany do tego postępowania
- naruszenie art. 134 P.p.s.a. przez nierozważnie całości sprawy i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do danych objętych wnioskiem skarżącej
- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej i jej uzasadnienie
- naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy organy administracji w sposób oczywisty naruszyły przepisy prawa.
W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, iż nie żądała danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż sama te dane zawarła w swoim wniosku, lecz żądanie dotyczyło danych przedmiotowych o nieruchomości, które zgodnie z art. 20 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2 tej ustawy są jawne. Ponadto skarżąca podniosła, że tryb udostępniania danych jest zróżnicowany w zależności od tego, czy wnioskodawca żąda wydania wypisu lub wyrysu z operatu ewidencyjnego, czy też udzielenia informacji w innej formie. Tryb wydawania wypisów i wyrysów został uregulowany w art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 217 i nast. K.p.a. Tryb udzielania informacji w innej formie nie został szczegółowo uregulowany w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. W ocenie skarżącej, skoro ewidencja gruntów jest zbiorem danych osobowych, zastosowanie znajdzie ustawa o ochronie danych osobowych. Zgodnie z art. 23 tej ustawy, przetwarzanie danych (w tym także udostępnianie) jest dopuszczalne m.in., gdy jest to niezbędne dla wypełniania prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych. Za prawnie usprawiedliwiony cel ustawa ta uważa w szczególności dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wbrew twierdzeniom sądu orzekającego, do udzielania informacji z operatu ewidencyjnego nie będzie miał zastosowania art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Prawo geodezyjne i kartograficzne normuje w sposób szczególny jedynie wydawanie wypisów i wyrysów z operatu ewidencyjnego, a nie udzielanie informacji w innej formie. Zdaniem skarżącej Sąd I instancji dokonał samodzielnej, niedozwolonej i błędnej interpretacji wniosku skarżącej, nie wyjaśniając dlaczego uznał, że skarżąca żądała wypisu z ewidencji gruntów obejmujących dane osobowe podmiotów ewidencyjnych. O ile zaś Sąd uznałby, że udostępnianie informacji również w innej formie, niż wyrysy, czy wypisy z operatu ewidencyjnego jest zaświadczeniem, w rozumieniu art. 217 K.p.a., to skarżący podtrzymał twierdzenie, że wierzyciel ma interes prawny w rozumieniu art.. 217 § 2 K.p.a., w otrzymaniu zaświadczenia zawierającego dane dłużnika. W dalszej części uzasadnienia skarżąca przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych mających potwierdzić interes prawny wierzyciela. Zarzuciła, że nierespoktowanie klauzuli wykonalności stanowi naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 365 § 1 K.p.c., wiążącego także sądy administracyjne. Dodała, iż jedynie na gruncie art. 189 K.p.c. wytoczenie powództwa o ustalenie zostało wykluczone w sytuacji, gdy istnieją możliwości dochodzenia roszczeń w innej formie. Kolejny zarzut skarżącej odnosi się do niewyjaśnienia przez Sąd I instancji jakie znaczenie ma fakt, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego postępowanie egzekucyjne prowadzi komornik lub w pewnych wypadkach sąd powszechny zdaniem skarżącej nie ma to związku z obowiązkiem udzielenia jawnych informacji przez organ prowadzący ewidencję gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę, z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna złożona w tej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 P.p.s.a.
Niezasadna jest materialna podstawa skargi kasacyjnej, gdyż zarówno organy administracji obu instancji jak i wojewódzki sąd administracyjny prawidłowo przyjęły, co do istoty sprawy, że skoro, wnioskodawca żąda wydania informacji o tym, czy określone osoby fizyczne figurują w ewidencji gruntów i budynków jako władające jakimiś nieruchomościami, budynkami lub lokalami położonymi w mieście G. i podania numerów ksiąg wieczystych bądź numerów zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości, to na podstawie art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego powinien wykazać interes prawny uzasadniający wydanie takich informacji.
Skarżąca Spółka "[...]" jako wierzyciel dochodzący ujawnienia majątku dłużnika powinna bowiem skorzystać z właściwego trybu należącego do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym a nie postępowania administracyjnego i w takim przypadku w niniejszym postępowaniu można mówić wyłącznie o interesie faktycznym po stronie wierzyciela a nie interesie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. II SA 1378/97 LEX nr 41684, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. I OSK 560/06 LEX nr 349769, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. III SA/Gd 150/08 LEX nr 491288).
Z uwagi na powyższe rozważania, cały wywód skarżącej Spółki zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczący posiadania przez nią interesu prawnego z uwagi na posiadanie statusu wierzyciela, jest niezasadny.
Sąd I instancji, podzielając stanowisko organów administracji prawidłowo zatem uznał, iż informacje o majątku dłużnika, skarżący będący wierzycielem może uzyskać w postępowaniu o wyjawienie majątku dłużnika uregulowanym przepisami art. 913 – 920 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964, Nr 43, poz. 296 z późn. zm.).
W tym miejscu należy wyjaśnić zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 24 ust. 2 i 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko przedstawione w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 189/09 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) dokonujące wykładni w/w przepisu. Jak wywiedziono w uzasadnieniu powołanego orzeczenia ewidencja gruntów i budynków zawiera dane o charakterze przedmiotowym (art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Takie rozróżnienie zawiera również art. 24 powołanej ustawy, w ust. 2 tego przepisu ustawodawca przewidział bowiem, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 (tj. dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 3 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. dane podmiotowe), wydawane są jedynie na żądanie: 1) właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu; 2) podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu; 3) innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu. Nie ulega zatem wątpliwości, iż art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne określa odrębną od art. 24 ust. 3 tej ustawy podstawę prawną do udzielenia informacji z operatu ewidencyjnego. Zasadniczym elementem różnicującym obie podstawy prawne jest to, iż dopuszczalność wydania danych na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana została z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługującym wnioskodawcy interesem prawnym w uzyskaniu takich danych. Natomiast udzielenie informacji na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy nie zostało uzależnione od spełnienia jednego z powyższych warunków, a jedynie od uiszczenia opłaty należnej z tego tytułu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. Nr 37, poz. 333). Ustawowa jawność informacji i jej powszechna dostępność ograniczona zatem została jedynie koniecznością poniesienia stosownej odpłatności. We wskazanym rozporządzeniu jednoznacznie rozróżniono przypadki pobierania opłat za wydanie wypisu i wyrysu (zostały określone w załączniku 5 do rozporządzenia) oraz za udzielanie określonych informacji (zostały określone w załączniku 4 do rozporządzenia). Zatem również i to rozróżnienie w zakresie odpłatności dowodzi, iż udzielanie informacji w trybie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie musi przybierać tylko formy wypisu i wyrysu. Reasumując powyższe rozważania należy jeszcze raz podkreślić, iż informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym z uwagi na ochronę danych osobowych w nich zawartych udzielane mogą być tylko w trybie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a więc z uwzględnieniem wszystkich zawartych w tym przepisie ograniczeń, natomiast przedmiotem jawnych i powszechnie dostępnych, udzielanych odpłatnie na żądanie wszystkich zainteresowanych, tj. bez konieczności wykazywania interesu prawnego, w trybie art. 24 ust. 2 informacji o gruntach, budynkach i lokalach mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym. Przy czym regulacja zawarta w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń, a zatem przepisy art. 217 § 1 i 2 K.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy.
Powyższa wykładnia powoduje, iż prawidłowe jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, że żądana przez wnoszącego skargę kasacyjną informacja jest co do istoty, żądaniem wydania takich danych, które są objęte warunkiem określonym w art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a tym samym zawarte w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego – art. 24 ust. 3 oraz art. 20 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficzne - należy uznać za chybione. Przedmiotem żądania nie było uzyskanie informacji wyłącznie przedmiotowych, tj. o wskazanych przez wnioskodawcę konkretnych gruntach, budynkach czy lokalach, lecz poszukiwanie majątku określonych dłużników z przedstawionego tytułu wykonawczego. Jest to zatem w istocie żądanie udzielenia informacji o charakterze podmiotowo – przedmiotowym, które wymaga wykazania interesu prawnego w ramach tego postępowania administracyjnego. Właściwym trybem dla uzyskania takich danych jest natomiast, jak już wspomniano wyżej tryb postępowania o wyjawienie majątku dłużników przed sądem powszechnym.
Nieuprawniony jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 29 i art. 30, 23 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż stosownie do art. 5 tej ustawy, w kontrolowanym postępowaniu w ogóle te przepisy nie mają zastosowania z uwagi na uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Zarzut naruszenia art. 365 § 1 K.p.c. jest bezzasadny, gdyż Sąd I instancji nie kwestionował roszczenia cywilnoprawnego uwzględnionego nakazem zapłaty, co jest poza kognicją sądu administracyjnego, badającego legalność zaskarżonego aktu administracyjnego w zakresie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Z uwagi na powyższe niezasadne są tym samym, zawarte w skardze kasacyjnej, zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło