VI SA/Wa 230/09
WyrokWSA w Warszawie2009-04-09
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymać decyzję w mocy, czy też powinien uchylić decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli wymaga ona uzupełnienia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który stwierdził potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w części spraw, powinien uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Nie jest dopuszczalne częściowe uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia w części, a w pozostałej części utrzymanie jej w mocy, gdyż narusza to zasady postępowania administracyjnego i przepisy art. 138 § 1 i § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę przedsiębiorstwa transportowego prowadzonego przez P. K., stwierdzając naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i nałożył karę pieniężną w wysokości 30.000 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) uchylił decyzję w części dotyczącej niektórych naruszeń i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. P. K. zaskarżył decyzję GITD do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując m.in. sposób naliczania kar i podział odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 900 ( dziewięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli przedsiębiorstwa nr [...] wynika, iż w dniach od [...] kwietnia 2008 r. do [...] maja 2008 r. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego przeprowadził w "T." prowadzonym przez P. K., kontrolę tego przedsiębiorstwa. Kontroli poddano dokumentację przedsiębiorstwa związaną z wykonywaniem transportu drogowego rzeczy, tj. dokumentację związana z badaniami technicznymi pojazdów ich ubezpieczeniem, dokumentację dostępu do rynku, w tym licencje, certyfikaty, zabezpieczenia finansowe niekaralność. Przedmiotem kontroli było także przestrzeganie przepisów dotyczących obowiązkowych czasów jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowość sporządzania przez przedsiębiorcę dokumentacji związanej z czasem pracy kierowców w tym zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu. Inspektorzy wykonujący czynności kontrolne pobrali do analizy 479 wykresówek z tachografów należących do 3 kierowców zatrudnionych w ww. przedsiębiorstwie, tj. J. P., S. S. oraz G. K., którzy wykonywali przewozy w okresie od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. (J. P. I G. K.) oraz od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. (S. S.). W pkt VII protokołu wskazano stwierdzone naruszenia.
Pismem z dnia [...] maja 2008 r. zawiadomiono P. K., zwanego dalej skarżącym, o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z kontrolą przedsiębiorstwa udokumentowaną ww. protokołem kontroli.
W pismach z dnia [...] czerwca oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżący ustosunkował się do naruszeń wskazanych w protokole kontroli.
W oparciu o wyniki tej kontroli Wojewódzki Inspektor Transportu wydał w dniu [...] lipca 2008 r. decyzję nr [...], którą, na podstawie przepisów art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 oraz ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088.) cytowana dalej jako ustawa o transporcie drogowym, jak również na podstawie lp. 10.2 lit. a i lit. b, lp. 10.3 lit. a i lit. b, lp. 10.4 lit. a i lit. b, lp. 11.2 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, lp. 11.4 ust. 1 i ust. 2 załącznika do tej ustawy, nałożył na P. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "T.", karę pieniężną w kwocie 30.000 zł. Łączna kwota kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wyniosła 46.700 zł, jednak zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym kwotę kary pieniężnej ograniczono do 30.000 zł, która to kwota jest karą pieniężną za stwierdzone naruszenia poszczególnych kierowców polegające na:
a) skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego przez:
• G. K.
- o czas do jednej godziny – 18 x 100 zł,
- za każdą rozpoczętą godzinę – 46 x 200 zł,
• J. P.
- o czas do jednej godziny – 7 x100 zł
- za każdą rozpoczętą kolejną godzinę – 15 x 200 zł
• S. S.
- o czas do jednej godziny - 14 x 100 zł
- za każdą rozpoczętą kolejną godzinę – 45 x 200 zł
b) przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego przez:
• G. K.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 7 x 150 zł
- za każdą następną rozpoczętą godzinę – 9 x 200 zł
• J. P.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 1 x 150 zł
• S. S.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 5 x 150 zł
- za każdą następną rozpoczętą godzinę – 6 x 200 zł
c) przekroczeniu maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu przewozu drogowego przez:
• G. K.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 3 x 150 zł
- za każdą następną rozpoczętą godzinę – 9 x 200 zł
• J. P.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 1 x 150 zł
- za każdą następną rozpoczętą godzinę – 3 x 200 zł
• S. S.
- o czas powyżej 15 minut do jednej godziny – 5 x 150 zł
- zakażą następną rozpoczętą godzinę – 20 x 200 zł
d) nieuzasadnionym użyciu kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu przez:
• G. K. – na podst. wykresówki 03/04.2007 oraz 03/04.04.2007 – kara 200 zł
e) fakcie, że wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana przez:
• G. K. – 11 x 200 zł
• J. P. – 4 x 200 zł
• S. S. – 4 x 200 zł
f) fakcie nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) przez:
• G. K.– na podst. wykresówki 03/04/.04.2007. – kara 100 zł
• S. S. - na podst. wykresówki 14.07.2007. – kara 100 zł
g) nie okazaniu wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie przez:
• G. K. – brak 9 wykresówek – 9 x 500 zł
• J. P. – brak 2 wykresówek – 2 x 500 zł
h) okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy przez
• G. K. – jedna nieprawidłowa wykresówka – 1 x 500 zł
• S. S. – 3 nieprawidłowe wykresówki – 3 x 500 zł
Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2008 r. złożył odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie. Podnosił, iż organ I instancji dokonał błędnej interpretacji rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przy ustaleniu naruszenia w postaci przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu. Zdaniem skarżącego jednoczesne nałożenie kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku dziennego oraz przekroczenie norm jazdy dziennej stanowi w istocie karę za to samo przewinienie. Ponadto podkreślił, że okazał do kontroli komplet wykresówek oraz zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu, wobec czego zupełnie niezasadny jest zarzut ich nieokazania. Ponadto, zdaniem skarżącego organ I instancji błędnie przyjął domniemanie, że każdy brak ciągłości zapisu na wykresówce stanowi jej brak. Samej decyzji skarżący zarzucił, że nie wynika z niej sposób, w jaki dokonano ustalenia naruszeń. Odnosząc się do pozostałych naruszeń podniósł, powołując się na treść art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, że nie miał wpływu na ich powstanie i wyłączną odpowiedzialność za nie powinni ponieść kierowcy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu ww. odwołania, powołując się na art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 10.2 lit. a, lp. 10.2 lit. b, lp. 10.3 lit. a, 10.3 lit. b, lp. 10.4 lit. a i b, llp. 11.2 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 4, lp. 11.4 ust. 1 i ust. 2 załącznika do tej ustawy, oraz art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) 3820/85 (Dz. Urz. UE Ne L 102/z 11.04.2006 r.), art. 31 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.) wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję nr [...].
Decyzją tą:
1. uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w tym samym 24 godzinnym okresie i przekazano w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
2. uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) i przekazano w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
3. uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.500 zł z tytułu nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie i przekazano w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
4. w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazano, że nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności wskazano, iż błędna jest teza skarżącego, że odebrany odpoczynek, choćby nie spełniający wymagań odpoczynku dobowego, przerywa okres dziennego czasu prowadzenia pojazdu. Biorąc bowiem pod uwagę treść art. 4 lit. k) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 należy jednoznacznie stwierdzić, że przerwa nie spełniająca warunków odpoczynku dobowego lub tygodniowego nie przerywa dziennego czasu prowadzenia pojazdu, niezależnie od tego czy skrócenie wynosi np. 4 godziny, czy jak podnosi skarżący 20 minut. Na dzienny czas prowadzenia pojazdu składają się bowiem wszystkie zsumowane okresy prowadzenia pojazdu od jednego prawidłowo odebranego dziennego okresu odpoczynku do następnego prawidłowo odebranego okresu odpoczynku bądź to dziennego bądź tygodniowego. Rozwiązanie takie nie stoi w sprzeczności z przepisem lp. 10.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje skrócenie dziennego okresu odpoczynku, a nie jego brak. Ponadto zdaniem organu przekroczenie maksymalnego okresu jazdy dziennej i skrócenie dziennego czasu odpoczynku stanowią jednak dwa odrębne naruszenia, podlegające odrębnej regulacji i innemu sposobowi obliczenia ich wielkości. Z tego również powodu nie można przyznać racji argumentowi skarżącego, że w omawianej sprawie przedsiębiorca został ukarany dwa razy za samo naruszenie.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż całkowitą odpowiedzialność za naruszenia ponoszą kierowcy, a on sam na ich powstanie nie miał żadnego wpływu, organ podniósł, iż zgodnie z ust. 5 cytowanego przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeśli naruszenia miały charakter rażący, a taki charakter, w ocenie organu, miały naruszenia stwierdzone podczas przedmiotowej kontroli.
Odnośnie natomiast naruszeń z l.p. 11.4 ust. 1, pl. 11.2 ust. 1 i lp. 11.2 ust. 4 pkt 4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj. nieokazania wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie, nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek podczas w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu oraz nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych wskazano, iż organ I instancji powinien przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowe z zachowaniem zasad k.p.a. dążąc do precyzyjnego i szczegółowego przedstawienia stanu faktycznego z dnia kontroli oraz jego uzasadnienia znajdującego odzwierciedlenie w przepisach obowiązującego prawa.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej czasu jazdy i odpoczynku kierowców. Ponownie podniósł, że jednoczesne nałożenie kary pieniężnej za skrócenie odpoczynku dziennego oraz przekroczenie norm jazdy dziennej w odniesieniu do aktywności kierowcy w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym jest nielogiczne i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie skarżącego w przypadku nieodebrania prawidłowego odpoczynku dalej mamy do czynienia z "odpoczynkiem dziennym, co prawda skróconym". Skarżący ponownie postawił zarzut, iż naruszenia norm czasu pracy powstały tylko i wyłącznie z winy kierowców, dodatkowo wskazując, iż w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący zarzucił, iż organ nie odniósł się do jego argumentów podnoszonych w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz w odwołaniu, zaś z decyzji nie wynika, w jaki sposób przeprowadzono analizę wykresówek. Postawił zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.
Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Wskazać należy, iż rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza natomiast, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Granice zaskarżenia nie zawsze pokrywają się z granicami rozpoznania sprawy przez sąd, bowiem te ostatnie są często szersze od zakresu zaskarżenia. Dzięki przepisowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd I instancji jest zatem nie tylko uprawniony do wykroczenia poza granice zaskarżenia, lecz ma taki obowiązek. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi natomiast naruszenie przytoczonego przepisu (vide: wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r. II OSK 610/06 , LEX nr 337811).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga na decyzję zasługuje na uwzględnienie bowiem została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd objął kontrolą decyzję wydaną w sprawie, której przedmiotem było stwierdzenie - podczas kontroli przedsiębiorstwa - naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym i nałożenie kary za stwierdzone naruszenia. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, który zaskarżył w całości decyzję organu I instancji.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II GSK 29/08, niepublik.), analizując treść art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów ustawy o transporcie drogowym będzie to jedna sprawa administracyjna załatwiana jedną decyzją administracyjną określającą karę pieniężną, na którą będą składać się kary za poszczególne naruszenia. Za przyjęciem takiej wykładni omawianego przepisu przemawia także art. 92 ust. 2 ww. ustawy, który ogranicza sumę kar pieniężnych nakładanych podczas jednej kontroli. Zważywszy, że ustawodawca nie przewidział żadnego trybu ustalania "łącznej kary pieniężnej", to przy założeniu wielości spraw administracyjnych, załatwianych odrębnymi decyzjami, przestrzeganie zakazu przekroczenia określonej w art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, sumy kar pieniężnych byłoby w praktyce niemożliwe. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z unormowania art. 92 ust. 1 i 2 wynika, że przedmiotem sprawy administracyjnej jest nałożenie kary pieniężnej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli. Nadto NSA zauważył, że w Kodeksie postępowania administracyjnego nie przewidziano możliwości prowadzenia jednego postępowania w kilku sprawach dotyczących tego samego podmiotu. Skoro ustawodawca nie dopuścił takiej możliwości w przepisie szczególnym - ustawie o transporcie drogowym, jak również nie stworzył instrumentu pozwalającego na ograniczanie, stosownie do art. 92 ust. 2 cyt. ustawy, sumy kar pieniężnych nałożonych decyzjami podjętymi w odrębnych sprawach, to należy przyjąć, że jego wolą było takie ukształtowanie postępowania, by nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas jednej kontroli naruszenia stanowiło przedmiot jednej sprawy administracyjnej.
Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego ma pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 30.000 zł, na którą złożyły się kary za wiele naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w przedsiębiorstwie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2008 r. Decyzją tą została załatwiona jedna sprawa administracyjna. Określiła ona karę pieniężną, na którą złożyły się kary za poszczególne naruszenia. I co w sprawie również istotne nałożona kara, która wynosiła 46.700 zł, została, na mocy art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, niepowołanym przez organ I instancji, ograniczona do 30.000 zł. W tej sytuacji rozpatrując wniesione odwołanie, organ odwoławczy mógł wydać jedynie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 k.p.a. Tylko w ten sposób możliwe jest bowiem zachowanie wyrażonej w art. 92 ust. 2 pkt. 2 cyt. ustawy zasady, że suma kar nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 30.000 zł w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie.
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Z kolei zgodnie z § 2 przepisu art. 138 organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zgodnie z poglądami doktryny przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w komentowanym przepisie (tak m.in. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 354, tak również: P. Przybysz /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 272 i cyt. tam orzecznictwo).
Należy zwrócić uwagę, iż w świetle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję jedynie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Skoro stwierdzone naruszenia stanowiły jedną sprawę administracyjną, którą rozstrzygała jedna decyzja o nałożeniu kary pieniężnej to organ odwoławczy nie mógł w jednej sprawie administracyjnej wydać w istocie dwóch decyzji: jednej w trybie art. 138 § 1, drugiej w trybie art. 138 § 2 k.p.a.
Wydanie przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i może nastąpić jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W orzecznictwie administracyjnym podkreśla się, iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego a więc wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź gdy postępowanie takie zostało przeprowadzone lecz w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w omawianym przepisie (vide: teza do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r. sygn. akt I OSK 884/06, LEX nr 321129).
Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą w pierwszej instancji, przy czym chodzi tu o rozpatrzenie sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie.
Sprawą ponownie rozstrzyganą przez GITD było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone, podczas kontroli w przedsiębiorstwie, naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej wydana w sprawie stanowiła niepodzielną całość.
W ocenie Sądu organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję w części i przekazując organowi I instancji część sprawy administracyjnej do ponownego rozpatrzenia, a w drugiej części sprawy utrzymując w mocy część decyzji dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Jeżeli organ odwoławczy uznał, że sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części winien uchylić w całości zaskarżoną decyzję, oczywiście w granicach określonych w odwołaniu.
Sąd zauważył, iż organ odwoławczy nie posiadał kompletnych akt administracyjnych, w aktach brak było wykresówek nadesłanych przez skarżącego przy piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r.
Rozpatrując ponownie sprawę nałożenia kary pieniężnej, Główny Inspektor Transportu Drogowego uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku i wyda stosowną decyzję mieszczącą się w katalogu określonym w art. 138 k.p.a.
W tej sytuacji Sąd nie badał dalszych zarzutów podnoszonych w skardze, organ ponownie rozpatrzy sprawę uwzględniając ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
O wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji, do czasu uprawomocnienia wyroku, Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. a o zwrocie kosztów postępowania, którymi był uiszczony wpis od skargi, na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło