II SA/Go 44/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Sylwia Hwozdyk-Wojcieszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok oddala skargę. B.P. w dniu [...] złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r., w którym zadeklarował na działkach o nr ewidencyjnych [...], zadeklarował łącznie powierzchnię 100, 83 ha. Następnie w dniu 13 lipca 2004 r., na skutek wezwania do wyjaśnienia nieprawidłowości wnioskodawca złożył korektę wniosku, polegającą na wycofaniu działek ewidencyjnych o nr [...]. Decyzją [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, póz. 40 z późn.zm.) przyznał B.P. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2004 w łącznej wysokości 45554,59 zł, w tym Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 19055,07 zł oraz Uzupełniającą Płatność Obszarową w wysokości 26499,52 zł. Następnie postanowieniem [...], ten sam organ, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 150 oraz art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Decyzją [...], Kierownik Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2, art. 10, art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, póz. 2 z późn.zm.), art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z późn.zm.), art. 5 pkt 1 rozporządzenia Komisji WE 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatności powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.U.L 328 z dnia 17 grudnia 2003 r. z późn.zm.), art. 31 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U.L 327), uchylił decyzję własną [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz odmówił przyznania płatności na rok 2004 z tytułu: 1. Jednolitej Płatności Obszarowej i nałożył kwotę zmniejszeń w wysokości 14 414,99 zł, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, 2. Uzupełniającej Płatności Obszarowej i nałożył kwotę zmniejszeń w wysokości 20 046,65 zł, które będą potrącane z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W uzasadnieniu organ wskazał, że w na podstawie pierwotnego wniosku B.P. Piętrowa o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia 14 czerwca 2004 r. z uwzględnieniem jego korekty dokonanej w dniu 13 lipca 2004 r. (wycofanie działek ewidencyjnych nr [...]), decyzja z dnia [...]. przyznano płatności bezpośrednie (JPO i UPO) na zadeklarowane działki o łącznej powierzchni 91,51 ha. Organ podał, że w dniu 5 lipca 2006 r. wpłynęło postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp., sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa wobec skarżącego z braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Z ustaleń prokuratury wynika że B.P. nie prowadził na gruncie dzierżawionym od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N.' w G. indywidualnej rolniczej działalności, a jedynie miał zawartą umowę dzierżawy ze spółdzielnią która to uprawiała grunty. Na tej p[podstawie organ wszczął z urzędu postępowanie wznowieniowy w oparciu o ujawnienie przesłanki określonej wart. 145 § 1 pkt 5 kpa. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie zgromadzonych dowodów w szczególności zeznań strony w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym oraz zeznań strony złożonych w toku wyznaczonej rozprawy administracyjnej organ ustalił, że przedmiotowych gruntów rolnych wnioskodawca nie uprawiał a czyniła to spółdzielnia, która także zbierała plony. Zawarcie umowy dzierżawy miało na celu uzyskanie dopłat z unii, dla dobra spółdzielni. Zdaniem organu, B.P. jako Prezesa Zarządu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N.,, w G. zawarł fikcyjną i wadliwą umowę dzierżawy działek ewidencyjnych nr [...] położonych w obrębach ewidencyjnych [...]. Środki finansowe, które wpłynęły na konto skarżącego przelał on na konto Spółdzielni. W ocenie organu, B.P., nie prowadził działalności rolniczej na części spośród zgłoszonych przez siebie gruntów i nie był ich posiadaczem, a co za tym idzie, nie spełniał kryteriów przyznania płatności bezpośrednich do tych gruntów określonych w art. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Powyższa ustawa w art. 2 ust. 3 przewiduje dwa rodzaje płatności tj. jednolitą płatność obszarową (JPO) oraz płatność uzupełniającą (UPO), która zgodnie z art. 2 ust. 5 ww. ustawy przysługuje do roślin określonych corocznie rozporządzeniem Rady Ministrów. W związku z powyższymi ustaleniami, podczas ponownej kontroli wniosku działki rolne (oznaczone jako F,G, cz.H o pow. 68,47 ha), leżące na działkach ewidencyjnych będących przedmiotem dzierżawy na mocy umowy z dnia 31 lipca 2003 r., wykluczono z powierzchni kwalifikowanej do płatności JPO oraz UPO. Z uwagi na fakt, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (90,51 ha), a powierzchnią stwierdzoną przez organ (22,04 ha), przekraczała 50 %, w oparciu o wskazane przepisy prawa wspólnotowego organ odmówił przyznania płatności na rok 2004 oraz zastosował wobec wnioskodawcy sankcję zmniejszającą. W odwołaniu B.P. podniósł, iż zarówno powyższa decyzja, jak i postanowienie o wznowieniu postępowania, nie są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, albowiem przepisy kpa wznowienie postępowania dopuszczają wyłącznie w przypadku zaistnienia nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania pierwotnej decyzji. W ocenie strony w niniejszej sprawie takowe okoliczności nie zaistniały. Decyzją [...], Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 149, art. 10, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania w sprawie przed organem pierwszej instancji, zgromadzone dowody oraz ustalony stan faktyczny i uznał, że dotychczasowe postępowanie pod względem proceduralnym, jak i zastosowanego prawa materialnego było prawidłowe. Organ wskazał, iż w oparciu o przepis z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz definicje posiadania zawarte w kodeksie cywilnym, należało wykluczyć z powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności B. P. działki ewidencyjne o nr [...] będące przedmiotem umowy dzierżawy z dnia 31 lipca 2003 r. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego braku podstaw wznowienia postępowania organ odwoławczy stwierdził, że wydając decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w dniu 9 marca 2005 r. właściwy organ dokonał wyłącznie kontroli administracyjnej wniosku w zakresie: wprowadzenia danych dotyczących zadeklarowanych działek ewidencyjnych, rolnych do systemu komputerowego, sprawdzenia zgodności powierzchni działek zgłoszonych we wniosku z danymi ewidencyjnymi gruntów i budynków oraz kontroli krzyżowej - sprawdzania czy dana działka nie została zgłoszona we wniosku przez dwa podmioty. Wbrew natomiast podnoszonym przez odwołującego się twierdzeniom, fakt wydzierżawienia gruntów rolnych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej nie był znany organowi zarówno w dniu składania wniosku jak i w dniu wydawania decyzji. Strona bowiem do wniosku nie dołączyła żadnego dokumentu, a umowa dzierżawy została przedłożona dopiero na wezwanie organu w postępowaniu wznowieniowym. Nadto umowa dzierżawy, wbrew temu co podnosi odwołujący się, nie stanowi samoistnej podstawy dla wznowienia postępowania bowiem okolicznością najistotniejszą jest informacja jaką organ uzyskał od Prokuratora, że odwołujący się nie prowadził na zadeklarowanych gruntach działalności rolniczej. Okoliczność ta została ujawniona dopiero po wydaniu decyzji podczas prowadzonego postępowania przez Prokuratora. W ocenie organu nie ma racji bytu zarzut o naruszeniu zasad ogólnych przy prowadzeniu postępowania administracyjnego tj. art. 6 i 7 kpa. W przedmiotowej sprawie zaistniała bowiem, przewidziana przepisami prawa sytuacja, dopuszczająca wzruszenie ostatecznych decyzji, co organ administracji wykazał w uzasadnieniu swojej decyzji. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 75 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach niedopuszczalnych przez prawo - organ wskazał, że ten przepis pozwala organowi administracji dopuścić jako dowód w sprawie wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ administracji realizując zasadę prawdy obiektywnej oraz gromadząc materiał dowodowy w sprawie uznał za dowód zeznania złożone przez stronę w ramach postępowania prowadzonego przez Prokuratora w sprawie [...]. Organ drugiej instancji w pełni podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., zgodnie z którym B.P. nie spełnił warunków umożliwiających przyznanie płatności bezpośrednich, albowiem nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych przez siebie gruntach, będących przedmiotem umowy dzierżawy zgodnie z umowa z dnia 31 lipca 2003 r., nie był ich posiadaczem. A co za tym idzie nie spełnił kryteriów przyznania płatności określonych w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (...). Wnioskodawca nie dostarczył żadnych dokumentów mogących świadczyć, iż prowadził samodzielną działalność rolniczą na dzierżawionych działkach o nr [...]. W ocenie organu przedstawione dokumenty tj. dokument wydania z dnia 9 października 2003 r, umowa przechowania w formie depozytu i protokół przyjęcia płodów rolnych na przechowanie nr [...], nie mogą świadczyć o samodzielnym prowadzeniu przez wnioskodawcę działalności rolniczej na spornych działkach, ponieważ jest to sprzeczne z zeznaniami strony. Dokumenty te mogą jedynie potwierdzić odpowiednio fakt pobrania przez wnioskodawcę materiału siewnego z magazynów RSP "N." G. oraz zdeponowania zebranych plonów w magazynach spółdzielni. Strona nie wykazała także stosownymi dokumentami ponoszenia przez siebie jakichkolwiek kosztów działalności rolniczej na wyżej wymienionych działkach. Jednocześnie odnosząc powyższe fakty do treści zeznań strony zawartych w protokole z dnia 18 czerwca 2007 r. organ uznał, iż koszty prowadzenia działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych nr [...] ponosiła RSP w G., a tym samym to spółdzielnia była podmiotem prowadzącym działalność rolniczą na wskazanych działkach. Ponadto organ przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne odmowy przyznania płatności B. P. wobec wszystkich zadeklarowanych działek oraz zastosowania sankcji zmniejszającej z tytułu ustalenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich a powierzchnia kwalifikowaną - odpowiednio w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej. B.P., reprezentowany przez radcę prawnego Jana Jareckiego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o stwierdzenie w trybie uproszczonym nieważności powyższej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.. Ponadto skarżący wniósł przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów - pism Agencji, w celu wykazania, że organ w dniu wydania decyzji pierwotnej posiadał wiedzę o użytkowaniu gruntów przez skarżącego, i że taki stan jak w 2004 r. nie stanowił przeszkody do przyznania płatności na rok 2006. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie, że postanowienie Prokuratora Okręgowego z dnia 22.06.2006 r. o umorzeniu śledztwa i stanowisko tego Prokuratora są nowymi dowodami stanowiącymi samoistną podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, - art. 107 § 1 i 3 kpa przez powołanie wadliwej podstawy prawnej decyzji, - art. 75 § 1 i 3 kpa, przez oparcie rozstrzygnięcia na poglądach prokuratora, podczas gdy tylko prawomocny wyrok sądowy wydany w tej sprawie miałby moc dowodową, - art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego i przekroczenie reguł swobodnej oceny dowodów, a także - art. 138 kpa poprzez odstąpienie przez organ odwoławczy od ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i ograniczenie się wyłącznie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. 2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie interpretacji zawężającej przepisów art. 2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ organy obu instancji jako przyczynę wznowienia postępowania wskazały nowe dowody w sprawie tj. postanowienie Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28.06.2006 r. o umorzeniu śledztwa wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego i dołączone do niego stanowisko Prokuratora Okręgowego, podczas gdy dowody te nie są dowodami, o których mowa w art., 145 § 1 pkt 5 kpa i nie mogły być przesłanką wznowienia postępowania. W ocenie skarżącego zatem decyzje wydane w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, dotknięte są wada nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto strona skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a także przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i reguły tej oceny. Za podstawę ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia przyjął bowiem ustalenia dokonane przez Prokuraturę Okręgową w Gorzowie Wlkp. w toku prowadzonego śledztwa "Stanowisko Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wlkp.", że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na dzierżawionych gruntach, umowy zawarte ze Spółdzielnią "N." w G. były pozorne i że nie był uprawniony do otrzymania dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych, chociaż ustaleń tych nie można przyjąć za udowodnione dopóki nie zostaną stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Organ nie ocenił wszechstronnie znaczenia i wartości dowodów pomijając istotne dowody przedstawione przez skarżącego, a nadto wniosek, że skarżącemu nie przysługiwał status posiadacza gruntów rolnych został wywiedziony z naruszeniem zasad logiki. Rażącym naruszeniem art. 75 § 1 kpa było, w ocenie skarżącego, dopuszczenie w toku postępowania prowadzonego co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, poglądów Prokuratora w przedmiocie skuteczności umowy łączącej stronę ze Spółdzielnią. Dowodem w sprawie mógłby być dopiero prawomocny wyrok sądowy. Organ pierwszej instancji dokonał także błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia tj. w zakresie niniejszej sprawy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria kwalifikowania podmiotów jako producentów rolnych oraz warunki konieczne i wystarczające jakie muszą oni spełniać aby otrzymać dopłaty. Organ zastosował interpretację zawężającą prowadzącą do ograniczenia kręgu osób uprawnionych do dopłat, co jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa materialnego, ale także zasady ogólnej wyrażonej w art. 6 kpa. Nadto skarżący zarzucił organowi drugiej instancji, że nie rozpatrzył sprawy ponownie lecz ograniczył się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych przez odwołującego się, czym naruszył istotę postępowania odwoławczego określoną w art. 138 kpa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych przesłanek, należało uznać, że nie ma podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, zatem skarga została oddalona. Przed przystąpieniem do oceny postawionych w skardze zarzutów należy zwrócić uwagę, że płatności, o które ubiegał się skarżący, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Podstawowym aktem prawnym określającym warunki przyznawania płatności bezpośrednich, w tym także nowowprowadzonych form szczególnych pomocy w postaci Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE Nr L 270 z 21 października 2003 r.). Powyższy akt został uszczegółowiony między innymi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. UE. L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozporządzenie, będące jedną z form wtórnego prawa wspólnotowego, jest aktem prawnym, które obowiązuje w całości i podlega bezpośredniemu stosowaniu w państwach członkowskich. Akt normatywny tego rodzaju może zawierać klauzule zobowiązujące państwa członkowskie do podjęcia działań implementacyjnych (wydania odpowiednich aktów normatywnych), jednakże państwa członkowskie nie mogą - chyba że co innego stanowi rozporządzenie - podejmować działań na rzecz wykonania rozporządzenia, których przedmiotem byłaby zmiana znaczenia lub uzupełnienie jego przepisów (por. wyrok ETS z 10 października 1973 r. w sprawie 34/73, Fratelli Variola; wyrok ETS z 18 lutego 1970 r. w sprawie 40/69, Bollmann). Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U Nr 6, póz. 40 z póxn.zm.) ustalała warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i jest wynikiem działań wykonawczych w stosunku do wskazanego rozporządzenia nr 1782/2003 (obecnie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej). Mając na uwadze powyższe, sposób rozumienia sformułowań i terminów użytych w ustawie o płatnościach bezpośrednich musi uwzględniać znaczenie nadawane im w obowiązującym w tym zakresie prawie wspólnotowym, którego przepisy, ustanawiając wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, kształtują w sposób bezpośredni prawa i obowiązki adresatów tego aktu. Rozporządzenie nr 1782/2003 zawiera w art. 2 lit. a definicję "rolnika" stanowiąc, iż termin ten oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 TWE, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Stosownie do art. 2 lit. b rozporządzenia, przez "gospodarstwo" należy rozumieć wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. "Działalnością rolniczą" jest z kolei produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5 (art. 2 lit. c cyt. rozporządzenia). Ustawa o płatnościach bezpośrednich, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy, określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, przyjmuje w art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, że płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego. Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami i utrzymywane są przez producenta rolnego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Prawodawca krajowy określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazuje na posiadanie, jako ustawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku i odnosi to pojęcie do "posiadania" w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, póz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że o posiadaniu i jego postaci decyduje wyłącznie sposób władania rzeczą. Władanie w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy przez właściciela, czyli władanie we własnym imieniu i dla siebie, jest posiadaniem samoistnym, władanie natomiast w sposób odpowiadający korzystaniu z rzeczy w ramach innego prawa niż własność, czyli władanie podporządkowane posiadaniu samoistnemu innej osoby, jest posiadaniem zależnym. W piśmiennictwie zwraca się również uwagę, że posiadanie w znaczeniu, jakie nadaje temu pojęciu kodeks cywilny, może stanowić element prawa podmiotowego, będąc przejawem prawa przysługującego np. właścicielowi (posiadanie zgodne z prawem) może jednak stanowić także jedynie stan faktycznego władztwa nad rzeczą w sytuacji, gdy prawo wykonywane faktycznie przez posiadacza służy innemu podmiotowi (posiadanie bezprawne) (por. K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2005, s. 799). Powyższe rozróżnienie rodzajów posiadania ma znaczenie z tego względu, że idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy zatem być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Wymaga jednocześnie zauważenia, że przesłanka kwalifikująca do uzyskania płatności obszarowych, odnoszona do "faktycznego posiadania" gruntu rolnego, nie może być przy tym rozumiana jako ustalenie tytułu prawnego wnioskodawcy, z którego wynika posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych, gdyż taki wymóg obciążający rolnika (producenta rolnego) nie został w przepisach prawa wspólnotowego nigdzie sformułowany. Tak jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2007 r, sygn. II GSK 258/06, z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II GSK 260/07). Poprzedzając dalsze rozważania należy wskazać także, iż w dniu 27 lutego 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, póz. 217), która zgodnie z przepisem art. 1 określa zadania oraz właściwości organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, określonych w rozporządzeniach Rady (WE) wymienionych w pkt 1 li. b - c oraz zasady i tryb przyznawania oraz wypłacania rolnikom wskazanych wyżej płatności, a także przeprowadzania kontroli - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej. Zgodnie z przepisem art. 59 ww. ustawy, z dniem 27 lutego 2007 r. utraciła moc dotychczasowa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6, póz. 40 z późn.zm.), przywoływana dalej jako: "ustawa o płatnościach bezpośrednich". Jednocześnie w art. 53 ust. 1 ustawy nowej, ustawodawca zawarł przepis intertemporalny zgodnie z którym, do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd zważył, iż postępowanie w niniejszej sprawie toczącej się w trybie wznowieniowym zostało wszczęte przez kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z urzędu postanowieniem z dnia 23 listopada 2006 r. i nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy nowej tj. do 27 lutego 2007 r. W tych okolicznościach, orzekając już w dacie obowiązywania ustawy nowej, organy Agencji obu instancji winny w podstawie prawnej swych decyzji przywołać akt prawny obowiązujący w dacie orzekania (ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r.) w powiązaniu z właściwymi przepisami ustawy dotychczasowej. Z uwagi jednak na treść, cytowanego wyżej przepisu art. 53 ust. 1 ustawy nowej, prawidłowe było oparcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie na przepisach uprzednio obowiązującej ustawy o dopłatach bezpośrednich, zatem powyższe uchybienie proceduralne pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Przepis art. 16 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "kpa", statuuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zasada ta nie ma jednak wartości absolutnej, gdyż ustawodawca, kierując się względami praworządności oraz interesem uczestników postępowania, przewidział możliwość zakwestionowania decyzji ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Z uwagi na powyższa zasadę, w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż wykładnia przesłanek umożliwiających taką wyjątkową weryfikację decyzji, winna mieć charakter zawężający. Zaskarżona decyzja została wydana właśnie w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Przystępując do rozstrzygnięcia powstałego między stronami sporu należało w pierwszej kolejności odnieść się do zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (art. 145 § 1 i 145a kpa). Jedną z podstaw wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Norma prawna wynikającą z powołanego przepisu wymaga kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek: ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej zarówno okoliczności faktyczne jak również dowody muszą być nowe. Pod pojęciem tym należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Także błędne ustalenie stanu faktycznego może stanowić zatem podstawę wznowienia postępowania. Ujawnienie nowych dowodów prowadzić może nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Konstrukcja omawianej normy prawnej jednoznacznie wskazuje, iż ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), obowiązany jest ustalić czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała oraz czy jest dla sprawy istotna, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. Ponadto nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia (tak wyrok NSA z dnia 17 maja 2000 r., l SA/Lu 9/00, Lex nr 51768). Po analizie akt sprawy, w szczególności zebranego materiału dowodowego, Sąd stwierdził, iż wskazane przez organy orzekające okoliczności, jak i przywoływane dowody spełniały wymagania określone w art. 145 § 1 pkt 5, mogły zatem stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Ujawniona bowiem została, po wydaniu powyższej decyzji ostatecznej, nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, iż w 2004 r. działalność rolniczą na części zadeklarowanych przez B.P. Piętrowa gruntów rolnych rzeczywiście prowadził nie wnioskodawca, lecz inny podmiot - Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w G.. Okoliczność ta "została ujawniona" wobec organu pismem Prokuratora Okręgowego w Gorzowie Wlkp. oraz załączonym do niego postanowieniem tego organu z dnia [...]. W tej sytuacji należy wskazać, iż nie jest zasadny zarzut strony skarżącej, iż prawomocne postanowienie Prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. w przedmiocie umorzenia śledztwa oraz stanowisko tegoż prokuratora nie mogło stanowić samodzielnej przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, zatem wydane w trybie wznowieniowym decyzje dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie Sądu bowiem, to nie dowód w postaci ww. postanowienia, czy też pismo prokuratora stanowiły samoistną przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, lecz wskazana powyżej okoliczność faktyczna, której zaistnienie za pośrednictwem między innymi tego dowodu organ starał się ustalić w prowadzonym następnie postępowaniu wyjaśniającym. Niewątpliwie bowiem organy orzekające w przedmiocie dopłat ze środków unijnych w dniu wydania decyzji nie wiedziały, iż wskazane we wniosku B.P. Piętrowa grunty rolne dzierżawione od RSP G. w rzeczywistości nie były przez niego uprawiane we własnym imieniu i na swoją rzecz, lecz użytkowane były nadal przez Spółdzielnię (niezależnie od treści łączącej strony umowy pisemnej). Tym samym okoliczności dotyczące zawarcia i wykonania umowy nie były znane organom orzekającym, i nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9 marca 2005 r. Prokurator Okręgowy w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia [...], wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego, umorzył śledztwo między innymi przeciwko B. P. (oraz innym członkom RSP G.) podejrzanemu o to, że w okresie od 31 lipca 2003 r. do 23 grudnia 2004 r. w S., G. i Z. w woj. Lubuskim, działając wspólnie i w porozumieniu ze S.M., z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził w błąd Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż jest producentem rolnym będącym w posiadaniu gruntów rolnych i w tym celu zawarł ze S.M. Członkiem Zarządu RSP "N." G. fikcyjną umowę dzierżawy gruntów rolnych od RSP N. G. a następnie przedłożył poświadczający nieprawdę wniosek o dopłaty do gruntów rolnych, w wyniku czego doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez ARiMR z tytułu: - jednolitej płatności obszarowej w kwocie - 19.055,07 PLN, - uzupełniającej płatności obszarowej w kwocie - 26.499,52 PLN, - wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w kwocie 12.575,65 zł co stanowi łącznie kwotę 46.812,24 PLN, czym działał na szkodę Skarbu Państwa i interesów finansowych Unii Europejskiej tj. o czyn z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zb. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. W tym miejscu należy rozważyć czy z powyższego postanowienia wynikały nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy zasadności przyznania B. P. dopłat bezpośrednich na rok 2004 do wskazanych we wniosku gruntów rolnych. Otóż z ustaleń poczynionych w trakcie śledztwa prokuratorskiego wynika, iż z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w G. zawarła ze swoimi członkami "fikcyjne" umowy dzierżawy. Umowy te stały się podstawą do przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności ONW na 2004 r. Z dalszych ustaleń wynikało, iż dzierżawcy nie prowadzili na dzierżawionych gruntach indywidualnej działalności rolniczej. Prokuratura Okręgowa uznała, że byli oni jedynie "formalnymi użytkownikami" gdyż w dalszym ciągu działalność rolniczą na zadeklarowanych terenach prowadziła RSP w G.. W tych okolicznościach trafny jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż poczynione w postępowaniu karnym ustalenia mogły stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym. Podkreślenia jednak wymaga, iż pod tym pojęciem należy rozumieć jedynie ustalenia co do faktów, a nie co do winy. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że ustalenia Prokuratury Okręgowej w Gorzowie prezentujące złożony mechanizm zawierania "fikcyjnych" umów dzierżawy pomiędzy RSP G., a jej członkami i w konsekwencji występowania o przyznanie dopłat unijnych przez podmioty nieuprawnione lub uprawnione w mniejszym rozmiarze, dotyczyły okresu przed wydaniem decyzji w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to zatem, iż powyższe postanowienie mogło stanowić źródło dowodowe, na podstawie którego organ powziął wiadomość o ujawnieniu nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które mogły być istotne dla sprawy. Nie budzi wątpliwości, że postępowania administracyjne i karne są niezależnymi od siebie postępowaniami badającymi różne materie stosunków prawnych i funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych. Niemniej jednak, wobec braku wyraźnej regulacji ustawowej, nie wyklucza to wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego. Pamiętając, iż według art. 75 kpa, dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem Sąd zważył, iż materiały zgromadzone we właściwej formie przez uprawniony organ w toku postępowania karnego mogły być częścią materiału dowodowego. Nadto należy wskazać, iż postanowienie o umorzeniu śledztwa stanowi dokument urzędowy. Jak słusznie podkreśla organ, postanowienie to uzyskało walor prawomocności, gdyż nie zostało zaskarżone. Postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieńiowego jest tylko aktem procesowym, nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym dalsze postępowanie w tej sprawie i nie może zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających zastosowanie tej instytucji procesowej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 149 § 2 kpa, przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest po pierwsze ustalenie, czy rzeczywiście postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedna z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Po wtóre obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że decyzje administracyjne dotyczące przyznawania płatności bezpośrednich mogą być podejmowane dopiero po szczegółowym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności, po uprzednim ustaleniu, czy producent rolny jest czy nie jest posiadaczem gruntów rolnych zgłoszonych we wniosku (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. II GSK 342/06; wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. II GSK 53/07). Wymóg dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy związany jest z obowiązującą na gruncie procedury administracyjnej zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). W sprawach dotyczących płatności obszarowych wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych winno być rozumiane przede wszystkim jako konieczność ukierunkowania postępowania dowodowego na ustalenie podmiotu, który faktycznie zajmuje się użytkowaniem określonych działek rolnych. Jest to istotne nie tylko z powodu częstotliwości występowania w praktyce orzeczniczej sporów o prawo do uzyskania dopłat w sytuacji, gdy z wnioskiem takim występuje zarówno właściciel, jak i osoba, która faktycznie użytkuje rolniczo grunty (np. jako ich dzierżawca). W ocenie Sądu, staranna analiza stanu faktycznego sprawy jest ważna przede wszystkim z tego względu, że wadliwe zebranie i rozpatrzenie dowodów odnoszących się do faktu posiadania działek rolnych objętych wnioskiem, ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, wpływając ostatecznie na rozstrzygnięcie, które w tego rodzaju sprawach ma istotny wpływ na sytuację prawną strony w aspekcie jej uprawnień do otrzymywania dopłat obszarowych nie tylko w danym roku, ale i w latach następnych. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy pozostaje więc w bezpośrednim związku z grożącą producentowi rolnemu dolegliwością ekonomiczną. Wiąże się ona z obowiązującą na gruncie prawa wspólnotowego zasadą ścisłego monitorowania przestrzegania przepisów dotyczących systemów pomocy oraz wprowadzania środków sankcyjnych w przypadku stwierdzonych uchybień, które tylko w niewielkim zakresie powinny być tolerowane (por. punkt 34 preambuły rozporządzenia nr 2419/2001). W powyższym zakresie Sąd stwierdził, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a organy Agencji zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji wydały decyzje w oparciu o wszechstronną i rzetelną ocenę całokształtu zgromadzonego prawidłowo materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego sprawy. Formułując zarzuty wobec zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania wznowieniowego skarżący pomija fakt, iż organy w niniejszym postępowaniu poza kwestionowanymi przez niego dowodami z dokumentów tj. postanowieniem prokuratury Okręgowej w Gorzowie Wlkp. o umorzeniu śledztwa, pismem przewodnim Prokuratora Okręgowego z dnia [...], dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oparły się również na innych dowodach uzyskanych w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego tj. włączonego do akt protokołu przesłuchania w charakterze podejrzanego z dnia 5 czerwca 2007 r. w postępowaniu karnym, oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez stronę, protokołu przesłuchania strony w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 18 czerwca 2007 r. Pojęcie dowodu w postępowaniu administracyjnym zostało zdefiniowane w art. 75 kpa, zgodnie z którym jako dowód można zatem dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Poza kwestionowanym zaistnieniem określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 9 marca 2005 r. w sprawie przyznania mu dopłat bezpośrednich na rok 2004 r., istota sporu powstałego pomiędzy skarżącym a Dyrektorem Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa sprowadza się do ustalenia, który podmiot w sposób faktyczny i na jakiej podstawie w 2004r. władał i prowadził działalność rolniczą na działkach ewidencyjnych o nr [...] oznaczonych we wniosku lit. F, G i cz. H o łącznej powierzchni działek rolnych 68,47 ha. W szczególności czy był to posiadacz samoistny powyższych gruntów rolnych Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w G., czy też zgodnie z zawartą umową dzierżawy skarżący, w imieniu którego i na jego zlecenie działalność rolniczą wykonywali pracownicy Spółdzielni. Udzielenie pomocy w formie dopłat obszarowych ze środków unijnych uzależnione jest bowiem tylko od prowadzenia na określonym gruncie działalności rolniczej, gdyż to ta faktycznie prowadzona działalność ma uzyskać pomoc. Organ udzielający pomocy nie jest natomiast uprawnionych do rozstrzygania kwestii własnościowych i wynikających z nich roszczeń cywilnoprawnych. Sąd dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem postępowania organów orzekających w niniejszej sprawie, mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdził, iż kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zasadnie wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2004 r., a następnie stosownie do unormowań art. 151 § 1 ust. 2 kpa, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, wydał decyzję uchylającą dotychczasową decyzję ostateczną raz orzekł co do istoty sprawy. W ocenie Sądu na podstawie wszechstronnej oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy prawidłowo i z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów ustaliły, iż B.P. w 2004 r. nie był uprawniony do uzyskania dopłat bezpośrednich do części spośród zgłoszonych przez siebie działek rolnych (nr ewid. 72, 239/1 i 648/2) jako ich posiadacz w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 336 -352 kodeksu cywilnego, nie był bowiem ich faktycznym użytkownikiem. Bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż z pism Agencji wynika dopuszczalność oddania w dzierżawę członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych gruntów Spółdzielni i wynikających z tego faktu ich uprawnień do dopłat ze środków unijnych, bowiem taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie faktycznie nie zaistniała. Gdyby bowiem Spółdzielnia rzeczywiście wydała swoje grunty członkom do samodzielnego i swobodnego ich użytkowania i pobierania pożytków, ci producenci rolni byliby uprawnieni, z zachowaniem wymogów utrzymania tych gruntów w dobrej kulturze rolnej, do uzyskania na swoją rzecz dopłat. Jak już wskazano do uzyskania tych świadczeń uprawniony jest każdy podmiot, który faktycznie prowadzi działalność rolniczą na posiadanym gruncie, niezależnie od potwierdzenia bądź nie swego tytułu prawnego do uprawianego gruntu. Oznacza to, iż w sytuacji gdy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności grunty Spółdzielni pozostawały w 2004 r. faktycznie w jej samoistnym posiadaniu i przez nią, na jej rzecz były uprawiane rolniczo, jedynie ten podmiot byłby uprawniony do zgłoszenia wniosku o przyznanie związanych z tym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Podkreślenia wymaga, iż uprawnienia do przyznania płatności unijnych nie można wywodzić z samego faktu zawarcia w formie pisemnej umowy nazwanej "umową dzierżawy" datowanej na dzień 31 lipca 2003 r. oraz pobrania płatności przez skarżącego, w sytuacji kiedy niezwłocznie, tak jak 14 innych członków spółdzielni -"dzierżawców", przelał on ją w całości na rachunek Spółdzielni. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji dokonano szczegółowej analizy zapisów umowy, na podstawie której organ wyprowadził zasadny wniosek, iż umowa ta nie jest w istocie umową dzierżawy w rozumieniu art. 693 Kodeksu cywilnego (brak wymogu odpłatności w postaci obowiązku uiszczania czynszu dzierżawnego), lecz do umów tego rodzaju stosuje się odpowiednio przepisy o dzierżawie. Samo istnienie formalnego tytułu prawnego do władania gruntem (pisemna umowa dzierżawy) nie stanowi podstawy do przyznania dopłat obszarowych. Prawnym wymogiem jest prowadzenie na nim działalności rolniczej przez jego rzeczywistego posiadacza. W rozpoznawanej sprawie jak słusznie uznały organy, umowa dzierżawy miała stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat z tytułu działalności prowadzonej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), których RSP w G., występując o nie we własnym imieniu, nie uzyskałaby z uwagi na znaczną wielkość uprawianego areału. Wskazać bowiem należy na regulację zawartą w przepisie § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, póz. 657 z późn.zm.), zgodnie z którym najwyższa stawka dopłaty przysługuje do gruntów o areale od 50,01 do 100 ha, zaś do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha płatność ONW nie przysługuje. Okoliczność przejęcia nieruchomości we władanie i faktycznego pobierania pożytków przez skarżącego dla siebie, zgodnie z treścią tej umowy nie znalazła jednakże potwierdzenia w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. Na prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie dokonanych w przedmiotowej sprawie wskazuje między innymi okoliczność, iż nie jest to przypadek odosobniony lecz analogiczna sytuacja faktyczna i prawna dotyczyła 14 członków Spółdzielni ubiegających się o przyznanie na rok 2004 zarówno płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jak i z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (vide pkt 5 skargi oraz zestawienie na k. 41-44 akt sądowych). Nie można w tym kontekście tracić z pola widzenia skali zaistniałego zjawiska. Nie do pogodzenia bowiem z zasadami logiki, doświadczenia życiowego jak również ekonomii, byłoby przyjęcie za zgodną ze stanem rzeczywistym przedstawianej przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym tezy, iż bez jakiegokolwiek formalnego wniosku lub zlecenia, każda z tych osób (członków lub kandydatów na członków) mogła w dowolnym czasie polecić pracownikom Spółdzielni wykonanie na swoją rzecz w godzinach pracy w spółdzielni wszelkich niezbędnych prac rolniczych na tak znacznym areale. Oznaczałoby to zatem uniemożliwienie innych działań pracowników Spółdzielni i wykonywanie ich obowiązków wobec tego podmiotu. Jednocześnie wykonywanie bezpłatnie na koszt Spółdzielni usług w takim rozmiarze, groziłoby znacznymi szkodami finansowymi dla Spółdzielni przy jednoczesnym braku dochodów chociażby z tytułu czynszu dzierżawnego. Z cytowanych na wstępie przepisów prawa krajowego oraz wspólnotowego wynika, iż wnioskowana pomoc finansowa w formie płatności obszarowych udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy) a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jak słusznie wywodzą organy ARiMR faktyczne władztwo nad rzeczą w przypadku gruntu rolnego oznacza, że istnieje swoboda co do podejmowania istotnych decyzji np. co, gdzie, i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe czy też w miarę możliwości wykonać je samodzielnie, kiedy zbierać plony oraz komu, gdzie je sprzedawać lub wykorzystać w inny sposób, jak również swobodę decyzji co do występowania o konkretne dotacje ze środków unijnych. Ponadto skarżący zupełnie pomija cel dla jakiego służą płatności bezpośrednie, w szczególności to, iż jeżeli Spółdzielnia jako producent rolny zamierzała w związku z prowadzona na posiadanych gruntach działalnością rolniczą ubiegać się o przyznanie środków unijnych w tym dopłat obszarowych, mogła uczynić to zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i uzyskane środki przeznaczyć na rozwój tej działalności. Jeżeli natomiast zamierzała wydzierżawić będące w jej posiadaniu grunty rolne osobom fizycznym (także członkom), w celu ich faktycznego użytkowania wraz z możliwością pobierania pożytków, to uzyskane przez dzierżawców dopłaty ze środków unijnych winny stanowić wsparcie dla indywidualnych dochodów tych rolników, a nie poprawę kondycji finansowej rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Ratio legis ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (...) jest finansowe wspieranie producentów rolnych, czyli osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami. Stanu tego nie można zatem zmienić zapisem umowy dzierżawy, gdyż byłby on nieskuteczny, ze względu ,na przepis art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy. W okolicznościach przedmiotowej sprawy rozpoznawanej przez organy w trybie wznowieniowym oznacza to, iż skoro B.P. 2004 r. nie użytkował faktycznie rolniczo, jako posiadacz samoistny lub zależny w rozumieniu przepisów art., 336-352 kc, zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych formalnie dzierżawionych od RSP G., w której pełnił funkcję Prezesa Zarządu, nie została spełniona konieczna przesłanka przyznania mu wnioskowanej płatności bezpośredniej do tychże gruntów rolnych, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Zasadnie zatem organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji także w zakresie orzeczenia o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2004. Konsekwencją wykluczenia spośród ogólnej powierzchni działek zgłoszonych przez B.P. we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych (tj. 90,51 ha) działek o nr ewid. [...] oznaczonych jako F, G, cz.H, o łącznej powierzchni 68,47 ha, jest ustalenie, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przez organ ( 22,04 ha) wynosi 68,47 ha. Należy przyjąć, iż stwierdzona przez organy rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną a faktycznie uprawianą przez skarżącego powierzchnią działek wynikała z nieprawidłowości popełnionych przez skarżącego, albowiem wiedział on, iż niezależnie od zawartej umowy dzierżawy sporne działki są użytkowane faktycznie nadal przez RSP G.. Z tej przyczyny zasadnie organy odmówiły przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2004 oraz zastosowała przewidziana przepisami prawa wspólnotowego sankcję finansową. Zgodnie bowiem z przepisem art. 5 ust. 1 akapit 2 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe do stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz.U.UE.L. Nr 328, póz. 21 z późn.zm.), które po myśli 172 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz.U.UE.L Nr 345, póz. 1 z późn.zm.), winno być stosowane do wniosków o pomoc odnoszących się do roku obrotowego 2004/2005, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit.r rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 (tj. obszarem, dla którego zostały spełnione wszystkie warunki ustanowione w regułach przyznawania pomocy), jest większa niż 30% wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Jeżeli różnica jest większa niż 50 %, rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Ta kwota jest potrącana o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę. Podobnie w myśl przepisu art. 32 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionym rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, w przypadku Uzupełniającej Płatności Obszarowej, jeżeli obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony o więcej niż 30% rolnikowi odmawia się udzielenia pomocy. W sytuacji natomiast, gdy różnica jest większa niż 50 %, rolnik jest ponownie wykluczany od otrzymania pomocy do kwoty równej tej, która była przedmiotem odmowy. Kwota ta podlega odliczeniu od wszystkich wypłat pomocy w ramach jakichkolwiek systemów pomocy, określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508, do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia. W rozpoznawanej sprawie oczywistym jest, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym w wyniku wznowionego postępowania znacznie przekracza 50 %, zatem organ zobligowany był do zastosowania przewidzianych przepisami unijnymi sankcji zmniejszających. W myśl ww. przepisów, polegają one na ponownym wyłączeniu z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem a wyznaczonym obszarem. Ustaloną w ten sposób kwotę potrąca się o płatności pomocowe, do których rolnik byłby uprawniony w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż nie można uznać za zasadny zarzutu naruszenia przez organy art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegającemu na zaniechaniu rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego a w szczególności pominięcia istotnych dla sprawy dokumentów przedłożonych przez stronę. Wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy bowiem dokonał oceny także dokumentów przedstawionych przez stronę, jednakże w kontekście pozostałego materiału dowodowego ocenił, iż nie niweczą one dokonanych ustaleń w zakresie faktycznego użytkowania gruntów przez spółdzielnię na zasadach tożsamych, jak przed zawarciem umowy dzierżawy. Z tej przyczyny nie można organowi zarzucić, że nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a skarżący w istocie kwestionuje jedynie dokonaną przez organy ocenę dowodów przedstawionych na poparcie swojego stanowiska prezentowanego w postępowaniu administracyjnym, a odbiegającego od treści zeznań złożonych w charakterze podejrzanego w postępowaniu karnym. W ocenie Sądu dokonując powyższej oceny spornych okoliczności na podstawie przedstawionych dowodów, organ nie przekroczył wyrażonej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów mino, iż swoje stanowisko w omawianym zakresie ujął nader ogólnikowo. Dokonując analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego należy bowiem podzielić stanowisko organu, iż skarżący nie przedstawił w postępowaniu wznowieniowym wiarygodnych dowodów, które wskazywałyby, iż faktycznie to on na swoją rzecz uprawiał rolniczo sporne grunty. W szczególności nie pozwala na dokonanie takich ustaleń treść dowodu, na który powołuje się skarżący tj. umowy przechowania w formie depozytu z dnia 19 stycznia 2005 r., już chociażby z tej przyczyny, iż dokument ten można określić jedynie jako projekt przyszłej umowy, albowiem na znajdującym się w aktach sprawy egzemplarzu tej umowy brak jest podpisów jej stron. Ponadto wątpliwości budzi fakt, iż dopiero w styczniu 2005 r. skarżący miałby oddać Spółdzielni na przechowanie, na czas nieokreślony, produkty rolne. Składane w trakcie postępowania administracyjnego oświadczenia i dokumenty ukierunkowane były na wykazanie, iż podejmowane przez Spółdzielnię działania faktyczne tj. decydowanie o rodzajach zasiewów, terminach i sposobie prac rolniczych na spornych gruntach, zbiór plonów, skonsumowanie środków uzyskanych z tytułu dopłat, dokonywane były na indywidualnie rzecz skarżącego jako członka Spółdzielni, w ramach przysługujących mu z tego tytułu uprawnień - zmierzały zatem jedynie do uniknięcia niekorzystnych dla strony skutków związanych z ewentualną koniecznością zwrotu pobranych środków unijnych i innych sankcji wynikających z przepisów prawa krajowego oraz wspólnotowego. Nie zasługuje na uwzględnienia także zarzut, że zaskarżona decyzja z naruszeniem art. 75 § 1 i 3 kpa (przepis art. 75 nie zawiera § 3), została oparta na poglądach prokuratora, podczas gdy tylko prawomocny wyrok sądowy wydany w sprawie miałby moc dowodową. Analiza akt sprawy wskazuje, iż zaskarżona decyzja została oparta na swobodnej i wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, a nie na "poglądach prokuratora". Przy czym ewentualne powoływanie przez organ dla wsparcia swej argumentacji stanowiska w zakresie wątpliwości co do zasadności przyznanych dopłat, zawartego w piśmie prokuratora, w ocenie Sądu nie stanowi naruszenia art. 75 kpa. Podkreślenia wymaga, że przyczyny odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, których dotyczyła "umowa dzierżawy" nie stanowiło zakwestionowanie przez organ ważności czy też skuteczności zawartej przez skarżącego ze Spółdzielnia umowy, lecz ustalony stan faktyczny związany z prowadzeniem po zawarciu umowy (niezależnie od jej treści) nadal upraw rolnych na spornych gruntach przez Spółdzielnię w taki sam sposób, jak przed jej zawarciem. Ponadto w ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 138 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał motywy swojego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, natomiast zastosowana przez organ techniczna konstrukcja uzasadnienia wynikała, w ocenie Sądu, z wielości stawianych w odwołaniu zarzutów i konieczności szczegółowego ustosunkowania się do nich. Jednocześnie analiza treści wywodów uzasadnienia decyzji jednoznacznie wskazuje, iż organ odwoławczy rozpoznał sprawę ponownie w jej całokształcie, na skutek czego podzielił stanowisko i motywy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co stanowiło podstawę utrzymania zaskarżonej odwołaniem decyzji w mocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić. W zakresie zgłoszonego w skardze wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 199 p.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 200 i 201 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, zatem brak było podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.