II SA/Rz 864/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości -skargę oddala- II SA/Rz 864/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołania A.Z. od decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...]r. nr [...] odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału między innymi działki nr 268 obr. 218 na nowe działki nr 268/1, 268/2 obr. 218 zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia[...]. znak [...]- postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta R. w wyniku wniosku A. i I.B. oraz J.M. zatwierdził między innymi podział nieruchomości położonej w R. – W.-P. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 268 o pow. 27 a 41 m2, powstała z działki nr 45 obr. 46 obj. KW 50709 na nowe działki nr 268/1 o pow. 12a 27m2, o pow. 15a 14m2 obr. 218268/2. Pismem z dnia [...]r. A.Z. wniosła do Prezydenta Miasta R. o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną powyżej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta R. We wniosku podała, że jest właścicielką działki, która sąsiaduje z działką nr 268 tj. części działki nr 291 i nie była informowana o czynności geodezyjnej oraz nie otrzymała tej decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...]r. odmówił wznowienia postępowania. Odwołanie od tej decyzji wniosła A.Z. domagając się jej uchylenia z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i formalnego. Wniosła o dopuszczenie jako dowodu w sprawie decyzji Kolegium z dnia[...]. nr [...] i z dnia [...]r. nr[...]. Podała, że nie brała udziału w postępowaniu przy podziale działki nr 268 obr 218. Kolegium po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji podał, że odwołująca się jest właścicielką działki nr 291 sąsiadującej z działka nr 268, która decyzją z dnia [...]r. została podzielona na działki nr 268/1, 268/2 obr. 218. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że właściciele nieruchomości sąsiednich w stosunku do nieruchomości objętych decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa - wyrok NSA z dnia 7.02.2002r. sygn. akt I SA 1710/00, wyrok z dnia 17.08.2000r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98. We wniosku o wznowienie postępowania A.Z. podała, że nie była stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości i nie otrzymała decyzji z dnia [...]r., zaś decyzje, na które powołuje się w odwołaniu z dnia [...]r. nr [...] i z dnia[...] . nr [...] dotyczą podziału innej działki. Kolegium stwierdziło, że wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...]. jest niedopuszczalne bowiem A.Z. nie jest stroną w sprawie podziału działki nr 268 obr. 218 położonej w R. Odwołująca się wskazuje na swój subiektywny interes faktyczny, a więc stan w którym podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu administracji, ale nie może zarzucić naruszenia przepisów prawa bo nie jest stroną postępowania. Wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wyniku wniosku strony postępowania a więc podmiotu który wykaże że decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Skargę na tą decyzję wniosła A.Z. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy i prawa formalnego oraz jej interesu prawnego. Na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o usunięcie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]. wydanej w przedmiocie podziału nieruchomości nr 268 obr 218, ponieważ zakres tej decyzji mieści się w granicach sprawy której dotyczy skarga. Dodatkowo wniosła o dopuszczenie jako dowodów uzupełniających w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszystkich dokumentów wymienionych w odwołaniu z dnia [...]r. oraz podanych w skardze. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ uznawał ją za stronę postępowań w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów z uwagi na to że jest właścicielką działki nr 291. Za stronę była też uznana w innych postępowaniach np. decyzja Kolegium z dnia [...]r. i z dnia [...]r. Natomiast w postępowaniu dotyczącym podziału działki nr 268 nie brała udziału jako strona postępowania chociaż ma przymiot strony wynikający z art. 28 kpa. Nie rozumie dlaczego A. i I.B. otrzymali decyzję, a ona nie i w tej mierze zachodzi nieważność postępowania z art. 156 § 1 kpa bo decyzja została doręczona osobom nie będącym stronami postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie podziału nieruchomości wpływa na jej interes prawny zarówno w zakresie prawa administracyjnego jak i geodezyjno-kartograficznego np. art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz prawa cywilnego art. 140 i 143 kc. Podstawą jej żądań jest art. 28 kpa. W Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7.12.2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości w § 6 ust. 4 i ust. 5 skarżąca upatruje podstawę materialną swego żądania bo przepisy te wyraźnie stwierdzają że brak księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomością wówczas granice nieruchomości dzielonej przyjmuje się na podstawie danych z katastru i wtedy o czynnościach przyjęcia granic zawiadamia się właściciela między innymi nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością podlegająca podziałowi. Jej zdaniem w sytuacji odwrotnej przy dokonywanym podziale w zakresie wpływającym na granice z nieruchomościami sąsiednimi o czynnościach przyjęcia granic w tej części które go dotyczą też powinien być zawiadamiany właściciel nieruchomości sąsiedniej lub władający tą nieruchomością sąsiednią. Wskazała, że podział nieruchomości nr 268 wpłynął istotnie na zasięg granicy i własności jej działki i przesunięto tę granicę na szerokości około 1 metra w pasie i tym samym jej działka została pomniejszona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli określa m. innymi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, dalej: p.p.s.a., który stanowi, że sąd I instancji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to zaś znaczy, że z urzędu bierze pod uwagę istotne naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok na podstawie akt administracyjnych i sądowych. Stan faktyczny sprawy jest następujący: Decyzją z dnia [...]r., Nr[...], Prezydent Miasta R. na podstawie art. 93 ust. 2a, art. 95 ust. 7 i art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm./, po rozpatrzeniu wniosku J.M. oraz I. i A.B. – zatwierdził podział nieruchomości położonej w R.– W.P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr, nr: - 268 o pow. 27a 41 m2, powstałej z działki nr 45 obr. 46, objętej Kw 50709 na nowe działki nr, nr: 268/1 o pow. 12a 27 m2 i 268/2 o pow. 15a 14 m2, obr. 218, - 270/3 o pow. 4a 38 m2, obr. 218, objętej Kw 145074 na nowe działki nr, nr: 270/6 o pow. 8 m2 i 270/7 o pow. 4a 30 m2, obręb 218. Wskazana decyzja stała się ostateczna w dniu [...]r. Właścicielem działki nr 268 oraz działek powstałych z jej podziału jest JM. W dniu [...]r. wpłynął do Prezydenta Miasta R. wniosek A.Z. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją o zatwierdzeniu podziału działki nr 268. We wniosku jako podstawę wznowieniową wymieniła art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i podała, że jest właścicielką działki nr 291, obr. 218, która graniczy z działką nr 268, ale nie brała udziału w postępowaniu w sprawie podziału działki nr 268. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...]r., Nr[...], wydaną m. innymi na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału działki nr 268, przyjmując, że wnioskodawczyni jako właścicielka działki przyległej nie miała przymiotu strony w sprawie o podział działki nr 268 i powołał się w tej kwestii na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1999 r. i 2002 r. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., nr[...], wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. /dalej: SKO/. SKO przyjęło ten sam pogląd co organ I instancji, i powołało dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, określone w części opisowej /historycznej/ niniejszego uzasadnienia. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ponowne rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, w przypadkach gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji ostatecznej było wadliwe. /por. Wojciech Chróścielewski – Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2002 r., str. 173/. Organ właściwy w sprawie wznowieniowej w pierwszej kolejności sprawdza czy podanie o wznowienie pochodzi od osoby mającej przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., a także czy w podaniu powołano przyczynę wznowieniową, które wymienia wyczerpująco art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. /por. wyrok NSA z dnia 24.03.1998 r., II SA 122/98 – ONSA Nr 2/1999, poz. 53/. W takim stanie rzeczy, orzekające organy słusznie badały czy wnioskodawczyni mogła być stroną postępowania w sprawie o podział działki nr 268, w wyniku czego trafnie przyjęły, że takiej legitymacji nie ma. Brak interesu prawnego w sprawie pociąga za sobą wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego /art. 149 § 3 k.p.a./. Art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm./, zwanej dalej skrótem u.g.n. stanowi, że podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Chodzi tu o interes wynikający z prawa materialnego. W sprawie o podział nieruchomości taki interes prawny mają tylko: właściciele /współwłaściciele/, użytkownicy wieczyści nieruchomości będącej przedmiotem podziału. /por. Anna Łukaszewska i inni, Gospodarka nieruchomościami – Komentarz, pod redakcją Jana Szachułowicza, Wydawnictwo Prawnicze Lexis-Nexis, W-wa 2003 r., str. 271-272/. Za takim poglądem przemawia art. 97 ust. 1a pkt 1 u.g.n. stwierdzający, że do wniosku o podział nieruchomości należy przedłożyć tytuł prawny nieruchomości. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie /dla przykładu wyroki NSA z dnia 21.10.1999 r., I SA 285/99, LEX nr 48618, 24.09.2003 r., I SA 2515/01 – Lex nr 159259 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.12.2005 r., I SA/Wa 558/05 – LEX nr 189778 i z dnia 1.02.2008 r., I SA/Wa – LEX nr 456731/. Rekapitulując należy zatem stwierdzić, że właściciele nieruchomości przylegającej do nieruchomości będącej przedmiotem podziału, nie są w takiej sprawie stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i w związku z tym, nie mogą skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości. Z tego względu zarzuty i wnioski dowodowe zawarte w skardze nie mają żadnego znaczenia w sprawie. Zarzut, iż skarżąca była stroną postępowania w innych sprawach, podnoszony również w odwołaniu, nie może stanowić podstawy do przyznania skarżącej przymiotu strony w przedmiotowej sprawie administracyjnej, co wykazano w niniejszym uzasadnieniu. Następny zarzut, że skoro I. i A.B. doręczono decyzje wydane w postępowaniu wznowieniowym, którzy są również właścicielami nieruchomości przylegającej do działki nr 268, zatem nasuwa się zdaniem skarżącej pytanie, czy z tego powodu nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym /art. 156 § 1 k.p.a./. Zarzut ten nie uwzględnia faktu, że przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. był podział również działki nr 270/3, która stanowiła własność I. i A.B. Po drugie na tym etapie postępowania wznowieniowego organy nie mogły zajmować się poruszoną przez skarżącą kwestią. Z tego również względu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 77 § 4 k.p.a., który nota bene nie został także sprecyzowany. Najdalej idącym zarzutem jest zarzut naruszenia § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości /Dz. U. Nr 268, poz. 2663/, który ilustruje passus: "Przepis ten bowiem wyraźnie stwierdza, że jeżeli zachodzi sytuacja braku księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości, to wtedy granice nieruchomości dzielonej przyjmuje się na podstawie danych z katastru /ewidencji gruntów/, i wtedy o czynnościach przyjęcia granic zawiadamia się właściciela m. in. nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością podlegającą podziałowi, a w przypadku braku danych o tej osobie osobę władającą tą nieruchomością sąsiednią. Przyjmując odwrotnie, że jest na nieruchomość dzieloną założona księga wieczysta, to przy dokonywanym podziale w zakresie wpływającym na granice z nieruchomościami sąsiednimi, o czynnościach przyjęcia granic w tej części które go dotyczą /jest nimi prawnie zainteresowany/ też powinien być zawiadamiany właściciel nieruchomości sąsiedniej lub władający tą nieruchomością sąsiednią". Przedstawiona przez skarżącą interpretacja przywołanego wyżej przepisu rozporządzenia, jest zdaniem Sądu wadliwa, bo pomija treść § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który stanowi, że przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku badania księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości. Jest to zasada, zaś unormowanie zawarte w ust. 4 stanowi wyjątek, który zawsze interpretuje się ścieśniająco. Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że działka nr 268 była objęta księgą wieczystą Nr 50709, zaś stan prawny istniejących granic wskazywała mapa zasadnicza i ewidencyjna. W takiej sytuacji nie można podzielić argumentacji skarżącej, iż przepis § 6 ust. 4 rozporządzenia mógł stanowić podstawę do uznania skarżącej za stronę postępowania zwyczajnego i tym samym nadzwyczajnego. Kolejny zarzut, że w sprawie o podział działki nr 268 zmieniono na niekorzyść skarżącej granicę z jej działką nr 291 nie jest argumentem świadczącym, iż skarżąca w sprawie podziałowej miała indywidualny, własny, realny i aktualny interes prawny wynikający z jej prawa własności do działki nr 291. Podział nieruchomości dokonywany jest w granicach prawnych działki podlegającej podziałowi, zatem stan po podziale nie wpływa na zasięg prawa własności działki przylegającej. Gdyby nawet błędnie w trakcie podziału ustalono granicę z działką przylegającą, to wówczas właściciel tej działki w sprawie z zakresu ewidencji gruntów /ale nie w sprawie podziałowej/ może żądać naprawienia takiego błędu. Art. 135 p.p.s.a. Sąd może zastosować tylko w przypadku wyroku kasacyjnego i tylko w stosunku do aktu wydanego w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Dodatkowo należy nadmienić, iż sprawa wznowieniowa jest nowym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zatem granice tych spraw nie są tożsame. Biorąc to wszystko pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.