II OSK 1222/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-07-21

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Joanna Banasiewicz, Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), powinien zastosować art. 135 p.p.s.a. i odnieść się do pierwotnej decyzji organu, w stosunku do której postępowanie zostało umorzone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w trybie autokontroli, miał obowiązek zastosować art. 135 p.p.s.a. i odnieść się do pierwotnej decyzji organu, w stosunku do której postępowanie zostało umorzone. Zaniechanie tej czynności prowadzi do pozostawienia w obrocie prawnym wadliwej decyzji i uniemożliwia końcowe załatwienie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej. Po serii decyzji organów administracji i orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uchylając własną poprzednią decyzję i decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO wydaną w trybie autokontroli, uznając, że organ wykroczył poza zakres skargi. Następnie NSA rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną A. Sp. z o.o., uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Oddalił wniosek A. Sp. z o.o. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA del. Zofia Flasińska Protokolant: asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 77/09 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy 1. uwzględniając skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. oddala skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie; 3. oddala wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 77/09, po rozpoznaniu sprawy ze skarg Spółdzielni A z siedzibą w W. i C Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżących C Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz na rzecz Spółdzielni B [...] z siedzibą w W. kwoty po 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. Prezydent m.st. Warszawy ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drugiego etapu budynku mieszkalnego z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu i przyłączami technicznymi, przewidzianej do realizacji w Warszawie, przy ul. [...]. W pkt 1.4 decyzji Prezydent ustalił m.in., iż "dojazd do projektowanego drugiego etapu inwestycji poprzez garaż podziemny etapu pierwszego - od strony ul. [...]", jak również, że "zgodnie z treścią umowy notarialnej z dnia 27.05.2002 r. przedstawiciele dawnej Gminy [...] ustanowili na działce nr ew. [...] służebność gruntową polegającą na prawie przejścia i przejazdu (od ul. [...]) na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości stanowiących dz. nr ew. [...],[...]oraz [...] w obrębie [...], na terenie których inwestor planuje realizację inwestycji". Odwołania od powyższej decyzji wniosły Spółdzielnia B oraz Spółdzielnia A. Po rozpatrzeniu powyższych odwołań, decyzją z dnia [...] października 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uchyliło zaskarżoną decyzję i skierowało zakończone nią postępowanie do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, iż "organ pierwszej instancji powinien rozważyć, czy istnieje możliwość zapewnienia dostępu przedmiotowej nieruchomości do drogi publicznej, ewentualnie ustalenia z wnioskodawca, czy istnieje możliwość objęcia działki o nr ew. [...], na której ma zostać zrealizowana zasadnicza część inwestycji budowlanej, ustanowienia służebności przejścia i przejazdu". Spółka C Sp. z o.o. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 106/07 uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż, jego zdaniem, decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, iż "jeśli zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nieruchomość nie posiada dostępu do drogi publicznej i nie istnieją podstawy do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, to Kolegium powinno w konsekwencji uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić ustalenia warunków zabudowy (...). Podstawą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] do ponownego rozpoznania nie mogła też być konieczność ustalenia czy istnieje możliwość objęcia działki o nr ew. [...] ustanowienia służebnością przejścia i przejazdu. Organy administracji na podstawie materiału dowodowego mają obowiązek ocenić, czy spełnione zostały wymagane prawem przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie jest natomiast rolą organów administracji czy przesłanki te mogłyby zaistnieć, gdyby pojawiły się w sprawie nowe okoliczności. Nawet gdyby istniała możliwość objęcia działki o nr ew. [...] służebnością przejścia i przejazdu, to organ administracji i tak nie posiada instrumentów prawnych do tego, by zmusić inwestora, aby wystąpił o ustanowienie takiej służebności". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2008 r. Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. oraz odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla powyższej inwestycji budowlanej, uznając, iż w stosunku do planowanej inwestycji nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C Sp. z o.o., podnosząc, iż Kolegium pominęło przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy dowód "w postaci prawomocnego postanowienia sądu o ustanowieniu służebności drogowej obciążającej działkę [...] o nr ew. [...]", wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględniło w całości przedmiotową skargę i uchyliło zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] września 2008 r. w całości, ponadto na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz.1588) uchyliło w całości decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż ponowna analiza akt sprawy potwierdziła zasadność zarzutów podniesionych w skardze. Z przedłożonego przez inwestora odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 28 listopada 2006r. sygn. akt XVI Ns 397/06 wynika bowiem, że na działce o nr ew. [...] ustanowiona została służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr [...]. Teren planowanej inwestycji budowlanej nie posiada zatem bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, w szczególności - do ul. [...], z której miałaby odbywać się obsługa komunikacyjna rzeczonej inwestycji, ale dostęp do owego terenu odbywałby się poprzez ustanowioną służebność drogową. A zatem w ocenie organu w sprawie spełniony został warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem działka o nr ew. [...] bezpośrednio graniczy z pasem drogowym ul [...]. W konsekwencji organ uznał, iż odmowa ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji budowlanej z powołaniem się na niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie była uzasadniona. Niezależnie od powyższych okoliczności, organ wskazał, iż nie oznacza to jednak, że poddana ocenie decyzja Prezydenta m. st. Warszawy zasługuje na pozostawienie w obrocie prawnym i dokonał szczegółowej jej oceny pod kątem spełnienia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) zwanego dalej "rozporządzeniem". W konsekwencji organ uznał, iż w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji co prawda poprzedził wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzeniem analizy funkcji i cech zabudowy ale analiza ta została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa. W szczególności wskazano, że na załączniku graficznym do analizy nie oznaczone zostały granice terenu poddanego analizie, przez co naruszono § 3 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto z części tekstowej analizy, w ocenie organu nie wynika na jakiej podstawie ustalono : 1. wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki (§ 5 rozporządzenia), 2. szerokość elewacji frontowej planowanej inwestycji o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia, 3. dopuszczalną wysokość planowanej zabudowy ( § 7 rozporządzenia). Powyższe w ocenie organu odwoławczego oznacza, iż Prezydent [...] naruszył w toku niniejszego postępowania zasadę wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a., bowiem wskazane powyżej okoliczności uniemożliwiają określenie, czy dla terenu, którego dotyczy zaskarżona decyzja, możliwe jest ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji budowlanej zgodnie z treścią złożonego przez inwestora wniosku, co ma fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Opisane uchybienia doprowadziły w konsekwencji do wadliwości całej decyzji przez naruszenie przepisu art. 107 k.p.a., a w szczególności jego § 3, który wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Skargi na powyższą decyzję wnieśli C Sp. z o.o. z siedzibą w W. i Spółdzielnia B w W. Spółka C wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej uchyla ona decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2006r i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzji tej zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik, to jest § 3, § 5, § 6 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w związku z tym ustalenie, iż analiza funkcji oraz cech zabudowy terenu sąsiedniego została przeprowadzona nieprawidłowo. Z kolei Spółdzielnia B w W. w skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008r., wskazując, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt. 2 i art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. W ocenie strony skarżącej organ nie wziął pod uwagę, iż na całej granicy działki [...] z działką [...] (dawniej [...],[...] i [...]) został wybudowany budynek wielorodzinny. Teren inwestycji znajduje się zatem za zabudowaną działką, a droga zlokalizowana na działce o nr [...] kończy swój bieg przy wjeździe do istniejącego już budynku. Za drogę wewnętrzną nie można zatem uznać przejazdu przez garaż, tak jak domaga się tego inwestor. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Istotnym jest również, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi C Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., nr [...], z uwagi na uwzględnienie przez SKO w Warszawie skargi w trybie przewidzianym art. 53 § 3 p.p.s.a. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie uwzględnia w całej rozciągłości skargi C Sp. z o.o. na decyzję tego organu z dnia [...] września 2008 r. W skardze strona skarżąca domagała się bowiem jedynie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008r., uchylającą w całości decyzję Prezydenta m. st. Warszawy Nr [...] z dnia [...] września 2006 r., ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie drugiego etapu budynku mieszkalnego z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu i przyłączami technicznymi, przewidzianej do realizacji w W., przy ul. [...], oraz odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla powyższej inwestycji budowlanej. Jako jedyny zarzut skierowany do kwestionowanej decyzji wskazano poczynienie przez organ błędnych ustaleń co do braku dostępu inwestycji do drogi publicznej, podczas gdy w ocenie skarżącej spółki dostęp ten planowana inwestycja posiada poprzez ustanowioną służebność. Zdaniem Sądu, w żaden sposób nie da się z tej skargi wywieść, że skarżący domagał się, aby organ drugiej instancji dokonał ponownej oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji, która to decyzja była dla strony skarżącej korzystna. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wprawdzie uwzględniło podniesiony przez stronę skarżącą zarzut skierowany do wydanej przez niego decyzji z dnia [...] września 2008r., ale dodatkowo dokonało ponownej oceny decyzji organu I instancji, o co strona skarżąca nie wnosiła. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie oraz C Sp. z o.o. z siedzibą w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzuciło naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że w sprawie niniejszej w toku postępowania poprzedzającego wydanie uchylonej decyzji Kolegium dopuściło się naruszenia prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czego skutkiem było uchylenie prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji SKO, 2. art. 54 § 3 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że uchylona decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem owego przepisu, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez faktyczny brak wskazania co do dalszego toku postępowania, zwłaszcza w sytuacji oczywistej niekonsekwencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdy postanowieniem z dnia 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1848/08) ów Sąd umorzył postępowanie sądowe wszczęte skargą C Sp. z o.o. na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2008 r. (sygn. akt KOC/3021/Ar/08), po stwierdzeniu, iż "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (...) uwzględniło skargę w całości, albowiem decyzją z [...] listopada 2008 r. uchyliło decyzję z [...] września 2008 r. objętą skargą, a następnie decyzję organu pierwszej instancji, przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania". Wskazując na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od stron skarżących na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej C Sp. z o.o. z siedzibą w W. podniesiono natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych oraz art. 3 p.p.s.a., polegający na niewykonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązku kontroli działalności organu administracji oraz niezastosowaniu środków przewidzianych ustawą prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niezbędnych dla końcowego załatwienia sprawy – w celu usunięcia naruszenia prawa – w stosunku do innej decyzji, niż zaskarżona, ale wydanej w granicach sprawy, której dotyczyła skarga, to jest w stosunku do decyzji SKO w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], które to zaniechanie doprowadziło do stanu, w którym w obrocie funkcjonuje decyzja niezgodna z prawem nie mogąca zostać usunięta przez sam organ, a zaskarżony wyrok zamiast zmierzać do końcowego załatwienia sprawy odsuwa w czasie jej zakończenie; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 p.p.s.a., polegające na niewykonaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązku kontroli działalności organu administracji oraz niezastosowaniu środków przewidzianych ustawą prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi niezbędnych dla końcowego załatwienia sprawy – w celu usunięcia naruszenia prawa – w stosunku do innej decyzji, niż zaskarżona, ale wydanej w granicach sprawy, której dotyczyła skarga, to jest w stosunku do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], które to zaniechanie kontroli doprowadziło do stanu, w którym w obrocie funkcjonuje decyzja niezgodna z prawem nie mogąca zostać usunięta przez sam organ, a zaskarżony wyrok zamiast zmierzać do końcowego załatwienia sprawy, odsuwa w czasie jej zakończenie; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek wskazań co do dalszego postępowania administracyjnego, co może mieć istotny wpływ na jego przebieg i wynik. W konkluzji tejże skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. bowiem wszystkie pozostałe, zarzuty, wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu. Stosownie do treści art. 54 § 3 p.p.s.a. "organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy". Cytowany wyżej przepis daje organowi administracji możliwość dokonania autokontroli aktu, który został zaskarżony do sądu administracyjnego. Jedyny warunek jaki winien organ spełnić przy wydawaniu aktu w ramach autokontroli to uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej a także wniosków. W przedmiotowej sprawie jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wykroczyło poza zakres skargi jaką sformułowała skarżąca spółka i po uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] września 2008 r., ponownie rozpatrzyło odwołania wniesione przez Spółdzielnię A oraz Spółdzielnia B w wyniku czego uchyliło decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2006 r. i skierowało sprawę nią zakończoną do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Podkreślenia wymaga fakt, iż z przedmiotowej skargi w żaden sposób nie da się wywieść, że skarżąca spółka domagała się, aby organ drugiej instancji dokonał ponownej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji, która to decyzja była dla strony skarżącej korzystna. Tym samym niewadliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wydając decyzję w oparciu o przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. przepis ten naruszyło. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej C Sp. z o.o. z siedzibą w W., dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w pierwszej kolejności wskazać należy, że w sytuacji gdy na skutek decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w trybie autokontroli uchylona zostaje decyzja będąca przedmiotem skargi, sąd administracyjny w zasadzie nie powinien umarzać postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na tę decyzję "pierwotną" do czasu prawomocnego zakończenia sprawy dotyczącej decyzji wydanej w trybie uregulowanym art. 54 § 3 p.p.s.a. Gdyby jednak doszło do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, przed uprawomocnieniem się postępowania ze skargi na decyzję wydaną w trybie autokontroli, sąd administracyjny orzekający w tej sprawie ma obowiązek zastosowania instytucji uregulowanej art. 135 p.p.s.a. poprzez dokonanie kontroli decyzji "pierwotnej", w celu wyeliminowania możliwości pozostawania w obrocie prawnym wadliwej decyzji. Zgodnie bowiem z treścią art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Jak podkreśla się w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, sąd administracyjny winien z urzędu rozpatrzyć czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie przepisu art. 135 p.p.s.a. (J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., teza 4 do art. 135, s.318). Przenosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchybił wskazywanemu powyżej przepisowi albowiem uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. nie odniósł się do decyzji tegoż Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2008 r., która była przedmiotem skargi C Sp. z o.o. z siedzibą w W. jednak na skutek wydania przez SKO w Warszawie decyzji w trybie tzw. autokontroli, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2009 r. postępowanie z tej skargi umorzono. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uchylając decyzję SKO w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. wydaną w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. miał zatem obowiązek zastosowania art. 135 p.p.s.a. poprzez odniesienie się do decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. w stosunku do której umorzono postępowanie sądowoadministracyjne, albowiem jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. W przeciwnym razie w obrocie prawnym pozostałaby decyzja która "odżyła" na skutek uchylenia decyzji "autokontrolnej", a także nierozpoznane skargi od tej decyzji, co należy uznać za niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając skargę kasacyjną C Sp. z o.o. z siedzibą w W. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania zaś na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania wskazać należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątki od tejże zasady przewidziane są w przepisami o zwrocie kosztów postępowania (art. 200-204 p.p.s.a.). Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej kasacyjnie spółki o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem zgodnie z treścią art. 203 pkt 1 p.p.s.a. stronie, która wniosła skargę kasacyjną, należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jedynie gdy w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, podczas gdy w niniejszej sprawie wyrok sądu pierwszej instancji skargę uwzględniał.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło