II SA/Bk 109/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J.B. na niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Bk 50/06 przez Dyrektora Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. I. wymierza Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. grzywnę w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych, II. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C. na rzecz skarżącego J.B. kwotę 76,93 (słownie siedemdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Wyrokiem z dnia 14.12.2006 r. wydanym w sprawie II SAB/Bk 50/06 tutejszy sąd administracyjny uwzględniając skargę J.B. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Psychiatrycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w C, zobowiązał organ do załatwienia w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, wniosku skarżącego z 2.03.2006 r. o wydanie zaświadczenia, w sposób przewidziany przepisami działu VII Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Wyrok niniejszy uprawomocnił się w dniu 22.01.2007 r. a w dniu 29.01.2007r. upłynął wynikający z wyroku termin do załatwienia wniosku skarżącego poprzez wydanie żądanego zaświadczenia, bądź wyrażoną postanowieniem odmowę wydania zaświadczenia. W dniu 2.03.2007 r. skarżący złożył niniejszą skargę zarzucając organowi Dyrektorowi SPPZOZ w C. niewykonanie wyroku i żądając ukarania organu grzywną w wysokości co najmniej 2 000 złotych. Skargę poprzedziło wezwanie organu przez skarżącego do wykonania wyroku z dnia 15.02.2007 r. Wyrokiem z dnia 8.11.2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że do wykonania wyroku doszło poprzez doręczenie skarżącemu odpisu zaświadczenia wydanego 18.04.2006 r. ówczesnemu pełnomocnikowi strony skarżącej, a także poprzez wydanie w dniu 14.03.2007 r. postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego J.B. Od powyższego wyroku J.B. wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który po jej rozpatrzeniu wyrokiem z dnia 8.01.2009 r. orzekł o uchyleniu wyroku sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto NSA zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA przesądził, że wykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu w sprawie wydania zaświadczenia, nastąpiło dopiero w dniu 14.03.2007 r. poprzez wydanie w tym dniu postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści. Nie można natomiast uznać za wykonanie wyroku z 14.12.2006 r., faktu doręczenia skarżącemu egzemplarza zaświadczenia z daty 18.04 2006 r. Ponieważ wykonanie wyroku nastąpiło już po wniesieniu skargi do sądu na niewykonanie wyroku, nie może prowadzić - w myśl art. 154 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do oddalenia skargi. Wykonanie wyroku po wniesieniu skargi w oparciu o art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może mieć wyłącznie wpływ na ocenę stopnia winy organu przy wymierzeniu mu grzywny. Za niezasadny NSA uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez WSA art. 154 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy J.B. podtrzymał żądanie wymierzenia organowi grzywny (k. 72 - 72 odwrót akt sądowych). Pełnomocnik organu nie zaprzeczał, że do wykonania wyroku w sprawie IISAB/Bk 50/06 doszło z opóźnieniem, stwierdzając jednak, iż nie było to celowe działanie organu (k. 72 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Okoliczności sprawy są bezsporne. Skarżony organ nie wykonał w terminie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 14.12.2006 r., wydanego w sprawie II SAB/Bk 50/06. Termin do wykonania tego wyroku poprzez bądź wydanie zaświadczenia na rzecz skarżącego, bądź poprzez wyrażoną postanowieniem odmowę wydania zaświadczenia żądanej treści, upłynął w dniu 29.01.2007 r. t.j. z końcem 7- dniowego terminu, liczonego od uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wydanym w sprawie niniejszej wyrokiem z dnia 8.01.2009 r., przesądził, że wykonanie wyroku przez organ nastąpiło dopiero 14.03.2009r. poprzez wydanie w tej dacie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści. Wykonanie wyroku nastąpiło zatem już po wniesieniu przez skarżącego niniejszej skargi. Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny, któremu została przez NSA przekazana sprawa do ponownego rozpoznania, związany jest stanowiskiem wyrażonym przez NSA. Powyższe w połączeniu z bezspornością ustalonych w sprawie faktów, przesądza o treści rozstrzygnięcia. W sprawie zaistniała sytuacja, że do wykonania wyroku zobowiązującego organ do podjęcia konkretnego działania w konkretnie określonym terminie, doszło już po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku. Stosownie do treści art. 154 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę strony na bezczynność organu, daje stronie prawo doniesienia skargi i żądania wymierzenia organowi grzywny, a stosownie do par. 3 art. 154 okoliczność wykonania wyroku lub załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Przepis art. 154 par. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że grzywnę, o której mowa w ust. 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Dla sprawy rozpatrywanej w bieżącym roku punktem odniesienia będzie kwota przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2008, które wyniosło 2578,26 złotych (vide: obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 19.02.2009 r - Monitor Polski z 2009r. Nr 11, poz. 138). Z przytoczonych wyżej norm wynika wprost, że strona przy skardze na niewykonanie wyroku ma prawo żądania wymierzenia organowi grzywny, ale o wysokości tej grzywny rozstrzyga samodzielnie sąd, który określenia kwoty grzywny dokonuje poprzez "miarkowanie", biorąc pod uwagę całokształt okoliczności związanych z wykonaniem przez organ obowiązku. Ustawodawca oznaczył, bowiem, jedynie górną granicę kwoty grzywny. W wyroku z dnia 26.10.2006 r. (sygn. III SA/Wa 1237/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że określenie przez ustawodawcę jedynie górnej granicy grzywny możliwej do wymierzenia za niewykonanie wyroku, oznacza, że w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy, nie jest konieczne aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. Orzekając o wysokości grzywny w sprawie niniejszej sąd miał na uwadze okoliczności następujące. Organ – jak wynika z akt sprawy – po wyroku z 14.12.2006 r. podjął kroki zmierzające do jego wykonania poprzez wydanie skarżącemu zaświadczenia. Nie był, zatem całkowicie bierny. Usiłował załatwić sprawę w sposób w jego przekonaniu właściwy, co rzeczywiście dowodzi braku złej woli. Do wydania postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści, uznanego w sprawie za wykonanie wyroku, doszło w około dwa tygodnie po wniesieniu skargi. Sytuacja finansowa placówki kierowanej przez organ nie należy do dobrych. Z twierdzeń pełnomocnika organu podanych na rozprawie, wynika nadto, że SPPZOZ w C. zadłużony jest na 20 mln złotych. Zważywszy na powyższe oraz mając na uwadze bezprzedmiotowość potrzeby dyscyplinowania organu do załatwienia sprawy, Sąd uznał, że represyjną funkcję w sprawie spełni grzywna wymierzona w minimalnych granicach. Sąd podkreśla przy tym, że wpływu na określenie kwoty grzywny nie miało wyrażone przed sądem stanowisko skarżącego, deklarujące wolę wycofania żądania ukarania organu pod warunkiem wypłacenia na jego rzecz przez szpital odszkodowania. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu służy roszczenia o odszkodowanie, ale na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym tj. dochodzone na drodze postępowania przed sądem powszechnym (vide: art. 154 par. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) O braku podstaw prawnych do wydania przez sąd administracyjny orzeczenia, o którym mowa w par. 2 art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. możliwości wypowiedzenia się także o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku organu) przesądził NSA w wyroku uwzględniającym skargę kasacyjną. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do art. 205 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów strony do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sadzie, przy czym suma kosztów przejazdu do sądu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Do podlegających zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tej konkretnej sprawie sąd, zważywszy na brak kosztów sądowych, zaliczył koszty dojazdu do sądu wedle deklarowanej kwoty w wysokości 18 złotych (obejmujące dojazd w obie strony na trasie S.– B. oraz koszty przejazdów komunikacją miejską) oraz utracony zarobek skarżącego, będącego rolnikiem, obliczony przy posłużeniu się kwotą przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego. Z obwieszczenia Prezesa GUS z 22.09.2008 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007r. (M.P. Nr 72,poz. 656), wynika, że dochód ten wyniósł 2220 złotych. Po przemnożeniu powyższej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego (jest to wielkość 9,6883 ha, co wynika z zaświadczenia złożonego w aktach ISA/Bk 443/08, z którego to dokumentu sąd dopuścił dowód), a następnie podzieleniu otrzymanego wyniku przez 365 (ilość dni w roku), kwotą przeciętnego dochodu dziennego skarżącego jako rolnika okazała się suma w zaokrągleniu 58,93 złote. Łączna kwota zasądzonych kosztów postępowania wyniosła 76,93 złotych.