II SA/Kr 848/08
WyrokWSA w Krakowie2009-04-27
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Inga Gołowska, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona lub stwierdzono jej nieważność?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie umorzył postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, gdy pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego. Brak ważnej decyzji o pozwoleniu na budowę czyni postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie bezprzedmiotowym, co skutkuje koniecznością jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji, przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania, konieczne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości, wskazując, że pierwotne decyzje o pozwoleniu na budowę i projekcie zamiennym zostały uchylone lub stwierdzono ich nieważność. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie art. 105 k.p.a. w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie bezprzedmiotowości postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : AWSA Inga Gołowska (spr.) WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "A " spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; skargę oddala
Organ l Instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105§1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu wniosku Inwestora "A. " Sp. z o.o. w K. z dnia 30 lipca 2007r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie "obiektu budowlanego znajdującego się w K. przy ul. [...]"- umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego położonego przy ul. [...] , na dz. nr 1 obr.[...], z powodu bezprzedmiotowości.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Inwestor w dniu 30 lipca 2007r. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego znajdującego się w K. przy ul. [...].
Inwestycja powyższa została wykonana w oparciu o projekt zamienny zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] 2004r. zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] 2001 r.
W chwili złożenia przedmiotowego wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku- w obrocie prawnym nie funkcjonowały już w/w decyzje. Decyzja Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę i utrzymującą ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2001 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 04 lipca 2005r. sygn. akt: 2079/01 a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 07 marca 2007r. wydanym do sygn. akt: II OSK 1325/05 oddalił skargę kasacyjną.
Co do decyzji Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej projekt zamienny z dnia [...] 2004r. to stwierdzono jej nieważność przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. a ta z kolei została utrzymana decyzją Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006r. Na skutek wniesienia skargi od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006r. sygn. akt: VII SA/Wa 512/06.
W dalszej części uzasadnienia decyzji, organ l instancji podniósł także, że ustalił, iż istnieje brak możliwości zbadania zgodności budowy z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak takiego pozwolenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że w tutejszym organie było prowadzone odrębne postępowanie administracyjne znak: [...] z wniosku z dnia 31 stycznia 2007r. inwestora "A. " Sp. z o.o. w K. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części budynku przy ul. [...], zmienionego pismem z dnia 22 marca 2007r. poprzez rozszerzenie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku. Postępowanie to zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2007r. (znak: [...]) odmawiającego udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i decyzja ta stała się ostateczna. (Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione po terminie). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił również stwierdzenia nieważności tej decyzji podobnie jak GINB i firma ,,A. " złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Postępowanie to nie zostało zakończone.
Z powyższego wynika, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2007r. nr [...] a zatem organ jest związany w trybie art. 110 k.p.a. Organ zatem jest związany powyższym rozstrzygnięciem dla tego samego przedmiotu postępowania i przy udziale tych samych stron postępowania więc nie było podstaw prawnych do wydania kolejnego rozstrzygnięcia opartego o tę samą podstawę prawną.
Jednocześnie wskazano, że przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K. , toczy się postępowanie administracyjne znak: [...] w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku usytuowanego na posesji przy ul. [...] w K. , wybudowanego w okolicznościach określonych w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 2003r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej -.u.p.b.) tj. gdy z obiegu prawnego zostały wyeliminowane decyzje o pozwoleniu na budowę.
Warunkiem koniecznym dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest więc zakończenie postępowania znak: [...] i uzyskanie przez inwestora ostatecznej decyzji wymaganej dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Inwestor "A. " Sp. z o.o. działający przez pełnomocnika radcę prawnego J.L. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy.
W odwołaniu podniesiono, że w sposób nieuzasadniony umorzono postępowanie. Stan faktyczny istniejący w chwili składania wniosku w dniu 30 lipca 2007r. a ten z 21 stycznia 2007r. były różne. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie składany w styczniu 2007r. złożono w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę dlatego utożsamianie tych wniosków jest niezasadne. Stany faktyczne były po prostu różne.
Nadto odwołujący się wskazał na różnicę pomiędzy bezprzedmiotowością postępowania a bezzasadnością żądania strony.
Co do postępowania prowadzonego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku położonego przy ul. [...] to stwierdzić należy, iż organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 października 1998r. sygn.akt: IV SA 1853/97 którego wnioski stoją w opozycji do treści skarżonego rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego albowiem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do czasu zakończenia postępowania o rozbiórkę w zasadzie postępowanie z wniosku inwestora powinno być zawieszone. W niniejszej sprawie zawieszenie postępowania powinno się uznać za prawidłowe i znajdujące oparcie w przepisach.
Pełnomocnik zwrócił również uwagę na zasadę szybkości postępowania.
Organ II instancji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że rozstrzygnięcie organu l instancji jest prawidłowe albowiem organ ten rozstrzygał sprawę według stanu faktycznego i prawnego na dzień rozstrzygnięcia a nie na dzień składania wniosku. Działając w zgodzie z decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2007r. organ odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu z uwagi na brak w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Decyzja z dnia [...] maja 2007r. wiąże organ w stanie faktycznym i prawnym zatem kolejny wniosek o przyznanie tego samego uprawnienia złożony w tym samym stanie faktycznym i prawnym nie może doprowadzić do wydania identycznego rozstrzygnięcia. Żądanie zawieszenia postępowania nie znajdowało uzasadnienia.
Skargę na powyższą decyzję złożył Inwestor "A" Sp. z o.o. działający przez pełnomocnika radcę prawnego J.L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, zarzucając naruszenie art. 105 k.p.a. w zw z art. 110 k.p.a. poprzez nietrafne i bezzasadne uznanie, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania skutkująca jego umorzeniem a w konsekwencji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów. Pełnomocnik wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ jest niekonsekwentny albowiem raz podnosi, że wniosek z dnia 30 lipca 2007r. został złożony w tym samym stanie prawnym co uprzedni a raz , że w innym stanie prawnym a ma to zdaniem skarżącej istotne znaczenie. Wnioski z 31 stycznia 2007r. i 30 lipca 2007r. nie były składane w tym samym stanie faktycznym i prawnym toteż zastosowanie art.110 k.p.a jest krzywdzące dla Skarżącego. Przepisy k.p.a. nie statuują cywilistycznej powagi rzeczy osądzonej i nie maj uzasadnionych podstaw do tworzenia analogicznej instytucji w drodze wykładni art. 110 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po bezskutecznym upływie ustawowych terminów stwierdza niemożliwość przeprowadzenia kontroli zrealizowanej inwestycji i z tego powodu odmawia przeprowadzenia kontroli.
Podkreślono także, że organy bezzasadnie odmawiały przeprowadzenia kontroli w sprawie i przeprowadziły ją w innym postępowaniu ( znak: [...] ) zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. Błędnie zastosowano także art. 105§1 k.p.a. Organ powinien rozpoznać sprawę merytorycznie zamiast umarzać ją.
Skarżący zwrócił uwagę na czas trwania prowadzonego postępowania
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej - p.p.s.a), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania , iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do omówienia poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze odnoszących się do naruszenia art. 105 kpa i art. 110 kpa to należy podnieść, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Art. 110 k.p.a. statuuje zasadę związania organu wydaną decyzją i dotyczy stabilizacji treści rozstrzygnięcia sprawy do jej istoty. Wszelkie wahania odnośnie do załatwienia sprawy decyzją nieostateczną albo ostateczną, dopuszczalne w toku postępowania kończą się z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W ten sposób uzyskuje się wiadomość o definitywnym - w danym stanie sprawy- stanowisku organu, wyrażającym się w jej załatwieniu w odpowiedniej instancji. Stwarza to jakościowo nową sytuację procesową strony w postępowaniu a także w sferze prawa materialnego, dzięki czemu strona ma ustalone ramy swoich interesów prawnych. Związanie organu administracyjnego własną decyzją trwa aż do ustania mocy obowiązującej. Organ ten przestaje być związany decyzją, gdy zostanie ona uchylona, zmieniona lub gdy wygaśnie.
Zasada związania organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją oznacza w aspekcie proceduralnym to, że decyzja, która została doręczona (ogłoszona) stronie, nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, inaczej jak tylko w postępowaniu administracyjnym przewidzianym w kodeksie i z udziałem stron tego postępowania. Z punktu widzenia konstrukcji przyjętej w tym przepisie jest bez znaczenia, czy decyzja jest decyzją ostateczną czy też decyzją nieostateczną, jak również to, czy jest to decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, czy też decyzja, na mocy której strona nie nabyła prawa. W każdym bowiem wypadku związania chodzi jedynie o to, aby organ administracji publicznej po dacie doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie nie dokonywał samowolnie i bez wiedzy stron zmian w decyzji należycie doręczonej, ani też nie uchylał takiej decyzji i zastępował ją innym rozstrzygnięciem. Okoliczność, że przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej są bardziej rygorystyczne niż przesłanki uchylenia decyzji nieostatecznej, nie oznacza, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną jest nią "silniej" związany niż decyzją nieostateczną. W obu bowiem przypadkach organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może uchylić lub zmienić taką decyzję tylko wówczas, gdy zezwalają mu na to przepisy kodeksu. Zastrzeżenie to należy odnieść także do dopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa, bowiem również w tym przypadku zmiana lub uchylenie takiej decyzji może dokonać się wyłącznie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z udziałem strony na podstawie i w granicach art. 154 k.p.a.
Bez znaczenia jest także to, czy decyzja jest niewadliwa czy też wadliwa, a w tym ostatnim przypadku, czy jest to wadliwość nieistotna czy istotna. Jak bowiem stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. akt: SA 1461/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 72: "każda decyzja ostateczna korzysta z domniemania prawidłowości, a zatem organ administracji, który w znanych sobie okolicznościach wydał wadliwą decyzję uprawniającą, jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem".
Z zasady związania organu administracji publicznej własną decyzją wynika nie tylko to, że decyzja taka może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał, tylko wówczas, gdy przewidują to przepisy kodeksu, lecz także to, że organ ten nie może w jakikolwiek inny sposób uchylić się od tego związania.
W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1993 r., sygn. akt: III ARN 27/93, OSNC 1994, nr 2, poz. 43; OSP 1995, z. 3, poz. 50 z glosą T. Wosia, stwierdzono, że: "Organ administracji jest - na podstawie art. 110 k.p.a. - związany wydaną decyzją także wówczas, gdy strona składająca nowy wniosek powołuje się na zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia administracyjnego, polegającą na rozszerzeniu przesłanek pozwalających na ewentualne uwzględnienie wniosku, jednakże nadal w granicach tej samej kategorii spraw i tego samego rodzaju uprawnień przysługujących tej stronie. W wypadku gdy poprzednie rozstrzygnięcie administracyjne było dla strony niekorzystne, jego zmiana może nastąpić w trybie określonym w art. 154 § 1 k.p.a.". W uzasadnieniu tej tezy Sąd Najwyższy przytoczył następujące argumenty: "Kodeks postępowania administracyjnego nie ma w swych przepisach normy odpowiedniej do tej, jaką w przepisach procedury cywilnej jest art. 366 k.p.c. Z przesłanki tej jednak nie można wyprowadzać dalszego wniosku, że postępowaniu administracyjnemu nie znane jest w ogóle pojęcie " powagi rzeczy osądzonej (rozstrzygniętej)" lub że granice związania organu administracyjnego wydaną przez ten organ decyzją (art. 110 k.p.a.) są niezależne od podstawy sprawy, przedmiotu rozstrzygnięcia lub tożsamości uczestników postępowania administracyjnego. Pomimo różnic co do skutków prawnych między prawomocnym wyrokiem sądu a ostateczną decyzją organu administracji, zasada trwałości rozstrzygnięć podjętych przez kompetentne organy w granicach ich ustawowego umocowania stanowi wspólną cechę postępowania sądowego i administracyjnego, zgodnie z wymogami konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa. W postępowaniu administracyjnym gwarancje trwałości decyzji, wynikające z art. 110 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem, nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a., tj.: a) nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, b) nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, c) podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło w poprzedniej decyzji".
Przechodząc zaś do kwestii umorzenia postępowania to należy podkreślić, że art. 105 k.p.a ustanawia dwie reguły umarzania postępowania administracyjnego przy czym §1 tegoż artykułu dotyczy działania organu ex officio. Umorzenie postępowania na podstawie art. 105§1 k.p.a. jest obligatoryjne. Związane jest to z bezprzedmiotowością postępowania. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie ponieważ nie będzie wtedy podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy administracyjne obu instancji zasadnie wydały decyzje umarzające postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu przy ul. [...] w K.
Zawiadomienie o zakończeniu budowy i wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie mieści się w szeroko pojmowanym zakresie postępowania o pozwolenie na budowę i stanowi po prostu jego kolejny w tym wypadku końcowy etap. Powiadomienie o zakończeniu budowy jako element obowiązku prawnego wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być rozpatrywane w kategoriach oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków spółki cywilnej. Zgłoszenie takie zatem jako element końcowy postępowania w zakresie pozwolenia na budowę oceniane musi być nie tyle w świetle prawa cywilnego, lecz z punktu widzenia prawa publicznego (administracyjnego). Przepisy u.p.b. nie zawierają wymogu dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania przez wszystkich inwestorów realizujących dane zamierzenie, zatem wystąpienie z takim zawiadomieniem chociażby przez jednego z nich stanowi podstawę do podjęcia stosownych działań przez organy nadzoru budowlanego prowadzących do wydania decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.b.
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, w którym organ dokonuje sprawdzeń, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób określony w wydanych na etapie wstępnym decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę. W tym trybie nie może być natomiast sankcjonowana samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu. Skoro stosownie do art. 59 u.p.b. pomiędzy wybudowanym obiektem a przedmiotem decyzji określonym w decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinna być tożsamość przedmiotu, i to zarówno co do parametrów technicznych, jak również funkcji, jakie obiekt ma spełniać, to należy uznać, iż decyzja pozwalająca na użytkowanie innego obiektu niż ten, na który inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, rażąco narusza ten przepis.
Zgodnie z art. 57 ust. 6 u.p.b., wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a u.p.b. W przepisie tym ustalono, iż właściwy organ przeprowadza taką kontrolę w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Obejmuje ona sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu, sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie m.in. charakterystycznych parametrów technicznych, wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego
obiektu, geometrii dachu. Z treści cyt. art. 59 ust. 1 u.p.b. wynika, że przeprowadzenie takiej kontroli jest warunkiem koniecznym do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zgodnie z ust. 5 art. 59 właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4.
Przedmiotowa inwestycja zrealizowana została w oparciu o ostateczną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, wydaną przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...]kwietnia 2001 r. Istotny w tej sprawie jest fakt, iż decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przed wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2005r. sygn. II SA/Kr 2079/01 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2001 r. i utrzymaną nią w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta K. a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. od tegoż wyroku w dniu 7 marca 2007r. (sygn. akt: II OSK 1325/05). Ponadto decyzją z [...] kwietnia 2005r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] kwietnia 2004r, którą organ ten zatwierdził projekt zamienny oraz zmienił pozwolenie na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym decyzją z [...] stycznia 2006r. utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody .
W chwili zatem orzekania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie było już więc w obrocie prawnym decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Kwestia ta ma podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem jak już wskazano, pozwolenie na użytkowanie wydaje się po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli przewidzianej w art. 59a u.p.b. Kontrola ta przeprowadzana jest natomiast w celu sprawdzenia, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skoro więc inwestor nie dysponował już decyzją udzielającą pozwolenia na budowę, niemożliwe było przeprowadzenie takiej kontroli. Konsekwencją takiego stanu rzeczy była konieczność wydania decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie, bowiem zgodnie z art. 59 ust. 5 u.p.b. właściwy organ odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1. W takiej sytuacji przed dopuszczeniem obiektu do użytkowania konieczne jest najpierw przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 u.p.b. w celu sprawdzenia, czy można doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Prawidłowo zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił stronie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
W chwili bowiem złożenia przedmiotowego wniosku ( 30 lipiec 2007r.) o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku- w obrocie prawnym nie funkcjonowały już: decyzja Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę i utrzymującą ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2001 r. albowiem zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 04 lipca 2005r. sygn. akt: 2079/01 a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 07 marca 2007r. wydanym do sygn. akt: II OSK 1325/05 oddalił skargę kasacyjną.
W dacie wydania "pierwszej" decyzji odmawiającej pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] maja 2007r. ( decyzja Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. nr [...] dotycząca wniosku z dnia 31 stycznia 2007r.) z obrotu prawnego wtedy już zostały wyeliminowane decyzje pozwoleniu na budowę gdyż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został wydany w dniu 07 marca 2007r.
Złożenie zatem kolejnego wniosku z dnia 30 lipca 2007r. o pozwolenie na budowę przy nie tożsamym stanie faktycznym i prawnym nie mogło skutkować niczym innym jak wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie.
Nie można się zgodzić z twierdzeniem Skarżącego, że w przedmiotowych dwóch sprawach poddanych analizie porównawczej mamy do czynienia z dwoma różnymi stanami prawnymi albowiem stany te są tożsame. W chwili wydawania zarówno decyzji z [...] maja 2007r. jak i decyzji z [...] grudnia 2007r. nie było już w obrocie prawnym pozwoleń na budowę udzielonych inwestorowi na realizacje przedmiotowej inwestycji przy ul. [...] w K.
W tej sytuacji wydanie decyzji o umorzeniu postępowania należy uznać za zasadne. Dodatkowo należy zaakcentować, że w przedmiotowej sprawie prowadzone było równolegle postępowanie w przedmiocie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku przy ul. [...] w K. ( znak: [...]). Zatem warunkiem koniecznym dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest zakończenie wskazanego powyżej postępowania.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia -2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło