I OSK 881/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 108/09 odrzucające skargę E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie Gminy P., stanowiącej własność Gminy P. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 108/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę E. B. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia (...) marca 2008 r. nr (...)w przedmiocie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie Gminy P., stanowiącej własność Gminy P.. W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia 24 grudnia 2008r. E. B. wezwała Radę Miejską w P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie Uchwały Nr (...) Rady Miejskiej w P. z dnia (...) marca 2008r. w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie gminy P., stanowiącej własność gminy P.. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 grudnia 2008r., które E. B. otrzymała 3 stycznia 2009r., Rada Miejska w P. poinformowała o braku podstaw prawnych do unieważnienia wskazanej przez E. B. uchwały. Następnie pismem z dnia 7 stycznia 2009r. E. B. wniosła ponownie o uchylenie Uchwały nr (...) z dnia (...) marca 2008r., która według niej narusza jej interes prawny. Pismem z dnia 27 stycznia 2009r. Przewodniczący Rady Miejskiej w P. poinformował E. B., że na sesji Rady Miejskiej w P., która odbyła się w dniu 22 stycznia 2009r. nie podjęto satysfakcjonującej E. B. uchwały (pismo skarżąca otrzymała 30 stycznia 2009r.). Następnie pismem z dnia 24 lutego 2009r. E. B. wywiodła skargę, którą wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały Nr (...)Rady Miejskiej w P. z dnia (...) marca 2008r. w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie gminy P.. Skarżąca podniosła, że sprzedaż drogi w celu poszerzenia sąsiedniej nieruchomości jest niezgodna z celem jakiemu ta działka ma służyć (jako drogi, z której korzystają użytkownicy przyległych działek). Wskazała również, że kupując działkę kierowała się tym, że będzie do niej nieograniczony dostęp drogą, tymczasem sprzedaż nieruchomości objętej uchwałą jej to uniemożliwi. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w P. wniosła o jej oddalenie. Według Rady zbycie nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa uchwała spowodowało zmiany komunikacyjne poprzez zamknięcie bezpośredniego wyjazdu z drogi wewnętrznej na drogę krajowa nr 63, jednak nie spowoduje to utrudnień w ruchu. Pas drogowy drogi wewnętrznej na działce nr 50/2 ma szerokość około 10m, co pozwala na swobodną komunikację gminną. Natomiast od nieruchomości będącej własnością skarżącej do drogi krajowej odległość wynosi około 300m a nie 800m, jak utrzymuje skarżąca. Następnie pismem procesowym z dnia 20 kwietnia 2009r. skarżąca podniosła m.in., że zaskarżoną uchwałą z dnia (...) marca 2008r. Rada Miejska wyraziła zgodę na sprzedaż części działki nr 50 o powierzchni około 310 m kw. W ten sposób po podziale działki nr 50 - powstały działki o nr 50/1 i 50/2. Według skarżącej sprzedana działka nr 50/1 odcina jej i właścicielom innych działek położonych przy działce nr 50 możliwość dojazdu do drogi krajowej z P. do O. Wydając zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może więc zostać potraktowane jako czynność wielokrotna, ponieważ raz złożone wywołuje określone skutki prawne. W rozpatrywanej sprawie skarżąca dwukrotnie wezwała Radę Miejską w P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie Uchwały Nr (...)z dnia (...) marca 2008r. Rady Miejskiej w P., najpierw pismem z dnia 24 grudnia 2008r. a następnie pismem z dnia 7 stycznia 2009r. Sąd pierwszej instancji uznał więc, że skarżąca skonsumowała uprawnienie określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pierwszym wezwaniem z dnia 24 grudnia 2008r. Dlatego też ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 stycznia 2009r. nie mogło wywołać skutku prawnego. Rada gminy udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 30 grudnia 2008 r., które zostało doręczone skarżącej w dniu 3 stycznia 2009 r.. Oznacza to zdaniem Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie ma zastosowanie 30-dniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi Rady Gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to jest od dnia 3 stycznia 2009 r., który upłynął z dniem 2 lutego 2009 r. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła E. B. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię – art. 14, 19 ust. 2 oraz 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz 1591 ze zm.) polegające na niewłaściwym przyjęciu, że Przewodniczący Rady Miejskiej w P. pismem z dnia 30 grudnia 2008 r., bez uchwały Rady, skutecznie zajął stanowisko w jej imieniu w sprawie rozpatrzenia wezwania skarżącej do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania – art. 52 §4 oraz art. 53 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwane jako P.p.s.a.) poprzez przyjęcie niedotrzymania terminu do wniesienia skargi oraz art. 58 §1 pkt. 2 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu niedotrzymania terminu do jej wniesienia, pomimo zachowania 30 dniowego terminu na wniesienie skargi, licząc od dnia otrzymania odpowiedzi Rady Miejskiej na wezwanie, po podjęciu stosownej uchwały. Powołując się na przytoczone podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że oświadczenie woli Przewodniczącego Rady z dnia 30 grudnia 2008 r., będące odpowiedzią na jej wniosek z dnia 24 grudnia 2008 r. może być potraktowane jedynie jako udzielenie informacji prawnej, o której mowa w art. 8,9 oraz 66 K.p.a. W świetle ustawy o samorządzie gminnym obowiązkami przewodniczącego rady jest bowiem wyłącznie organizowanie pracy rady i prowadzenie jej obrad. Po sprecyzowaniu żądania przez Skarżącą w dniu 7 stycznia 2009 r. Przewodniczący Rady prawidłowo skierował wezwanie na posiedzenie Rady, a następnie Rada podjęła stosowną uchwałę. Odpowiedź Rady Miejskiej Skarżąca otrzymała w dniu 27 stycznia 2009 r., tak więc skarga do Sądu pierwszej instancji została w jej ocenie złożona z zachowaniem terminu ustawowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, niezbędnym warunkiem skutecznego zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W razie odmówienia przez właściwy organ gminy uwzględnienia wezwania, skargę należy wnieść za pośrednictwem tego organu gminy do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o stanowisku organu. Wniesienie skargi po upływie tego terminu powoduje odrzucenie skargi przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie skarżąca skorzystała ze swojego uprawnienia i w dniu 24 grudnia 2008 r., złożyła wezwanie o usunięcie naruszenia prawa kierowane pod adresem Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny czy udzielona odpowiedź Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. z dnia 30 grudnia 2008 r. stanowi odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 101 ustawy samorządowej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tej kwestii zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, że pismo Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. z dnia 30 grudnia 2008 r. nie stanowi odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 grudnia 2008 r. Powyższe pismo nie może zostać potraktowane jako taka odpowiedź, gdyż nie pochodzi od Rady Miejskiej w P.. W świetle art. 14 ustawy o samorządzie gminnym Rada Miasta jako organ stanowiący i kontrolny jest uprawniona do wyrażania swej woli w postaci uchwał i powyższe kompetencje nie mogą zostać przeniesione na żaden inny organ. Zatem doręczone stronie skarżącej pismo z dnia 30 grudnia 2008 r., zawierające pogląd Przewodniczącego Rady Miejskiej w P. nie może zostać potraktowane jako odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż nie jest on organem uprawnionym do zajmowania stanowiska w przedmiocie ważności uchwał organów stanowiących gminy. Na uwagę zasługuje również fakt, iż sprawa wniosku skarżącej o usunięcie naruszenia prawa stała się przedmiotem obrad sesji Rady Miejskiej w P. w dniu 22 stycznia 2009 r., o czym zresztą informował skarżącą sam Przewodniczący Rady Miejskiej w piśmie z dnia 19 stycznia 2009 r. Oznacza to bezsprzecznie, że jego pismo z dnia 30 grudnia 2008 r. nie może stanowić odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, gdyż zostało wystosowane do skarżącej przed skierowaniem jej sprawy na posiedzenie Rady Miejskiej. W takiej sytuacji należy przyjąć, iż odpowiedź Rady Miejskiej w P. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa została udzielona w dniu 27 stycznia 2009 r., kiedy to skarżąca otrzymała informację o sesji Rady Miejskiej w P., która odbyła się w dniu 22 stycznia 2009 r. i na której nie podjęto uchwały z wniosku o usunięcie naruszenia prawa. W związku z powyższym skarga do sądu administracyjnego winna być wniesiona, stosownie do art. 53 § 2 P.p.s.a, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powyższa skarga została złożona w dniu 24 lutego 2009 r., a zatem z zachowaniem terminów ustawowych. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawne - art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 52 § 4 oraz art. 53 § 2 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz doprowadziło do błędnego odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i uchylił je w oparciu o przepis art. 185 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz skarżących niezbędnych kosztów postępowania, wskazać należy, że zgodnie z uchwalą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 Przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Jeżeli jednak w następstwie ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skarga kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, zaliczających się do poniesionych kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw.