II SA/Kr 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska / spr. / WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 i 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w zw. z art. 20 § 1 pkt 4, art. 119, art. 120 § 1, art. 121§ 2, art. 122 oraz art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161), nałożył na J.D. grzywnę w wysokości [....] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego. Równocześnie wezwał zobowiązaną do uiszczenia grzywny w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, z zastrzeżeniem, że w przypadku nie uiszczenia w terminie kwota ta została ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Wezwał również dłużnika do wykonania w terminie do 20 sierpnia 2003 r. obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, z zastrzeżeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanej. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że J.D. nie wykonała obowiązku określonego w załączonym do postanowienia odpisie tytułu wykonawczego polegającego na rozbiórce rozpoczętej budowy ogrodzenia wykonywanego od strony południowej działki nr. ew. [....] i drogi gminnej [....] położonej w K. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 29 października 2002 r. znak: [....] , utrzymana w mocy decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 czerwca 2003 r. znak: [....] . Organ wskazał, że nakazana rozbiórka mimo wcześniejszego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku, nie została przeprowadzona, co uprawnia organ do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie J.D. złożyła zażalenie. Wniosła o zmianę postanowienia i umorzenie postępowania, ewentualnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ukończenia postępowania administracyjnego. Zarzuciła, że tytuł wykonawczy nie powinien być nałożony na nią, albowiem to jej córka J.G. , a nie ona wkopywała szyny. Nadto podniosła, że wykonane prace miały na celu ochronę własności nieruchomości i zapobieżenie dewastacji działki. Wskazała, że wniosła skargę w przedmiocie nakazanej rozbiórki do sądu administracyjnego. Podała, że jest emerytką i zapłata kwoty w tej wysokości spowoduje, że znajdzie się w trudnej sytuacji życiowej. Postanowieniem z dnia 22 września 2005 r. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W wyniku rozpoznania skargi J.D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2008 r. w sprawie do sygn. II SA/Kr 76/06 uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że J.D. wniosła skargę do Sądu Wojewódzkiego na decyzję MWINB w K. nakazującą rozbiórkę. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. II SA/Kr 1793/03 Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wstrzymał wykonanie decyzji z dnia 25 czerwca 2003. Powyższa okoliczność obligowała organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro zatem, od dnia 26 listopada 2003 r. zachodziła przesłanka zawieszenia postępowania, nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 24 lipca 2003 r. w przedmiocie nałożenia grzywny. Sąd wskazał, że organ odwoławczy winien był uchylić ww. postanowienie i przekazać sprawę PINB w O. celem wydania postanowienia w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Postanowieniem z dnia 23 października 2008 r. (znak:.....) [....] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 i art. 123 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18, art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w K. z dnia 24 lipca 2003 r. w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że niemożliwe było wykonanie zalecenia WSA w K. dot. konieczności uchylenia skarżonego postanowienia PINB w O. i przekazania sprawy organowi egzekucyjnemu celem zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1793/03 została oddalona skarga J.D. na decyzję MWINB w K. z dnia 25 czerwca 2003 r., zatem zgodnie z art. 61 § 6 ppsa wstrzymanie wykonania decyzji upadło. W ocenie organu odwoławczego zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo. Zgodnie z art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu tego artykułu nadanym z dniem 1 lipca 2007 r. przez art. 94 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. 2007 r. Nr 89 póz. 589), jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w przypadku osób prawnych i jednostek nie posiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Stosownie jednak do art. 112 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, do egzekucji wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym najwyższą kwotą grzywny, jaka mogła zostać orzeczona w niniejszym postępowaniu, jest kwota 5 000 zł. W przedmiotowym postępowaniu egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązaną obowiązku rozbiórki rozpoczętej budowy ogrodzenia. Zatem nałożona skarżonym postanowieniem grzywna w wysokości [....] zł mieści się w wymiarze określonym przepisem art. 121 § 2 powołanej ustawy w zw. z art. 112 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie spełnia również warunki określone w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustosunkowując się do kwestii podniesionych przez skarżącą w zażaleniu organ wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Odnośnie naruszeń własności nieruchomości, organ odwołał się do treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podał, że zagadnienie "osoby zobowiązanej" zostało już prawomocnie przesądzone w postanowieniu PINB w O. z dnia 5.08.2003 r., znak: [....] ., utrzymanym w mocy postanowieniem MWINB z dnia 22.09.2005 r. znak: [....]. W kwestii trudnej sytuacji materialnej żalącej się organ podniósł, ze grzywna nałożona została przez organ egzekucyjny w niewielkiej wysokości, biorąc pod uwagę jej określone w ustawie granice oraz poinformował o treści art. 125 i art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 października 2008 r. złożyła J.D. Powołała się na opisane wyżej orzeczenia wojewódzkiego sąd administracyjnego tj. wyrok z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Kr 76/06 oraz postanowienie z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. II SA/Kr 1793/03. Podkreśliła, że Sąd w wyroku z dnia 23 stycznia 2008 r. uchylił postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazał jednocześnie, że od dnia 26 listopada 2003 r. zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zatem organ II instancji obowiązany był uchylić postanowienie z dnia 24 lipca 2003 r. i przekazać sprawę PINB w O. celem wydania postanowienia w oparciu o art. 56 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Podała również, że postanowieniem z dnia 1 września 2006 r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zawiesił wszczęte postępowanie egzekucyjne. Do pisma z dnia [....] stycznia 2009 r. skarżąca dołączyła kserokopię postanowienia PINB w K. z dnia 1 września 2006 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Zgodnie zaś z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Jak wynika z przedłożonych na żądanie Sądu akt administracyjnych organu I instancji, postanowieniem z dnia 1.09.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. zawiesił postępowanie egzekucyjne. W aktach administracyjnych brak jest postanowienia o jego podjęciu. W myśl art.56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu między innymi w razie wstrzymania wykonania obowiązku. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone z uwagi na fakt wydania przez sąd administracyjny w dniu 26 listopada 2003 r. postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej do sądu decyzji rozbiórkowej. Na podstawie art.57 § 1 cytowanej ustawy organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia. Przyczyną taką był upadek wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej na skutek wydania w dniu 21 listopada 2006r wyroku oddalającego skargę. Pomimo tego postępowanie egzekucyjne nie zostało podjęte. Skoro jednak podstawowym skutkiem zawieszenia postępowania jest wstrzymanie dalszego biegu postępowania, czyli zaniechanie podejmowania czynności procesowych, to bez wydania postanowienia o podjęciu postępowania, organ odwoławczy nie mógł wydać zaskarżonego postanowienia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że " jeżeli nastąpiło zawieszenie postępowania, nie może ono ani dalej się rozwijać, ani też skończyć, gdyż w tym czasie ustają jakiekolwiek czynności procesowe. Wstrzymanie dalszego biegu postępowania oznacza przede wszystkim zaniechanie podejmowania kolejnych (nowych) czynności procesowych. W sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, a przede wszystkim uruchomiony zostaje wówczas bieg postępowania. Oznacza to, że organ administracji nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej, kończącej postępowanie administracyjne w danej sprawie, jeżeli wpierw nie podejmie - w drodze postanowienia - zawieszonego wcześniej postępowania" (por. wyrok z dnia 27.06.2007 r. VI SA/Wa 763/07, LEX nr 352239). Uchybienie to w oczywisty sposób miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego też na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.