II SA/Bk 688/07
WyrokWSA w Białymstoku2008-01-24
Skład orzekający: Stanisław Prutis, Jacek Pruszyński, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca przedłożenie dokumentów w celu legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jest prawidłowa, czy też powinna być traktowana jako postanowienie dowodowe na podstawie art. 56 tej ustawy?Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca przedłożenie dokumentów w celu legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie jest postanowieniem dowodowym, lecz decyzją administracyjną. Przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a nie do żądania dokumentów, które mogą być wymagane na podstawie art. 56 tej ustawy. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 40, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przedłożenie dokumentów w celu uregulowania stanu prawnego samowolnie wzniesionych w latach 1988-1989 pawilonów (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami dla zwierząt futerkowych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazując przedłożenie opinii o zdatności do użytkowania i inwentaryzacji geodezyjnej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że zastosowanie powinien mieć art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., a nie art. 40. Skarżący zarzucił, że decyzja organu pierwszej instancji była w istocie postanowieniem dowodowym, a organ odwoławczy nie powinien był jej rozpatrywać.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia dokumentacji - oddala skargę.-
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 04.2004 r., powołując się na art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw.
z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nakazał E. i S. P. przedłożenie w terminie do 30.10.2004 r. dokumentów zmierzających do uregulowania stanu prawnego "pawilonów" (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami dla zwierząt futerkowych na działce Nr [...] w Ch. Organ pierwszej instancji ustalił, że sporne wiaty zostały wzniesione w latach 1988 - 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ uznał, że legalizowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] grudnia 2001 r.
Na skutek odwołania F. i I. M. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...]07.2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu skarg F.
i I. M., A. P. oraz Burmistrza Ch. wyrokiem z dnia 03.03.2005 r. sygn. akt II SA/Bk 574/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego obu instancji błędnie wykluczyły przesłankę przymusowej rozbiórki spornych obiektów budowlanych opisaną w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., naruszając tym samym zarówno ten przepis, jak też przepis art. 40, który mógł mieć zastosowanie dopiero po wyeliminowaniu przesłanek z art. 37 ustawy. Uzupełniając postępowanie dowodowe, Sąd stwierdził, że sporne pawilony zostały zlokalizowane w północno-zachodniej części działki Nr [...], na obszarze, który zarówno w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z okresu budowy, jak i w obecnie obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Ch., nie został przewidziany pod zabudowę. Według bowiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Ch. z dnia [...] grudnia 1986 r. północno - zachodnia część działki Nr [...] stanowiła tereny rolne, na których z uwagi na położenie na północ od rzeki H., obowiązywał zakaz zabudowy zagrodowej budownictwa fermowego, szklarniowego i innego związanego z produkcją rolną. Według zaś miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] grudnia 2001 r., północno-zachodnia część działki Nr [...] nadal stanowi tereny rolne, nie przeznaczone pod zabudowę, przy czym ustalenia planu wprowadzają zakaz zabudowy na terenach nie przeznaczonych w planie na cele budowlane. Możliwość lokalizowania obiektów budowlanych służących hodowli zwierząt futerkowych stary plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał jedynie w południowo-zachodniej części działki [...],
a nowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuścił utrzymanie istniejącej
w południowej części działki Nr [...] zabudowy związanej z hodowlą zwierząt (na warunkach opisanych w planie), w tym futerkowych, zakładając docelowo jej przekształcenie w zabudowę zagrodową. Sąd podkreślił, że ustawa - Prawo budowlane z 1974 r. stanowiła w art. 3, iż obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami
o planowaniu przestrzennym.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13.02.2007 r. sygn. akt II OSK 12/06 oddalił skargę kasacyjną E. i S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż mimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd ten podzielił pogląd, według którego w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie rozbiórki prowadzonym na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decydujące znaczenie ma to, czy i jakiej treści miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu obowiązywał w dacie budowy. W rozpoznawanej sprawie organy administracji wykluczając nakaz rozbiórki przedmiotowych pawilonów (wiat) na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 odniosły swoje rozważania w tym zakresie wyłącznie do obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ch. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Ch. z dnia [...] grudnia 2001 r., czym naruszyły przepisy procedury administracyjnej, jak i przepis art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co stanowić powinno podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji wydanych w sprawie, albowiem w czasie realizacji przedmiotowych wiat obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Ch. z dnia [...] grudnia 1986 r. i ustalenia co do zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym należało odnieść właśnie do tego prawa miejscowego z 1986 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygał w rozpoznawanej sprawie zarówno w oparciu o aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, jak i plan obowiązujący w okresie budowy spornych wiat - mimo, że organy administracji wobec rozwiązań prawa miejscowego z 1986 r. nie wypowiedziały się. Tym samym Sąd l instancji poczynił w rozpoznawanej sprawie ustalenia, które winny być zarezerwowane dla organów nadzoru budowlanego ponownie rozpoznających po uchyleniu przedmiotową sprawę. Kwestia ta przy ponownym rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej musi być przedmiotem wnikliwej analizy organów nadzoru budowlanego ze szczególnym uwzględnieniem kwestii usytuowania w terenie przedmiotowych pawilonów (wiat) bowiem powołane prawo miejscowe wprowadziło zakaz lokalizacji zabudowy zagrodowej na terenach rolnych położonych na północ od rzeki H. do granic administracyjnych miasta.
Decyzją z dnia [...] 06.2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w B. na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz art. 104 kpa nakazał E. i S. P. w terminie do 30.12.2007 r. przedłożyć opinię osoby uprawnionej o zdatności pawilonów do użytkowania, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, a po wykonaniu tych czynności przedłożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie pawilonów (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami zwierząt futerkowych - celem uregulowania stanu prawnego "pawilonów" (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami zwierząt futerkowych na działce nr [...] w Ch. Analizując zapisy i część graficzną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w Ch. z dnia [...] grudnia 1986 r. organ ustalił, iż działka nr geod. [...]
w Ch. przeznaczona jest, jako "istniejące fermy zwierząt futerkowych (43RPZ), sanitarna strefa ochronna - 150 m", pozostałą część działki, na której znajdują się przedmiotowe pawilony stanowią tereny rolne. Wiaty zlokalizowane na terenach rolnych działki nr geod. [...] powstały w latach 1988 - 1989. W pozostałej części działki nr geod. [...] oznaczonej w planie symbolem 43RPZ istniała zabudowa związana z hodowlą zwierząt futerkowych, która powstała w 1986 r. tj. przed datą obowiązywania wyżej cytowanego planu, będąca przedmiotem odrębnego postępowania. Wobec faktu istnienia zabudowy związanej
z hodowlą zwierząt futerkowych przed datą obowiązywania planu zapis planu: "wprowadza się zakaz lokalizacji zabudowy zagrodowej, budownictwa fermowego szklarniowego i innego związanego z produkcją rolniczą na terenach rolnych położonych na północ od rzeki H. do granic administracyjnych miasta"
w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Nie może być mowy o lokalizacji budownictwa fermowego na części rolnej działki nr geod. [...], a co najwyżej
o rozbudowie istniejącej zabudowy związanej z hodowlą zwierząt futerkowych.
Z ustaleń planu z 1986 r. wynika, iż pawilony stanowiące zadaszenie nad klatkami zwierząt futerkowych znajdują się na terenie, na którym dopuszcza się ich pozostawienie w przypadku, gdy nie ma zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz znajdują się na terenie ustalonej w planie strefy ochronnej wokół istniejących wcześniej ferm. Zdaniem organu nie ulega też wątpliwości, że pawilony te nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, potwierdzeniem tego są dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołań złożonych przez H. i W. S. oraz A. P. decyzją z dnia [...] 08.2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że zastosowany w zaskarżonej decyzji przepis prawa materialnego - art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. nie pozwala, jak w przedmiotowej sprawie uczynił organ pierwszej instancji, na nakładanie obowiązku przedłożenia określonych w sentencji decyzji dokumentów. Przepis ten traktuje o możliwości ewentualnego nakazu, w drodze decyzji administracyjnej, wydanemu inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu dokonania czynności faktycznych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Zastosowanie w rozpatrywanym przypadku powinien mieć art. 56 tej ustawy. Zatem, dla zachowania prawidłowego toku postępowania, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. organ nadzoru budowlanego winien zastosować, w zależności od okoliczności rozpatrywanej sprawy, art. 40 ewentualnie art. 56, a dopiero następnie przejść do etapu udzielania pozwolenia na użytkowanie. W związku z tym, iż zgodnie z art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego inwestor jest obowiązany dołączyć m.in. inwentaryzację geodezyjną powykonawczą obiektu budowlanego niezasadne jest nałożenie przez organ I instancji w skarżonej decyzji obowiązku przedłożenia przez inwestora tejże inwentaryzacji, jako osobnego dokumentu. Organ odwoławczy podkreślił również, że organ I instancji powinien uwzględnić wskazania zawarte w wyrokach sądów administracyjnych.
W skardze do sądu administracyjnego S. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 134 kpa poprzez nie dopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku stwierdzenia w drodze postanowienia o niedopuszczalności odwołania od aktu administracyjnego wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] 06.2007 r., które w istocie, z uwagi na treść rozstrzygnięcia, jest postanowieniem dowodowym wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., które nie podlega zaskarżeniu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący stwierdził, że o zakwalifikowaniu danego aktu administracyjnego jako decyzji nie decyduje nazwa nadana temu aktowi, a więc nie jego forma, lecz wyłącznie jego treść, to jest merytoryczny charakter aktu. Z treści aktu administracyjnego z dnia [...]06.2007 r. wynika, że organ I instancji nakazał E. i S. P. przedłożyć określone dokumenty celem uregulowania stanu prawnego spornych "pawilonów". Zatem akt ten mimo, że został nazwany decyzją, to jednak według jego treści jest w istocie postanowieniem dowodowym przewidzianym w art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., na które nie przysługuje środek zaskarżenia. Brak więc było podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego i wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, który z rażącym naruszeniem art. 138 § 2 kpa orzekł merytorycznie w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji winien zastosować art. 134 kpa i stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że zastosowany przez organ pierwszej instancji art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. daje podstawę do wydania decyzji administracyjnej, w związku z tym organ odwoławczy zakwalifikował skarżone orzeczenie jako decyzję administracyjną i w trybie odwoławczym wydał również decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa. Decyzja ta ma charakter kasacyjny. Wywiedziony w skardze zarzut, że decyzja organu pierwszej instancji jest w istocie postanowieniem dowodowym wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi subiektywną ocenę skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności
z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazującą E. i S. P. przedłożenie dokumentów zmierzających do uregulowania stanu prawnego "pawilonów" (wiat) stanowiących zadaszenie nad klatkami dla zwierząt futerkowych na działce Nr [...] w Ch. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Jak ustaliły organy, wskazane "pawilony" (wiaty) zostały wybudowane w latach 1988 – 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem ocena prawna dokonanej samowoli budowlanej powinna nastąpić przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), zgodnie z normą odsyłającą zawartą w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego została przewidziana w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zgodnie z którym
w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zatem zastosowanie tej normy zależy od wykluczenia przesłanek przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego określonych w art. 37 tej ustawy. Natomiast ten przepis prawa budowlanego stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ stwierdzi, że obiekt:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, bądź
2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji przyjmując brak podstaw do orzeczenia przymusowej rozbiórki przedmiotowych "pawilonów" celem uregulowania ich stanu prawnego nakazał E. i S. P. przedłożyć opinię osoby uprawnionej o zdatności pawilonów do użytkowania, inwentaryzację geodezyjną powykonawczą, a po wykonaniu tych czynności przedłożyć wniosek o pozwolenie na ich użytkowanie. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazano art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz art. 104 kpa.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż organ I instancji nałożył na inwestorów czynności legalizacyjne z naruszeniem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w wyroku z 3 sierpnia 2006 r. (sygn. akt II SA/BK 141/06, LEX nr 260047), iż użyte w tym przepisie sformułowanie "zmian lub przeróbek" dowodzi, iż czynności legalizacyjne mogą zmierzać wyłącznie do poprawienia stanu technicznego obiektu. Jeżeli zatem dla oceny tego stanu technicznego wymagane jest przedłożenie opracowania lub ekspertyzy, to organ może jej żądać w oparciu o art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentacji, nie jest nakazaniem wykonania "zmian lub przeróbek" mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, w rozumieniu art. 40. Słuszne jest również stwierdzenie organu odwoławczego,
iż niezasadne było nałożenie przez organ I instancji w wydanej decyzji obowiązku przedłożenia przez inwestora jako odrębnego dokumentu inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 57 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego inwestor jest obowiązany dołączyć m.in. inwentaryzację geodezyjno powykonawczą obiektu budowlanego, jest ona zatem jednym ze składników wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.
W tych okolicznościach wskazane naruszenie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. mogło stanowić podstawę uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ, celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie.
W zaskarżonej decyzji P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, ze względu na stwierdzenie przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji nie odniósł się do dokonanej przez organ I instancji oceny zgodności samowolnie wykonanych robót budowlanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Ch. z dnia [...] grudnia 1986 r. Należy zatem jedynie zgodzić się z organem odwoławczym, iż organ I instancji powinien w tym zakresie uwzględnić wskazania zawarte w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, iż wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji z naruszeniem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. powoduje, że wydany akt należy traktować jako postanowienie dowodowe, o którym traktuje
art. 56 tej ustawy. Niewątpliwie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi podstawę prawną do wydania decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie - ustalono fakt wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami oraz nie zachodzą okoliczności określone
w art. 37 tej ustawy przepis ten zobowiązuje organ do wydania decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności legalizacyjnych. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji stwierdził zarówno fakt wystąpienia samowoli budowlanej, jak również wykluczył przesłanki rozbiórki spornych obiektów budowlanych opisane w art. 37 ustawy Prawo budowlane
z 1974 r. Fakt, iż organ ten w wydanej decyzji nakazał stronie dostarczenie określonych dokumentów, a nie wykonanie "zmian i przeróbek" wynika
z nieprawidłowej interpretacji wskazanego przepisu, nie zmienia jednak charakteru wydanego aktu. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 lutego 1988 r. (sygn. akt III AZP 1/88, OSPiKA 1989, Nr 3, poz. 59) wskazał na trzy cechy, dające podstawę do uznania czynności organu administracyjnego za decyzję. Po pierwsze, decyzja jest przejawem woli organu administracyjnego, co oznacza, iż organ ten rozstrzygając sprawę, narzuca władczo swoje stanowisko, po wtóre, decyzja musi wyraźnie wskazywać podstawę prawną w powszechnie obowiązujących przepisach prawa administracyjnego lub finansowego, po trzecie, decyzja rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne, decyzja wyposażona jest w atrybut ważności, jej adresat może się odwołać tylko za pomocą środków przewidzianych w prawie, a w razie niewykonania decyzji stosuje się przymus państwowy. Niewątpliwie akt organu I instancji spełnia wskazane warunki, stanowi zatem władczy, jednostronny przejaw woli organu administracji publicznej, rozstrzygający sprawę administracyjną, skierowany do oznaczonego indywidualnie adresata, a podstawę rozstrzygnięcia stanowi powszechnie obowiązujący przepis prawa. Należy w szczególności wskazać na skutki, jakie wywołuje wydany akt, oprócz nakazania dokonania określonych czynności legalizacyjnych w istocie przesądza on bowiem, iż w danym przypadku nie zachodzą przesłanki do przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności aktu tego nie można sprowadzać wyłącznie do postanowienia dowodowego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło