II SA/Ol 380/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-05-12
Skład orzekający: Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien uchylić postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, jeśli strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wniosła skargę do sądu, zamiast wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić zaskarżony akt administracyjny, jeśli stwierdzi wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w tym naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Nie ma znaczenia, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu, złożyła wniosek o jego wznowienie, czy też skargę do sądu administracyjnego. W obu przypadkach sąd powinien uwzględnić wystąpienie tej przesłanki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zezwolenie na ekshumację zwłok. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, wzywając strony do rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe przez sąd powszechny, z uwagi na sprzeciw jednej z uprawnionych osób. Organ odwoławczy utrzymał postanowienie w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie zasad postępowania, w tym brak udziału wszystkich stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że naruszono prawo do udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzające je postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skarg P.H. i G.H. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na ekshumację zwłok-zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących P.H. i G.H. kwoty po 100 zł,- (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2008r. pełnomocnik P. H. wniósł o wyrażenie zgody na ekshumację szczątków dziadków wnioskodawcy – O. i J. H. w celu przeniesienia ich na miejsce pierwotnego pochówku, tj. z cmentarza przy ulicy A w "[...]" na cmentarz przy ulicy B w "[...]".
W uzasadnieniu wskazano, iż O. i J. H. byli osobami zasłużonymi dla miasta "[...]". Podano, iż J. H. jeszcze za życia przygotował grobowiec rodzinny na cmentarzu przy ulicy B. i jego wolą było spoczęcie tam wraz z małżonką.
Postanowieniem z dnia "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zawiesił postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na ekshumację O. i J. H. i wezwał strony do wystąpienia do Sądu Rejonowego
w terminie do 15 października 2008r. o rozstrzygnięcie o prawie podmiotowym osobistym w zakresie ekshumacji zwłok O. i J. H. z cmentarza komunalnego przy ulicy A w "[...]" na cmentarz przy ulicy B
w "[...]". W uzasadnieniu wskazano, iż z uwagi na fakt, że ekshumacji zwłok sprzeciwia się H. H., który należy do kręgu osób uprawnionych, określonego
w art. 10 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, istniejący spór co do przysługującego prawa podmiotowego powinien rozstrzygnąć sąd powszechny. Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik P. H., wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, iż waga podniesionych zasług O. i J. H. powinna przeważyć nad interesem innych osób, a w interesie publicznym leży konieczność zapewnienia wymienionym spoczynku na miejscu reprezentatywnym.
Postanowieniem z dnia "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Wskazano, iż zgodnie z ustawą z dnia 31 stycznia 1959r. o cmentarzach
i chowaniu zmarłych ekshumacja zwłok i szczątków może być dokonana na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok za zezwoleniem właściwego inspektora sanitarnego. W myśl art. 10 powołanej ustawy do kręgu osób uprawnionych zalicza się najbliższą rodzinę osoby zmarłej, a mianowicie: pozostałego małżonka, krewnych zstępnych, krewnych wstępnych, krewnych bocznych do 4 stopnia pokrewieństwa oraz powinowatych w linii prostej do 1 stopnia. Podano, iż
w przedmiotowej sprawie istnieje spór co najmniej między trzema osobami uprawnionymi do pochowania zwłok: H. H. i I. L. a P. H.. Powołując się na stanowisko reprezentowane przez Sąd Najwyższy, jak i sądy administracyjne wskazano, iż ewentualny spór między osobami, którym przysługuje prawo pochowania zwłok i prawo ekshumacji nie może być rozstrzygnięty
w postępowaniu administracyjnym. Prawo pochowania zwłok osoby zmarłej wraz
z prawem do ekshumacji oraz pamięć o niej stanowi dobro osobiste, do ochrony którego powołany jest sąd powszechny cywilny. W związku z tym rozstrzygnięcie sporu pomiędzy osobami uprawnionymi stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W takim przypadku w myśl powołanego przepisu organ administracji zawiesza postępowanie. Jednocześnie w myśl art. 100 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wystąpi do właściwego organu lub sądu
o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to
w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Stąd też w przedmiotowej sprawie zawieszono postępowanie i wezwano strony do wystąpienia do Sądu Rejonowego
w terminie do 15 października 2008r. o rozpatrzenie sprawy o prawie podmiotowym osobistym w zakresie ekshumacji zwłok O. i J. H..
Na powyższe postanowienie skargi złożyli P. H. i G. H.
G. H. w swoje skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o uchylenie dwóch decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" o nr "[...]" i nr "[...]". Ponadto wniósł o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art. 155 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec nie wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego przez organ co do wymienionych decyzji z dnia "[...]" pomimo powzięcia wiedzy o przesłankach wznowieniowych. W uzasadnieniu skarżący podał, iż jest wnukiem O. i J. H.. Zarzucił, iż przedmiotowe postępowanie toczyło się z udziałem P. H. i H. H., a przed organem drugiej instancji także z udziałem I. L.. Pomimo ustalenia przez organ odwoławczy, iż istnieje jeszcze jedna osoba uprawniona nie podjęto żadnych kroków, aby zapewnić mu udział w postępowaniu. W ocenie skarżącego zostały w ten sposób naruszone zasady postępowania administracyjnego, a skarżący bez własnej winy nie brał udziału
w postępowaniu administracyjnym przed organami inspekcji sanitarnej.
Z kolei P. H. w swoje skardze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia z dnia "[...]" oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Ponadto zawarł identyczne wnioski, jak G. H., dotyczące uchylenia decyzji z dnia "[...]" oraz wydania postanowienia sygnalizacyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż postanowienie z dnia "[...]" wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, co czyni je nieważnym w świetle art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W postanowieniu tym jako stronę postępowania, do której jest ono kierowane, wskazano pełnomocnika strony – P. B.. Tymczasem wnioskodawcą
w przedmiotowej sprawie był P. H. i to jego należało wskazać jako adresata postanowienia, a pismo doręczyć pełnomocnikowi. Podniósł, iż ewentualne zawieszenie postępowania na skutek wniosku skarżącego możliwe byłoby dopiero wówczas, gdyby H. H. złożył w tej sprawie oświadczenie sprzeciwiające się ekshumacji. Skarżący wskazał, iż takiego oświadczenia H. H. nie było. Niezasadne było zatem twierdzenie, iż H. H. sprzeciwia się ekshumacji szczątków O. i J. H., gdyż takich oświadczeń nie można domniemywać. Ponadto przed wydaniem rozstrzygnięcia organ nie zapoznał pełnomocnika z zebranym materiałem, na bazie którego poczynił takie ustalenia, a więc strona została pozbawiona czynnego udziału
w istotnej części postępowania. Przy czym w ocenie skarżącego niedopuszczalne jest orzekanie przez organ odwoławczy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego po wydaniu rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Materiał ten nie był znany pełnomocnikowi strony, ani fakt jego przeprowadzenia nie został mu zakomunikowany, co oznacza, iż okoliczności faktyczne stwierdzone tymi dowodami. stosownie do art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mogą być uznane za udowodnione. Zarzucił, iż naruszona została zasada dwuinstancyjności, gdyż uniemożliwiono stronom prawo dwukrotnego rozpoznania sprawy w oparciu o pełen materiał dowodowy. Skarżący podniósł także, iż postępowanie nie było prowadzone
z udziałem wszystkich stron postępowania, gdyż co najmniej jedna osoba uprawniona nie brała udziału w postępowaniu przed organami administracji. Skarżący zarzucił ponadto, iż wezwanie strony do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być poprzedzone prawidłowym ustaleniem, iż występują co najmniej dwie osoby o sprzecznych interesach, a w przedmiotowej sprawie takiego ustalenia nie poczyniono w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ponadto w ocenie skarżącego ustalenie sprzecznego interesu stron w zakresie miejsca pochówku bliskich oznacza konieczność wezwania tylko jednej strony do wystąpienia z powództwem. Stosownie bowiem do treści art. 192 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie można wszcząć w toku sprawy między tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie. Skarżący podniósł również zarzut błędnej wykładni art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, polegający na przyjęciu, że sądem właściwym do rozpatrzenia sporu o prawo do ekshumacji zwłok jest Sąd Rejonowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargi zaskarżonym wyrokiem, odnosząc się do zarzutu skarżącego G. H. iż jako osoba uprawniona nie brał udziału w postępowaniu wskazał, iż ta okoliczność stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - podstawę do wznowienia postępowania, co ma zastosowanie także w odniesieniu do postanowień na które przysługuje zażalenie (art. 126 k.p.a.), czyli także w odniesieniu do przedmiotowego postanowienia. Wprawdzie
w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jednakże w ocenie Sądu przesłanki tej nie można rozpatrywać w oderwaniu od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że o ile w myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, to wznowienie postępowania
z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Jeżeli zatem skarżący nie złożył wniosku o wznowienie postępowania, to
w ocenie Sądu nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonego postanowienia tylko z tej przyczyny, iż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł G. H., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie: art. 145 § 1 pkt 1 lit b powołanej wyżej ustawy w sytuacji, gdy dokonał ustaleń, że zaskarżone postanowienie organu obarczone było wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie ustalił, że zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże odmówił zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. z powołaniem się na okoliczność, że jeżeli skarżący nie złożył wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, lecz złożył zamiast tego skargę do Sądu, to nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie autora skargi takie stanowisko nie wydaje się być trafne. Nie można ograniczyć prawa skarżącego do poddania sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Jeśli zatem strona - bez własnej winy - nie brała udziału w postępowaniu przed organami administracji publicznej, a organ wydał ostateczne rozstrzygnięcie, to nie wolno czynić zarzutu skarżącemu, że skorzystał
z prawa skargi na takie rozstrzygnięcie do Sądu Administracyjnego, i że domagał się on uchylenia tego rozstrzygnięcia właśnie przed sądem.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 marca 2009r. (sygn. II OSK 151/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, który należy podzielić, że dla uchylenia decyzji (postanowienia) na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. nie ma znaczenia, iż zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony (por. pogląd wyrażony w orzecznictwie na tle art. 22 ust.2 pkt 2 ustawy o NSA,
w wyroku SN z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 200/01, OSNP 2003/24/582), gdyż jest zasadą, że sąd administracyjny w urzędu uchyla zaskarżony akt administracyjny, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze należy w takiej sytuacji uznać, że dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku Sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie jak
i rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają prawo.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 Prawa
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności
z prawem indywidualnych aktów administracyjnych.
Na wstępie istotnym jest podnieść, iż przedmiotem obydwu skarg jest postanowienie o zawieszeniu postępowania wszczętego na wniosek P. H.
w sprawie wyrażenia zgody na ekshumację szczątków O. i J. H. z cmentarza komunalnego w "[...]" przy ul. A i przeniesienie na cmentarz w "[...]" przy ul. B. Natomast w myśl art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może orzekać wyłącznie w granicach tej sprawy. W tej sytuacji chybiony jest wniosek skarżących o uchylenie dwóch decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", gdyż nie mieści się to w granicach rozpoznawanej sprawy.
Podobnie ze wskazanych wyżej powodów niezasadny jest także wniosek
o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego na podstawie art. 155 § 1 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie będąc uprawnionym do badania
w niniejszym postępowaniu wskazanych przez skarżących decyzji z dnia "[...]" Sąd nie może stwierdzić, czy doszło do istotnych naruszeń prawa przy ich wydawaniu.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008r.).
Podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w konkretnej sprawie – w tym także w odniesieniu do stwierdzonej w nim niekonstytucyjności aktu wykonawczego do ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 grudnia 2004r., VI SA/Wa 46/04 (LEX nr 177371).
Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skarg P. H. i G. H., zakończonych prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2009r. (sygn. II OSK 151/09).
Przede wszystkim trzeba wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględnia skargę na decyzję (postanowienie) i uchyla decyzję (postanowienie) w całości jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylnie rozstrzygnięcia z w/w powodu następuje w wypadku stwierdzenia jednej
z przesłanek tego wznowienia określonej w ustawie - kodeks postępowania administracyjnego. Dotyczy to zatem art. 145a § 1 kpa i 145 § 1kpa. Sąd administracyjny obowiązany jest uchylić decyzję jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś
z w/w przesłanek wznowienia postępowania, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 i § 2 kpa. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego ( por. wyrok z dnia 4 grudnia 2002 r. III RN 200/01 OSNPUS 2003 , nr 24, poz.582 ) dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1pkt. 4 kpa następuje tylko na żądanie strony.
Ponadto naruszenie zasady udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1pkt. 4 kpa) jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 496/05).
Zasadą jest więc, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony akt administracyjny, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego (por. m.in. wyroki III SA 979/98, z dnia 26 czerwca 2007 r. II OSK 627/06).
Mając powyższe na uwadze należy w takiej sytuacji uznać, że dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku Sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - także tej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym trzeba stwierdzić, że podniesiony
w skargach zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. okazał się słuszny. Pomimo ustalenia bowiem przez organ odwoławczy, iż istnieje jeszcze jedna osoba uprawniona do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym – G. H., nie podjęto żadnych kroków, aby zapewnić mu udział w postępowaniu. Skutkowało to tym, iż wspomniany skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed organami inspekcji sanitarnej, a to
z kolei stanowi przesłankę obligującą sąd do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia organu I instancyjnego.
Skład Sądu orzekający w przedmiotowej sprawie nie podziela stanowiska zawartego w skardze P. H., iż zaskarżone postanowienie podlega stwierdzeniu nieważności jako skierowane do osoby niebędącej stroną postępowania. Fakt, iż
w nagłówku postanowienia, w którym zwyczajowo umieszcza się dane strony, do której kierowane jest postanowienie, podano dane jej pełnomocnika nie oznacza, iż osoba ta uzyskała przymiot strony, o ile z treści postanowienia wyraźnie wynika, że jest to jedynie pełnomocnik strony. Błąd polegający na niewłaściwym technicznym rozmieszczeniu danych nie może stanowić o nieważności postanowienia, skoro brak jest obowiązujących regulacji w tym zakresie.
Na marginesie, w kontekście zarzutu P. H. dotyczącego niewłaściwego sformułowania przez organ obowiązków stron, należy wskazać, że sformułowane
w postanowieniu wezwanie stron do wystąpienia do sądu powszechnego we wskazanym terminie ma jedynie charakter dyscyplinujący, tak aby stan zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu braku rozstrzygnięcia przez właściwy sąd nie trwał w nieskończoność. Nie jest więc istotne, która ze stron wystąpi na drogę postępowania sądowego, kluczową kwestię stanowi bowiem rozstrzygnięte powstałego zagadnienia prawnego przez sąd powszechny. Niezależnie bowiem, kto z takim roszczeniem wystąpi pozostałe osoby uprawnione będą występować w tym postępowaniu w charakterze strony. Podniesiona przez P. H. okoliczność, iż
w jego ocenie niewłaściwe określono sąd, który ma rozstrzygnąć sprawę nie stanowi
o niewykonalności postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 200 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość przekaże sprawę sądowi właściwemu.
Wydaje się, iż nie jest także zasadne twierdzenie skarżącego P. H., iż postępowanie zostało zawieszone bezpodstawnie, gdyż przed wydaniem postanowienia przez organ pierwszej instancji nie istniał spór pomiędzy stronami. W swoim oświadczeniu z dnia 29 sierpnia 2008r. (akta adm., k – 12) H. H. potwierdził bowiem, iż nie wyraża zgody na ekshumację zwłok wnioskowaną przez P. H..
Mając powyższe na uwadze, Sąd w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.
b uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu
I instancji. O kosztach rozstrzygnięto w pkt 2 na podstawie art. 200 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności podjęto w pkt 3 stosownie do art. 152 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło