I FSK 1728/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-22

Skład orzekający: Barbara Wasilewska, Arkadiusz Cudak, Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może być zakwestionowane, jeśli faktury dokumentujące zakup usług zostały wystawione przez podmiot, który nie był faktycznym wykonawcą tych usług, niezależnie od dobrej wiary nabywcy?
Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT może być zakwestionowane, jeśli faktury dokumentujące zakup usług zostały wystawione przez podmiot, który nie był faktycznym wykonawcą tych usług. Dysponowanie fakturą stanowi jedynie formalny warunek, który nie daje uprawnienia do odliczenia podatku, jeśli nie towarzyszy mu spełnienie warunku rzeczywistej czynności rodzącej obowiązek podatkowy u wystawcy faktury. Nabywca ponosi ryzyko wyboru kontrahenta, któremu zleca wykonanie usług, niezależnie od swojej dobrej wiary.
Stan faktyczny
Spółka P.P.H. I.-P. Sp. z o.o. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy uznał, że faktury VAT wystawione przez PPUH A. A. C. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co potwierdził wyrok karny skazujący A. C. za oszustwo polegające na wystawieniu nierzetelnych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Małgorzata Fita, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.P.H. I.-P. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 60/09 w sprawie ze skargi P.P.H. I.-P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.P.H. I.-P. Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 2700 zł (słownie: dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 60/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P.P.H. I.-P. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił ustalenia faktyczne i prawne sprawy, z których wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 30 kwietnia 2008 r., nr [...], określające zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. i styczeń 2003 r. oraz ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe za styczeń 2003r. Organ odwoławczy jako podstawę prawną wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."). Wyjaśnił, że w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za grudzień 2002 r. Spółka zawyżyła podatek naliczony wynikający z dwóch faktur wystawionych przez PPUH A. A. C., ponieważ te faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji, co wynika z ustaleń dokonanych w postępowaniu karnym, w którym wyrokiem z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II K 159/07 Sąd Rejonowy w J. uznał A. C. winnym przestępstwa oszustwa polegającego na wystawieniu dla I.-P. pięciu stwierdzających nieprawdę faktur VAT. W toku postępowania podatkowego ustalono, że A. C. nie wykonał usług dokumentowanych wystawionymi fakturami dla I.-P., nie dokonał czynności w wykonaniu umowy z 14 sierpnia 2002 r. Wobec tych okoliczności, organ I instancji stwierdził naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm., dalej "ustawa o VAT z 1993 r.") oraz § 48 ust. 5 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm., dalej "rozporządzenie"). Podobne nieprawidłowości dotyczyły rozliczenia podatku za styczeń 2003 r., w którym ujęto dwie faktury wystawione przez A. C.. Powołując się na art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "ustawa o VAT z 2004 r.") organ ustalił dodatkowe zobowiązanie za styczeń 2003 r. Strona nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem zarzucając w odwołaniu naruszenie: art. 123 § 1, art. 190, art. 191, art. 180, art. 181, art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 O.p., art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 1993 r., art. 109 ust. 4 ustawy o VAT z 2004 r., § 48 ust. 5 pkt 5 lit. a rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. Po rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie: art. 122, art. 180, art. 181 O.p., art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT z 1993 r., § 48 ust. 5 pkt 5 lit. a rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r., art. 109 ust. 4 ustawy o VAT z 2004 r. W uzasadnieniu Skarżący przedstawił własne stanowisko w sprawie, kwestionując przede wszystkim ustalenia wyroku karnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z 25 kwietnia 2009 r. pełnomocnik Strony, powołując się na wyrok uniewinniający prezesa I.-P. wyraził pogląd, iż organy podatkowe dokonały wadliwych ustaleń faktycznych w sprawie. Odnosząc się do tych twierdzeń, Dyrektor Izby Skarbowej w K. w piśmie procesowym z 6 maja 2009 r. wyjaśnił, że organy podatkowe ustaleń faktycznych dokonywały samodzielnie posiłkując się jedynie materiałami postępowania karnego, przy czym decydujące znaczenia ma tutaj prawomocne skazanie A. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie organy podatkowe ustaliły, że firma PPHU A. A. C. wystawca czterech faktur, dokumentujących sprzedaż usług dla Skarżącej, nie był faktycznym wykonawcą tych usług. Inaczej mówiąc, te faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane przez wystawcę faktury – sprzedawcę. Zdaniem Sądu, z przepisów § 48 ust. 5 pkt 5 lit. a oraz § 35 ust. 1 pkt 1, 5, 7 i 9 powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że wystawienie faktury przez podmiot, który nie był faktycznym wykonawcą usług, których rodzaj w fakturze wskazano, pozbawia podatnika możliwości do skorzystania z uprawnienia określonego w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, co oznacza, że nabywca usług ponosi ryzyko wyboru kontrahenta, któremu wykonanie usług zleca, niezależnie od własnej dobrej wiary. W tym zakresie Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r., sygn. akt U 9/97 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 277/99. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez Skarżącą twierdzeń. Wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż materiał dowodowy jest jednoznaczny w swej wymowie. Wynika z niego, że firma PPHU A. A. C. nie wykonała usług rodzajowo i ilościowo wskazanych w fakturach. Zarzuty postawione organom podatkowym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy art. 191 O.p.. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje Skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd zauważył, że okoliczności dotyczące faktycznego wykonania usług opisanych w kwestionowanych fakturach zostały dostatecznie wyjaśnione. Wynikają one z materiału dowodowego zebranego przez organy podatkowe, omówienie tych materiałów jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Bezzasadny jest w ocenie Sądu zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów proceduralnych, ponieważ organy podatkowe działały na podstawie i w granicach przepisów prawa wskazanych w obu decyzjach. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi, Sąd podkreślił, że na gruncie prawa podatkowego nie ma znaczenia dokładne ustalanie, dlaczego kwestionowane faktury zostały wystawione przez firmę A. C., ponieważ najistotniejszym i niezbędnym jest jedynie fakt, że faktury wystawił podmiot, który nie był faktycznym wykonawcą wskazanych w niej rodzajowo usług, a zatem te faktury stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane przez wystawcę faktury – sprzedawcę. W ocenie Sądu słusznie organ I instancji jak i odwoławczy ustaliły, iż faktury wystawił podmiot, który opisanych w nich czynności nie dokonał, a co za tym idzie ustaliły, że podatnik nie był uprawniony do korzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w fakturach dokumentujących zakupy za grudzień 2002 r. i styczeń 2003 r. Następnie Sąd odniósł się do art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W tym wypadku, wiążącym Sąd prawomocnym wyrokiem skazującym jest wyrok Sądu Rejonowego w J. z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II K 159/07 skazujący A. C. za opisane tam przestępstwo. Sąd I instancji zwrócił uwagę również na to, że nieprawomocnym wyrokiem, na który powołuje się pełnomocnik Strony ustalono, że prace zostały formalnie wykonane przez A. C., a w rzeczywistości przez A. F.. To ustalenie Sądu jest zgodne z prawomocnymi ustaleniami Sądu dokonanymi w sprawie II K 159/07. Co do ostatniego zarzutu Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy o VAT z 2004 r. było konieczne, ponieważ podatnik w złożonej deklaracji podatkowej za styczeń 2003 r. wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej. Organ podatkowy po określeniu wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości miał zatem obowiązek ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Powyższy wyrok w całości Strona zaskarżyła skargą kasacyjną. W środku odwoławczym zarzucono naruszenie I. prawa materialnego poprzez dokonaną przez Sąd błędną wykładnię przepisu §48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. i w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie poprzez przyjęcie, iż przepis ten odnosi się do świadczenia usług w systemie podwykonawstwa, II. przepisów postępowania: - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie przez Sąd stanu sprawy. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Strona wykazała w niej, iż postępowanie organów podatkowych dotknięte było wadami (naruszeniami), które doprowadziło te organy do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż z treści uzasadnienia skarżonego orzeczenia nie wynika, że Sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, skonfrontował je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi. Zdaniem Spółki, Sąd przyjął bezkrytycznie ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym i nie wyjaśnił w sposób właściwy, dlaczego nie stwierdził wskazanych w skardze naruszeń przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. Ponadto kasator uznał, że przywołanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń Sądu Rejonowego w J. w sprawie II K 159/07 jest błędne, bowiem w orzeczeniu tym wcale nie jest wymieniona osoba A. F. Wskazując na powyższe pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlega oddaleniu. Przed ustosunkowaniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć pewne istotne i oczywiste kwestie. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne powinny być uzasadnione. Zatem autor skargi kasacyjnej nie może się ograniczyć do wskazania przepisu prawa, które w jego ocenie został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ma również obowiązek uzasadnić w czym dopatruje się uchybienia temu przepisowi. Sąd II instancji uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku a nawet prawa do badania, czy w sprawie wystąpiły inne naruszenia prawa. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. W tym zakresie nie wprowadziła zmiany uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 1010, nr 1, poz. 1. W tezie tej uchwały stwierdzono jedynie, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Rozpoznawany środek odwoławczy został oparty na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Dlatego też w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 96). Pierwszym z zarzutów, opartym na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wnoszący skargę kasacyjną musi więc wskazać, jakich konkretnie elementów brak, lub który z nich nie został w sposób należyty zastosowany oraz wykazać, jaki to miało wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej uzasadnieniem dla tego zarzutu jest błędne przedstawienie przez Sąd stanu sprawy (okoliczności faktycznych). Zarzut naruszenia przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. w podany przez skarżącego sposób jest chybiony. Sąd bowiem zastosował się w pełni do dyspozycji tego przepisu, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, jakie wskazuje ustawa. Daje to rękojmię, iż sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Umożliwia ono również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie, które uznać należy w całości za prawidłowe. W szczególności sąd pierwszej instancji odniósł się do ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy i w tym kontekście dokonał oceny przepisów postępowania, które stanowiły formalnoprawną podstawę jego kształtowania. Należy podkreślić, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Zadanie to należy do organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest natomiast zbadanie, czy organ ten, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz zajęcie stanowiska co do tego, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. W kontekście tych uwag sformułowanie zarzutu naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a. jako "błędne przedstawienie przez Sąd stanu sprawy (okoliczności faktycznych)" nie może odnieść zamierzonego skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku przedstawił stan faktyczny, ustalony przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego. Tenże Sąd uznał, że nie naruszono przepisów postępowania podatkowego, w tym w szczególności przepisów regulujących postępowania dowodowego. Autor skargi kasacyjnej, podnosząc zarzut naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a., zdaje się kwestionować przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny. W uzasadnieniu środka odwoławczego prezentuje zaś swoją, odmienną niż ustalona w toku postępowania podatkowego i zaakceptowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, wersje zdarzeń dotyczących przedmiotowych faktur. W skardze kasacyjnej nie powiązano jednak tego zarzutu z naruszeniem jakiegokolwiek przepisu postępowania podatkowego, którego naruszenie mogło doprowadzić do błędnych ustaleń faktycznych. W uchwale z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39, skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że przepis art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne. W związku z tak sformułowanym zarzutem skargi kasacyjnej i brakiem wskazania naruszenie, których przepisów Ordynacji podatkowej doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych sprawia, że rozpoznawany środek odwoławczy nie może wzruszyć i podważyć przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego w sprawie. W szczególności kasator nie obalił związania prawomocnym, skazującym A. C. wyrokiem Sądu Rejonowego w J. z dnia 26 czerwca 2007 r., II K 159/07, istniejącym na podstawie art. 11 p.p.s.a. Przepis ten rozumieć należy zaś w taki sposób, że zakazuje on podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r., II GSK 727/08, baza internetowa - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wypowiedź sądu karnego co do faktu popełnienia przestępstwa nie może być przecież podważona przez sąd administracyjny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., II FSK 923/07, baza internetowa - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest także uzasadniony drugi z zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c/ p.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej oddalono skargę w sytuacji, gdy Strona wykazała w niej, iż postępowanie organów podatkowych dotknięte było wadami (naruszeniami), które doprowadziło te organy do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego. Tak sformułowany zarzut bez wskazania konkretnego przepisu, który został naruszony nie może odnieść zamierzonego skutku. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c/ p.p.s.a. stanowią bowiem podstawę prawną do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego w razie naruszenia prawa materialnego, bądź też naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samodzielne wskazanie tego przepisu, bez powiązania go z przepisem postępowania, jest bezskuteczne. Wprawdzie w samym końcu uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor wskazuje, że "należy jednak pamiętać o przepisie art. 199a § 3 O.p." Zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki "aprobując niezastosowanie tego przepisu przez organy podatkowe sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a." Przywołany art. 199a § 3 O.p. stanowi, że jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Już z samego przytoczenia treści tego przepisu wynika, że nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto należy podkreślić, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie podnoszono zarzutu naruszenia przez organ podatkowy przepisu art. 199a § 3 O.p. Ponieważ kasator skutecznie nie podważył stanu faktycznego, ustalonego przez organ podatkowy i zaakceptowanego przez Sąd I instancji, zarzut naruszenia prawa materialnego, podniesiony w skardze kasacyjnej, należy ocenić w oparciu o te ustalenia faktyczne. W tym kontekście zaś zarzut naruszenia § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia nie jest zasadny. Przede wszystkim należy podkreślić, że podstawą prawną zanegowania prawa do odliczenia był przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z 1993 r. Zgodnie z tym przepisem podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego w tej ustawie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Dysponowanie w tym przypadku przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia, który nie stanowi per se uprawnienia do odliczenia podatku jeżeli nie towarzyszy mu spełnienie warunku w postaci wykonania rzeczywistej czynności rodzącej u wystawcy faktury obowiązek podatkowy z tytułu jej realizacji na rzecz nabywcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 286/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2009 r., I FSK 1239/08, oba orzeczenia opublikowane w bazie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmie procesowym złożonym w dniu rozprawy pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania karnego przeciwko prezesowi spółki E. K.. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie oddalił ten wniosek z uwagi na brak przesłanek z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie bowiem niniejszej sprawy nie jest uzależnione od wyniku postępowania karnego toczącego się przeciwko prezesowi spółki. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło