II SA/Sz 218/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-05-13
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy, który wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi, ma interes prawny do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości potencjalnie należących do dłużnika?Ratio decidendi
Wierzyciel posiadający tytuł wykonawczy i wszczynający postępowanie egzekucyjne ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny, do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego nieruchomości potencjalnie należących do dłużnika. Interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, który przyznaje prawo do uzyskania takiego dokumentu lub uprawnia do jego otrzymania, a przepisy postępowania cywilnego dotyczące egzekucji nie stanowią podstawy do wydania takiego zaświadczenia przez organ administracji.Stan faktyczny
Spółka "W" zwróciła się do Starosty o udzielenie informacji, czy R.S. jest lub był właścicielem nieruchomości w danym powiecie, dołączając tytuł wykonawczy przeciwko R.S. Starosta odmówił wydania wypisu z ewidencji gruntów, uznając, że Spółka nie wykazała interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 maja 2009r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Delegatura w [...] z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Wnioskiem z dnia [...] r., "W" Spółka z o.o. z siedzibą
w [...] zwróciła się do Starosty [...] o udzielenie informacji czy R.S. jest lub był właścicielem, współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, budynków lub lokali położonych na terenie powiatu [...] oraz podanie dla tych nieruchomości numerów ksiąg wieczystych bądź numerów zbioru dokumentów. Do wniosku Spółka dołączyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]r., sygn. akt V GCo207/06 nadającego klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu nakazowi zapłaty tegoż Sądu z dnia [...] r. (sygn. akt VI Ng 1232/99) na rzecz P. Spółka z o.o. we [...] kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztów procesu w wys. [...] zł, w tym kwotę [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. W nakazie tym osobą obowiązaną do zapłaty stał się R.S.. Nadto, Spółka dołączył kserokopię sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., nadającego klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym w sprawie sygn. akt
V Ng 1232/99 na rzecz J.S., jako następcy prawnego wierzyciela "P" Spółka z o.o. we [...]
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 3 i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), odmówił Spółce "W" wydania zaświadczenia – wypisu z ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że z przepisów art. 217 kpa i art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że osoba fizyczna lub prawna nie będąca właścicielem nieruchomości, może uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków wówczas, gdy wykaże istnienie interesu prawnego do uzyskania takiego dokumentu, wnioskodawca zaś istnienia interesu prawnego nie wykazał. Fakt toczącego się postępowania egzekucyjnego świadczy, według Starosty, o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego. Spółka nie wskazała także przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby jej prawo do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, zdaniem organu pierwszej instancji, przedmiotem żądania wniosku nie było potwierdzenie informacji zawartych w ewidencji gruntów
i budynków, ale ustalenie majątku dłużnika, a do tego właściwym organem jest komornik i sąd powszechny.
Z treścią otrzymanego postanowienia nie zgodziła się Spółka "W" która złożyła zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W zażaleniu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji lub zmianę tego postanowienia i udzielenie informacji zgodnie z jej wnioskiem. Ustosunkowując się do zarzutu braku interesu prawnego, żaląca przywołała m.in. treść art. 217 § 2 i 218 § 1 kpa, art. 2 pkt 8, art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 797 i art. 7971 kpc, a także art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r.
Nr 101, poz. 926), które, według niej, wskazują na brak podstaw do odmowy wydania wnioskowanego wypisu z ewidencji gruntów. Potwierdzeniem interesu prawnego wierzyciela jest bowiem klauzula wykonalności nadana tytułowi egzekucyjnemu, w której sąd stwierdza, że tytuł egzekucyjny przedstawiony przez wierzyciela nadaje się do wykonania i że prowadzenie egzekucji przeciwko dłużnikowi jest dopuszczalne, oraz nakazuje urzędom i osobom zainteresowanym wykonanie tytułu egzekucyjnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego Delegatura w [...] postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
w związku z art. 144 i art. 219 w zw. z art. 217 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 3 w zw. z art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ustawy z dnia
17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - po rozpatrzeniu sprawy na skutek złożonego zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy prawa regulujące zagadnienie udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na treść § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
(Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz przepisów wymienionych w podstawie prawnej postanowienia organ wywiódł, że osoba fizyczna i prawna, niebędąca właścicielem nieruchomości wpisanej do ewidencji gruntów i budynków, może uzyskać wypis z tej ewidencji wówczas, gdy wykaże istnienie interesu prawnego w uzyskaniu takiego dokumentu oraz jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa.
Zdaniem organu, żaląca się Spółka nie wykazała istnienia takiego przepisu. Fakt wystąpienia przeciwko dłużnikowi na drogę sądową, nie oznacza istnienia interesu prawnego w otrzymaniu zaświadczenia dotyczącego nieruchomości mogącej stanowić własność dłużnika. Okoliczność ta świadczy tylko o istnieniu interesu faktycznego po stronie wierzyciela w uzyskaniu danych z ewidencji gruntów
i budynków. Dokumenty mające, zdaniem Spółki, udowadniać istnienie po jej stronie interesu prawnego w uzyskaniu w/w zaświadczenia, potwierdzają jedynie, iż dysponuje ona prawomocnym orzeczeniem sądowym wraz z tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę do wszczęcia egzekucji przeciwko dłużnikowi wskazanemu w orzeczeniu sądu. To, że przeciwko dłużnikowi ma toczyć się lub toczy się egzekucja, choćby bezskuteczna, nie oznacza jeszcze istnienia interesu prawnego uzasadniającego wydanie omawianego zaświadczenia. Żaden bowiem przepis nie zobowiązuje wierzyciela do dostarczenia organom egzekucyjnym zaświadczeń organu administracji publicznej wskazujących składniki majątku dłużnika, wymaga tylko, zgodnie z treścią art. 797 kpc, wskazania świadczenia, które ma być spełnione, oraz sposobu egzekucji. Co więcej, wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie poszczególnych składników majątku dłużnika (art. 7971 kpc). Skoro więc ustawodawca przewidział możliwość zlecenia poszukiwania poszczególnych składników majątku dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego - a poszukiwać można przecież tylko tego, co jest nieznane - to jasnym jest, że nie ma po stronie wierzyciela obowiązku wskazywania konkretnych nieruchomości dłużnika przy składaniu wniosku o wszczęcie egzekucji.
Ponadto, stosownie do art. 761 kpc, organ egzekucyjny może zasięgnąć od organów administracji informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji. Ewentualna nieskuteczność organu egzekucyjnego w tej mierze (niezależnie od tego czy jej źródłem są przyczyny obiektywne, czy też organ ten nie wyczerpał wszystkich dostępnych mu środków) nie może wywoływać po stronie organów administracji publicznej obowiązku wydania zaświadczenia na rzecz wierzyciela.
W świetle powyższego, nie sposób przyjąć, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego czynią niezbędnym przedłożenie komornikowi zaświadczenia z ewidencji gruntów i budynków, albowiem w istocie rzeczy tak nie jest.
Organ przyznał, że istnienie tytułu wykonawczego, którym legitymuje się Spółka "W" w niniejszej sprawie, potwierdza istnienie wobec dłużnika roszczenia o charakterze materialno-prawnym, tyle tylko, że interes prawny po stronie wierzyciela istnieje w odniesieniu do dochodzenia należnego mu świadczenia pieniężnego i wszczynania w tym celu egzekucji komorniczej, w żadnym razie zaś
w odniesieniu do uzyskania zaświadczenia organu administracji publicznej
o składnikach majątku nieruchomego jego dłużnika. Czym innym jest bowiem postępowanie cywilne o zapłatę świadczenia pieniężnego, a zupełnie czym innym uproszczone postępowanie administracyjne o wydanie zaświadczenia - istnienie interesu prawnego w jednym z nich nie przesądza automatycznie o istnieniu interesu prawnego w drugim.
Na potwierdzenie słuszności swego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1378/97, pub!. Lex 48684, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt
I OSK 560/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt
II SA/Sz 543/05).
Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej Spółki, że podstawą prawną uzasadniającą wydanie żądanych danych są przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych, które za prawnie usprawiedliwiony cel przetwarzania danych przyjmują, m.in., dochodzenie roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W tym zakresie organ powołał się na art. 5 powołanej ustawy uznając, że w rozważanym przypadku ustawa Prawo geodezyjne
i kartograficzne jest ustawą szczególną.
Mając na uwadze powyższe zasadne było odmówienie wydania Spółce "W" zaświadczenia w zakresie w jakim dotyczyć miało ono danych o bliżej nieokreślonych nieruchomościach dłużnika.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiodła Spółka z o.o. "W" w [...], zarzucając naruszenie:
a) prawa materialnego, w szczególności:
- art. 20 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne oraz art. 218 kpa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie ma interesu prawnego do uzyskania informacji z jawnej, prowadzonej przez organ administracji ewidencji gruntów,
- przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r., a w szczególności § 17, § 22, § 23, § 24, § 25, § 29, § 32, § 73, załącznika nr 5; jak również art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych; art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie;
b) prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa, polegające na niewyjaśnieniu sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak
i postanowienia organu pierwszej instancji oraz zobowiązanie Starosty [...] do wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia [...] r. i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że interpretacja przepisów dokonana przez organy obu instancji rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa, w tym także ustawę zasadniczą.
Jest kwestią bezsporną, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestie wydawania zaświadczeń.
Poza sporem jest również, iż z treści powołanych przepisów wynika, iż prawo do uzyskania informacji z rejestru gruntów ma, m.in., podmiot posiadający interes prawny. Organy administracji publicznej rozpoznając sprawę stanęły na stanowisku, że wierzyciel legitymujący się tytułem wykonawczym ma jedynie interes faktyczny,
a nie prawny i tym samym nie jest legitymowany, zgodnie z treścią art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, do uzyskania informacji z ewidencji gruntów. Jest to stanowisko całkowicie błędne, rażąco naruszające prawo.
Zdaniem skarżącej, stanowisko organu w zakresie uznania, że Spółka ma tylko interes faktyczny, a nie prawny, jest irracjonalne i pozbawione podstawy prawnej. Definicja "interesu prawnego" powołana przez organ II instancji dotyczy interesu prawnego na gruncie art. 28 kpa i nie może być wprost przenoszona na grunt art. 217 kpa. Powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych, skarżąca wskazała, iż posiada interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia o stanie posiadanych nieruchomości dłużników.
Według skarżącej, wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania informacji z ewidencji gruntów, ma polegać na wskazaniu okoliczności, które
w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu konkretnego przepisu, z którego wprost wynikałby obowiązek przedłożenia danego zaświadczenia. Uzyskanie odpisu z ewidencji gruntów może być uzasadnione interesem prawnym lokowanym w różnych płaszczyznach prawa materialnego, np. na gruncie stosunków cywilnoprawnych, a nie tylko na płaszczyźnie stosunków materialnoprawnych administracyjnych. Z tych względów ocena organów, czy w konkretnej sprawie strona ma interes prawny w żądaniu uzyskania dokumentu nie może być postrzegana wyłącznie przez pryzmat cech interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i w prawie administracyjnym.
O tym czy dana norma prawa jest normą prawa materialnego czy procesowego nie decyduje jej zamieszczenie w danym akcie prawnym, ale fakt wywierania skutków w sferze prawa materialnego.
Zgodnie z art. 365 kpc, organ administracji publicznej związany jest wynikającym z tytułu egzekucyjnego stwierdzeniem interesu prawnego wierzyciela do dochodzenia od dłużnika określonej wierzytelności. Skarżąca wykazała prawomocnym orzeczeniem sądu (nakazem zapłaty), że jest wierzycielem oraz postanowieniem, że toczy się postępowanie egzekucyjne wobec obu dłużników (winno być: dłużnika). Prawomocne orzeczenie Sądu, z mocy art. 365 kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Potwierdzeniem istnienia interesu prawnego wierzyciela jest klauzula wykonalności stwierdzająca, że określony tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji oraz polecająca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu wykonały, a gdy o to będą wezwane - udzieliły pomocy.
W dalszej części uzasadnienia skarżąca podała, że interes prawny
w uzyskaniu żądanego wypisu wynika też z istnienia prawa podmiotowego, które
w niniejszym przypadku należy rozumieć jako wierzytelność, tj. prawo wierzyciela do egzekwowania od dłużnika świadczenia. Powołując się na literaturę w tym przedmiocie skarżąca przytoczyła stanowisko komentarza W. Czachórskiego ("Zobowiązania"), zgodnie z którym, "spojrzenie na stosunek zobowiązaniowy od strony wierzyciela pozwala potraktować wierzytelność jako prawo podmiotowe".
W ocenie skarżącej, przymusowej realizacji uprawnienia wierzyciela służy szereg przepisów prawa, np. art. 64 Konstytucji, chroniący wierzytelność jako prawo majątkowe. Do przepisów takich należą też przepisy art. 527 i n. kc, czy przepis art. 109 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2001 r., Nr 124, poz. 1361), który wyraźnie stanowi, iż wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika (hipoteka przymusowa). Przepis ten jest kolejnym potwierdzeniem istnienia interesu prawnego po stronie wierzyciela. Skoro zatem ustawodawca dał wierzycielowi możliwość wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika, prowadzenia egzekucji z nieruchomości dłużnika, czy
w końcu zaskarżenia czynności poprzez którą dłużnik przeniósł na osobę trzecią własność nieruchomości (art. 527 kc i n.), to - zdaniem skarżącej - trudno wyobrazić sobie, aby nie "wyposażył" wierzyciela w interes prawny do uzyskania informacji
o nieruchomościach posiadanych przez dłużnika. Skarżąca zauważyła, że w przypadku wyzbycia się przez dłużnika nieruchomości, wierzyciel nie ma innej możliwości uzyskania informacji niż poprzez informację z ewidencji gruntów o tym, że dłużnik był właścicielem nieruchomości. Wbrew twierdzeniom organów administracji, ani wyjawienie majątku (obecny stan dłużnika), ani też informacja o konkretnej nieruchomości, iż obecnie właścicielem jest dana osoba nie dadzą wierzycielowi takiej wiedzy. Wierzyciel jest zobowiązany (art. 797 kpc) wskazać komornikowi majątek dłużnika i sposób egzekucji, zatem by móc skutecznie dochodzić swojej wierzytelności (podać takie dane komornikowi) musi mieć możliwość uzyskania stosownych informacji o majątku dłużnika.
Wskazując na treść art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Spółka "W" stwierdziła, iż skoro przepis prawa obliguje organ do wydania zaświadczenia żądanej treści to organ zaświadczenie takie ma obowiązek wydać,
a nie badać do czego wnioskującemu zaświadczenie takie jest potrzebne. Zdaniem skarżącej Spółki, wypis z ewidencji gruntów jest niewątpliwie zaświadczeniem w myśl przepisów kpa. Zaświadczenie zaś jest jedynie przejawem wiedzy organu, a nie jego woli, co potwierdza wskazane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych.
Reasumując, zdaniem skarżącej brak jest podstawy prawnej do twierdzenia, że żądany wniosek jest de facto poszukiwaniem majątku, do czego uprawniony jest tylko sąd powszechny. Żądanie strony skarżącej znajduje swoje potwierdzenie
w prawie, a organ ma obowiązek określonego zachowania się. To od strony zależy wybór środków, którymi zamierza zrealizować swoje uprawnienie i nikt, a w szczególności organ administracji, nie jest uprawniony do dokonywania tego wyboru za stronę. Wierzyciel ma interes prawny do żądania od organu administracji informacji z ewidencji gruntów, a organ administracji jest obowiązany wydać informacje żądanej treści, o ile niezbędne dane znajdują się w jego posiadaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. Spółka z o.o. "W" podniosła, że wnioskiem z dnia [...] r. zwróciła się o udzielenie konkretnych informacji na temat nieruchomości należących do wymienionych we wniosku osób fizycznych a nie o wydanie wypisu z ewidencji gruntów. Zatem złożony wniosek nie był wnioskiem o wydanie wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego, jak błędnie założył organ odwoławczy, ale wnioskiem o udzielenie informacji. Nie będą miałby zatem zastosowania w sprawie przepisy art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficznej oraz przepisy art. 217 i następne kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do podniesionej przez stronę skarżącą, już po wniesieniu skargi - w piśmie procesowym z dnia [...] r. - kwestii charakteru i treści złożonego przez "W" Spółka z o.o. wniosku z dnia [...] r. inicjującego sprawę. Składając swój wniosek Spółka zażądała "udzielenia informacji", czy wskazana we wniosku osoba jest lub była współwłaścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, budynków, lokali położonych powiecie [...] i podanie numerów ksiąg wieczystych bądź zbioru dokumentów dla ustalonych nieruchomości, celem ich wykorzystania w postępowaniu egzekucyjnym.
W ocenie Sądu, niezależnie od sposobu sformułowania wniosku o udostępnienie danych (udzielenie informacji o nieruchomościach), podlegał on rozpoznaniu w formach, uregulowanych przepisami prawa materialnego, w tym wypadku ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksu postępowania administracyjnego (dotyczącymi trybu wydawania zaświadczeń). Informacje z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nawet o ile nie przybierają formy odpisu i wyrysu, mogą dotyczyć jedynie konkretnego (zindywidualizowanego) gruntu, budynku, bądź lokalu. Nie są to również informacje o danych osobowych, mimo faktu, że w operacie wskazuje się także właściciela bądź władającego. O ile więc nie chodzi o wydanie wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego, informacje pochodzące z zasobu geodezyjnego i kartograficznego przybierają formę zaświadczenia w rozumieniu art. 217 kpa (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 13/09, publikowany na stronach internetowych NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)). Nadto, zaprezentowane w piśmie procesowym z dnia [...]r. stanowisko skarżącej, jakoby nie wnosiła o udzielenie oczekiwanych danych w formie wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego jest sprzeczne z wcześniejszym, jednoznacznie kierowanym żądaniem Spółki wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków (vide: pkt 3 skargi z dnia [...]r., uzasadnienie zażalenia z dnia [...] r.).
Zgodnie z przepisem art. 217 § 2 kpa, zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
- urzędowego poświadczenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga prawo;
- osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny
w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Natomiast w myśl art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), wyrysy
i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie - między innymi - właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal
i innych osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie.
Dla osób nie będących właścicielami lub władającymi nieruchomością, uzyskanie tych dokumentów jest więc uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania.
Przyjmuje się powszechnie, iż treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować
w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Istotną jest również konstatacja, iż interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej.
Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Z kolei po jego wydaniu podmiot, którego sfery prawnej dana norma bezpośrednio dotyczy ma uprawnienie do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia.
Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu
w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Powinna to być nadto norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można ustalić.
Odnosząc się w tym miejscu do twierdzeń skarżącej odnośnie pojęcia interesu prawnego i ostrożności w stosowaniu przepisów ogólnego postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawach wydawania zaświadczeń to należy zauważyć, że w istocie postępowanie to powinno być prowadzone przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie to ma jedynie charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w kpa, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu. Nie można jednak, na użytek tego postępowania, dopuścić konstruowania jakiejś odmiennej od przyjętej w doktrynie i orzecznictwie definicji interesu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wskazała przepisu stanowiącego podstawę jej interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia. Nie można bowiem uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony powołanych przez skarżącą przepisów proceduralnych z Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących postępowania egzekucyjnego. Intencją skarżącej było poszukiwanie majątku dłużników nadającego się do egzekucji, w związku z uzyskanym tytułem wykonawczym (nakaz zapłaty z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt VI Ng 1232/99). Cel ten nie może być uznany za interes prawny, lecz interes faktyczny wierzyciela.
Komornik lub sąd powszechny (jako organ egzekucyjny) są organami uprawnionymi do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepis art. 797 kpc, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie nakłada na wierzyciela obowiązku przedłożenia dowodów stwierdzających, jaki jest stan majątkowy dłużnika. We wniosku
o przeprowadzenie egzekucji wierzyciel ma wskazać świadczenie i sposób egzekucji oraz dołączyć tytuł wykonawczy. Z treści art. 7971 kpc wynika, że wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika.
Postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika, regulowane przepisami art. 913 – 9201 kpc jest instytucją przewidzianą dla uzyskania przez wierzyciela informacji
o stanie majątkowym dłużnika.
Na brak interesu prawnego w uzyskaniu przez skarżącą zaświadczenia wskazuje i to, że Spółka może realizować swoje prawa wierzyciela w trybie przewidzianym przez w/w przepisy postępowania cywilnego.
Nietrafne jest powoływanie się przez Skarżącą na przepisy art. 365 kpc, art. 527 kc, czy art. 64 Konstytucji RP. Przepisy te niewątpliwie mają na celu ochronę interesów wierzyciela, jednak metodami przewidzianymi prawem. Przepisy te nie odwołują się do konieczności przedłożenia dowodu w postaci zaświadczeń.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, iż postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia narusza przepisy art. 20 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne oraz art. 218 kpa, a tym bardziej przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków
z dnia 29 marca 2001 r., które są przepisami technicznymi dla organów geodezyjno-kartograficznych.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania wymienionych
w zarzutach skargi (art. art. 7, 77, 80, 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa) przy czym należy zauważyć, że uzasadnienie naruszenia tych przepisów nie znalazło potwierdzenia
w motywach skargi.
Trudnym do zrozumienia jest odwołanie się przez skarżącą do treści art. 7 Konstytucji RP ("Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa") w przekonaniu, że organ ma obowiązek wydać zaświadczenie bez badania do czego jest ono potrzebne. Z przepisu art. 217 § 2 ust. 2 kpa wynika niewątpliwie potrzeba badania interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o wydanie zaświadczenia. Badanie tego interesu i jego ocena dokonana przez organy administracji mieści się w granicach prawa w świetle przepisu art. 7 Konstytucji.
Stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w aspekcie braku interesu prawnego skarżącej w żądaniu zaświadczenia, w określonym powyżej stanie faktycznym jest zbieżne z linią orzecznictwa sądów administracyjnych.
W analogicznej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, m.in.
w wyrokach: z dnia 22 lutego 2007 r. , sygn. akt I OSK 560/06 (LEX 349769 ) i z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 228/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie zarzutu dotyczącego niezastosowania art. 23 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, ze zm.) należy wskazać, że reguluje on kwestie przetwarzania danych i jak zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, art. 5 w/w ustawy przewiduje wyłączenie stosowania tejże ustawy jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ich ochronę. Taką ustawą jest niewątpliwie ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło