I SA/Łd 98/09
WyrokWSA w Łodzi2009-05-26
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Arkadiusz Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy premia pieniężna wypłacana nabywcy przez sprzedawcę w związku z zakupem towarów stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że premia pieniężna wypłacana nabywcy przez sprzedawcę w związku z zakupem towarów nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT. Dokonywanie zakupów towarów przez nabywcę jest czynnością opodatkowaną jako dostawa towarów i nie może być jednocześnie traktowane jako świadczenie usług. Opodatkowanie premii jako usługi prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, co jest sprzeczne z zasadami prawa krajowego i unijnego.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wystąpiła o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania premii pieniężnych przyznawanych kontrahentom w związku z zakupem opon. Premie te były dokumentowane notami uznaniowymi. Spółka uważała, że premie te nie podlegają VAT, ponieważ nie stanowią świadczenia usług. Organ interpretacyjny uznał, że premie te są odpłatnym świadczeniem usług i powinny być dokumentowane fakturą VAT.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz A. Spółki z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 98/09
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...], doręczonym do Izby Skarbowej w W. w dniu [...] A spółka z o.o. w Ł. wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej.
Z zawartego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że spółka, prowadząca w przeważającym zakresie działalność handlową, dystrybuuje w kooperacji z partnerami krajowymi opony samochodowe marki B. Jako sprzedawca spółka zobowiązuje się do sprzedaży oraz do terminowej realizacji zamówień na rzecz odbiorców, którzy prowadzą dalszą odsprzedaż towaru. Wobec niejednoznacznej wykładni przepisów dotyczących sposobu rozliczania przyznanych premii pieniężnych, zawarto z jedną z firm umowę dotyczącą przyznania premii pieniężnych w 2007 r. Umowa zawarta została w celu stworzenia warunków dla rozwoju sprzedaży opon marki B i przyznaje prawo do otrzymania premii w wysokości 3% wartości zakupionych opon w okresie 1.05.2007 r. – 31.12.2007 r. Nie ustalono progu zakupów powyżej którego przysługuje premia. Przyznanie premii nie jest uzależnione od spełnienia żadnych dodatkowych świadczeń na rzecz spółki. Warunkiem wyliczenia premii jest przedstawienie przez kontrahenta zestawienia faktur dokumentujących zakup opon we wskazanym okresie rozliczeniowym. Premie obliczane są procentowo od wartości netto dokonanych przez kontrahenta zakupów w danym okresie.
Umowa zawiera nadto zapis, że przyznane premie pieniężne będą dokumentowane notami uznaniowym wystawianymi kontrahentowi przez spółkę.
Strona wyjaśnia dalej, że wątpliwości interpretacyjne – powstające w opisanym stanie faktycznym na tle dokumentowania premii oraz zachowań beneficjentów premii w kontekście ustawy o podatku od towarów i usług – powodują, że do przyznanego świadczenia odbiorca stosuje rozszerzającą interpretację zjawiska i premię traktuje jako powód do wystawienia faktury VAT, dokumentującej niedookreślone działania, które w swojej ocenie podejmował, by uzyskać do niej prawo.
W tak przedstawionym stanie faktycznym strona pyta:
-Czy spółka postępuje właściwie dokumentując przyznanie kontrahentowi premii pieniężnej notą uznaniową, uznając tym samym, że odbiorca nie świadczy na rzecz spółki żadnej usługi, zatem przyznane świadczenie nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem nie powinno być dodatkowo dokumentowane przez kontrahenta fakturą VAT.
-Czy odbiorca, dokonując zgodnie z przepisami umowy wyłącznie zakupu towarów, świadczy jednocześnie usługę na rzecz dostawcy wypłacającego mu premię pieniężną, co implikuje konieczność wystawienia faktury.
-Czy możliwe jest dokonanie odliczenia przez spółkę zapłaconego podatku VAT z otrzymanej od kontrahenta faktury, dokumentującej przyznaną premię pieniężną, przy uwzględnieniu zapisów zmienionego z dniem 1.01.2008 r. przepisu art.88 ust.3a pkt.2 ustawy VAT.
Przedstawiając swoje stanowisko spółka wywiodła co następuje.
Obowiązek przyznania premii i dokonania jej wypłaty w ciągu 15 dni od dnia wystawienia noty uznaniowej wynika z umowy, dającej odbiorcy prawo do premii po przedstawieniu przez danego odbiorcę wykazu faktur dokumentujących zakup opon. Umowa nie przewiduje wykonywania na rzecz spółki żadnych świadczeń. Odbiorcy opon nie świadczą zatem spółce usług w rozumieniu art.8 ustawy o podatku od towarów i usług. Przewidziany w umowie tryb przyznawania premii został zaakceptowany przez odbiorców. Nie jest zatem uzasadnione wystawianie przez nich faktur jedynie w oparciu o zastosowaną rozszerzającą interpretację zjawiska jako świadczenie usług.
Całokształt podejmowanych przez kontrahenta spółki działań w ramach własnego przedsiębiorstwa nie jest usługą zleconą przez spółkę, za którą premia jest formą zapłaty. Zachowanie takie wymagałoby przyjęcia, że każdy zakup towarów od sprzedawcy stanowi jednocześnie usługę nabywcy świadczoną na rzecz tegoż sprzedawcy, co w konsekwencji prowadziłoby do podwójnego opodatkowania tych samych czynności.
Zdaniem spółki omówiony stan faktyczny uzasadnia stwierdzenie, że pomiędzy spółką a odbiorcą, poza transakcją kupna – sprzedaży, nie dochodzi do rzeczywistego i odrębnego od tej transakcji świadczenia nabywcy na rzecz sprzedawcy towaru. Tym samym wypłacenie premii pieniężnej jest czynnością nie objętą zakresem przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług. Nota księgowa, jako uniwersalny dokument służący dokumentowaniu transakcji, dla których nie przewidziano odrębnych formularzy, jest więc dokumentem prawidłowym dla obydwu stron, dokumentującym w danym stanie faktycznym wypłacenie / otrzymanie premii, właściwym dla rozliczenia przyznanej premii i nie rodzącym obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Odliczenie podatku VAT z wystawionej przez kontrahenta (niezasadnie zdaniem spółki) faktury za otrzymaną premię pieniężną wypełniałoby przesłanki zawarte w znowelizowanym przepisie art.88 ust.3a pkt.2 ustawy o VAT i pozbawiałoby spółkę prawa do odliczenia podatku VAT, której to sytuacji spółka stara się uniknąć biorąc pod uwagę generalną zasadę neutralności podatku VAT.
W interpretacji indywidualnej z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził w powyższym stanie faktycznym, że otrzymane premie pieniężne są, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U Nr 54,poz.535 ze zm.), odpłatnym świadczeniem usług i winny być dokumentowane fakturą wystawioną przez kontrahenta na rzecz spółki.
W uzasadnieniu powołano art.5 ust.1 ustawy, który w pkt.1) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Organ wyjaśnił, przez dostawę towarów zasadniczo rozumie się zgodnie z art.7 ust.1 ustawy przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, zaś przez świadczenie usług rozumie się zgodnie z art.8 ust.1 ustawy każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, która nie stanowi dostawy w rozumieniu art.7 ustawy, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z powołanych przepisów wynika zdaniem organu, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi. Aby uznać świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a przekazanym wynagrodzeniem.
Dalej organ stwierdził, że podatnicy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. W przypadku gdy wypłacona premia związana jest z konkretną dostawą, powinna być traktowana jako rabat, o którym mowa w art.29 ust.4 ustawy stanowiącym, że obrót zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont).
W przypadku gdy premia pieniężna wypłacana jest z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w określony sposób i premia ta nie jest związana z żadną konkretną dostawą, należy uznać w ocenie organu, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonym zachowaniem nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Świadczeniem usług jest bowiem każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zależności, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu działania.
Według organu w analizowanym, przedstawionym przez stronę stanie faktycznym 3- procentowa premia pieniężna udzielona od wartości dokonywanych w danym okresie rozliczeniowym zakupów, gdzie cena towaru stanowi bazę kalkulacyjną kwoty przyznanej premii, rozliczona w oparciu o przekazany wnioskodawcy (spółce) wykaz faktur, nie ma charakteru dobrowolnego, ale uzależniona jest od określonego zachowania się kupującego. Usługobiorcą jest dostawca który realizuje swój interes ekonomiczny przez stworzenie sytuacji, w której kupujący decyduje się na zakup u niego a nie u innego dostawcy. Wypłata premii przysługuje za określone zachowanie się nabywcy w stosunku do sprzedawcy. Zachowanie nabywcy stanowi w tym przypadku świadczenie usługi na rzecz sprzedającego za wynagrodzeniem. Jako zapłatę nabywca otrzymuje premię pieniężną. Wystawienie faktury przez nabywcę towaru jest w tej sytuacji zgodne z art.106 ust.1 ustawy. Wnioskodawcy przysługuje prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur wystawionych na okoliczność wypłaconych premii pieniężnych, które stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, stosownie do art.86 ust.1 ustawy, pod warunkiem, że zakup tych usług może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art.88 ust.1 pkt.2 ustawy. Nie mają tu zastosowania ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT określone w przepisie art.88 ust.3a pkt.2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona z podatku. W rozpatrywanym przypadku faktury VAT wystawiane przez kontrahentów w związku z należnymi na ich rzecz premiami pieniężnymi będą fakturami dokumentującymi transakcje podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku uznano za nieprawidłowe. Jednocześnie wyjaśniono, że zgodnie z art.14b § 3 Ordynacji podatkowej wyczerpujący opis stanu faktycznego winien wynikać z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a nie z załączonych do niego dokumentów. Załączone dokumenty nie były więc przedmiotem merytorycznej analizy.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa strona podniosła, że ocena stanowiska strony jako wnioskodawcy, zawarta w dokonanej interpretacji jest nieprawidłowa. Interpretacja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Spółka wywodzi, że zgodnie z art.8 ust.1 ustawy usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Niedopuszczalne jest więc opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży raz jako sprzedaży – dostawy towary i drugi raz jako usługi. Spółka podkreśliła, że z opisanego stanu faktycznego nie wynika by między spółką a odbiorcą opon dochodziło do rzeczywistego, odrębnego od transakcji sprzedaży świadczenia nabywcy na rzecz spółki. Nie wynikają także żadne warunki, których spełnienie jest konieczne dla uzyskania premii, w tym konieczność powstrzymania się od zakupów u innych podmiotów.
Spółka powołuje się na orzecznictwo ETS, z którego wynika, że premia stanowi świadczenie motywacyjne za spełnienie pewnego warunku i nie jest ona odpłatnością z tytułu świadczenia usług, oraz że ze świadczeniem usług za wynagrodzeniem możemy mieć do czynienia jedynie wtedy, gdy istnieje związek prawny zobowiązujący jedną ze stron do świadczenia usług, a drugą do wypłaty za te usługi.
Spółka odwołała się także do orzecznictwa NSA i wsa zgodnego z powyższymi poglądami.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumenty na jego poparcie. Nie zgodził się z zarzutem, że uznanie premii pieniężnej wypłaconej przez spółkę za usługę prowadzi do podwójnego opodatkowania tej samej czynności. Organ wywiódł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z dostawą towarów w rozumieniu art.7 ust.1 ustawy, która zaistniała w momencie sprzedaży określonych towarów kontrahentowi i z usługą – to jest określonym zachowaniem nabywcy (kontrahenta spółki), jakim jest nabycie określonej ilości towarów w danym okresie, czyli w konsekwencji z lojalnym zachowaniem, które nie stanowi dostawy towaru, a jest świadczeniem usługi.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi strona zaskarżyła indywidualną interpretację jako niezgodną z prawem zarzucając organowi wydającemu interpretację naruszenie art.8 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług i wniosła o jej uchylenie. Strona podniosła argumenty prezentowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał prezentowane przez siebie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.; dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie.
Mając na uwadze powyższe przesłanki Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę stwierdzając naruszenie, w wydanej w indywidualnej sprawie interpretacji, przepisów prawa materialnego w sposób mogący wpłynąć na wynik sprawy.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy problemu opodatkowania podatkiem VAT czynności zrealizowania przez nabywcę zakupów dokonanych u strony skarżącej (zbywcy), od wartości których przyznawana jest przez zbywcę na rzecz kupującego premia pieniężna w wysokości stanowiącej 3% wartości zakupionego towaru. Niewątpliwie przyznawanie premii ma na celu intensyfikację obrotów i jest swoistego rodzaju zachętą do dokonywania zakupów u podmiotów premii udzielających.
Mimo to zdaniem Sądu, w opisanym stanie faktycznym nie można uznać, że kupujący, kupując towar u podmiotu udzielającego premii, świadczy usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 (odpłatne świadczenie usług), rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Z treści przywołanego unormowania wynika, że pojęcie świadczenie usług ma bardzo szeroki zakres, nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz także jego zaniechania poprzez zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT usługą jest świadczenie, które nie stanowi dostawy towaru. Nie może zatem wystąpić taka sytuacja faktyczna, w rozumieniu tego unormowania, która jednocześnie stanowiłaby dostawę towaru i świadczenie usługi. Przepis ten wyklucza takie rozwiązanie, rozdzielając usługi od dostaw. Podkreślić należy, że dokonywanie zakupów u kontrahenta mieści się w czynności opodatkowanej, podatkiem od towarów i usług, w postaci dostawy towarów. Nie można więc uznać w przedstawionym stanie faktycznym sprawy – zrealizowania nawet nie określonego z góry pułapu zakupów - za świadczenie usługi. Zauważyć przy tym należy, że w sprawie, na wartość obrotów stanowiących podstawę do wyliczenia premii składa się odpowiednia liczba transakcji sprzedaży - dostawy towarów. Czynności stanowiące dostawę towaru, nie mogą, poprzez ich zsumowanie, przekształcić się w usługę. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w treści powołanego już art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z której to wynika, że dostawa nie może być jednocześnie usługą. Takie stanowisko wyraził NSA w Warszawie (zob. wyrok z 6 lutego 2007 r., sygn. I FSK 94/06, publ. ONSA i WSA 2007/6/153), które skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.
Interpretując powołany przepis należy wskazać także na unormowania Dyrektywy 2006/112/WE, w tym art. 24 pkt 1 stanowiący odpowiednik art. 6 ust. 1 poprzednio obowiązującej Dyrektywy 77/388/EWG. Zgodnie z treścią tego przepisu pojęcie "świadczenie usług" oznacza każdą transakcję nie stanowiącą dostawy towarów. Zatem na gruncie Dyrektywy 2006/112/WE funkcjonuje takie samo rozwiązanie prawne jak na gruncie ustawy krajowej gdzie dostawa towaru nie może jednocześnie stanowić świadczenia usługi. Powyższe oznacza, że we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej suma określonej ilości dostaw towarów nie może stanowić usługi. Oznacza to, że wszelkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jednocześnie, że transakcje już opodatkowane nie mogą podlegać ponownemu opodatkowaniu. Nie może bowiem ta sama czynność prawna być opodatkowywana dwukrotnie tym samym podatkiem od wartości dodanej.
Zauważyć więc należy na gruncie niniejszej sprawy, że opodatkowanie - jako usługi świadczonej przez nabywcę towaru - nabycia określonej ilości towaru, będzie prowadziło do podwójnego opodatkowania tej samej czynności, pierwszy raz jako sprzedaży (dostawy towaru), drugi, jako świadczenia usługi zakupu tego samego towaru o określonej łącznej wartości w ramach tej samej transakcji.
Podwójne opodatkowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości i powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 84 oraz w pewnym sensie w art. 217 Konstytucji RP (por. R. Mastalski, Skutki prawne wystawienia faktury w podatku od towarów i usług, "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 7, s. 26). Na temat zasady zakazu podwójnego opodatkowania w krajowym systemie prawa podatkowego, w szczególności na gruncie podatku od towarów i usług, wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny i Naczelny Sąd Administracyjny. Dla przykładu można wskazać na orzeczenie Trybunału z dnia 25 października 2004 r., sygn. akt SK 33/03, OTK-A 2004/9/94 oraz uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02, ONSA 2002/4/136.
Podnieść także trzeba, że podwójne opodatkowanie podatkiem od wartości dodanej we wspólnotowym systemie podatku od wartości dodanej, jest także niedopuszczalne. Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia niezbędnych środków, aby uniknąć podwójnego opodatkowania. Zakaz podwójnego opodatkowania podatkiem od wartości dodanej znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, na przykład w wyroku z dnia 27 czerwca 1989 r., sygn. akt J 50/88, LEX nr 83935 w sprawie Heinz Küchne V. Finanzamt München (orzeczenie wstępne), wyroku z dnia 3 października 1985 r., sygn. akt J 249/84, LEX nr 84285 w sprawie Ministere Public i Ministry of Finance p. Venceslas Profant.
Przedstawiona argumentacja świadczy jednoznacznie, iż podstawowym celem wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, w konsekwencji także podatku od towarów i usług, jest wyeliminowanie podwójnego opodatkowania tych samych transakcji.
Tym samym za niedopuszczalne należy uznać opodatkowanie podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży, raz jako sprzedaży - dostawy towaru, drugi zakupu towaru - jako usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT. Ponadto Sąd zauważa, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 pkt 1 Dyrektywy VAT, to transakcja gospodarcza. Tym samym stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym. Wypłata premii wiąże się w istocie, w przedstawionym przez stronę stanie faktycznym, jedynie z wykonaniem czynności będących elementem dostawy towarów, nawet bez określonego pułapu obrotów i bez żadnych dodatkowych warunków, których wykonanie przez nabywcę uprawniałoby do uzyskania premii.
Uwzględniając skargę Sąd podzielił tym samym stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., I FSK 94/06, w którym nawet w sytuacji, gdy w umowie określono z góry pułap obrotów uzasadniających prawo do premii, Sąd stwierdził, że "Za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT nie można uznać obrotów w wysokości określonej umownie osiągniętych przez nabywcę towarów. Premia wypłacona przez sprzedawcę, w przypadku osiągnięcia określonego progu obrotów nie jest dla nabywcy wynagrodzeniem za świadczone usługi". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za tezą tą przemawia nie tylko wykładnia przepisów polskich, ale także unijnych. Transakcja gospodarcza nie może bowiem stanowić jednocześnie dostawy towarów i świadczenia usług, a także nie powinna podlegać podwójnemu opodatkowaniu. Interpretacja ta niewątpliwie ma zastosowanie także w stanie faktycznym prezentowanym przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (por. także wyroki: I SA/Bd 735/08 z dnia 20.01 2009 LEX nr 484850; I SA/Lu 663/08 z dnia 21.01.2009 LEX nr 477384; I SA/GL 1313/08 z dnia 21.01.2009 LEX nr 487291) .
Za brakiem podstaw prawnych do opodatkowania premii czy bonusów za zwiększanie zakupów opowiadają się również przedstawiciele piśmiennictwa m.in. A. Bartosiewicz w Komentarzu do art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (w:) A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2007, wyd. II. czy J. Zubrzycki w Leksykonie VAT (por. J. Zubrzycki w Leksykon VAT, tom I, Wydawnictwo UNIMEX 2006, s. 498). Zdaniem autorów osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej w umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem wypłacana temuż nabywcy towarów przez sprzedawcę premia (bonus) za uzyskanie tegoż pułapu obrotów - nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia za świadczenie usług). Tym samym wypłacenie tego rodzaju premii (bonusu) jest obojętne z punktu widzenia podatku od towarów i usług, podlega natomiast u nabywcy towarów, któremu ta premia jest przekazywana, zaliczeniu do przychodów w podatku dochodowym. W związku z powyższym błędne jest też stanowisko Ministra Finansów co do obowiązku opodatkowania premii pieniężnych podatkiem VAT na zasadach ogólnych, wystawienia faktury stwierdzającej wykonanie usługi, ujęcia wypłaconych premii w deklaracjach VAT w rozliczeniu za okres w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponownie wydając interpretację Minister Finansów uwzględni wyrażoną wyżej ocenę prawną.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.
JZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło