I OSK 1286/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-03

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, która stanowi podstawę wznowienia postępowania, sąd jest zobowiązany do uchylenia orzeczenia, nawet jeśli ta nieważność nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieważność postępowania jako podstawa wznowienia postępowania ma charakter bezwzględny. Stwierdzenie takiej podstawy wznowienia skutkuje koniecznością uchylenia orzeczenia, niezależnie od tego, czy nieważność miała wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji naruszył art. 282 § 2 P.p.s.a., oddalając skargę o wznowienie postępowania mimo stwierdzenia wadliwości postępowania, co skutkowało pozostawieniem w obrocie prawnym orzeczenia wydanego w postępowaniu dotkniętym nieważnością.
Stan faktyczny
Skarżąca Ż. G. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc, że została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu zakończonym wyrokiem WSA z 24 września 2008 r. z powodu doręczenia zawiadomienia o rozprawie na nieaktualny adres. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że choć postępowanie było wadliwe, to nieważność nie miała wpływu na treść wyroku. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że nieważność postępowania jako podstawa wznowienia ma charakter bezwzględny.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ż. G od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 85/09 w sprawie ze skargi Ż. G o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r. sygnatura akt IV SA/Wr 225/08 w sprawie ze skargi Ż. G na decyzję [...] Kuratora Oświaty we W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 85/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Ż. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08 w sprawie ze skargi Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we Wrocławiu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, interpretując przepisy art. 9b ust. 1 i 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) oddalił skargę Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we Wrocławiu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a–3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1–3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz: 1) w przypadku nauczyciela stażysty – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie; 2) w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną; 3) w przypadku nauczyciela mianowanego – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Stosownie do art. 9d ust. 7 tej ustawy nauczyciel stażysta i nauczyciel kontraktowy składają wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Nauczyciel mianowany może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W przypadku niedotrzymania terminów złożenia wniosków nauczyciele ci obowiązani są do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca w dniach od 1 września 2003 r. do 31 maja 2006 r. odbyła staż na stopień nauczyciela mianowanego. Podsumowaniem tego stażu stała się pozytywna ocena dorobku zawodowego nauczycielki w tym okresie z dnia 21 czerwca 2006 r. Natomiast w dniu 21 września 2007 r. skarżąca złożyła do organu decyzyjnego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w świetle wyżej wskazanego przepisu art. 9d ust. 7 ustawy – Karta Nauczyciela nauczyciel kontraktowy wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego składa w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. W rozważanej sprawie zatem, rzeczony termin upływał dnia 31 grudnia 2006 r. Zdaniem Sądu organy decyzyjne dokonały jego prawidłowej wykładni uznając, że skoro Ż. G. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w roku kolejnym, czemu zresztą nie zaprzecza, a więc po upływie przewidzianego w nim terminu, to zgodnie z brzmieniem jego zdania trzeciego obowiązana jest w chwili obecnej do ponownego odbycia stażu, w pełnym wymiarze. Tym samym, skoro skarżąca zobligowana jest do ponownego odbycia stażu, nie spełnia jednego z wymogów przewidzianych w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, pozwalających na uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego. Ustosunkowują się do sporu między skarżącą utrzymującą, iż termin przewidziany w art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela jest terminem prawa procesowego i jako taki podlega przywróceniu, a organem decyzyjnym twierdzącym, że termin ten jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu, Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego jest terminem prawa materialnego. Opierając się na orzecznictwie podał, że przy rozstrzyganiu, czy dany termin ma charakter materialny czy procesowy, decydujące znaczenie ma skutek upływu terminu. Jeżeli skutek ten polega na wygaśnięciu prawa podmiotowego lub na niemożności jego realizacji, co ma tutaj miejsce, termin ma charakter prawnomaterialny. Podniósł, że przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmian lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialnoprawnych. Zatem materialnoprawny charakter mają terminy wyznaczające okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie konkretyzacji norm prawa materialnego na przykład poprzez wydanie decyzji lub bezpośrednio z mocy prawa. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego; konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności, termin ten może być przywrócony tylko i wyłącznie przepisem ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dodał, że terminem procesowym jest okres do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania i tylko do takiego terminu stosuje się instytucje przywrócenia, sanującą negatywne procesowe skutki jego uchybienia. Pismem z dnia 26 lutego 2009 r. Ż. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego sądu z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08. W uzasadnieniu podała, że zawiadomienie o rozprawie przesłane jej przez Sąd we wrześniu 2008 r. zostało nadane na nieaktualny adres zamieszkania, tj. we W. przy ul. [...] [...], pod którym nie mieszkała już od roku. W tym czasie mieszkała pod nowym adresem, tj. we W. przy ul. [...] [...]. Stwierdziła, że nowy adres figurował w aktach sądowych w trzech miejscach i był Sądowi znany od początku sprawy, gdyż pierwsze pismo z Sądu, tj. doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę było wysłane na prawidłowy adres we W. przy ul. [...] [...]. O zaistniałej sytuacji dowiedziała się w dniu 17 lutego 2009 r., gdy udała się do sekretariatu Sądu w celu wyjaśnienia, jaki list wysłano z Sądu na jej nieaktualny adres we wrześniu 2008 r. Dowiedziała się, że było to zawiadomienie o terminie rozprawy i że sprawa została już zakończona. Zarzuciła, że w związku z powyższym została pozbawiona możliwości obrony swoich praw na rozprawie i złożenia środków odwoławczych od wyroku sądowego, a samo załatwienie sprawy przedłużyło się o kolejne sześć miesięcy. Podniosła, że jest to dyskryminacja i ograniczenie jej praw obywatelskich, żądając ukarania pracownika winnego tej sytuacji. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Ż. G. o wznowienie postępowania sądowego. Sąd wskazał, że powołana przez skarżącą podstawa wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego przewidziana w art. 271 pkt 2 z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a. ) nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że zawiadomienie o rozprawie przesłane skarżącej przez Sąd we wrześniu 2008 r. zostało nadane na nieaktualny adres zamieszkania, tj. we W. przy ul. [...] [...], pod którym nie mieszkała już od roku. W tym czasie mieszkała pod nowym adresem, tj. we W. przy ul. [...] [...]. Stwierdziła, że nowy adres figurował w aktach sądowych w trzech miejscach i był Sądowi znany od początku sprawy, gdyż pierwsze pismo z Sądu, tj. doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę było wysłane na prawidłowy adres we W. przy ul. [...] [...]. O zaistniałej sytuacji dowiedziała się w dniu 17 lutego 2009 r., gdy udała się do sekretariatu Sądu w celu wyjaśnienia, jaki list wysłano z Sądu na jej nieaktualny adres we wrześniu 2008 r. Dowiedziała się, że było to zawiadomienie o terminie rozprawy i że sprawa została już zakończona. Zarzuciła, że w związku z powyższym została pozbawiona możliwości obrony swoich praw na rozprawie i złożenia środków odwoławczych od wyroku sądowego, a samo załatwienie sprawy przedłużyło się o kolejne sześć miesięcy. Podniosła, że jest to dyskryminacja i ograniczenie jej praw obywatelskich, żądając ukarania pracownika winnego tej sytuacji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż badanie zasadności wskazanej przesłanki wznowienia postępowania sądowego wymaga jednak potwierdzenia istnienia związku przyczynowego między okolicznościami wskazanymi przez stronę jako podstawa wznowienia a treścią rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 24 września 2009 r. Innymi słowy należy wykazać, że wskazana przez skarżącą przyczyna wznowienia (niezawiniona niemożność udziału w postępowaniu sądowym równoznaczna z niemożnością osobistego przedstawienia stanowiska w sprawie) miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, taki związek nie zachodzi. Przedmiotem postępowania sądowego była kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we Wrocławiu, w sprawie odmowy nadania stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Kontrola ta odnosiła się przede wszystkim do oceny sposobu przeprowadzenia przez organ wykładni przepisów prawa materialnego dotyczących awansu zawodowego nauczycieli. Oznacza to, że miała ona charakter kontroli zobiektywizowanej i sprowadzała się do oceny, czy wykładnia ta była prawidłowa ze względu na ustalone reguły interpretacyjne, a podjęta przez organ decyzja była logicznym rezultatem procesu wykładni. Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wykładni i rozumienia przedmiotowych regulacji ustawy Karta Nauczyciela zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze na ostateczną decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we Wrocławiu, jednak Sąd w wyroku z dnia 24 września 2009 r. wykładni tej nie podzielił. Stanowisko to podtrzymała podczas rozprawy wznowieniowej w dniu 20 maja 2009 r., nie wykazała jednak, że jej udział w rozprawie w dniu 24 września 2008 r. połączony z możliwością osobistego przedstawienia swego stanowiska wpłynąłby na treść orzeczenia. Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska Ż. G., że powołana przez nią przesłanka wznowieniowa mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Status zawodowy strony organy ustaliły na podstawie przepisów prawa, a podtrzymana przez nią interpretacja stosownych przepisów ustawy Karta Nauczyciela nie podważa prawidłowości wykładni przeprowadzonej przez organy administracji. W konsekwencji nie może także ulec zmianie ocena legalności decyzji dokonana w wyroku z dnia 24 września 2008 r. wydanym przez WSA we Wrocławiu. Wskazywana przez stronę podstawa wznowieniowa nie miała zatem wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 225/08. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Ż. G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 281 P.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i połączenie w sprawie badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy oraz art. 282 § 2 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania mimo przyjęcia, że podstawą wznowienia była nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 225/08, mimo że zapadł on w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Z tych przyczyn wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nieważność postępowania jako podstawa wznowienia postępowania ma charakter bezwzględny, co oznacza, że stwierdzenie wystąpienia tej podstawy wznowienia winno skutkować uchyleniem orzeczenia bez względu na to, czy i jaki wpływ wywarła nieważność na treść orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo że w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku przyznał, że postępowanie sądowoadministracyjne zakończone prawomocnym wyrokiem z dnia 24 września 2009 r. dotknięte jest wadą nieważności, oddalając skargę o wznowienie naruszył przepis art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest pozostawienie w obrocie prawnym orzeczenia, które zapadło w postępowaniu dotkniętym nieważnością. Zgodnie z przepisem art. 282 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponowne rozpoznanie sprawy sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę lub uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie. W ocenie wnoszącej skargę kasacyjną, mimo iż co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania musi się wiązać z ustaleniem, czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia, w przypadkach unormowanych w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasada ta nie ma zastosowania. Zatem w sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, ustaleń takich nie prowadzi się, bowiem zbadać jedynie należy, czy w dacie wydania orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, mimo że ustalił, że skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionych podstawach, a co za tym idzie – postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 24 września 2008 r. w sprawie IV SA/Wr 225/08 jest dotknięte wadą nieważności, oddalił skargę o wznowienie postępowania, pozostawiając w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością. Skarżąca dodała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu naruszył przepis art. 281 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem połączył w niniejszej sprawie badanie zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy uzasadnione jest jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie opiera się na przyczynach restytucyjnych, skutkujących uchyleniem niesłusznego orzeczenia jako niezgodnego ze stanem faktycznym. W takich okolicznościach istotne jest ustalenie istnienia związku przyczynowego między stanem faktycznym a treścią prawomocnego orzeczenia. W ocenie skarżącej potrzeba ustalania istnienia takiego związku nie występuje natomiast – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – w sytuacji, gdy skarga o wznowienie opiera się na przesłance nieważności postępowania, bowiem już samo stwierdzenie wystąpienia nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego wyroku wywołuje skutki procesowe, niezależnie od tego, czy owa nieważność miała wpływ na treść orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Ż. G. wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 225/08 jako podstawę uzasadniającą wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego powołała się na pozbawienie jej przez Sąd możności działania z uwagi na niezawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 24 września 2008 r. Zgodnie z art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargę Ż. G. o wznowienie postępowania przyznał, że zawiadomienie o terminie rozprawy na dzień 24 września 2008 r. w sprawie IV SA/Wr 225/08 zostało wysłane na nieaktualny adres zamieszkania skarżącej, lecz powyższa okoliczność (niezawiniona niemożność udziału w postępowaniu sądowym równoznaczna z niemożnością osobistego przedstawienia stanowiska w sprawie) nie miała wpływu na treść wyroku. Zdaniem Sądu I instancji niepowiadomienie skarżącej o terminie rozprawy nie pozostaje w związku przyczynowym z treścią rozstrzygnięcia z dnia 24 września 2008 r., bowiem Sąd rozpoznający skargę Ż. G. na decyzję Dolnośląskiego Kuratora Oświaty we Wrocławiu w przedmiocie odmowy nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego w sposób prawidłowy dokonał wykładni przepisów prawa materialnego. Zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania nie jest do zaakceptowania. Nieważność postępowania jako podstawa wznowienia przewidziana w art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że stwierdzenie wystąpienia takiej podstawy wznowienia skutkować powinno bez względu na to czy i ewentualnie jaki wywarła ona wpływ na treść orzeczenia jego uchyleniem. Jeśli chodzi o przyczyny wznowienia postępowania określone w art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a., tj. przyczyny nieważności nie jest wymagane wykazanie, że ziszczenie się tych okoliczności wywarło ujemny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Badanie wpływu podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie musi mieć miejsce tylko gdy chodzi o przyczyny restytucyjne określone w art. 273 P.p.s.a. Do wznowienia z przyczyn restytucyjnych dochodzi wtedy gdy nie kwestionuje się ważności postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, lecz wskazuje na istnienie pewnych faktów lub okoliczności wymagających weryfikacji zapadłego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu potwierdzając, że postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem z dnia 24 września 2008 r. dotknięte jest wadą nieważności oddalając skargę o wznowienie naruszył art. 282 § 2 P.p.s.a. Skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest pozostawienie w obrocie prawnym orzeczenia, które zapadło w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności, mimo że Sąd rozpoznający skargę o wznowienie postępowania powołującą się na tę podstawę wznowienia wadliwość taką dostrzegł. W tym miejscu celowe wydaje się przytoczenie stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. II OSK 406/07, Lex nr 469203, zgodnie z którym "Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona przyczyna restytucyjna nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona". Co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Zasada ta nie dotyczy jednak podstaw wznowienia postępowania unormowanych w art. 271 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się więc wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie to czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wyroku nie orzekł natomiast, co do wniosku pełnomocnika skarżącej, ustanowionego z urzędu w ramach przyznanej skarżącej pomocy prawnej, o zasądzenie kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a., jako odnoszące się do kosztów postępowania między stronami, nie mają zastosowania do przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną należnego mu od Skarbu Państwa, zaś stosownie do przepisów art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. orzekanie o przyznaniu takiemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy następuje w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło