I FSK 1470/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zając (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Stanik, Sędzia WSA del. Małgorzata Fita, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3377/08 w sprawie ze skargi C. P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 180 ( słownie: sto osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3377/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi C. S.A. z/s w W., uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W złożonym wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji strona przedstawiła stan faktyczny, z którego wynikało, że prowadzi program lojalnościowy skierowany do konsumentów nabywających towary lub usługi w sieci kawiarni. Za dokonanie, w dowolnej kawiarni należącej do skarżącej, każdego zakupu, uczestnik programu otrzymuje punkty. Liczba uzyskanych przez uczestnika punktów jest uzależniona od wartości brutto zakupionych przez uczestnika produktów albo usług. Punkty naliczane są bezpośrednio po dokonaniu zakupu na karcie magnetycznej otrzymanej od spółki przez każdego uczestnika (karty pozostają własnością spółki). Po zgromadzeniu odpowiedniej liczby punktów uczestnicy mogą wymieniać je na nagrody. Nagrodami w programie są m. in. towary (np. kanapki, ciastka, napoje) znajdujące się w sprzedaży w kawiarniach skarżącej. Nagrody te uczestnik odbiera bezpośrednio w kawiarni za okazaniem karty punktowej przy czym z karty tej odejmowana jest taka liczba punktów jaka odpowiada otrzymanej przez uczestnika nagrodzie. Nagrodami w programie mogą być również towary oferowane przez skarżącą wyłącznie dla uczestników programu i nie będące w normalnej sprzedaży w kawiarniach (np. koszulki z logo kawiarni). Nagrody te uczestnik zamawia na specjalnym formularzu, następnie z karty uczestnika odejmowana jest liczba punktów odpowiadająca zamówionej przez uczestnika nagrodzie a sama nagroda jest wydawana uczestnikowi pocztą na adres korespondencyjny wpisany przez uczestnika na formularzu zamówienia nagrody. W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Skarżąca spółka zadała pytanie: Czy zgodnie z art. 7 ust 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o VAT" nieodpłatne przekazanie uczestnikowi programu lojalnościowego nagrody rzeczowej, kwalifikowanej jako nagroda w sprzedaży premiowej, powoduje po stronie skarżącej obowiązku opodatkowania tej czynności podatkiem VAT? W ocenie Skarżącej, nieodpłatne przekazania dokonywane były na cele związane z prowadzoną działalnością, a zatem stosownie do treści powołanego przepisu nie powinny podlegać zwolnieniu z opodatkowania. W interpretacji indywidualnej z dnia 20 sierpnia 2008 r. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe. Minister Finansów wskazał, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tego towaru, z wyjątkiem przekazania towarów stanowiących drukowane materiały reklamowe i informacyjne, bądź spełniających warunki do uznania ich za prezenty o małej wartości lub próbki. Minister Finansów wskazał tym samym, że tylko w przypadku gdy przekazywane przez stronę towary będą mieścić się w definicji prezentów o małej wartości lub próbek będą zwolnione z opodatkowania. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszeń prawa strona wniosła skargę, w której postawiła zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że za opodatkowane podatkiem od towarów i usług, rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem. Wskazując na motywy uwzględnienia skargi Sąd pierwszej instancji powołał się na treść wydanego w składzie siedmiu sędziów wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 6/08, który to rozstrzygnął kwestię nieodpłatnych przekazań towarów, uregulowaną w art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT w brzmieniu nadanym z dniem 31 maja 2005 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z literalnego brzmienia części wstępnej art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wynikało, że odnosi się on do takiego przekazania towarów, które nastąpiło wyłącznie na cele inne niż związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem, co oznaczałoby, iż przepis ten pomija takie nieodpłatne przekazania towarów, które zostały dokonane na cele związane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podatnika, a za takie w rozpatrywanej sprawie zostały uznane przez organ podatkowy czynności przekazania klientom towarów w zamian za zbierane punkty. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w sytuacji gdy porównanie treści implementowanego przepisu dyrektywy i unormowania krajowego wskazuje, iż nadanie regulacji krajowej znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej, prowadziłoby do sprzeczności z brzmieniem gramatycznym przepisu krajowego, Sąd - w przypadku gdy obywatel domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie, powinien odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić obywatelowi skorzystanie z unormowania wspólnotowego. Jeżeli jednak obywatel stosuje się do dyspozycji wadliwie implementowanej normy krajowej uznając, że jest ona dla niego korzystniejsza, brak jest podstaw do dokonywania wykładni proeuropejskiej tej normy, prowadzącej do wykładni contra legem i nakładania na obywatela obowiązków wynikających tylko z samej dyrektywy. Na powyższe orzeczenie Minister Finansów złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Jako podstawy kasacyjne organ powołał naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zw. z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT w brzmieniu po 1 czerwca 2005 r. poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że literalne brzmienie art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT nie daje żadnych możliwości wywiedzenia z niego, ze nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów na cele związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem podlega opodatkowaniu VAT, jako zrównane z odpłatną dostawą towarów. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, które nakazuje wyłączyć z opodatkowania jedynie przekazywane nieodpłatnie prezenty o małej wartości i próbki. W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu poparła stanowisko Sądu pierwszej instancji, wyrażone w zaskarżonym wyroku, jak również powoływany w nim wyrok NSA wydany w składzie siedmiu sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wszechstronna wykładnia art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o VAT, w zakresie w jakim przepisy te zwalniają z opodatkowania nieodpłatne przekazanie towarów w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, dokonana została w wyroku w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2009 r., sygn. I FPS 6/08 (publ. ONSAiWSA 2009/4/61), w którym m.in. stwierdzono: 1. Przekazanie po dniu 1 czerwca 2005 r. przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem nie stanowi dostawy towarów w świetle art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. 2. Gdy porównanie treści transponowanego przepisu dyrektywy unijnej z unormowaniem krajowym wskazuje, że nadanie uregulowaniu krajowemu znaczenia wynikającego z bezwarunkowej i precyzyjnej normy unijnej prowadziłoby do sprzeczności z gramatycznym brzmieniem przepisu krajowego, sąd powinien - jeśli podatnik domaga się zastosowania tej normy w sposób określony w dyrektywie - odmówić zastosowania normy prawa krajowego i umożliwić mu skorzystanie z prawa wspólnotowego. Jeśli jednak podatnik uznaje za korzystniejsze zastosowanie wadliwie sformułowanej w procesie transpozycji normy krajowej, brak jest podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej tej normy i nakładania na podatnika obowiązków wynikających z samej dyrektywy. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela motywy zaprezentowane w powyższym wyroku, wsparte poglądami wyrażonymi w wyrokach tut. Sądu, m.in.: sygn. akt I FSK 600/07, I FSK 743/07 oraz I FSK 60/08 i I FSK 922/08, w których również stwierdzono, że przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem w świetle art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2005 r., nie stanowi dostawy towarów, nawet jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, gdyż sformułowany w niej zarzut uznać należy za chybiony. Działając zatem na podstawie przepisów art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do treści art. 204 pkt 2 p.p.s.a.