I OZ 1164/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, , , po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 53/09 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 53/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek T. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 maja 2009 r., ustanowiono skarżącemu adwokata. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 22 lipca 2009 r. Pełnomocnictwo (z datą 23 września 2009 r.) udzielone przez skarżącego zostało złożone do akt sprawy 1 października 2009 r. 26 października 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazując, iż dopiero 19 października 2009 r. skontaktował się z nim skarżący i dopiero w tym dniu miał on możliwość zapoznania się ze stanem sprawy, w tym ze stanowiskiem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednakże, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu, w którym pełnomocnik otrzymał od mocodawcy dokument pełnomocnictwa, tj. 1 października 2009 r. Dlatego też, pierwszym dniem po ustaniu przyczyny uniemożliwiającej podjęcie czynności był 2 października 2009 r., a termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął 9 października 2009 r. Ponieważ stosowny wniosek został złożony 26 października 2009 r., uchybiono terminowi o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Sąd pierwszej instancji wskazał, iż od momentu udzielenia pełnomocnictwa pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i podjęcia innych czynności, min. złożenia wniosku przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie można przyjąć iż przyczyna uchybienia ustaje dopiero w dniu, w którym strona skontaktuje się ze swoim pełnomocnikiem. W zażaleniu z 30 listopada 2009 r. na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniesiono o uchylenie tego postanowienia oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Skarżący podkreślił, iż przyczyna uchybienia terminu ustała nie w dniu doręczenia pełnomocnikowi pełnomocnictwa na piśmie, ale w dniu, w którym pełnomocnik zapoznał się ze stanowiskiem skarżącego. Dalej, w uzasadnieniu, przywołał poglądy wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którymi pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd w postępowaniu międzyinstancyjnym służy trzydziestodniowy termin do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Należy ten termin liczyć od dnia w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Ponieważ równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy złożyć skargę kasacyjną, liczenie siedmiodniowego terminu od momentu otrzymania pełnomocnictwa ograniczałoby znacznie czas na sporządzenie tego pisma procesowego, a zatem i prawo równego dostępu do sądu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), na mocy którego Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Strona jest obowiązana wystąpić z wnioskiem w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie wraz z wnioskiem trzeba dokonać zaległej czynności. Rozstrzygając, czy wniosek strony został złożony w sposób prawidłowy, należy ustalić czas ustania przyczyny uchybienia terminu. Zasadne jest stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06 oraz z dnia15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05), iż przyczyna uchybienia ustała w dniu, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (co w niniejszej sprawie miało miejsce 16 września 2009 r.), po doręczeniu pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2009 r. (por. także B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 267 - 268). Należy mieć na uwadze, że art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednocześnie nakłada na stronę obowiązek dokonania czynności, której nie dokonała w terminie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności. Dlatego też, zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (art. 177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca. Podsumowując, 16 października 2009 r. upłynęło trzydzieści dni od momentu zawiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu go do występowania w sprawie, a w związku z tym, 23 października upłynął siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponieważ stosowny wniosek został złożony 26 października 2009 r., uchybiono terminowi o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż po otrzymaniu podpisanego pełnomocnictwa nie jest konieczne kontaktowanie się z mandantem, a więc takie spotkanie nie ma wpływu na bieg terminów. Dlatego też, pomimo wadliwego uzasadnienia, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odpowiada prawu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.