I OSK 1275/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 179/09 umarzającego postępowanie w sprawie ze skargi M. B. na uchwałę Rady Gminy Dobrcz z dnia [...] listopada 2008r., Nr [...] w przedmiocie zaliczenia drogi do dróg gminnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy umorzył postępowanie w sprawie ze skargi M.B. na uchwałę Rady Gminy Dobrcz z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] w przedmiocie zaliczenia drogi do dróg gminnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...], co skutkuje tym, że przedmiot zaskarżenia przestał istnieć. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną złożyła skarżąca M.B. zaskarżając powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. - poprzez brak podstaw do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego oraz dopuszczenie do możliwości funkcjonowania w obrocie prawnym wydanej z naruszeniem prawa "pierwotnej" uchwały rady gminy Dobrcz. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt. 1 i 2 wskazanego powyżej przepisu. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna (zob. J.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 347). Wskazać jednakże należy, że wydanie uchwały uchylającej poprzednią uchwałę po wniesieniu na nią skargi do Sądu I instancji nie pociąga za sobą skutku w postaci bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. Od momentu bowiem, gdy zaskarżona uchwała weszła do obrotu prawnego, do chwili jej uchylenia przez kolejną uchwałę, funkcjonowała ona w obrocie prawnym i wywołała określone skutki prawne. Nie można zatem zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że uchylenie uchwały będącej przedmiotem skargi czyniło postępowanie sądowe bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, iż skutki prawne uchylenia aktu i stwierdzenia jego nieważności są odmienne. Uchylenie uchwały przez radę gminy oznacza wyeliminowanie uchwały ze skutkiem od daty uchylenie (ex nunc). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje natomiast skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały. Jak wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo uchylenie aktu przez organ, który go wydał, nie niweluje skutków które taki quasi akt prawa miejscowego mógł wywołać gdy jeszcze obowiązywał. (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II OSK 758/06, niepublikowany, postanowienie NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07, niepublikowany). Tak więc uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją podjął, przed wydaniem zaskarżonego wyroku nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tą uchwałę. Można, co prawda rozważać, czy uchylenia zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał nie należy traktować w kategoriach autoweryfikacji zaskarżonego aktu przez organ, który akt ten wydał na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Jednak w przepisie tym jest mowa o uwzględnieniu skargi w zakresie właściwości tego organu. W skardze do Sądu wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Rada Gminy nie posiada zaś możliwości ani stwierdzenia nieważności swojej uchwały ani stwierdzenia jej niezgodności z prawem. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. postanowił jak na wstępie.