II SA/Łd 238/09

WyrokWSA w Łodzi2009-06-02

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak - Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wcześniej uchylona przez sąd administracyjny, a inwestor złożył skargę kasacyjną od wyroku sądu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja, dla której wnioskowano o zezwolenie na zajęcie nieruchomości, została już zrealizowana. Fakt zrealizowania inwestycji sprawia, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego, które powinno poprzedzać realizację, jest zbędne. Umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. było uzasadnione, mimo że decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez sąd, a od wyroku sądu złożono skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości E.M. na czas budowy linii energetycznej i umorzyła postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja została już zrealizowana, a decyzja organu pierwszej instancji została uchylona przez WSA, mimo że od wyroku WSA złożono skargę kasacyjną. Spółka A. S.A. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I instancji dotyczącego udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę. A.T.-P. Wojewoda [...] decyzją Nr [...], z dnia [...], działając na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E.M. od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej Nr [...], z dnia [...], udzielającej A. S. A. w W., zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr: 42 i 44 o łącznej powierzchni 2,7100 ha, obręb W., gmina Z., obejmującej powierzchnię: działka nr 42 około 0.2547 ha, działka nr 44 około 0.2044 ha, stanowiącej własność E.M., na czas budowy dwutorowej napowietrznej linii energetycznej 400 kV O. – R./T., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż decyzją Nr [...], z dnia [...], wydaną na podstawie przepisu art. 124, w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o: 1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie W., gmina Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 42 i 44 o łącznej powierzchni 2,7100 ha, stanowiącej własność E.M., przez udzielenie zezwolenia A. S.A. w W. na przeprowadzenie napowietrznej linii energetycznej 400 kV od stacji O. do linii energetycznej 400 kV R. – T., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta i gminy Z., 2. zobowiązaniu inwestora – A. S.A. w W. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac związanych z przeprowadzeniem napowietrznej linii energetycznej 400 kV, 3. odmowie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...]ego złożyła E.M.. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...], Nr [...]. Na powyższą decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E.M. wskazując, iż decyzja w przedmiotowej sprawie naruszała przepisy: art. 10, art. 9, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz przepisy art. 122 – 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Wyrokiem z dnia 29 października 2008 r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 315/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organy obu instancji nie określił niezbędnego do realizacji inwestycji obszaru, żadnej linii granicznej, a żądanie inwestora dotyczyło zajęcia tylko części nieruchomości. Kolejnym uchybieniem podkreślonym przez sąd jest brak rozważenia interesu strony skarżącej, której prawo własności zostało ograniczone i skupienie się wyłącznie na interesie inwestora i wywodzącym się z niego interesie społecznym. Co więcej, zdaniem sądu organy administracji pominęły materiał dowodowy zebrany w sprawie i nie oceniły go w aspekcie gwarancji ochrony słusznego interesu strony i analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla strony skarżącej, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego w postaci przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dalej organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2007 r. A. S.A. w W. wystąpiły o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr 42 o powierzchni około 2.547 m2 i nr 44 o powierzchni około 2.044 m2, obręb W., gmina Z., (na czas budowy dwutorowej, napowietrznej linii energetycznej 400 kV O. – R./T.) i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż budowa i eksploatacja linii energetycznej jest podstawowym przedmiotem działalności inwestora, zaś opóźnienie w realizacji inwestycji w oczywisty i drastyczny sposób podnosi koszt przedsięwzięcia, godzi w ekonomiczne podstawy budowy linii energetycznej, przez co może stanąć na przeszkodzie pomyślnemu ukończeniu inwestycji. Organ ustalił nadto, iż inwestor pismem z dnia 17 lipca 2008 r. poinformował, że w wyniku sukcesji uniwersalnej z dniem 31 grudnia 2007 r. Spółka Akcyjna A. O. w W. wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki wynikające z realizowanej inwestycji. Organ odwoławczy wskazał dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzją z dnia [...], Nr [...], Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udzielił A.. S.A. w W. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 42 i 44 o łącznej powierzchni 2,7100 ha, obręb W., gmina Z., obejmującej powierzchnię: działka nr 42 około 0.2547 ha, działka nr 44 około 0.2044 ha – łącznie 0.4591 ha, stanowiącej własność E.M., na czas budowy dwutorowej napowietrznej linii energetycznej 400 kV O. – R./T. oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż "wstrzymanie realizacji inwestycji na etapie uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nawet jednej nieruchomości wstrzymuje całość już realizowanych prac, co w konsekwencji doprowadzi do uniemożliwienia realizacji całej inwestycji." Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E.M. podnosząc, iż narusza ona równe traktowanie stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wojewoda [...] rozpatrując wniesione odwołanie wskazał, iż zagadnienie niezwłocznego zajęcia nieruchomości reguluje Rozdział 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 122 ust. 1 tejże ustawy, w przypadkach określonych w przepisie art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może, w drodze decyzji, udzielić podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Decyzji tej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Dalej organ wskazał, iż stosownie do przepisu art. 122 ust. 3 przywołanego artykułu, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 124 i art. 124a omawianej ustawy. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 108 k.p.a. stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w sprawie sygn. akt III SA 2225/01 z dnia 24 kwietnia 2003 r. "przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego." W ocenie organu odwoławczego wskutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości zaistniał brak przesłanki do udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a co za tym idzie, do nadania rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na nieistnienie decyzji pierwotnej, nie można było wydać decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż może podjąć w trybie przepisu art. 138 par. l pkt 2 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania tylko wówczas, gdy zachodzą okoliczności wskazane w przepisie art. 105 k.p.a. (wyrok z dnia 9 lutego 1999 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie sygn. akt III SA 1591/98). Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, to jest uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania, a ograniczenie to związane jest wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 października 2005 r. w sprawie sygn. akt I SA/Bk 265/05). W sytuacji, kiedy dopiero na etapie postępowania odwoławczego zajdą okoliczności faktyczne czyniące postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym (art. 105 par. 1 k.p.a.) organ odwoławczy wydaje decyzję przewidzianą w zdaniu drugim art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a. Takiemu rozstrzygnięciu nie stoi na przeszkodzie sformułowanie "umarza postępowanie pierwszej instancji", w istocie bowiem znaczy ono tylko tyle, co – umarza postępowanie w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 1997 r., w sprawie sygn. akt I SA/Gd 514/96). Dalej organ podniósł, iż w realiach niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. zarówno decyzję Starosty [...] z dnia [...], jak i utrzymujące tą decyzję w mocy rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...]. Natomiast to na podstawie owych decyzji została wydana przez Starostę [...] decyzja z dnia [...] o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu odwoławczego jednoznacznie przemawia to za koniecznością umorzenia postępowania w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowego. W dniu 20 lutego 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniesiona została skarga A. S.A. w W. na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] uchylającą w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] i umarzającą postępowanie. Strona skarżąca zarzucając decyzji naruszenie przepisu art. 77 k.p.a., w związku z art. 105 k.p.a. i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie przepisu art. 122 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 108 k.p.a., Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udzielił A. S.A. w W. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie W., gmina Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o nr 42 stanowiącej własność E.M. na czas budowy dwutorowej napowietrznej linii energetycznej 400kV od stacji O. do linii energetycznej 400kV R. – T. oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E.M. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji podniósł, iż w trakcie postępowania odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. zarówno decyzję Starosty [...] z dnia [...], na podstawie której została wydana decyzja z dnia [...] o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, a także utrzymującą ją w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].. Z takim rozstrzygnięciem strona skarżąca nie mogła się zgodzić, gdyż organ odwoławczy, kontrolując zaskarżoną decyzję, powinien poddać ją głębokiej i wszechstronnej analizie zarówno co do stanu faktycznego, jak i stanu prawnego. Ponadto powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy. W niniejszym postępowaniu organ odwoławczy tego nie uczynił. Skarżący podniósł, iż zgodnie ze stanem faktycznym przedmiotowej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. zarówno decyzję Starosty [...] z dnia [...], a także utrzymujące w mocy powyższą decyzję rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia [...], tym nie mniej wyrok nie jest prawomocny, albowiem skarżący złożył na powyższe rozstrzygnięcie skargę kasacyjną. Dlatego też organ odwoławczy nie mógł powołać się na skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej w trybie przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami i na tej też podstawie uchylić decyzję i umorzyć postępowanie. Strona skarżąca wskazała nadto, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do twierdzeń strony skarżącej o zmianie w toku postępowania odwoławczego stanu faktycznego polegającego na zrealizowaniu na przedmiotowej nieruchomości inwestycji, dla której wystąpiono o zezwolenie na zajęcie nieruchomości. W tej sytuacji – zdaniem strony skarżącej – organ odwoławczy naruszył zasady zbierania oraz rozpatrywania materiału dowodowego wynikające z treści art. 77 k.p.a., a swoje rozstrzygnięcie oparł na błędnie ustalonym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, iż podtrzymuje argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż pismem z dnia 29 grudnia 2008 r. strona skarżąca poinformowała, iż na przedmiotowej nieruchomości – na mocy prawomocnej decyzji udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę – wykonano już wszystkie roboty budowlane w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie dwutorowej napowietrznej linii 400 kV O. – R./T.. Tym samym wobec zrealizowania przedmiotu żądania inwestora wniesiono o rozważenie kwestii umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a.. Dalej Wojewoda [...] przyznał, iż pomimo nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 października 2008 r. wydana została decyzja w przedmiotowej sprawie. Jednakże decyzją, na podstawie której inwestor mógł wejść w teren w celu przeprowadzenia inwestycji jest decyzja Starosty [...], wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, nie zaś wspomniane "prawomocne pozwolenie na budowę". Ponadto organ skonstatował brak tegoż "pozwolenia" przy piśmie strony z dnia 29 grudnia 2008 r.. Dalej organ wskazał, iż skoro decyzje organów obu instancji zostały uchylone przez sąd administracyjny, a inwestor złożył w dniu 22 grudnia 2008 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie od wyroku z dnia 29 października 2008 r., to tym samym nie mógł występować do innego organu o pozwolenie na budowę, gdyż decyzja Wojewody [...] nie jest wykonalna, natomiast wyrok sądu pierwszej instancji nie jest prawomocny. Organ wskazał, iż co prawda utrata ważności waloru decyzji może nastąpić jedynie w razie jej prawomocnego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skutku takiego nie wywołują zaś orzeczenia z art. 60 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jednak tego rodzaju orzeczenia oznaczają zawieszenie w czasie skutku prawnego, wynikającego z objętej nimi decyzji. W tym przedziale czasowym nie jest zatem możliwe ani udzielenie pozwolenia na budowę, ani też wydanie decyzji odmownej z powodu wydania wymienionych wyżej rozstrzygnięć. Ponadto organ odwoławczy przyznał, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się wprost do propozycji strony zawartej w piśmie z dnia 29 grudnia 2008 r., zmierzającej do umorzenia niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego, ale stało się tak tylko dlatego, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy pokrywało się z prośbą strony zawartą w powyższym piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a zatem wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Przepis art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a., będący podstawą prawną decyzji organu odwoławczego stanowi, iż organ ten wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy przepis ten skorelował z normą art. 105 par. 1 k.p.a. stanowiącą, iż w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Podstawą faktyczną, na której organ odwoławczy wnioskował, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem inwestora o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości na czas budowy linii energetycznej było ustalenie, iż mocą wyroku sądu administracyjnego wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości i udzielająca inwestorowi zezwolenia na budowę na tej nieruchomości linii energetycznej. Godzi się w tym miejscu wskazać, iż podstawą prawną dla wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości jest przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) stanowiący, iż starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Natomiast podstawą dla wydania rozstrzygnięcia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest norma art. 122 tejże ustawy stanowiąca, iż w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może, w drodze decyzji, udzielić podmiotowi, który będzie realizował cel publiczny, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, jeżeli zwłoka w jej zajęciu uniemożliwiałaby realizację celu publicznego, na który nieruchomość została wywłaszczona. Powyższy przepis w ust. 3 stanowi, iż powyższą regulację stosuje się odpowiednio w przypadkach ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o których mowa w art. 124 i art. 124a. Analiza powyższych przepisów nie pozostawia cienia wątpliwości, iż w pełni usprawiedliwiona jest konkluzja organu odwoławczego o bezpośredniej zależności decyzji wydawanej w trybie przepisu art. 122 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii ograniczenia korzystania z nieruchomości, w trybie przepisu art. 124 tejże ustawy. Niezależnie jednak od powyższej konstatacji organ odwoławczy pominął w swej analizie okoliczności faktycznych fakt zaskarżenia przez inwestora skargą kasacyjną wyroku sądu administracyjnego uchylającego decyzję ograniczającą korzystanie z nieruchomości w trybie przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro decyzja ta nie została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego, to wydaje się, iż organ odwoławczy winien raczej rozważyć możliwość zawieszenia postępowania toczonego z wniosku inwestora o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Pomimo powyższej słabości rozstrzygnięcia organu odwoławczego, która w istocie odnosi się wyłącznie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, to uznać wypada, iż sama decyzja odpowiada prawu. Okolicznością mająca kapitalne znaczenie w niniejszej sprawie jest fakt zrealizowania przez inwestora przedsięwzięcia, dla którego realizacji ubiegał się tak o rozstrzygnięcie kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jak i zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Skoro bowiem inwestycja została zrealizowana, o czym organ odwoławczy został powiadomiony przez samego inwestora, to wypada uznać, iż zbędne jest dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego, które ze swej istoty winno poprzedzać proces realizacji inwestycji. Z powyższego punktu widzenia w pełni uzasadniony jest wniosek o bezprzedmiotowości niniejszego postępowania w rozumieniu przepisu art. 105 k.p.a., a mając na uwadze, iż okoliczności stanowiące o bezprzedmiotowości ujawnione zostały w toku postępowania przed organem odwoławczym, to organ ten nie miał innej możliwości, jak tylko wydać rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a. Tak na marginesie wypada wskazać, iż jest to właśnie to rozstrzygnięcie, które sugerował inwestor informując organ odwoławczy o zrealizowaniu przedmiotowej inwestycji. W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należało ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło