I SA/Kr 395/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 07.01.2009r. , nr [...] w przedmiocie podatku z tytułu dziedziczenia po zmarłej A. B. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 07.01.2009r. , nr [...] , w przedmiocie podatku z tytułu dziedziczenia po zmarłej A. B. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" i akt sprawy D. B. w kwietniu 2008r. przebył ciężki udar mózgu. Obecnie stan jego jest lepszy ale nie jest osobą samodzielną . Nie jest w stanie pracować , wymaga rehabilitacji. Pozostaje pod opieką rodziny. Jest właścicielem 53/83 części lokalu nr [...] przy ul. N. w K. jak również znajdujących się tam następujących lokali: nr [...] o pow. 14,98 m2 , nr [...] o pow. 56,53 m2, nr [...] o pow. 55,36 m2 , nr [...] o pow. 56,14 m2 , nr [...] o pow. 55,55 m2 . Ponadto strona skarżąca jest właścicielem 8/16 części nieruchomości położonej w K. składającej się z działki nr [...] o pow. 1212 m2 Zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. K. w K. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja zdrowotna strony skarżącej, jest niewątpliwie ciężka. Instytucja przyznania prawa pomocy w tym zwolnienia od kosztów sądowych oparta jest jednak na przesłankach stricte finansowych, gdyż w konsekwencji jest ona wydatkiem Państwa na rzecz swojego obywatela lub jednostki organizacyjnej działającej w granicach obowiązującego w nim prawa. Stąd też przy ocenie zdolności płatniczych strony skarżącej bada się głównie jej stan majątkowy oraz relację jej dochodów do wydatków. Oczywiście stan zdrowia wpływa na możliwości zarobkowania czy możliwość podjęcia pracy, jednakże w przypadku kiedy strona skarżąca dysponuje majątkiem tak znacznej wartości, okoliczność ta jest drugorzędna przy ocenie wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Orzekający wziął pod uwagę iż, na stronie ciążą również zobowiązania. Wartość posiadanych nieruchomości znacznie je jednak przewyższa. Ich ilość natomiast znacznie przekracza niezbędne potrzeby mieszkaniowe strony skarżącej. Stąd też możliwa jest sprzedaż części z nich lub zaciągnięcie kredytu hipotecznego i w ten sposób uzyskanie funduszy na proces bez pogorszenia warunków bytowych strony skarżącej. Obecność natomiast fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego jest gwarantem sprawnego działania w tej materii mimo złej kondycji zdrowotnej D. B. Stanowisko zajęte przez orzecznika w niniejszej sprawie jest zresztą zgodne z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych. (por. postanowienie SN z dnia 23.10.1934r. sygn. akt C II 1441/34, postanowienie NSA z dnia 20.10.2004r. , sygn. akt FZ 454/04, postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r. sygn. akt FZ 478/04, postanowienie NSA z dnia 21.02.2005r. , sygn. akt II FZ 51/05, postanowienie NSA z dnia 29.05.2009r. , sygn. akt I OZ 563/09, ) Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.