VII SA/Wa 450/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-09

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń, mimo zarzutów dotyczących braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i braku zgody wspólnoty mieszkaniowej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał należytego uzasadnienia dla swojego stanowiska, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Uzasadnienie było lakoniczne i pobieżne, nie odnosząc się do wszystkich kwestii, które doprowadziły organ pierwszej instancji do odmiennych wniosków. W szczególności, organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego nie podziela argumentacji organu pierwszej instancji dotyczącej konieczności weryfikacji oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz znaczenia braku zgody wspólnoty mieszkaniowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania piwnicy na salę bilardową. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) stwierdził nieważność decyzji Prezydenta, wskazując na naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z powodu niezweryfikowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz braku zgody wspólnoty mieszkaniowej. GINB uchylił decyzję Wojewody, odmawiając stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził również zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwany dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. C., reprezentowanego przez A. M., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. C. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicy istniejącego lokalu [...]" na sale bilardową w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. [...] w [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...], znak: [...]. Organ odwoławczy odnosząc się do stwierdzenia przez organ I instancji naruszenia art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane poprzez nie wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazał, iż z akt sprawy wynika, że inwestor złożył w dniu 21 września 2006 r. pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ II-ej instancji oceniając stan faktyczny i prawny stwierdził, iż brak jest przepisu prawa, którego rażące naruszenie mogłoby stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...]. Podniósł, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, stanowiącego, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podniesiono, że przepis ten nie nakłada na organ administracji wprost obowiązku sprawdzenia zgodności podanych w oświadczeniu informacji ze stanem faktycznym, nawet w sytuacji, gdy ww. prawo jest kwestionowane. Ze względu na wyżej podniesione okoliczności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Stwierdzono, iż przedmiotowa inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, lecz tylko zgłoszenia, a wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku wymaganego zgłoszenia, nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa ani też jako wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...]. Skarżąca Wspólnota zarzuciła naruszenie art. 5, art. 7, art. 28 ust. 2 , art. 33 ust. 4 pkt. 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane. Jej zdaniem naruszono również art. 72 ust. 1 i 2 oraz art. 323 ust, 1 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazała na naruszenie art. 3 i nast. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz art. 7 i 107 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Sąd zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję mocą której uchyla decyzję organu I-ej instancji i orzeka co do istoty sprawy. O ile postępowanie przed organami dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji muszą one ocenić czy decyzja ta dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a.. Jeśli jednak organ odwoławczy dokonuje odmiennej oceny kwestionowanej decyzji i na jej podstawie stawia inne wnioski niż organ orzekający w I-ej instancji to jego obowiązkiem jest uzasadnić dlaczego przedstawionej przez ten organ argumentacji nie podziela, przy czym uzasadnienie to musi być wyczerpujące w tym znaczeniu że w swojej treści musi odnosić się do tych wszystkich kwestii które organ pierwszoinstancyjny doprowadziły do zupełnie odmiennych wniosków. Analiza uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pozwala na stwierdzenie, iż nie spełnia ono powyższego wymogu, jest ono bowiem lakoniczne i pobieżne co pozwala na zarzut sporządzenia go z naruszeniem wymogów jakie stawia art. 107 § 3 k.p.a.. Kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2006 r. (nr. [...]) zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę M. C. który wnioskował o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń piwnicy istniejącego lokalu ,, [...]" na salę bilardową w budynku mieszkalno-usługowym zlokalizowanym na terenie działki nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...]. Organ I-ej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stanął na stanowisku że zakres inwestycji objętej ww. decyzją był tego rodzaju że przewidywał wykonanie ścianki działowej w części wspólnej ciągu komunikacyjnego, a nadto podział samodzielnego lokalu i przyłączenie pomieszczeń do innego lokalu. Wykraczał więc w istocie poza lokale o numerach [...] i [...] których właścicielem był inwestor. To zaś oznaczało, ze inwestycja o której mowa oddziaływała niewątpliwie także poza obszar dwóch ww. lokali. W ocenie organu I instancji strona postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. powinna być także Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ulicy [...] w [...] będąca właścicielem nieruchomości na której została zrealizowana sporna inwestycja i która powinna wyrazić na nią zgodę. Wojewoda [...] (organ I-ej instancji) wyprowadza stąd wniosek, iż złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno zostać poddane weryfikacji. Zdaniem Sądu z wnioskiem tym należy się zgodzić, zaś stwierdzenie organu odwoławczego jakoby przepis art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego nie nakładał w ogóle obowiązku jakiejkolwiek kontroli oświadczenia o którym mowa odrzucić. Składane przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest bowiem skuteczne o tyle o ile z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Stwarza ono bowiem jedynie domniemanie w tym zakresie które może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości, a nawet wiadomościami znanymi bądź które powinny być znane organowi z urzędu (por. m.in. wyroki NSA z dnia 26 lipca 2007 r. sygn. akt II OSK 1099/06 niepublik. i z dnia 11 maja 2007 r. II OSK 775/06 niepublik.). Należy również pamiętać, iż przepis art. 32 ust. 4 pkt 2. Prawa budowlanego jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, a niedotrzymanie warunku w nim określonego stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje w myśl art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. stwierdzeniem nieważności pozwolenia na budowę wydanego bez wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt IV SA 1092/00 –LEX Polonica nr. 356395). Jeśli więc organ II-ej instancji stał na stanowisku ze prawo własności wspólnoty mieszkaniowej do nieruchomości na której została zrealizowana inwestycja nie ma znaczenia dla oceny treści oświadczenia Inwestora z dnia 21 września 2006 r. to powinien swoje stanowisko w tej kwestii należycie uzasadnić. Gdyby natomiast doszedł do przekonania, ze złożone przez Inwestora oświadczenie było wadliwe albowiem w dacie jego złożenia nie dysponował on zgodą wspólnoty mieszkaniowej na taką inwestycję (która była potrzebna) to winien okoliczność tą ocenić w kontekście treści art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.. Organ odwoławczy musi również zająć stanowisko co do oceny znaczenia braku w aktach sprawy zaświadczenia o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt. 4 Prawa budowlanego. Takie stanowisko zajął organ I-ej instancji natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął tą okoliczność milczeniem. Na obecnym etapie postępowania należy przesądzić natomiast jedną kwestię. Otóż zdaniem sądu inwestycja której dotyczyła decyzja z dnia [...] listopada 2006 r. wiązała się niewątpliwie z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Twierdzenie organu jakoby wystarczające było w jej przypadku zgłoszenie uznać należy za błędne. Z jej istoty wynika bowiem, ze nie mogła być objęta dyspozycją art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ppsa oraz art. 152 ppsa

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło